บ้านโคนเหนือ

มู ล นิ ธิ คุ้ ม ค ร อ ง สั ต ว์ ป่ า

ปลาส้ม

ปลาตะเพียน

ลงมือทำ
โดยสมัครใจ

ส่งเสียงและต่อสู้
เพื่อการอนุรักษ์ชีวิตสัตว์ทะเล

ลงทะเบียนผ่านทาง www.deesite.co.th

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ฉบับนี้เป็นหนึ่งของรายวิชา 2751494 ธุรกิจศึกษาเพื่อการ
พัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้นิสิตได้ตระหนักถึงความสำคัญและเห็น
คุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนของตนเองและเรียนรู้ที่จะต่อยอดผลิตภัณฑ์ ให้
มีค่ามากยิ่งขึ้น

โดยชุมชนของคณะผู้จัดทำคือชุมชนบ้านโคนเหนือ อำเภอเมือง จังหวัด
กำแพงเพชร เป็นชุมชนที่ติดกับแม่น้ำปิ ง และมีความอุดมสมบูรณ์ ทางธรรมชาติ
ทางผู้จัดทำจึงเลือกผลิตภัณฑ์ ปลาส้มของชุมชนบ้านโคนเหนือมาพัฒนาและต่อยอด
เพื่อเพิ่มมูลค่า

ผู้จัดทำขอขอบคุณ ผศ.ดร.บุณฑริกา บูลศักดิ์ ที่เปิ ดโอกาสให้นิสิตได้เรียนรู้ และ
มีส่วนในการพัฒนาชุมชน ขอขอบคุณอาจารย์ ดร.ภัทร ยืนยง ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับ
ทรัพยากรและการพัฒนาชุมชน ขอขอบคุณอาจารย์ ดร.ปอรรัชม์ ยอดเณร ที่ให้
ความรู้ด้านการประชาสัมพันธ์สินค้า และขอขอบคุณคุณณัฐธภา พงษ์พานิช ที่ให้
ความรู้และแนะนำเกี่ยวกับการทำบรรจุภัณฑ์

สารบัญ

ประวัติความเป็ นมา 1

กำแพงเพชร

Kampheang phet

จังหวัดกำแพงเพชรเป็ นเมืองเก่าที่นับว่ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่
สมัยทวารวดีเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมือง เช่น เมืองชากังราว นครชุม ไตรตรึงษ์ เทพนคร และ
เมืองคณฑี นอกจากนี้เมืองกำแพงเพชรยังเป็นเมืองที่สองที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ครองเมือง
มีบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาวชิรปราการ" ต่อมาในปี พ.ศ. 2459 ได้เปลี่ยนเมืองกำแพงเพชรเป็นจังหวัด
กำแพงเพชร

ตามประวัติศาสตร์ กล่าวว่า กำแพงเพชรเป็นเมืองหน้าด่านของสุโขทัยมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง และ
มีเมืองบริวารรายล้อมอยู่เป็นจำนวนมาก เช่น ไตรตรึงษ์ เทพนคร ฯลฯ การที่กำแพงเพชรเป็นเมือง
หน้าด่านรับศึกสงครามในอดีตอยู่เสมอ จึงเป็นเมืองยุทธศาสตร์มีหลักฐานที่แสดงให้เห็น ว่าเป็นเมืองที่
มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย เช่น กำแพงเมือง คูเมือง ป้ อมปราการ วัดโบราณ มีหลักฐาน
ให้สันนิษฐานว่าเดิมเคยเป็นที่ตั้งของเมือง 2 เมือง คือ เมืองชากังราว และเมืองนครชุม โดยเมืองนครชุม
สร้างขึ้นก่อน ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิ ง พระเจ้าเลอไท กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่งราชวงศ์ สุโขทัย
เป็นผู้สร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 1800 ต่อมาสมัยพระเจ้าลิไท กษัตริย์องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์ สุโขทัยได้
สร้างเมืองใหม่ขึ้นทางฝั่งตะวันออกของลำน้ำปิ ง

สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงบันทึกเรื่อง กำแพงเมืองไว้ว่า เป็นกำแพงเมืองที่เก่าแก่
มั่นคง ยังมีความสมบูรณ์ มาก และเชื่อว่าสวยงามที่สุดในประเทศไทย นอกจากนี้ ยังทรงวินิจฉัยว่า
กำแพงเพชรเป็นเมืองเดียวกับเมืองชากังราว แต่ปัจจุบันมีแนวคิดที่แตกต่างออกไป

ปัจจุบันจังหวัดกำแพงเพชรเป็นเมืองศูนย์กลางการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์แห่งหนึ่ง เพราะมี
โบราณสถานเก่าแก่ซึ่งก่อสร้างด้วยศิลาแลงหลายแห่งรวมอยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ที่ได้
รับการพิจารณาคัดเลือกจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้
ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2534

ประวัติชุมชน 2

ประวัติบ้านโคน การศึกษาครั้งนี้ได้แบ่งช่วงประวัติของหมู่บ้านออกเป็น 3 ช่วง
ตามประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน การเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาการของชุมชน
วัฒนธรรมพื้นบ้านสังคมจากอดีตจนถึงปัจจุบัน

ยุคเริ่มแรก ยุคการคมนาคม
ทางน้ำเจริญรุ่งเรือง
บ้านโคนเป็ นชุมชนที่เก่าแก่มากในทาง
ประวัติศาสตร์เกิดมานานกว่า 700 ปีมาแล้ว ยุคนี้เป็ นยุคที่ชุมชนบ้านโคนเจริญรุ่งเรือง
สภาพทางภูมิศาสตร์มีความอุดมสมบูรณ์ มี เนื่องจากการเป็ นชุมชนระหว่างเส้นทาง
แม่น้ำปิ งไหลผ่านเหมาะต่อการทำมาหากิน คมนาคม และเป็นชุมชนค้าไม้จะเห็นได้จาก
ชุมชนบ้านโคนเดิมตั้งอยู่บริเวณริมแม่น้ำปิ งฝั่ง การมีบ้านคหบดีจากการค้าไม้ 2 – 3 หลัง
ตะวันออก
บ.โคนเหนือ
ยุคหลังการตัดถนน
กำแพงเพชร – ท่ามะเขือ – ต. เทพนคร อ.เมือง จ.กำแพงเพชร
ขาณุวรลักษบุรี(พ.ศ.2524)

กำนันประสิทธิ์ วัฒนศิริชวนชาวบ้านใน
แถบอื่น ๆ เข้ามาตั้งบ้านเรือนสมทบ โดยได้
แบ่งที่ดินขายให้ราคาถูกเพื่อจะได้มีเพื่อนบ้าน
เพราะในสมัยนั้นมีโจรผู้ร้ายชุกชุม มีการปล้น
สดมบ่อยครั้ง จะได้มีเพื่อนบ้านไว้คอยต่อสู้กับ
พวกผู้ร้าย ต่อมาในบริเวณที่กำนันประสิทธิ์
วัฒนศิริ ไปตั้งถิ่นฐานชาวบ้านเรียกว่า
“ บ้านโคนเหนือ “

3

โครงสร้างชุมชน

ผู้ใหญ่บ้าน

รองผู้ใหญ่บ้าน รองผู้ใหญ่บ้าน

เลขานุการ เหรัญญิก ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้ทรงคุณวุฒิ

คณะกรรมการ

ประธานชมรม สมาชิกเทศบาล ประธานกลุ่ม
คนพิการตำบล สตรีหมู่บ้าน

ประธานคุ้ม อสม.

ปฏิทินชุมชน 4

5

แผนที่ชุมชน

วัดคณฑีศรีวชิราราม ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน
สามาคมแม่บ้าน

โรงเรียนชุมชนบ้านคณฑี กระยาสารทแม่ทองพิณ
(ประสิทธิ์อุปถัมภ์ )

โรงเรียนคณฑีพิทยาคม