Inventory observation handbook

INVENTORY OBSERVATION WWW.KARINAUDIT.CO.TH
HANDBOOK

คู่มือสังเกตการตรวจนับสินค้าคงเหลือ

คำนำ

"คู่มือฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับการ
สังเกตการตรวจนับนับสินค้าคงเหลือ และวิธี
การจัดทำกระดาษทำการในโปรแกรมExcel แก่
นักศึกษาฝึกงาน และพนักงานใหม่ของบริษัท
กรินทร์ ออดิท จำกัด "

จัดทำโดย
นางสาวมนัสชนก สายจำปา

page

สารบัญ

นิ ย า ม ข อ ง สิ น ค้ า ค ง เ ห ลื อ 1
ทำ ไ ม ต้ อ ง สั ง เ ก ต ก า ร ต ร ว จ นั บ สิ น ค้ า ค ง เ ห ลื อ 3
ขั้ น ต อ น ก า ร เ ข้ า สั ง เ ก ต ก า ร ต ร ว จ นั บ 5
สิ่ ง ที่ จ ะ ต้ อ ง เ ต รี ย ม สำ ห รั บ ก า ร ไ ป สั ง เ ก ต ก า ร นั บ ส ต๊ อ ก 15
17
NOTE

1

นิยามของ
สินค้าคงเหลือ

2

สินค้าคงเหลือ หมายถึง สินทรัพย์ซึ่ง มีลักษณะใดลักษณะหนึ่งดังต่อไปนี้

12

ถือไว้เพื่อขายตามลักษณะการ อยู่ในระหว่างกระบวนการผลิตเพื่อให้
ประกอบธุรกิจ ตามปกติของกิจการ เป็นสินค้าสำเร็จรูปเพื่อขาย

(สินค้าสำเร็จรูป) (WIP)

3

อยู่ในรูปของวัตถุดิบ หรือวัสดุที่มี
ไว้เพื่อใช้ใน กระบวนการผลิตสินค้า

หรือให้บริการ

(วัตถุดิบ)

ที่มา : มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ ๒ เรื่อง สินค้าคงเหลือ

3

ทำไมต้องสังเกตการ
ตรวจนับสินค้าคงเหลือ

4

การสังเกตการตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นปี
เป็นวิธีการที่ได้ผลที่สุดในการพิสูจน์ ความมีอยู่จริง
ของสินค้า ด้วยเหตุนี้การสังเกต การตรวจนับสินค้า
คงเหลือถือ เป็นวิธีการตรวจสอบที่จำเป็นต้องปฏิบัติ
ตามมาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 501

5

ขั้นตอนการเข้า
สังเกตการตรวจนับ

6

สังเกตการณ์ผลการปฏิบัติงาน ทดสอบการตรวจนับ
ตามวิธีการตรวจนับของบริษัท

ผู้สอบประเมิน ตรวจตรา สรุปผลการตรวจสอบ
แผนการตรวจนับ สินค้าคงเหลือ

7

01 ผู้สอบประเมินแผนการตรวจนับ

ผู้สอบประเมินแผนการตรวจนับ และวิธีการของผู้
บริหารที่ใช้ในการบันทึกและการควบคุมผลการตรวจ
นับสินค้าคงเหลือของกิจการว่าเหมาะสมหรือไม่

8

02 สังเกตการณ์ผลการปฏิบัติงาน
ตามวิธีการตรวจนับของบริษัท
3.

9

03 ตรวจตราสินค้าคงเหลือ

ข้อควรสังเกต

1. สินค้ามี TAG ติดไว้หรือไหม

2. สภาพสินค้ามีความสมบูณ์
หรือไหม

3. สังเกตลักษณะการตรวจนับ

เช่น มีการนับสินค้าข้ามไปมาหรือไม่
หรือมีการนับสินค้าซ้ำกองกันหรือไม่เป็นต้น

10

04 ทดสอบการตรวจนับ

ในการทดสอบการตรวจนับ บริษัท กรินทร์ ออดิท ใช้โปแกรม Excel ในการสุ่ม
รายการที่ผู้สอบจะต้องไปทดสอบตรวจนับ โดยมีขั้นตอนการใช้ดังนี้

1 ผู้สอบประเมินความเสี่ยงสืบเนื่อง (IR)

และให้ความเชื่อมั่นกับระบบการควบคุมภายใน

2 เช็คยอดคงเหลือของรายงานสินค้าคงเหลือ กับ TB ณ วันที่

ตรวจนับว่ามียอดคงเหลือตรงกันหรือไหม

กำหนดช่วงการเลือกตัวอย่างและขนาดตัวอย่าง (ขั้นตอนนี้ Excel จะคำนวน
3 ให้เองเมื่อกรอกข้อมูลครบ) (ภาพประกอบที่ 1)

11

4 กำหนดจุดเริ่มต้นของการเลือกรายการแรก

โดยใช้คำสั่ง Randbetween (1,F32)

นำมาจากยอดคง
เหลือในรายงาน
สินค้าคงเหลือ

ผู้สอบเป็นผู้กำหนด

(ภาพประกอบที่ 1)

12

5 จัดทำกระดาษทำการสำหรับทดสอบรายละเอียด
และสุ่มรายการ

แถวที่ A-M เป็นข้อมูลจากไฟล์ Excel ของบริษัทที่ไปตรวจ

=Sampling!G34 =IF(M13>=N13,"P","O")

แถวอื่น ๆ สามารถลากสูตรลงมาได้เลย

=IF(N13>=M13,N13,N13+Sampling!$F$31)

แถวอื่น ๆ สามารถลากสูตรลงมาได้เลย

หมายเหตุ ในทางปฎิบัติเมื่อกรอกข้อมูลแถวที่ A-M
แล้ว ข้อมูลแถว N และ O จะคำนวนเองอัตโนมัส

เนื่องจากถูกผูกสูตรไว้แล้ว

13

6 จัดทำกระดาษรายงานการตรวจนับ

โดยในกระดาษทำการ ผู้จัดทำสามารถออกแบบได้เพื่อให้ตอบวัตถุประสงค์ตามออดิทโปรแกรม แต่สิ่งที่ต้องมีคือ รายการสุ่ม 2 แบบ
1. รายการเลือกแบบ List To Floor แบ่งเป็น รายการที่เกิน PM Mat กับ รายการที่เลือกตามขั้นตอนที่ 5

เฉพาะรายการที่มีสัญลักษณ์

2. รายการเลือกแบบ Floor To List คือ การสุ่มสินค้าคงเหลือหน้างาน เพื่อตรวจสอบว่าสินค้าที่ว่าอยู่ในโรงงานมีอยู่ในรายงาน

สินค้าคงเหลือหรือไหม

14

05 สรุปผลการตรวจสอบ

หลังจากการสังเกตการตรวจนับเสร็จแล้ว ขั้นตอนสุดท้ายคือการสรุปผลการสังเกตการตรวจ
นับ ขั้นตอนนี้คือการสรุปผลจริงจากการไปสังเกตการตรวจนับ เช่น

สังเกตเห็นว่าสินค้าบางชิ้นมี Tag บางชิ้นไม่มี Tag

สินค้าถูกเบิกไปใช้ในการผลิต แต่กิจการยังไม่มีการตัดออกจากสต๊อก
มีสินค้ารับฝากปะปนกับสินค้าคงเหลือของกิจการ เป็นต้น
ผู้สอบสามารถสรุปได้ดังนี้

จากการสังเกตการตรวจนับสินค้าคงเหลือ พบว่า สินค้าบางชิ้นของกิจการไม่มี Tag อยู่ซึ่งไม่

สามารถทราบได้ว่าเป็นสินค้าในกองไหน และพบว่ามีสินค้ารับฝากปะปนอยู่กับสินค้าคงเหลือที่มี
ไว้เพื่อขาย นอกจากนี้จากการทดสอบการตรวจนับมีสินค้าบางประเภทขาดหายไปจากรายงาน
เนื่องจากถูกเบิกไปใช้ในการผลิตแล้ว และพนักงานมีเอกสารการเบิกเรียบร้อย แต่พนักงาน
ประจำแผนกยังไม่ได้ตัดออกจากสต๊อก ซึ่งผู้สอบได้ให้คำแนะนำกับทางเจ้าหน้าที่บัญชีแล้วว่า
ควรจะมีการตัดยอดนี้ออกจากบัญชีสินค้าคงเหลือ

15

สิ่งที่จะต้องเตรียมสำหรับ
เข้าสังเกตการตรวจนับ

16

คลิปบอร์ด
(clipboard)

ปากกา 3 สี รายงานสินค้าคงเหลือ
(3 color pens) (inventory report)

เครื่องคิดเลข ความรู้เกี่ยวกับลักษณะ
(calculator) สินค้าคงเหลือของกิจการ
(nature of inventories )

17

ข้อแนะนำเพื่อลดเวลา
การปฎิบัติงาน

18

ในการทดสอบการตรวจนับควรลดรายการสุ่ม
แบบ Floor To List ลง 25% หรือ 50% ของรายการ
แบบ List To Floor

เหตุ
ผล

กา
รสังเกตการตรวจนับสินค้าเป็ นวิธีการพิสูจน์ว่า
กิจการไม่ได้แสดงสินค้าคงเหลือในรายงานเกินจริงจาก
ที่มีอยู่ในคลัง เพื่อจะตกแต่งงบการเงินให้ดูว่ากิจการมี
สินค้าคงเหลือที่สามารถแปรเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ หรือ
เป็ นการทำให้กำไรสุทธิในงบการเงินเพิ่มขึ้นตามสินค้า
คงเหลือ ดังนั้นผู้สอบจึงควรให้ความสำคัญกับรายการ
สุ่มแบบ List To Floor มากกว่าFloor To List

17

Inventory observation handbook

NOTE

16

Inventory observation handbook

NOTE