ชุดที่ 1

ก

คำนำ

ชุดฝึกทักษะการพัฒนาหุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ชุดท ำเร่ือง
รู้จักหุ่นยนต์ LEGO MINDSTORMS Education EV3 จัดทำข้ึนเพื่อฝึกทักษะการพัฒ นา
หุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ให้นักเรียนศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับหุ่นยนต์ LEGO
MINDSTORMS Education EV3 มอเตอร์ EV3 (Motors) และอุปกรณ์ ตรวจวัด (Sensor)
ซ่งึ จะชว่ ยใหน้ ักเรียนมคี วามรู้ ความเข้าใจและเปน็ พ้นื ฐานทสี่ ำคัญในการศึกษาเร่อื งต่อ ๆ ไป

การศึกษาชุดฝึกทักษะนักเรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองท้ังท่ีโรงเรียนและท่ีบ้าน
หรือฝึกในเวลาว่างเน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้ได้ด้วยตนเองตามความสามารถของแต่ละบุคค ล
และมีการวดั ผลประเมินผลด้วยวิธกี ารท่ีหลากหลายตามสภาพจริงโดยนักเรียนต้องศึกษา และทำ
กจิ กรรมเปน็ ขั้นตอนเป็นระบบดว้ ยความซือ่ สตั ยซ์ ่งึ จะส่งผลใหน้ ักเรยี นมคี ุณลักษณะท่ีดีต่อไป

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชุดฝึกทักษะเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์แก่นักเรียนหรือผู้ที่
เพ่ือเปน็ พน้ื ฐานและเปน็ ประโยชน์ในการศกึ ษาเรือ่ งอื่น ๆ ไดเ้ ป็นอย่างดี

ชยั รัตน์ีีเกษอุดมทรพั ย์

สารบัญ ข

เนือ้ หา หน้า
คำนำ ก
สารบัญ ข
คำชีแ้ จงเก่ียวกับชุดฝึกทักษะ 1
คำแนะนำสำหรบั นักเรยี น 2
แผนภูมแิ สดงลำดับขั้นตอนการฝึกทักษะ 3
สาระสำคญั 4
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ 4
ขอบข่ายเน้ือหา 4
แบบทดสอบกอ่ นเรียน 6
กจิ กรรมฝกึ ทักษะ
8
ห่นุ ยนต์LEGO MINDSTORMS Education EV3 9
- ส่วนประกอบในชุดหุ่นยนต์LEGO MINSTORMS Education EV3 12
- องคป์ ระกอบหุ่นยนต์LEGO MINSTORMS Education EV3 13
14
EV3 Brick 15
- การเชอ่ื มตอ่ อปุ กรณ์ตรวจวดั (Sensor) 16
- การติดตง้ั แบตเตอร่ี 17
- กรณีแบตเตอรีอ่ ่อน 18
- หน้าจอแสดงผลEV3 Brick 19
- ไฟแสดงสถานะของ EV3 Brick 21
- เมนูหลกั ของEV3 Brick
- การเลือกและเปดิ ใช้งานโปรแกรมEV3 Brick

สารบัญ(ตอ่ ) ค

เน้อื หา หน้า
- การเช่อื มต่อEV3 Brick กับคอมพวิ เตอร์ 22
24
กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะท่ี 1.1 25
มอเตอร์ EV3 (Motors) 25
26
- Large Motors 27
- Medium Motor 29
อุปกรณต์ รวจวดั (Sensor) 28
- Touch Sensor 28
- Gyro Sensor 29
- Colour Sensor 30
- Ultrasonic Sensor 31
กจิ กรรมฝึกทักษะท่ี 1.2
แบบทดสอบหลังเรียน 33
ภาคผนวก 34
เฉลยกิจกรรมฝึกทักษะที่ 1.1 35
เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทักษะที่ 1.2 36
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น– หลงั เรียน
บรรณานุกรม

1

คาชีแ้ จงเก่ียวกับชุดฝกึ ทกั ษะ

1. ชุดฝึกทักษะ การพัฒนาหุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ชุดท่ี 1 ร้จู ักหนุ่ ยนต์
LEGO MINDSTORMS Education EV3 จัดทำข้ึน เพ่ือฝึกทักษะการพัฒนาหุ่นยนต์ และ
การเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ในชุมนุมีRobot EV3ีพลังงำนสะอำดีGIGO และผู้ท่
สนใจ

2. เอกสารชดุ น้ปี ระกอบดว้ ย
o คำช้ีแจงเกีย่ วกับชุดฝกึ ทกั ษะ
o คำแนะนำสำหรบั นกั เรียน
o แผนภูมิลำดบั ขนั้ ตอนการศึกษาชุดฝกึ ทักษะ
o สาระสำคญั / จุดประสงค์การเรยี นรู้ / ขอบขา่ ยเนอ้ื หา
o แบบทดสอบกอ่ นเรียน
o กิจกรรมฝกึ ทักษะ
o แบบทดสอบหลงั เรยี น
o เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทักษะ
o เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น - หลงั เรยี น

3. ชดุ ฝึกทกั ษะนีใ้ ช้เวลาในการศึกษา 2 ชั่วโมง

2

คำแนะนำสำหรับนกั เรยี น

1. อ่านคำช้ีแจงและคำแนะนำสำหรับนักเรยี นใหเ้ ข้าใจก่อนทีจ่ ะลงมือศกึ ษาชุดฝึก
2. ทำแบบทดสอบก่อนเรยี น จำนวน 10 ขอ้ เพือ่ ประเมินความรพู้ ื้นฐานของนกั เรยี น
3. ศึกษาชดุ ฝกึ ทักษะโดยการปฏิบัตกิ ิจกรรมตามคำชีแ้ จงทไี่ ด้ระบุไว้ตำมลำดับขนั้ ตอน
4. หากนกั เรียนยังไมเ่ ข้าใจให้กลับไปศกึ ษาอกี ครง้ั หรือขอคำแนะนำจากครูเพอ่ื ใหเ้ กดี

ความเข้าใจมากย่ิงขน้ึ
5. ทำแบบทดสอบหลงั เรียนเพ่ือเปรยี บเทยี บความกา้ วหน้าในการศึกษาของนักเรยี น
6. ในการศึกษาและทำกิจกรรมให้นักเรยี นทำด้วยความต้ังใจและมีความซอ่ื สตั ย์ตอ่ ตนเอง

โดยไม่เปดิ ดเู ฉลยกอ่ น

3

แผนภมู แิ สดงลำดับขั้นตอนการฝกึ ทกั ษะ

อ่านคำชี้แจง 1

อา่ นคำแนะนำสำหรบั นักเรยี น 2

ทดสอบกอ่ นเรยี น 3

กิจกรรมการเรยี นรู้ 4

- ศึกษาเน้ือหา
- ทำกิจกรรมฝกึ ทักษะ

ทดสอบหลังเรียน 5

ผา่ นเกณฑ์ ไม่ผ่านเกณฑ์
ศกึ ษาชุดตอ่ ไป

4

สาระสำคัญ

1. องค์ประกอบของหุ่นยนต์ LEGO MINSTORMS Education EV3
2. ชนดิ และการทำงานของอปุ กรณ์ หุ่นยนต์LEGOMINSTORMS Education EV3

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. นกั เรยี นสามารถอธิบายองค์ประกอบของหนุ่ ยนต์ LEGO MINSTORMS Education EV3 ได้
2. นักเรียนสามารถบอกชนดิ และการทำงานของอปุ กรณข์ องหุ่นยนต์ LEGO MINSTORMS

Education EV3 ได้

ขอบข่ายเนือ้ หา

หนุ่ ยนต์ LEGO MINDSTORMS Education EV3
- ส่วนประกอบในชุดหุ่นยนต์ LEGO MINSTORMS Education EV3
- องคป์ ระกอบหุ่นยนต์ LEGO MINSTORMS Education EV3

5

ขอบข่ายเนอื้ หำ

EV3 Brick
- การเช่ือมตอ่ อุปกรณต์ รวจวดั (Sensor)
- การติดต้ังแบตเตอรี่
- กรณีแบตเตอรีอ่ ่อน
- หนา้ จอแสดงผล EV3 Brick
- ไฟแสดงสถานะของ EV3 Brick
- เมนูหลกั ของ EV3 Brick
- การเลอื กและเปดิ ใชง้ านโปรแกรม EV3 Brick
- การเชือ่ มตอ่ EV3 Brick กบั คอมพิวเตอร์

มอเตอร์ EV3 (Motors)
- Large Motors
- Medium Motor

อปุ กรณต์ รวจวดั (Sensor)
- Touch Sensor
- Gyro Sensor

- Colour Sensor

- Ultrasonic Sensor

6

แบบทดสอบก่อนเรยี น
ชุดฝึกทักษะการพัฒนาหนุ่ ยนตแ์ ละการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์

ชดุ ทีร่ จู้ ักหุน่ ยนต์1 LEGO MINDSTORMS Education EV3
จำนวน 10 ขอ้ คะแนนเตม็ 10 คะแนน

้้้คำชี้แจง ใหน้ ักเรยี นทำเครื่องหมาย X ทบั ขอ้ ก ขีค หรอื ง ทถี่ ูกทส่ี ดุ เพียงขอ้ เดียว

ลงในกระดาษคำตอบ

1. EV3 Brick ทำหน้าท่ีเหมือนอวยั วะสว่ นใดของมนุษย์

ก. หวั ใจ ข. ปอด

ค. สมอง ง. กระเพาะอาหาร

2. ขอ้ ใดคอื พอรต์ สำหรับใส่เซน็ เซอร์ (InputPort) ข. พอร์ต1, 2 และ 3
ก. พอรต์ 1, 2, 3 และ 4 ง. พอร์ตA, B และ C
ค. พอร์ตA, B, C และ D

3. ข้อใดคอื พอร์ตสำหรบั ใส่มอเตอร์ (Output Port)

ก. พอร์ต1, 2, 3 และ 4 ข. พอร์ต1, 2 และ 3

ค. พอรต์ A, B, C และ D ง. พอร์ตA, B และ C

4. ขอ้ ใดคอื เมนูที่สามารถเขยี นโปรแกรมง่าย ๆ บน EV3 โดยไม่จำเป็นตอ้ งใช้

คอมพวิ เตอร์

ก. Settings ข. EV3 Program

ค. Try Me ง. Bluetooth

5. ขอ้ ใดคือเมนทู ี่มีโปรแกรมพื้นฐานต่าง ๆ ที่มอี ยู่ในหุน่ EV3 ไว้สำหรบั ให้เราทดลอง

เบื้องต้น

ก. Settings ข. EV3 Program

ค. Bluetooth ง. Try Me

7

6. ขอ้ ใดคืออปุ กรณท์ ใี่ ชใ้ นการตรวจจบั การชน ข. Sound Sensor
ง. Touch Sensor
ก. Light Sensor
ค. Ultrasonic Sensor

7. ข้อใดคอื อุปกรณท์ ใ่ี ช้ในการตรวจจับวตั ถทุ อี่ ยู่ตรงหนา้

ก. Light Sensor ข. Ultrasonic Sensor
ค. Interactive Servo Motor ง. Touch Sensor

8. ขอ้ ใดคืออุปกรณ์ทใ่ี ช้ในการตรวจจบั ความมืดและแสงสวา่ ง (ค่าแสงสะทอ้ น)

ก. Light Sensor ข. Ultrasonic Sensor
ค. Sound Sensor ง. Touch Sensor

9. ขอ้ ใดคืออปุ กรณ์ทใี่ ช้ในการตรวจจับเสียงเปน็ ระดับเดซิเบล (Decibel)

ก. Light Sensor ข. Interactive Servo Motor
ค. Sound Sensor ง. Touch Sensor

10. ขอ้ ใดคอื อปุ กรณท์ า่ี ให้หนุ่ ยนต์เคล่อื นท่ี ข. Ultrasonic Sensor
ง. Touch Sensor
ก. Interactive Servo Motor
ค. Sound Sensor

8

ห่นุ ยนต์ LEGO MINDSTORMS Education EV3

หุ่นยนต์ LEGO MINDSTORMS Education EV3 เป็นชุดสร้างหุ่นยนต์และเขียนโปรแกรม
ประกอบด้วยโมดูลไมโครคอมพิวเตอร์ ที่สามารถเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ควบคุม อุปก รณ์ี
มอเตอร์ และเซน็ เซอร์ต่าง ๆ ได้

9

ส่วนประกอบในชุดหนุ่ ยนตL์ EGO MINSTORMS Education EV3

10

11

12

องค์ประกอบหนุ่ ยนต์ LEGO MINSTORMS Education EV3

7
1

6 2
5 3
4
EV3 Brick
Touch Sensor
Ultrasonic Sensor
Large Motor
Colour Sensor
Gyro Sensor Medium Motor

13

EV3 Brick

EV3 Brick ทำหน้าที่เป็นตัวควบคุมหลักของหุ่นยนต์ หรืออีกนัยหน่ึงคือสมองของ
หุ่นยนต์ ประกอบด้วยหน่วยประมวลผล หน่วยความจำีหน่วยรับข้อมูล และหน่วยแสดงผล
สามารถดาวน์โหลดโปรแกรมเข้าผ่านทาง Port USB, Bluetooth, Wireless ซึ่งจะมี Port Input
สำหรับเช่ือมต่อเซ็นเซอร์ ได้แก่ Port 1,2,3, 4 และมี Port Output สำหรับเชื่อมต่อ มอเตอร์
อุปกรณ์เชื่อมต่ออุปกรณ์อ่ืน ๆ ได้แก่ A,B,C,D EV3 Brick มีจอ LED สำหรับแสดง ข้อมูล
และมีป่มุ สำหรับเลือกเมนตู ่าง ๆ บนตวั Controller

14

การเชอื่ มต่ออปุ กรณ์ตรวจวัด (Sensor)

PC Port Output Ports
Mini-USB Port จะอยถู่ ัดจาก ช่อง Output
Port D ซ่ึงใช้เพอื่ เชอื่ มต่อ Brick เข้ากบั Output Port A, B, C และ D
คอมพวิ เตอร์ ใชเ้ พ่อื เช่ือมต่อ Motor เขา้ กบั
EV3 Brick
Input Ports
Input Port 1, 2, 3
และ 4 ใชเ้ พอื่ เชอื่ มต่อ
Sensor เขา้ กับ
EV3 Brick

Speaker USB Host Port SD Card Port

เสยี งทงั้ หมดทม่ี าจากEV3 ใชเ้ พ่ือเพมิ่ USB Wi-Fi Dongle ช่องSD Card ใชเ้ พอ่ื เพม่
Brick จะสง่ ผ่านลำโพงนี้ี ความจำของEV3 Brick
เพอ่ื เชือ่ มตอ่ เครือข่ายWireless (รองรับสูงสุด GB32)

หรอื เช่อื ม EV3 Brick
ได้สูงสุด 4 ตวั

การติดต้งั แบตเตอรี่ 15

แบบท่ี 1 แบตเตอรี่ 1. การติดต้ังแบตเตอรี่ให้ใช้น้ิวโป้งีของมือท้ัง
สองข้างกดต รงแถบพ ลาสติกด้านข้างเพื่ อ
เปดิ ฝา แล้วใส่แบตเตอรีใ่ หเ้ ข้าท่ี

2. เตรียมแบตเตอร่ีท่ีชาร์จไฟพร้อมสำหรับ
การนำมาใชง้ าน

3. นำแบตเต อ ร่ี ม าใส่ โด ย ดู ป ระ จุ ขั้ ว + -
ให้ตรงกับ EV3 Brick และให้ท ำมุม 45
องศำ

4. ให้กดแบตเตอรี่ลงใหแ้ นน่

แบบที่ 2 แบบใชถ้ ่าน AA

1. ก ารติ ดตั้งถ่าน AA ให้ ใช้น้ิ วโป้ งข อ งมื อ
ข้างกดตรงแถบพลาสติกด้านข้างเพื่อเอาฝา
แล้วใส่แบตเตอร่ใี หเ้ ขา้ ที่

2. เตรยี มถ่าน AA ที่พรอ้ มสำหรบั ใชง้ าน
3. นำถ่าน AA มาใส่โดยดูประจุข้ัว + - ให้ตรงกับ

EV3 Brick
4. ให้กดฝาปดิ ถ่านลงใหแ้ น่น

16

กรณีแบตเตอร่อี ่อน

เมื่อแบตเตอรอี่ ่อน จะมีข้อความแสดงบนจอ EV3 ว่า Low Battery Power Indicator

เราสามารถประหยัดพลังงาน EV3 ได้โดยการตงั้ เวลาปิดเครือ่ ง โดยไปทเี่ มนู Settings /
Shut down แล้วเลือกเวลาทีต่ อ้ งการให้ EV3 ปดิ เครอื่ ง

ข้อควรระวงั เกีย่ วกบั แบตเตอร่ี
ใหใ้ ชแ้ บตเตอร่เี ฉพาะของ EV3 หรือ AA เท่านั้น
ถ้าไมไ่ ดเ้ ปดิ ใช้งาน EV3 เปน็ เวลานาน ใหน้ ำแบตเตอรอ่ี อกจาก EV3 กอ่ น

17

หนา้ จอแสดงผล EV3 Brick

18

ไฟแสดงสถานะของ EV3 Brick

สแี ดง คือ การเริ่มต้น การอพั เดท และปิด สีแดงกระพรบิ คอื ไม่วา่ งหรือกำลงั ใช้งานอยู่

สสี ม้ คอื สัญญาณเตือนหรือเตรยี มพร้อม สสี ม้ กระพรบิ คอื สญั ญาณเตือนหรือ Running

สีเขยี ว คือ เตรยี มพร้อม สเี ขียวกระพริบ คือ โปรแกรมกำลังทำงาน

19

เมนหู ลักของ EV3 Brick

เม่อื เราเปดิ EV3 เราจะพบกับเมนูหลักซ่งึ ประกอบไปดว้ ยเมนูตา่ งๆดังตอ่ ไปนี้
เมนทู ี่1 Run Recent : แสดงโปรแกรมทเ่ี คยเปดิ ใชง้ าน

เมนูที่2 File Navigation : จะประกอบด้วย Folder ทีเ่ ปน็ แหล่งเกบ็ โปรเจคโปรแกรม
(Programming Project) ท่ถี า่ ยโอนขอ้ มูลจาก PC ลงไปใน EV3 brick ภายใน Folder แต่ละ
Folder จะมีโปรแกรมทส่ี รา้ งไวแ้ ละไฟล์ทีเ่ กย่ี วข้องกบั โปรแกรม เชน่ ไฟล์เสียง รูป เป็น

20

เมนทู ่ี3 Brick Apps : ประกอบไปด้วย
1. Port view : แสดงการทำงานของ Input port ที่เช่อื มตอ่ กับสายเคเบลิ
2. Motor Control : เลือกทำงานในส่วนของ มอเตอร์ ด้วยระบบแมนนวล

3. IR Control : หากเราต้องการจะบังคบั หนุ่ ยนต์ด้วย โมทอินฟราเรดคอนโทรล
ใหเ้ ปิดฟงั กช์ ่นั นี้

4.Brick Program : เขียนโปรแกรมการทำงานของหุ่นยนต์โดยให้ EV3 Brick

เมนทู ่ี4 Settings : การต้ังค่า EV3 Brick
1. Volume : ระดบั ความดังของเสียง
2. Sleep : การปดิ เครอ่ื งอตั โนมตั ิกรณีไมไ่ ด้ใชง้ านตามเวลาทก่ี ำหนด
3. Bluetooth : เปดิ / ปดิ Bluetooth
4. Wifi : เช่ือมตอ่ EV3 brick ผ่าน Wifi

5. Brick Info : ดขู ้อมลู รายละเอยี ดของ EV3 Brick เช่น เวอรช์ ่ันของ Firmware

21

การเลือกและเปดิ ใช้งำนโปรแกรม EV3 Brick
เราสามารถเปล่ียนแถบเมนูด้วยการกดปุ่ม ซ้าย หรือ ขวา และกดปุ่ม ย้อนกลับเพ่ือ
กลับมาทแี่ ถบเมนู Run Recent และกดปุ่ม เล่อื นขึ้น-ลงเพ่ือเลอื กค าสั่งที่ต้องการ จากนน้ั กด
ปมุ่ ตรงกลาง เพ่อื เลอื ก / ตกลง
หนุ่ ยนต์LEGO MINDSTORMS Education EV3 จะสามารถเคลอ่ื นไหวขยับท่าทางได้
กต็ ่อเม่ือเราเปิดโปรแกรมที่ถูกถ่ายโอนไปยัง EV3 Brick ถึงแม้ว่าจะยังไมไ่ ด้ถ่ายโอนโปรแกรม
ลงไปใน EV3 Brick แต่เรายังสามารถทดสอบการทำงานของหุ่นยนต์ด้วยโปรแกรมตัวอย่าง
ท่มี ีมาให้ EV3 Brick โดยโปรแกรมนน้ั มีชื่อวา่ Demo เพ่ือทดสอบว่าหุ่นยนต์สามารถทำงานได้
หรอื ไม่ โดยมีข้ันตอนดงั น้ี
1. ใหเ้ ราเลือกแถบเมนู File Navigation

2. เลอื ก Folder BrkProg_Save เปิดด้วยการกดปุม่ ตรงกลางเพ่อื เปิด Folder

22

3. เลอื กโปรแกรม Demo และกดปุม่ ตรงกลางเพ่อื เปิดใชง้ านโปรแกรม

หลังจากท่ีกดเลือกโปรแกรม Demo หุ่นยนต์จะส่งเสียงพร้อมแสดงรูปภาพอารมณ์
ตกใจที่หน้าจอ EV3 Brick หลังจากน้ันจะเคลื่อนท่ีไปข้างหน้าและเล้ียวซ้ายพร้อมกับแสดง
รูปภาพอารมณ์เบ่ือหุ่นยนต์จะทำงานแบบเดิมวนำซ้สี องรอบในขณะที่โปรแกรมกำลังทำงาน
ไฟแสดงสถานะจะเป็นสีเขียวถ้าต้องการยกเลิกการทำงานของโปรแกรม ให้กดปุ่ม Back
(ในตอนนเ้ี ราได้ Run Program ไปแล้ว 1 โปรแกรม ซ่ึงจะไปแสดงที่แถบเมนู Run Recent)

การเชอ่ื มตอ่ EV3 Brick กบั คอมพวิ เตอร์

การเช่อื มต่อ EV3 เขากับคอมพวิ เตอร์ผ่านสาย USB
การเชือ่ มต่อโดยใช้สาย USB โดยเสยี บปลายของ Mini-USB เขา้ กบั ชอ่ ง PC ของ EV3

Brick ทอี่ ย่ถู ัดจากชอ่ ง D และเสียบปลายสายเขา้ กบั คอมพิวเตอร์ ดังรูป

23

การเชื่อมตอ่ Bluetooth กบั คอมพิวเตอร์
การเชอื่ มตอ่ Bluetooth เข้ากับ EV3 Brick มีวิธีการดังตอ่ ไปนี้
1. เปิด Bluetooth ที่ EV3 Brick และคอมพวิ เตอร์
2. เปิดโปรแกรม LEGO MINDSTROMS Education EV3

3. คลิกท่ี Brick หาก EV3 Brick ยังไม่ขึ้นอุปกรณ์ให้กดปุ่ม Refresh ตรวจสอบว่ามีกล่อง
Bluetooth ขึ้นหรอื ไม่

4. เมื่อเชอ่ีื มตอ่ อปุ กรณแ์ ล้ว หน้าต่าง keyPass จะปรากฏข้ึนให้กดยืนยันอุปกรณ์ (รหัสปกติ
คอื 1234) จากน้นั คลิกปมุ่ ok

5. ในขณะนก้ี ารเช่ือมต่อไดถ้ ูกสร้างขึน้ และจะมีสญั ลักษณ์ <> ปรากฏทีด่ ้านบนซ้ายของ หน้าจอ
EV3 Brick เพอ่ื ยนื ยนั การเช่ือมต่อ ในกรณเี ลิกเช่ือมต่อ EV3 Brick กบั คอมพิวเตอร์ให้คลิกปุ่ม
“Disconnect” ท่ีอยถู่ ดั จากปุ่ม Refresh

การเชื่อมต่อ Wireless เขากบั คอมพิวเตอร์
ในขณะนกี้ ารเช่อื มต่อได้ถกู สร้างขนึ้ และจะมสี ัญลักษณ์ <> ปรากฏที่ดา้ นบนซา้ ยของหนา้ จอ

EV3 Brick เพื่อยืนยันการเชื่อมต่อในกรณีเลิกเช่ือมต่อ EV3 Brick กับ คอมพิวเตอร์ให้ คลิกปุ่ม
“Disconnect” ท่อี ยู่ถัดจากปมุ่ Refresh

24

กิจกรรมฝึกทักษะที่ 1.1

้้้คำช้ีแจง ให้นักเรยี นอธิบายเมนหู ลกั ของ EV3 ดังตอ่ ไปน้ี (คะแนนเต็ม 4 คะแนน)
23

14

1. Run Recent: ....……………………………………………………………………………… …………............
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

2. File Navigation: ..…………………………………………………… …………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Brick Apps: ...……….………………………………………………………………………………….................
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

4. Settings: ...………………………………………………….………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

25

มอเตอร์ EV3( Motors)

Large Motors

Large Motors เป็นมอเตอร์ที่มีอุปกรณ์ตรวจจับการหมีความละเอียดุน 1 องศา
สามารถทำงานท่ีความเร็วรอบ 160 – 170 รอบต่อนาที ด้วยแรงบิด200 นิวตันเซนติเมตร
(ความเร็วตำ่ีแต่แรงบิดสูง) เป็นส่วนประกอบท่ีทำให้หุ่นยนต์สามารถเคล่ือกท่ได้ีนอกจากน้ียังมี
เซ็นเซอร์วัดการหมุนของมอเตอร์ในตัว หุ่นยนต์ทาให้ LEGO MINDSTORMS Education EV3
สามารถควบคุมการหมุนได้อย่างแม่นยเซ็นเซอร์วัดการหมุนของมอเตอร์สามารถวัดการหมุน
ได้เปน็ องศา หรอื นบั เป็นรอบก็ไดก้ ารหโดยมุน 1รอบเทา่ กบั 360 องศา

การนำไปใชง้ าน

เราสามารถใช้ Large Motors ในการขับเคล่ือนหุ่นยนต์ และบังคับส่วนประกอบอ่ืนๆ
ของหนุ่ ยนต์

26
Medium Motor
Medium Motor มีอุปกรณ์การตรวจจับการหมุน ท่ีมีความละเอียด 1 องศาสามารถ
ทำงานท่ีความเร็วรอบ 240 - 250 รอบต่อนาทีเป็นส่วนประกอบเช่นเดียวกับ Large Motor
แตจ่ ะมขี นาดเล็กและเบากว่า ทำใหห้ ุน่ ยนต์สามารถทำงานได้คลอ่ งตัวกว่า

การนำไปใช้งาน
เราสามารถใช้ Medium Motor เก็บส่ิงของในการทำภารกิจและประยุกต์ใช้เพื่อให้
ทำงานตามคำส่งั ท่ตี ้องการในการหยบิ จบั สง่ิ ของโดยต้องใชค้ วบคู่กับการทดเฟอื ง

27

อปุ กรณต์ รวจวัด (Sensor)

Touch Sensor

Touch Sensor เปน็ เซ็นเซอร์แบบอนาล็อกท่สี ามารถตรวจจับไดเ้ มื่อมกี ารกดป่มุ สแี ดง
ของ Touch Sensor ซ่ึงจะมีการตอบสนองกต็ ่อเม่ือมกี ารสมั ผสั ซ่งึ สามารถทำงานได้ 3 แบบ

1. Pressed : กดเพ่ือให้ห่นุ ยนตท์ ำงาน

2. Released : ปล่อยเพ่ือให้ห่นุ ยนต์ทำงาน

3. Bumped : การชน (ท้งั กดและปลอ่ ย)

การนำไปใช้งาน
เราสามารถใช้ Touch Sensor ในการตรวจจับการชน หรือใช้เป็นปุ่มในการเริ่ม
ทำงานของโปรแกรม

28

Gyro Sensor

Gyro Sensor จะเป็นเซ็นเซอรแ์ บบดิจติ อล ที่ตรวจสอบมุมในหนง่ึ แกนเซ็นเซอรช์ นิดน้จี ะ
ตรวจสอบทิศทางการหมุนของหุ่นยนต์ และอัตราการหมุนเป็นหน่วย องศา/วินาที
โดยสามารถ วดั มมุ ได้สงู สุดที่ 440 องศา/วินาทซี ึ่งมคี วามแม่นยำในการวัดเชงิ มุม + / -3 องศา

การนำไปใชง้ าน
ใช้ Gyro Sensor ในการวดั คา่ มุมแบบองศาเพือ่ หมนุ หนุ่ ยนตต์ ามคำส่ัง

Colour Sensor

เป็นเซ็นเซอร์แบบดิจิตอล ที่สามารถตรวจจับสี (ค่าสีสะท้อน) และความเข้ม (ค่าแสง
สะท้อน) ของแสงผ่านช่องเล็ก ๆ ด้านหน้าของตัวเซ็นเซอร์ซ่ึงเซ็นเซอร์น้ีสามารถทำงานได้ใน 3
โหมด คอื

1. โหมดตรวจจับแสงและสี (Colour Mode)

2. โหมดการสะทอ้ นความเขม้ ของแสง Reflected (Light Intensity Mode)
3. โหมดตรวจจับสภาพแวดลอ้ ม ความเขม้ ของแสง Ambient (Light
Intensity Mode)

- ตรวจจบั ได้ 8 สี (ขาว, ดำ, มสี ฟี ้า, เขยี ว, แดง, เหลอื ง, นำ้ีตำล)
- Sample rate of 1 kHz

29

การนำไปใชง้ าน
ใช้ Colour Sensor ในตรวจวัดค่าสี (ค่าสีสะท้อน) และแสง (ค่าแสงสะท้อน) เช่น
ตัง้ ค่าโปรแกรมให้ห่นุ ยนตเ์ รียงลูกบอลตามสีหรือตรวจจบั สแี ละให้หุ่นยนตท์ ำงานตามคำส่ังเมื่อ
เจอสีทไ่ี ดร้ บั คำสงั่

Ultrasonic Sensor

ทำหน้าท่ีตรวจจับวัตถุที่อยู่ตรงหน้าสามารถวัดระยะห่างจากตัวเซ็นเซอร์กับวัตถุได้
Ultrasonic Sensor ตรวจวัดระยะห่าง โดยการส่งคล่ืนเสียงออกไป แล้ววัดระยะเวลาท่ีคล่ืนเสยง
สะท้อนกลับมา โดย Ultrasonic Sensor วัดระยะทางได้ทั้งแบบหน่วยนิ้ว และหน่วยเซนติเมตร
นอกจากน้ียังสามารถวัดระยะห่างจากวัตถุได้ต้ังแต่ 0-2.5 เมตร โดยมีความคลาดเคลื่อนเพียง 3
เซนติเมตรถ้าวัตถุมีความแข็งและมีขนาดใหญ่จะทำให้อ่านค่าได้ดี ส่วนวัตถุท่ีมีความนุ่มมีพ้ืนผิว
โคง้ หรอื บางมาก จะทำใหเ้ ซน็ เซอรต์ รวจจับได้ยาก

การใชง้ าน
ใช้ Ultrasonic Sensor ในการตรวจจับระยะห่างวัตถุสิ่งกีดขวาง หรือก ำแพง

เมือ่ ห่นุ ยนต์เคล่อื นทีไ่ ปใกลว้ ัตถุตามระยะหา่ งทตี่ ้ังไว้ หนุ่ ยนต์สามารถทาตามคำสง่ั ทตี่ อ้ งการ

30

กิจกรรมฝกึ ทกั ษะท่ี1.2

คาช้ีแจง ให้นักเรยี นบอกชื่ออปุ กรณ์ตอ่ ไปน้ี พร้อมทั้งบอกการใชง้ านของอุปกรณใ์ ห้ชีัดเจน
ีีีีีีีีีีีีีีีีีีีีีี (คะแนนเตม็ 7 คะแนน)

7……………………….....

1……………………….....

6………………………..... 2……………………….....

3……………………….....

4……………………….....

5……………………….....

1. สามารถใช้ .............................ในการ.............................................................................
2. สามารถใช้ .............................ในการ.............................................................................
3. สามารถใช้ ...........................ในการ.............................................................................
4. สามารถใช้ .............................ในการ.............................................................................
5. สามารถใช้ ...........................ในการ.............................................................................
6. สามารถใช้ .............................ในการ.............................................................................
7. สามารถใช้ .............................ในการ.............................................................................

31

แบบทดสอบหลงั เรียน

ชุดฝกึ ทักษะ การพัฒนาหุน่ ยนต์และการเขยี นโปรแกรมควบคุมหนุ่ ยนต์
ชดุ ที่ 1 ร้จู กั หนุ่ ยนต์ LEGOMINDSTORMS Education EV3
จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นทำเคร่ืองหมาย X ทับขอ้ ก ขีค หรือ ง ทีถ่ ูกทสี่ ดุ เพียงขอ้ เดยี ว ลงใน
้้้้้้้้้้้้กระดาษค าตอบ

1. ข้อใดคือพอรต์ สำหรับใส่เซ็นเซอร์ InputPort() ข. พอร์ต 1,2 และ 3
ก. พอร์ต 1, 2, 3 และ 4 ง. พอรต์ A,B และ C
ค. พอร์ต A, B, C และ D

2. EV3 Brick ทำหน้าที่เหมอื นอวยั วะส่วนใดของมนษุ ย์

ก. หวั ใจ ข. สมอง

ค. ปอด ง. กระเพาะอาหาร

3. ขอ้ ใดคืออปุ กรณท์ ใี่ ช้ในการตรวจจบั การชน ข. Ultrasonic Sensor
ก. Light Sensor ง. Touch Sensor
ค. Sound Sensor

4. ขอ้ ใดคือเมนูทีม่ ีโปรแกรมพน้ื ฐานตา่ งอยู่ในห่นุ ๆEV3ทมี่ ไี ว้สำหรบั ให้เราทดลอง เบื้องต้น

ก. Settings ข. Bluetooth

ค. EV3 Program ง. Try Me

32

5. ขอ้ ใดคืออุปกรณท์ ใี่ ชใ้ นการตรวจจับวตั ถทุ ่อี ยูต่ รงหนา้

ก. Light Sensor ข. Ultrasonic Sensor
ค. Interactive Servo Motor ง. Motor Touch Sensor

6. ข้อใดคือเมนทู ีส่ ามารถเขยี นโปรแกรมงา่ ยๆบน EV3 โดยไมจ่ ำเป็นตอ้ งใช้
คอมพวิ เตอร์

ก. Settings ข. EV3 Program

ค. Try Me ง. Bluetooth

7. ขอ้ ใดคืออุปกรณท์ ่าี ใหห้ ุ่นยนต์เคลอื่ นท่ี ข. Ultrasonic Sensor
ก. Interactive Servo Motor ง. Touch Sensor
ค. Sound Sensor

8. ข้อใดคืออปุ กรณ์ทใ่ี ช้ในการตรวจจบั เสียงเป็นระดับเดซิเบล (Decibel)

ก. Light Sensor ข. Interactive Servo Motor

ค. Sound Sensor ง. Touch Sensor

9. ข้อใดคืออปุ กรณ์ทใ่ี ช้ในการตรวจจับความมดื และความสวา่ ง (ค่าแสงสะท้อน)

ก. Light Sensor ข. Ultrasonic Sensor

ค. Sound Sensor ง. Touch Sensor

10. ขอ้ ใดคือพอร์ตสำหรับใสม่ อเตอร์ (Output Port) ข. พอร์ต1, 2 และ 3
ก. พอร์ต1, 2, 3 และ 4 ง. พอรต์ A, B และ C
ค. พอร์ตA, B, C และ D

33

เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะท1่ี .1

ีีีคำชี้แจง ให้นักเรียนอธบิ ายเมนหู ลกั ของEV3ดังตอ่ ไปนี้ (คะแนนเต็ม 4 คะแนน)

23

14

1. Run Recent:
หนา้ แสดงผลการ download program และ Run program จากรายการที่

แสดงผลโดยอัตโนมตั ิ ท่โี ปรแกรมดำเนินการครง้ั ล่าสดุ
2. File Navigation:

เป็นคำสง่ั ในการแสดงผลการเขา้ ถึงและจดั เกบ็ ไฟลใ์ น EV3 Brick รวมทงั้ การ
จัดเกบ็ ไฟลไ์ ว้ใน SDCard โดยทไี่ ฟลท์ ้งั หมดจะถูกเก็บรวบรวมไว้ใน ProjectFolder
3. Brick Apps:

เปน็ การเขา้ ถึงแอปพลเิ คชันต่าง ๆ ในการเขียนคำสงั่ หุน่ ยนต์
4. Settings:

เมนูนี้ สามารถตั้งค่าต่าง ๆ เกยี่ วกบั หุ่นยนต์ เชน่ การปรับความดังขอ Loudspeaker
หรอื ตัง้ เวลาปิด EV3 เพ่อื ประหยดั แบตเตอรี่ และมเี มนใู หล้ บโปรแกรม
ท้ังหมดท่เี ราเคยดาวนโ์ หลดใส่หนุ่ ยนต์EV3

34

เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะท่1ี .2

้้้คำช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นบอกชอื่ อุปกรณ์ต่อไปนี้ พรอ้ มทั้งบอกการใช้งานของอุปกรณ์ให้ชดัี เจน
(คะแนนเตม็ 7 คะแนน )

7.MediumMotor
1.EV3microcontroller“brick”

6.LargeMotor 2.UltrasonicSensor
3…ColourSensor
4.SoundSensor
5.TouchSensor

1. สามารถใช้ Controller EV3 ในการ เกบ็ และรนั โปรแกรมควบคมุ กำรทำงำนของหนุ่ ยนต์ี
2. สามารถใช้ Ultrasonic Sensor ในการ ตรวจจบั สงิ่ กีดขวำง
3. สามารถใช้ ColourSensor ในการ ตรวจจบั ความมดื และตวำมสว่ำง
4. สามารถใช้ SoundSensor ในการ ตรวจจับเสียง
5. สามารถใช้ TouchSensor ในการ ตรวจจับกำรชน
6. สามารถใช้ LargeMotor ในการ ขับเคล่ือน
7. สามารถใช้ MediumMotor ในการ ขับเคลอ่ื น

35

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

1. ข 6. ง
2. ก 7. ข
3. ง 8. ก
4. ข 9. ค
5. ง 10. ก

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น

1. ก 6. ข
2. ข 7. ก
3. ง 8. ค
4. ง 9. ก
5. ข 10. ง

36

บรรณานุกรม

LEGO EDUCATION MINDSTORMS (ออนไลน)์ . สืบคน้ จาก

http://www.robotinc.asia/Lego/legobegin.html. [ 20 ธนั วาคม2559]

LEGO EDUCATION MINDSTORMS (ออนไลน)์ . สบื ค้นจาก :
http://map.longdo.com/p/A00459157/view. [ 21 มกราคม 2560]

LEGO EDUCATION MINDSTORMS (ออนไลน)์ . สบื คน้ จาก :

http://MINDSTORMS.LEGO.com/en-us/support/files/default.aspx.

[ 1 กมุ ภาพนั ธ์2560]

LEGO Group.(2014). LEGO MINDSTORMS EV3 . Other product and company name listed are trademarks or trade names of
their respective companies.