วิจัยเรื่องที่ รูปแบบการสร้างสื่อเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สำหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา

40

3.2.1 ประเด็นกำรสมั ภำษณ์เชงิ ลกึ ผู้เชี่ยวชำญ
คาถามที่ 1. ดา้ นเน้อื หาของส่ือดจิ ิทัล ฐานเรียนรคู้ นหวั เหด็
คาถามท่ี 2. ดา้ นการนาเสนอเนอ้ื หาของสอ่ื ดิจทิ ลั ฐานเรยี นร้คู นหวั เหด็
คาถามท่ี 3. ด้านการเรยี งลาดบั เนอ้ื หาของสอ่ื ดิจทิ ลั ฐานเรยี นรู้คนหวั เห็ด
คาถามที่ 4. ประสิทธภิ าพ และประสทิ ธผิ ลของการออกแบบส่ือดิจิทัล ฐานเรียนรู้คนหวั เห็ด
คาถามท่ี 5. ระยะเวลาการนาเสนอสอ่ื ดจิ ทิ ลั ฐานเรียนรูค้ นหัวเห็ด
คาถามที่ 6. สง่ิ ทค่ี วรปรับปรงุ
คาถามท่ี 7. รปู แบบสอ่ื ดจิ ิทลั ทมี่ ีความเหมาะสมกบั การเรยี นรูค้ วรเปน็ ส่ือในรปู แบบใด
คาถามท่ี 8. ข้อเสนอแนะอนื่ ๆ ตอ่ การจดั ทาสือ่ เรยี นรู้ ฐานเรียนรู้คนหวั เหด็

3.2.2 ประเด็นกำรสนทนำกลมุ่ เจำ้ หน้ำท่ศี ูนยศ์ ึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ
คาถามท่ี 1. กระบวนการสร้างสือ่

1.1 สือ่ ดิจทิ ัลเดมิ ที่ทา่ นใช้ มีสอื่ อะไรบา้ ง
1.2 มีวิธีการผลิตส่ืออย่างไร (ให้วิเคราะห์การออกแบบ การพัฒนา
การนาเสนอ การประเมนิ ผลสือ่ )
1.3 ทา่ นมีการนาสอ่ื ดิจิทลั ไปใช้ประโยชนอ์ ย่างไรบ้าง
คาถามที่ 2. สื่อดจิ ิทัลท่ีทา่ นใชเ้ ป็นอย่างไรบ้าง
2.1 จุดแขง็ ของสือ่ ดจิ ทิ ัลทใี่ ชเ้ ป็นอยา่ งไรบ้าง
2.2 จุดอ่อน ของสอ่ื ดิจิทลั ทใ่ี ชเ้ ปน็ อยา่ งไรบ้าง
2.3 โอกาส ของส่อื ดจิ ิทลั ทใ่ี ชเ้ ปน็ อย่างไรบ้าง
2.4 ปญั หาอุปสรรค ของสอื่ ดิจิทัลทใ่ี ช้เป็นอยา่ งไรบา้ ง
คาถามท่ี 3. ท่านมขี อ้ เสนอแนะ แนวทางแกไ้ ขสือ่ ท่ีใชใ้ นการฝกึ อบรมอย่างไรบา้ ง
คาถามที่ 4. รปู แบบการสร้างสือ่ ดจิ ิทัลและการประยกุ ต์ใช้
4.1 ท่านคิดว่าส่ือดิจิทัลที่จะใช้ และเกิดประโยชน์เพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง
และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศนู ยศ์ ึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา ควรเปน็ ส่อื รปู แบบใด
4.2 ควรมีเน้อื หาอย่างไร
4.3 มีวธิ กี ารทาอยา่ งไร
4.4 มกี ารออกแบบอย่างไร
4.5 มกี ารพฒั นาสือ่ อยา่ งไร
4.6 มกี ารนาไปประยุกตใ์ ช้อยา่ งไร
4.7 กลุม่ เปา้ หมายผู้ใชป้ ระโยชน์จากสือ่ เป็นใคร

41

3.2.3 ประเด็นกำรสนทนำกลุ่ม ครัวเรือนกำรพัฒนำพ้ืนท่ีต้นแบบกำรพัฒนำคุณภำพ
ชวี ติ ตำมหลกั ทฤษฎีใหม่ประยกุ ตส์ ู่ “โคก หนอง นำ โมเดล” กจิ กรรมท่ี 1 ฝกึ อบรมเพม่ิ ทักษะระยะส้ัน
กำรพัฒนำกสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นำ โมเดล จำกศูนย์ศึกษำ
และพฒั นำชุมชนนครรำชสมี ำ

คาถามท่ี 1. ความคาดหวงั ทจี่ ะได้รับการฝกึ อบรมจากศนู ย์ศึกษาและพฒั นาชมุ ชน
นครราชสมี า

1.1 ท่านมีความคาดหวงั ท่ีจะไดร้ บั จากการฝึกอบรมจากศูนย์ศึกษาและพัฒนา
ชมุ ชนนครราชสีมาในเร่อื งใดบ้าง

1.2 สง่ิ ท่ที า่ นไดร้ บั จากการเรียนรู้ คืออะไร
1.3 ปัญหาจากการเรียนรูม้ อี ะไรบ้าง
1.4 ปัญหาจากสอ่ื การเรียนรูส้ ง่ ผลต่อประสิทธิภาพการเรยี นรู้ของท่านหรือไม่
และอย่างไร
คาถามที่ 2. ส่ือดจิ ิทลั ที่ท่านไดเ้ รยี นรู้
2.1 มจี ดุ แข็ง ของสือ่ ดจิ ทิ ลั ท่ีได้เรียนรู้เป็นอย่างไร
2.2 มจี ดุ ออ่ น ของสอื่ ดจิ ิทัลที่ได้เรียนรู้เปน็ อย่างไร
2.3 โอกาส ของสอ่ื ดจิ ิทัลทไี่ ด้เรยี นรูเ้ ปน็ อยา่ งไร
2.4 ปญั หาอปุ สรรค ของสอื่ ดิจทิ ัลท่ไี ด้เรียนรเู้ ปน็ อยา่ งไร
2.5 ท่านมีข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปญั หาสือ่ ดิจิทัลท่ีใช้ในการฝึกอบรม
อย่างไร
คาถามที่ 3. รูปแบบการสร้างส่อื ดจิ ทิ ลั และการนาไปประยกุ ต์ใช้
3.1 ส่ือดิจิทัลท่ีจะใช้และเกิดประโยชน์เพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช.
3.2 มีเนอ้ื หาอย่างไร
3.3 มวี ิธีการอย่างไร
3.4 มีการออกแบบอย่างไร
3.5 มกี ารพัฒนาส่ืออยา่ งไร
3.6 มีการนาไปประยุกตใ์ ช้อยา่ งไร
3.7 กลมุ่ เปา้ หมายผู้ใชป้ ระโยชน์จากสอ่ื เป็นใคร

3.2.4 วธิ ีกำรสร้ำงเครื่องมือ
คณะผู้วิจัยได้ดาเนินการสร้างแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบการสนทนากลุ่ม

ตามข้นั ตอน ดงั นี้
3.2.4.1 ศึกษารายละเอยี ดเก่ียวกบั การสรา้ งแบบสัมภาษณ์ และแบบการสนทนากลุ่ม
3.2.4.2 จัดทาแบบสัมภาษณ์ และแบบการสนทนากลุ่มก่ึงโครงสร้าง โดยกาหนด

ขอบเขตให้ครอบคลุมเก่ียวกับรูปแบบการสร้างสื่อเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศนู ยศ์ ึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

42

3.2.4.3 นาแบบสัมภาษณ์ และแบบการสนทนากลุ่มก่ึงโครงสร้างที่เสร็จแล้ว
นาเสนอผู้ทรงคุณวุฒิงานวิจัย กรมการพัฒนาชุมชน และให้ผู้เช่ียวชาญ จานวน 3 คน เพื่อตรวจสอบ
ความถูกตอ้ งเหมาะสมและให้ขอ้ เสนอแนะในการปรับปรงุ แกไ้ ข เพ่ือใหม้ คี วามสมบูรณ์ยง่ิ ข้นึ

3.2.4.4 นาแบบสัมภาษณ์ และแบบการสนทนากลุ่มมาปรับปรุง แล้วนาไป
ทดลองใช้ในการสัมภาษณ์บุคคล และการสนทนากลุ่มบุคคลที่ไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย
จานวน 1 ครงั้

3.2.4.5 นาแบบสัมภาษณ์ และแบบสนทนากลุ่มทที่ ดลองแล้วมาปรับปรุงขอ้ คาถาม
อกี คร้ังหน่ึงแลว้ จึงนาไปใชก้ บั กลุ่มเป้าหมายจริง

3.3 กำรเก็บรวบรวมข้อมลู

การเกบ็ รวบรวมข้อมลู ในงานวิจัยนี้ คณะผู้วจิ ัยได้ดาเนินการตามขนั้ ตอน ดงั นี้
3.3.1 จดั ทาหนังสอื ราชการถึงหนว่ ยงานทีเ่ กย่ี วขอ้ ง
3.3.2 ดาเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย ณ ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา
และพื้นทีจ่ งั หวัดบุรรี ัมย์
3.3.3 นาข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้มาทาการวิเคราะห์ และดาเนินการตามข้ันตอนการวิจัย
ตอ่ ไป

3.4 กำรวิเครำะหข์ ้อมูล

คณะผู้วิจัยได้ดาเนินการวิเคราะห์ข้อมูล ที่เก็บรวบรวมได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึก
(In-depth Interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus Groups) โดยนาคาตอบที่ได้จากแบบสัมภาษณ์
เชงิ ลึก และการสนทนากลุ่ม มาสรุปประเด็นโดยวิเคราะห์เน้ือหา (Content Analysis) และทาการเรียบเรียง
และจัดแยกตามแต่ละประเด็นที่เก็บรวบรวมได้ จากนั้น ได้ทาการสรุปข้อมูลในแต่ละประเด็น
ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย อภิปรายผลข้อมูลตามทฤษฎีและปรากฎการณ์ เพื่อสร้างข้อสรุป และ
ข้อเสนอแนะ

บทท่ี 4
ผลการวิเคราะห์ข้อมลู

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษากระบวนการสร้างสื่อเรยี นรู้ประกอบการฝึกอบรม
เรื่อง โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา การพัฒนารูปแบบการสร้าง
สื่อเรียนรู้ดิจิทัลเพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนา
ชมุ ชนนครราชสีมา และรูปแบบการสร้างและประยุกต์ใช้ส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเขา้ ใจ เข้าถงึ และพฒั นา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย
ประกอบด้วย เจ้าหนา้ ที่ศนู ยศ์ ึกษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสีมาที่ทาหนา้ ที่เปน็ วิทยากรในการฝึกอบรม
และผู้เข้ารับการอบรมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่
ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1 ฝึกอบรมเพ่ิมทักษะระยะสั้นการพัฒนากสิกรรม
สู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รปู แบบ โคก หนอง นา โมเดล จากศูนยศ์ กึ ษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา
โดยส่อื ท่นี ามาศึกษางานวิจัยนี้ คอื ส่อื เรียนรู้ เรื่อง “คนหัวเห็ด” เพ่ือใชใ้ นประกอบการสอนในฐานเรียนรู้
ท้งั นี้เพื่อใหเ้ ป็นไปตามวตั ถปุ ระสงค์การวจิ ัย คณะผวู้ ิจยั ได้ทาการวิเคราะหข์ อ้ มูลและนาเสนอผลการวิจัย
ตามแต่ละวัตถุประสงค์การวิจัย เพ่ือจะแสดงให้เห็นถึงรปู แบบการสร้างและประยุกตใ์ ช้ส่ือเรียนรู้ดจิ ิทัล
เพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา
โดยแบง่ หัวข้อการนาเสนอ ดงั นี้

4.1 กระบวนการสร้างสื่อเรียนรูป้ ระกอบการฝึกอบรม เร่ือง โคก หนอง นา พช. สาหรับ
ศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า

4.2 การพัฒนารูปแบบการสร้างสื่อเรียนรูดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศนู ย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า

4.3 ถ่ายทอดรูปแบบการสร้างและประยุกต์ใช้ส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง
และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนยศ์ ึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา

4.1 การศึกษากระบวนการสร้างส่ือเรียนรู้ประกอบการฝึกอบรม เรื่อง โคก หนอง นา พช.
สาหรับศนู ยศ์ กึ ษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า

จากการวิเคราะห์กระบวนการสร้างสื่อเรียนรปู้ ระกอบการฝึกอบรม เร่ือง โคก หนอง นา
พช. สาหรบั ศูนย์ศกึ ษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา จากกล่มุ ตัวอย่าง ไดแ้ ก่ เจ้าหน้าที่ศูนย์ศึกษาและ
พัฒนาชุมชนนครราชสีมา ท่ีทาหน้าที่เป็นวิทยากรฐานเรียนรู้หรือบรรยายให้ความรู้ และผู้เข้ารับ
การอบรมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่
“โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1 ฝึกอบรมเพ่มิ ทักษะระยะสน้ั การพัฒนากสิกรรมสรู่ ะบบเศรษฐกิจ
พอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล จากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา พบว่า
มีกระบวนการสร้างส่ือเรียนรู้ประกอบการฝึกอบรม เร่ือง โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษา

44

และพัฒนาชุมชนนครราชสีมา คณะผู้วิจัยขอนาเสนอผลการวิจัยตามแนวคิดหลักการออกแบบ
และพฒั นาสอื่ เรยี นรู้ตามโมเดล ADDIE ประกอบด้วย 5 ข้ันตอน ดงั น้ี

4.1.1 การวิเคราะห์ (Analysis)
4.1.1.1 เนอ้ื หาหรอื องค์ความรู้ ทาการวเิ คราะห์เนื้อหาหรือองค์ความรู้ท่ีจะต้องทา

การสอนโดยทุกครั้งศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา จะได้รับข้อมูลคือเนื้อหาการสอน
จากส่วนกลาง (สถาบันการพัฒนาชุมชนหรือสานักต่าง ๆ ที่มอบให้ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสีมาทาการฝึกอบรม) จากนั้นจึงทาการปรับเนื้อหาการสอนให้สอดคล้องกับระยะเวลา
ในการสอน สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย สอดคล้องกับวสั ดุ และอุปกรณ์ที่มี โดยจะใช้เครอ่ื งมอื ทสี่ าคัญ
การสอนคือ PowerPoint และ วีดทิ ศั น์ เคลื่อนไหว ทเ่ี ขา้ กบั สถานการณ์หรอื เนือ้ หาในการสอน โดยส่ือ
วีดทิ ศั น์ทีใ่ ช้สอนควรเป็นส่อื นาเข้าสบู่ ทเรยี นเพือ่ กระต้นุ ความอยากรู้ อยากเหน็ ของผู้เข้ารบั การอบรม

4.1.1.2 ระยะเวลาในการเรียนรู้ ฐานเรียนรู้แต่ละฐานมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้า
ฝึกอบรมได้ลงมือปฏบิ ตั ิจรงิ มีหลักในการสอนคือ ทาให้ดู และลงมือปฏิบตั ริ ว่ มกัน มีระยะเวลาในการสอน
ฐานเรียนรู้ละ 1 ช่ัวโมง 30 นาที โดยเน้นการลงมือปฏิบัติของผู้เข้ารับการอบรมให้ได้มากที่สุด ดังน้ัน
การสรา้ งส่อื เรียนรู้ประกอบการสอนควรเป็นสอ่ื ทสี่ ้นั กระชับ ทันสมยั ทนั เหตกุ ารณ์ ปฏิบตั ิได้จริง

4.1.1.3 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมหรือผู้เรียน คือ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมตามโครงการ
พัฒนาพ้ืนที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
กิจกรรมที่ 1 ฝึกอบรมเพิ่มทักษะระยะสั้นการพัฒนากสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ
โคก หนอง นา โมเดล จากจงั หวดั บรุ รี ัมย์ ซง่ึ เปน็ ประชาชนทั่วไปทม่ี คี วามสนใจและตอ้ งการพัฒนาที่ดิน
ของตนเองให้กลายเป็นพืน้ ที่ตน้ แบบในการทาเกษตรทฤษฎใี หม่ โคก หนอง นา โมเดล

4.1.2 การออกแบบ (Design)
4.1.2.1 เนื้อหาหรือองค์ความรู้ โดยเนื้อหาของส่ือคนหัวเห็ดเป็นการนาเสนอ

ขนั้ ตอนการตง้ั แต่ แนะนาวสั ดุอปุ กรณใ์ นการทาเห็ดนางฟ้าภฏู าน การผสมวตั ถดุ บิ ในการทาก้อนเช้ือเห็ด
การทาก้อนเห็ด วิธีการนาก้อนเห็ดไปนึ่งในถัง วิธีหยอดเชื้อในก้อนเห็ด วิธีเข่ียเช้ือเห็ด แนะวิธีการ
นาก้อนเห็ดไปเก็บไว้ที่โรงเรือน แนะนาวิธีรดน้าก้อนเห็ด การดูแลรักษา วิธีการเก็บผลผลิตดอกเห็ด
ตลอดจนอายขุ องก้อนเหด็ ในการให้ผลผลติ เพ่อื ใหผ้ เู้ ข้ารับการอบรมได้เรียนรกู้ ระบวนการต้งั แต่วัตถุดิบ
การทากอ้ นเห็ด ถงึ เกบ็ ผลผลิตดอกเห็ดใหส้ ามารถนาไปปฏิบัติได้จรงิ

4.1.2.2 กจิ กรรมประกอบการเรียนรู้ ใชว้ ิธกี ารบรรยายและสาธิตทาให้ดูเป็นตวั อย่าง
ร่วมกับการชมสื่อจากนั้นให้ผู้เข้ารับการอบรมได้ลงมือปฏิบัติจริงตามข้ันตอนท่ีได้ดูจากวีดิทัศน์
โดยเจ้าหน้าท่ีหรือวิทยากรประจาฐานเรียนรู้เป็นผู้เตรียมวัสดุ อุปกรณ์ และอานวยความสะดวก
ในการลงมือปฏบิ ตั ิรวมไปถึงการกระตุน้ ผูเ้ ขา้ รบั การอบรมให้สนใจ และลงมือปฏบิ ตั ิทุกคน

4.1.2.3 การออกแบบส่ือเรียนรู้ ออกแบบเป็นส่ือวีดิทัศน์ เนื่องจากมองเห็นภาพ
ภาพเคลื่อนไหว ขั้นตอนการทา สื่อสามารถกาหนดระยะเวลาได้ น่าติดตาม มีลูกเล่นไม่ซ้าแบบเดิม
เพิ่มเติมเอฟเฟกต์เทคนคิ ต่าง ๆ ในส่ือได้ สะดวกในการเข้ารับชมสามารถเปิดดูได้ทุกท่ี ทุกเวลา เนื้อหา
ของส่ือมีความชัดเจน ใช้วิธีการบรรยายบอกส่วนผสมการทาและสาธิตวิธีการทาให้ดูเป็นตัวอย่าง

45

โดยบอกรายละเอียดตั้งแต่ส่วนผสมว่ามีวัสดุอุปกรณ์อะไรบ้าง การทาก้อนเห็ด การหยอดเชื้อ การเขี่ย
เชื้อเหด็ การเก็บผลผลติ ดอกเพอื่ ใหผ้ ู้เข้ารับการอบรมได้เรยี นรู้ และนาไปปฏิบัติไดจ้ รงิ

4.1.2.4 การออกแบบวิธีการวัดผลและประเมินผล ใช้วิธีการประเมิน
ความพึงพอใจจากผู้เข้ารับการฝึกอบรม การสอบถามความเข้าใจในการทาก้อนเห็ด และการสังเกต
พฤติกรรมของผู้เขา้ รับการอบรมระหว่างการฝึกปฏบิ ตั ิ

4.1.3 การพฒั นา (Development)
4.1.3.1 เนื้อหาหรอื องคค์ วามรู้ เจา้ หนา้ ท่ีหรอื วทิ ยากรประจาฐานเรยี นรตู้ อ้ งเตรียม

เนื้อหาโดยเน้ือหาจะต้องครอบคลุมรายละเอียดของกิจกรรมนั้น ๆ เขียนบทพูดที่กระชับและเข้าใจ
ได้ง่าย ด้วยภาษาไม่เป็นทางการหรือภาษาถ่ิน เพื่อใช้ในการบันทึกวีดีทัศน์ เตรียมวัสดุ อุปกรณ์
รวมไปถึงสถานท่ีท่จี ะใชใ้ นการบนั ทกึ วีดิทศั น์

4.1.3.2 กิจกรรม กิจกรรมที่สาคัญอยู่ในการเรียนรู้แต่ละฐาน คือ การบรรยาย
ให้ความรู้ การสาธิตให้ดูทาเป็นตัวอย่าง และใช้ส่ือเรียนรู้ดิจิทัลท่ีเป็นส่ือวีดิทัศน์เป็นบทนาก่อน
การเรียนรเู้ พื่อกระตนุ้ ความอยากรู้ อยากเห็น

4.1.3.3 สื่อเรียนรู้ ลงมือสร้างสื่อเรียนรู้หลังจากได้เตรียมเน้ือหา ข้อความ วัสดุ
อุปกรณ์ และสถานที่เรียบร้อยแล้ว โดยทาเป็นแผนผังข้ันตอนการนาเสนอเน้ือหาหรือเขียนเป็น
Storyboard แล้วจึงทาการบันทึกภาพ ตัดต่อ ตาม Storyboard นั้น จากน้ันจึงให้ผู้เช่ียวชาญ
ดา้ นการตัดต่อวดี ิทศั น์ หรือประชาสัมพันธ์ให้ขอ้ เสนอแนะ เพอื่ ปรบั ปรุงสื่อเรียนรู้

4.1.4 การนาไปใช้ (Implementation)
การทดลองใช้กับกลุ่มเป้าหมาย นาไปใช้กับกลุ่มเป้าหมายในการฝึกอบรมน้ันคือ

ตัวแทนผู้เข้ารับการอบรมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่
ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1 ฝึกอบรมเพ่ิมทักษะระยะส้ันการพัฒนากสิกรรม
สูร่ ะบบเศรษฐกจิ พอเพยี ง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล จากจงั หวัดบรุ ีรมั ย์ จานวน 10 คน

4.1.5 การประเมนิ ผล (Evaluation)
การประเมินโดยใช้ผู้เข้าอบรมเป็นผู้ประเมิน โดยใช้วิธีการสอบถาม

ความพึงพอใจ และระดับความรู้ ความเข้าใจเม่ือได้ชมวีดีทัศน์สื่อการเรียนรู้ ประเมินผลส่ือการเรียนรู้
ดังนี้ ด้านรูปแบบส่ือดิจิทัลที่มีความเหมาะสมกับการเรียนรู้ ควรเป็นสื่อในรูปแบบ วีดิทัศน์ วิดีโอ
อินโฟกราฟิก เนื่องจากสื่อในรูปแบบดังกล่าวเห็นภาพการสาธิตที่ชัดเจน ด้านเนื้อหาของสื่อดิจิทัล
ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด เน้ือหาส่ือครอบคลุมเข้าใจง่าย ครบถ้วนถึงกระบวนการทาเห็ด ตั้งแต่วัตถุดิบ
การทาก้อนเห็ด จนถึงขั้นตอนการดูแล เก็บผลผลิต และอายุ การให้ผลผลิตของก้อนเห็ด
ด้านการนาเสนอเน้ือหาของสื่อดิจิทัล ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด นาเสนอเนื้อหาได้ดี เข้าใจง่าย ทาให้เห็น
ข้นั ตอน และวธิ ที าได้ดี ดา้ นระยะเวลาของเน้ือหาควรทาใหร้ ะยะเวลาให้สั้นลงโดยแบง่ เปน็ ตอน ๆ และ
ในการถ่ายทาส่ือ ควรใช้หลายมุมกล้องในการถ่ายทา เช่น มุมกล้อง ระยะใกล้ ระยะไกล
ด้านการเรียงลาดับเน้ือหาของส่ือดิจิทัลฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด การเรียงลาดับของสื่อ เรียงลาดับสื่อไดด้ ี
ทาให้เข้าใจเน้ือหาได้ชัดเจน ด้านประสทิ ธภิ าพ และประสทิ ธิผลของการออกแบบ สือ่ ดจิ ทิ ลั ฐานเรยี นรู้
คนหัวเห็ด เมื่อได้รับชมส่ือสามารถนาไปต่อยอด ปฏิบัติได้ดี สามารถนาไปปฏิบัติตามได้ ถือว่าการผลิต

46

สื่อมีประสิทธิภาพ และสามารถนาไปเป็นคลิปความรู้เพ่ือเผยแพร่ใหป้ ระชาชนทาตามได้ การออกแบบ
เทคนิคการตัดต่อไม่ค่อยน่าสนใจ ด้านส่ิงท่ีควรปรับปรุง ให้มีมุมกล้องในการถ่ายทาหลายตัว หรือ
มีการถ่ายมุมกล้องระยะใกล้ การถ่ายมุมกล้องระยะกลาง และการถ่ายมุมกล้องระยะไกล เพื่อให้เห็น
การสาธิตทช่ี ัดเจน ควรมสี อ่ื ดิจิทัลฐานเรียนรู้ทุกฐานเรียนรู้ และควรมีการปรับปรุงส่ือให้มีความทันสมัย
ทันเหตกุ ารณ์ ภาพ ภาษาควรชดั เจน เทคนคิ การนาเสนอทนี่ ่าสนใจ และสรา้ งสอื่ ที่มคี วามเป็นอตั ลักษณ์
ของศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

โดยสรปุ แล้ว กระบวนการสร้างสื่อเรยี นรู้ประกอบการฝกึ อบรม เรือ่ ง โคก หนอง นา พช.
สาหรับศูนย์ศึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสมี า ใช้กระบวนการสรา้ งส่ือ ADDIE มาทาการวเิ คราะห์สื่อ
การเรียนรู้คนหัวเห็ด ประกอบไปด้วย 5 ขั้นตอน ดงั นี้ 1. ขัน้ การวิเคราะห์ (Analysis) กลุม่ เปา้ หมายผู้ใช้
ส่ือ คือ ผู้เข้ารับการอบรม ประชาชนผู้สนใจ เน้ือหาของสื่อฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด เนื้อหา
ยังไม่ครบถ้วนเพยี งพอ เวลาในการนาเสนอนานเกนิ ไป ขาดความน่าสนใจ 2. ขัน้ การออกแบบ (Design)
เลือกใช้ส่ือวีดิทัศน์ ด้านเน้ือหา ประกอบไปด้วย แนะนาวิทยากร แนะนาวัสดุ อุปกรณ์ในการทาก้อน
เชื้อเห็ด วิธีผสมส่วนผสมก้อนเช้ือเห็ด วิธีทาก้อนเห็ด วิธีนึ่งก้อนเห็ดในถัง วิธีหยอดเชื้อในก้อนเห็ด
วิธีเข่ียเช้ือเห็ด แนะนาวิธีเก็บก้อนเห็ดในโรงเรือน วิธีการรดน้าก้อนเห็ด วิธีเก็บดอกเห็ด และอายุ
การให้ผลผลิตของก้อนเห็ดกิจกรรมประกอบการเรียนรู้ ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด เนื้อหายังขาดความ
น่าสนใจ เทคนิคการนาเสนอ 3. ขั้นการพัฒนา (Development) เนื้อหาการนาเสนอไม่ครบถ้วน
ระยะเวลาการนาเสนอเน้ือหานานเกินไป ภาพและเสียงไม่ชัดเจน ควรเพิ่มเทคนิคการนาเสนอให้
น่าสนใจ 4. ข้ันการนาเสนอเนอื้ หา (Implementation) เพื่อนาไปใช้ในการอบรมโครงการพัฒนาพ้ืนที่
ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1
ฝกึ อบรมเพมิ่ ทกั ษะระยะส้ันการพฒั นากสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกจิ พอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล
จากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา 5. ข้ันการประเมินผล (Evaluation) การประเมินผล
จากผู้เขา้ รบั การอบรมผ่านแบบประเมินออนไลน์ โดยกอ่ นเรียนอยู่ในระดับ น้อย หลงั เรียน อยใู่ นระดับ
มากที่สุด ซ่ึงสอดคล้องกับแนวคิดกระบวนการสร้างส่ือ ADDIE โมเดล ซ่ึงเป็นรูปแบบการสอน
ท่ีออกแบบขึ้นมาเพื่อใช้ในการออกแบบและพัฒนาการเรียนการสอน โดยพิจารณาจากผลลัพธ์ในข้ัน
ประเมนิ ผลซ่ึงเปน็ ขนั้ สดุ ทา้ ย

47

ผังการสร้างส่ือเรยี นรูต้ ามโมเดล ADDIE

โครงการวจิ ยั เรอื่ ง รปู แบบการสร้างสือ่ เรยี นรดู้ จิ ิทลั เพือ่ การเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง

นา พช. สาหรับศนู ย์ศกึ ษาและพฒั นาชุมชนนครราชสมี า

ขน้ั ตอนที่สาคัญ รายละเอยี ดการดาเนนิ การ

การวิเคราะห์ (Analysis) จัดการประชุมเพือ่ มอบหมายรายวิชา เพ่ือให้เจ้าหน้าทแ่ี ตล่ ะคนไปทา

การวิเคราะหเ์ น้อื หาวิชาที่ตนเองรบั ผดิ ชอบ โดยต้องสอดคลอ้ งกับ

กลมุ่ เปา้ หมาย ระยะเวลา วัสดุ อุปกรณ์ทีม่ ี

การออกแบบ (Design) กาหนดเนอื้ หาทจี่ ะใชส้ อน และเลือกสือ่ เรยี นร้ทู ี่เหมาะสมท่ีสุดเพอื่ ใช้ใน

การสอนโดยอาศยั ขอ้ มูลจากการวิเคราะห์ในขน้ั ตอนท่ี 1 จากนนั้

จึงเตรียมขอ้ มลู (ขอ้ ความ/บทพูด) และวสั ดุ อปุ กรณ์ท่ีจะใชใ้ นการผลิต

ส่ือเรียนรู้ รวมไปถงึ การออกแบบกจิ กรรมอื่น ๆ ทจี่ ะใช้ประกอบ

การสอนในฐานเรียนรู้

การพฒั นา ลงมอื ผลิตสอ่ื เรียนรู้หลงั จากทเ่ี ตรียมขอ้ มูล และวัสดุ อุปกรณ์ตามท่ี

(Development) ได้ออกแบบไว้แล้ว และนาสอื่ เรยี นร้ทู ไ่ี ด้ให้ผู้เช่ียวชาญตรวจสอบ

เพ่อื การปรบั ปรงุ แก้ไข

การนาไปใช้ นาไปใช้ในการสอนแก่ผ้ทู ่ีเขา้ รับการอบรมจากศูนยศ์ ึกษาและพัฒนา

(Implementation) ชุมชนนครราชสีมา

การประเมินผล ใชว้ ิธีการสอบถามความพึงพอใจ และระดบั ความรู้ ความเข้าใจเมอ่ื ได้ชม

(Evaluation) วดี ทิ ัศนส์ ่ือการเรยี นรู้

แผนภาพที่ 4.1 ผงั การสร้างสื่อเรยี นรู้ตามโมเดล ADDIE

4.2 การพัฒนารูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนยศ์ ึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา

การจัดการเรียนรู้ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด ให้เกิดประโยชน์แก่ผู้เข้ารับการฝึกอบรมหรือ
ผเู้ รยี น จาเปน็ ตอ้ งมีส่ือประกอบการเรยี นรู้โดยรปู แบบการสร้างส่อื เรยี นรู้ ดังนี้

4.2.1 ประเภทของส่ือเรียนรู้ เป็นส่ือวีดิทัศน์ (วิดีโอเคลื่อนไหวพร้อมเสียง) เน่ืองจาก

สามารถผลิตสื่อเรียนรู้ท่ีมีเนื้อหาครบถ้วน สามารถกาหนดระยะเวลาการนาเสนออย่างเหมาะสม

สามารถเรียนรู้แล้วนาไปปฏิบัติได้จริง คุณภาพเสียงชัดเจน การรับชมสื่อดิจิทัลเข้าถึงได้ทุกท่ีทุกเวลา

โดยผ่านชอ่ งทางออนไลน์ YouTube หรอื ช่องทางทศ่ี ูนย์ศึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา ไดเ้ ผยแพร่ไว้

ซ่ึงผู้ใช้ส่ือการเรียนรู้หรือผู้รับชม สามารถชมได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย และรับชมได้ทุกที่ที่มีสัญญาณ

อนิ เตอร์เนต็

48

4.2.2 เนื้อหาของสื่อเรียนรู้ นาเนื้อหาท่ีจะต้องทาการสอนมาผลิตเป็นส่ือวีดิทัศน์
พร้อมเสียง ประกอบด้วย 3 ข้ันตอนที่สาคัญในการเพาะเห็ดนางฟ้าภูฏาน คือ 1) การแนะนาวัสดุ
วัตถุดิบ และอุปกรณ์ท่ีสาคัญในการเพาะเห็ด 2) การทาก้อนเช้ือเห็ด 3) การหยอดเชื้อเห็ด และ
ดแู ลรักษา ตลอดจนการเกบ็ ผลผลติ ท่ถี ูกตอ้ ง

4.2.3 การออกแบบส่ือเรียนรู้ มีสื่อที่ใช้ในการสอน 2 ประเภทหลัก ๆ คือ PowerPoint
และ คลิปวีดิทัศน์ ที่สามารถดาวน์โหลดได้ตามช่องทางออนไลน์ ทาให้มีข้อจากัดคือเนื้อหาไม่ทันสมัย
ไม่ทันต่อสถานการณ์ ไม่สามารถหาสื่อที่ครอบคลุมเน้ือในการสอนได้อย่างครบถ้วน และไม่สามารถ
สร้างอัตลักษณ์ หรือจุดเด่นของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมาได้ ดังน้ันการออกแบบ
ส่อื เรียนร้ทู ี่เหมาะสมกับศนู ยศ์ ึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า ควรมแี นวทางดาเนนิ การ ดงั นี้

4.2.3.1 สื่อท่ีใช้ในการจัดการเรียนรู้ ควรมีหลายประเภทเหมาะสมกับ
กลมุ่ เปา้ หมายเพอ่ื ไม่ใหเ้ กิดความเบ่อื หน่ายระหว่างเรยี น และสอื่ เรียนรทู้ ่ีเหมาะสมกับกล่มุ เป้าหมาย คอื
คลปิ วีดทิ ัศน์ และ E-Book

4.2.3.2 เน้ือหา เนื้อหาท่ีปรากฏในสื่อเรียนรู้ ต้องมีความกระชับ ไม่ยาวจนเกินไป
ไม่ทาให้น่าเบ่ือ เป็นข้อมูลที่ทันสมัย ทันเหตุการณ์ สามารถนาไปปฏิบัติได้จริง สอดแทรกจุดเด่น หรือ
อัตลักษณ์ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมาให้ปรากฏ โดยแต่ละฐานเรียนรู้ควรจะมีส่ือเรียนรู้
ประจาฐานเรียนอยา่ งชัดเจน และสอ่ื เรยี นรู้นน้ั ควรสร้างความรู้ ความเข้าใจเก่ยี วกับโครงการท่ีฝึกอบรม
ไดอ้ ย่างชดั เจน

4.2.3.3 ข้ันตอนการสร้างส่ือเรียนรู้ ควรดาเนินการตามขั้นตอน ดังนี้ การประชุม
เจ้าหน้าท่ีที่เก่ียวข้อง เลือกประเภทของสื่อท่ีต้องการสร้างหรือผลิต ทาการวิเคราะห์เนื้อหา กาหนด
หัวข้อใหญ่ หัวข้อรอง ครอบคลุมกระบวนการทาท้ังหมด จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ วัตถุดิบที่ใช้
ในการสอน ตลอดจนสถานที่ ถ่ายทาคลิปวีดิทัศน์ ตัดต่อคลิปวีดิทัศน์ แล้วจึงให้บุคลคลท่ีเก่ียวข้อง
ให้ขอ้ คดิ เห็นคลิปวิดโี อนน้ั ๆ และปรับปรงุ แก้ไขคลิปวดิ ีโอให้สมบูรณ์ครบถ้วน

4.2.3.4 สิ่งที่คาดหวังจากการสร้างสื่อเรียนรู้ของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสีมา ส่ือเรียนรู้ที่สร้างขึ้นมาน้ันต้องตอบวัตถุประสงค์ของโครงการฝึกอบรมได้ ทาให้ผู้เข้ารับ
การฝึกอบรมมีความรู้ ความเข้าในโครงการอย่างชัดเจน ทาให้การขับเคลื่อนงานหรือโครงการ
มีประสิทธิภาพมากขึ้น การสร้างสื่อเรียนรู้เป็นการแบ่งปันความรู้ และเป็นเครื่องมือหน่ึงในการจัดการ
ความรู้ของเจ้าหน้าที่ หรือวิทยากรผู้สอนได้ ส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมโดยต้องเปิดโอกาส
ใหผ้ ู้เข้ารบั การอบรมได้สอบถามหลังจากไดร้ บั ชมสือ่ เรียนรนู้ ั้น ๆ

4.2.4 การพัฒนาส่อื เรยี นรู้ หลงั จากทศี่ ูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า ไดส้ ร้างสื่อ
เรียนรู้ คนหัวเห็ด เป็นท่ีเรียบร้อยจึงได้ให้ผู้เช่ียวชาญด้านการตัดต่อวีดีทัศน์หรือประชาสัมพันธ์
ได้ตรวจสอบและให้ข้อเสนอแนะไว้ ดงั น้ี

4.2.4.1 ด้านเนื้อหา เนื้อหาเข้าใจง่ายครอบคลุมกระบวนการทา เรียงลาดับข้ันตอน
ไดด้ ี ทาใหเ้ ขา้ ใจเนือ้ เรือ่ งไดช้ ดั เจน ลกั ษณะการถ่ายทาควรมมี ุมใกล้ ไกลเพอื่ ให้นา่ สนใจยิ่งขน้ึ

4.2.4.2 ด้านประสิทธิผลของสื่อ สามารถนาไปเผยแพร่ต่อยอดการประชาสัมพันธ์
หนว่ ยงานได้ ผู้ทรี่ บั ชมสามารถทาตามได้

4.2.4.3 ด้านระยะเวลา สอ่ื ค่อนขา้ งยาวควรทาให้สนั้ กระชับ ใชเ้ วลารบั ชมไม่นาน

49

4.2.4.4 ข้อเสนอแนะอื่น ๆ สื่อท่ีเหมาะสมในการสอนประจาฐานเรยี นรู้ คือ วีดิทัศน์
และ Infographic การถ่ายทาควรมีกล้องหลายตัว ถ่ายใกล้ ไกล เพ่ือสร้างมุมมองที่น่าสนใจให้กับสื่อ
โดยเฉพาะการสาธิตควรมีการถ่ายทาแบบใกล้ พาไปดูโรงเรือนท่ีใช้เพาะเลี้ยงเห็ด และควรเพ่ิมเน้ือหา
การสรา้ งโรงเรอื น การคานวณต้นทุนการผลติ ทาใหเ้ กดิ ประโยชนแ์ ก่ผู้ทีร่ ับชมส่ือได้

4.2.5 การประเมนิ ผลการเรียนรู้ นาไปใช้กับกลุ่มเปา้ หมายในการฝกึ อบรมน้นั คือ ตัวแทน
ผู้เข้ารับการอบรมโครงการพัฒนาพ้ืนที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่
“โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1 ฝึกอบรมเพ่ิมทกั ษะระยะสัน้ การพัฒนากสกิ รรม สู่ระบบเศรษฐกิจ
พอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล จากจังหวดั บุรีรัมย์ จานวน 10 คน

ผลการประเมนิ จากการทา Focus Group สอ่ื วดี ทิ ัศน์ คนหวั เหด็ ดงั น้ี
4.2.5.1 จุดเด่นของส่ือ เป็นสื่อที่เข้าใจง่าย เหมาะสมกับการสอน มีการเรียงลาดบั
ข้นั ตอนในการนาเสนอได้ดี การดูวดี ที ศั นป์ ระกอบการบรรยายรว่ มกบั วิทยากรทาใหไ้ ดร้ บั ความรเู้ พิม่ เติม
มากขน้ึ สามารถเข้าถึงการเรียนรไู้ ด้งา่ ยขึ้นเนือ่ งจากมกี ารเผยแพร่ส่ือในหลายช่องทาง
4.2.5.2 ขอ้ จากดั ของสอ่ื ภาษาทีใ่ ช้สื่อสารเป็นทางการเกินไป น้าเสยี งค่อนข้างเบา
เน้ือการสอนควรเพ่ิมเทคนิคท่ีสาคัญในการเพาะเห็ด ข้ันตอนการเพาะไม่ครบตามกระบวนการ
ขาดข้ันตอนการน่ึงฆ่าเชื้อก้อนเห็ด และการทาถังน่ึงก้อนเห็ด ไม่มีการสอดแทรกข้อความท่ีน่าสนใจ
ทาใหค้ นดไู ม่มีใจจดจ่อกบั ส่อื ดูไปนาน ๆ แล้วทาใหไ้ ม่น่าสนใจ
4.2.5.3 ข้อเสนอแนะในการสรา้ งสื่อเรียนรู้

1) เน้ือหา ชวนติดตามแต่สั้นกระชับ เข้าใจได้ง่าย สอดแทรกมุขตลก
เจาะลึกในแต่ละประเด็น ให้รายละเอียดให้ครบถ้วน เพิ่มแผนผัง หรือชาร์ทข้อความ หรือตัวหนังสือ
แสดงวธิ ีการทา เพิ่มเน้อื หาเห็ดท่เี ปน็ ทต่ี อ้ งการของตลาดเพ่ือเสนอทางเลือกใหผ้ ู้เรียนได้ตดั สนิ ใจ

2) วธิ ีการสรา้ งสือ่ นาเสนอขั้นตอนท่ีสามารถปฏบิ ตั ไิ ด้จริง ใช้ภาษาทอ้ งถ่ิน
ในการสอน ศนู ย์ศกึ ษาฯ บันทกึ สอื่ ใส่แผ่นแจกจ่ายให้ผู้เข้าอบรมนาไปเปิดถ่ายทอดตอ่ สาหรับผู้ท่ีไม่ได้รับ
การฝกึ อบรม ไม่เน้นวชิ าการเน้นเข้าใจพร้อมปฏบิ ัติ เพมิ่ เสยี งเพลงในวดี ที ศั นเ์ พอ่ื กระตุน้ การเรยี นรู้ หรือ
ร้องเพลงเพอื่ ให้เข้าใจได้มากขึ้น

3) การประยุกต์ใช้สื่อ นาไปเผยแพร่ประชาสัมพันธ์วันประชุมกานัน
ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นากลุ่มหรือองค์กร นาเสนอเป็นผลงานของตัวเองผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น Line
Facebook IG TikTok เพื่อเพ่ิมช่องทางการเขา้ ถึงส่ือ

โดยสรปุ แล้ว รปู แบบการสร้างส่ือเรยี นรู้ดจิ ทิ ลั เพอื่ การเข้าใจ เขา้ ถงึ และพัฒนา โคก หนอง
นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา การจัดการเรียนรู้ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด
ใหเ้ กิดประโยชน์ต่อผู้เรียน จาเป็นต้องมสี อ่ื ประกอบการเรียนรู้ โดยมีรูปแบบการสร้างส่ือการเรยี นรู้ ดงั น้ี
ประเภทส่ือการเรียนรู้ เป็นส่ือวีดิทัศน์ วิดีโออินโฟกราฟฟิก เน้ือหาของสื่อการเรียนรู้ ควรมีเนื้อหาส่ือ
การสอนฐานเรียนรู้คนหัวเห็ดครบถ้วน ภาพ เสียงชัดเจน การออกแบบสื่อการเรียนรู้
ด้านเน้ือหา ออกแบบให้ครบถ้วนทุกข้ันตอน ด้านกิจกรรม ด้านกราฟฟิก เพ่ิมเทคนิคที่น่าสนใจ
การพัฒนาส่ือการเรยี นรู้ เพิ่มเน้ือหาเก่ียวกบั เมนูอาหาร ต่อยอดเป็นชุดความรู้ โดยรวบรวม เก็บสะสม
องค์ความรู้เร่ืองเห็ดโดยเฉพาะ โดยแบ่งเป็นตอน ทาเป็นเรื่องเล่าเก่ียวกับเห็ด การประเมินผลส่ือ
การเรียนรผู้ า่ นแบบประเมนิ จากผูเ้ ชย่ี วชาญ

50

4.3 ถ่ายทอดรปู แบบการสรา้ งและประยุกต์ใชส้ อื่ เรียนรู้ดิจทิ ลั เพอ่ื การเขา้ ใจ เข้าถงึ และ
พัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนย์ศึกษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสีมา

จากการพัฒนารูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา
ได้ทาการถ่ายทอดรูปแบบการสร้างสื่อการเรียนรู้ให้แก่บุคลากรของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสีมา โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือให้บุคลากรของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ได้นาไป
เป็นแนวทาง ในการผลิตสื่อเรียนรู้เพ่ือใช้ในการฝึกอบรมฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด เพ่ือประกอบ
การจดั การเรียนร้ใู นโครงการพัฒนาพ้ืนที่ต้นแบบการพฒั นาคุณภาพชวี ิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยกุ ต์สู่
“โคก หนอง นา โมเดล” กจิ กรรมที่ 1 ฝกึ อบรมเพิ่มทกั ษะระยะสัน้ การพัฒนากสกิ รรมส่รู ะบบเศรษฐกิจ
พอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล โดยมีรูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ที่เหมาะสมกับการฝึกอบรม
ของศนู ย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ดังน้ี

แผนภาพท่ี 4.2 รูปแบบการสร้างสอ่ื เรียนร้ทู เ่ี หมาะสมกบั การฝกึ อบรม
ของศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา

51

โดยสรุป รปู แบบการสร้างและประยุกตใ์ ชส้ อื่ เรียนรู้ดิจทิ ลั เพ่อื การเข้าใจ เข้าถึง และพฒั นา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา สามารถนารูปแบบการสร้างส่ือ
ดิจิทัลท่ีได้ ไปถ่ายทอดกับบุคลากรศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา และผู้เข้ารับการอบรม
เพ่อื ให้ได้รปู แบบการสรา้ งส่ือดิจิทลั ทีส่ ามารถนาไปใชส้ าหรับจัดการเรียนร้โู ครงการพฒั นาพน้ื ท่ีต้นแบบ
การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ตามหลกั ทฤษฎีใหมป่ ระยกุ ต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ประกอบดว้ ย ส่ือทสี่ ร้าง
อัตลักษณ์ จุดเด่นให้กับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ส่ือในรูปแบบสื่อวีดิทัศน์ วิดีโอ
อินโฟกราฟฟิก สื่อมีการแทรกภาพ แผนผัง ข้อความ สื่อท่ีมีความหลากหลาย สื่อมีเน้ือหา สั้น กระชับ
เข้าใจงา่ ย สอดแทรกมุขตลก แปลกใหม่

บทที่ 5
สรปุ อภปิ รายผลการวจิ ัย และขอ้ เสนอแนะ

การวิจัยเรื่อง รูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา
กระบวนการสร้างส่ือเรียนรู้ประกอบการฝึกอบรม เรื่อง โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและ
พัฒนาชุมชนนครราชสมี า การพัฒนารูปแบบการสร้างสอ่ื เรียนรู้ดิจิทัลเพอื่ การเขา้ ใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา และถ่ายทอดรูปแบบการสร้าง
และประยกุ ต์ ใชส้ อื่ เรยี นรู้ดิจทิ ลั เพื่อการเข้าใจ เขา้ ถึง และพฒั นา โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนย์ศึกษา
และพัฒนาชุมชนนครราชสมี า

โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เลือกกลุ่มตัวอย่าง
แบบเฉพาะเจาะจง จานวน 2 กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย เจ้าหน้าท่ีศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสีมา ท่ีทาหน้าที่เป็นวิทยากรฐานการเรยี นรหู้ รือบรรยาย และเข้ารับการอบรมโครงการพฒั นา
พ้นื ที่ตน้ แบบการพฒั นาคุณภาพชีวิตตามหลกั ทฤษฎีใหม่ ประยกุ ต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กจิ กรรมท่ี 1
ฝึกอบรมเพิ่มทกั ษะระยะสัน้ การพัฒนากสิกรรมส่รู ะบบเศรษฐกิจพอเพยี ง รปู แบบ โคก หนอง นา โมเดล
จากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ทาการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม
(Focus Group) ทาการวิเคราะห์ข้อมูลตามเน้ือหา (Content Analysis) คณะผู้วิจัยได้ดาเนินการ
วเิ คราะหข์ ้อมลู และนาเสนอสรปุ ผลการวจิ ยั ตามวตั ถปุ ระสงค์ ดงั นี้

5.1 สรปุ ผลการวิจยั
5.2 อภิปรายผลการวิจัย
5.3 ขอ้ เสนอแนะ
5.4 ผลสาเร็จของการวิจัยในงานพฒั นาชุมขน

5.1 สรปุ ผลการวจิ ัย

จากการวิเคราะหข์ ้อมูลรูปแบบการสร้างสอื่ เรียนร้ดู ิจทิ ัลเพอ่ื การเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศนู ย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา สรุปผลการวจิ ัย ดังน้ี

5.1.1 กระบวนการสร้างสอื่ เรียนรู้ประกอบการฝกึ อบรม เร่ือง โคก หนอง นา พช. สาหรับ
ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา เป็นการนาโมเดล ADDIE ซ่ึงประกอบไปด้วยข้ันตอนที่สาคญั
5 ขั้นตอน คือ 1) การวิเคราะห์ข้อมูล (Analysis) ซึ่งเป็นเน้ือหาหรือบทเรียนที่ต้องการสอน
โดยจะต้องผ่านการกลั่นกรองและทาให้เนื้อหาเข้าใจได้ง่ายจากผู้สอน ร่วมกับการวิเคราะห์ผู้เรียน
หรือผู้เข้ารับการฝึกอบรมเพื่อให้เนื้อหาที่สอน เป็นประโยชน์กับผู้เรียนหรือผู้เข้ารับการฝึกอบรม
มากที่สดุ 2) การออกแบบ (Design) เปน็ การนาข้อมลู ที่ได้จากการวิเคราะหม์ าแล้วในเบอ้ื งต้น มาทาให้
ง่ายขึ้น และเหมาะสมกับผู้เรียนโดยการเขียนเปน็ ผงั หรือขัน้ ตอนการสร้างส่ือเรียนรู้ประเภทน้นั ๆ เชน่
ป้ายข้อความ แผ่นพับ รูปภาพ วีดีทัศน์ หรืออินโฟกราฟฟิก เป็นต้น 3) การพัฒนา (Development)
เป็นการสร้างส่ือเรียนรู้ท่ีได้ออกแบบมาแล้ว ซึ่งสามารถสร้างได้หลากหลายตามความเหมาะสม
ของผู้เรียน 4) การนาไปใช้ (Implementation) เป็นการนาเอาส่ือเรียนรู้ที่เราสร้างข้ึนมา แล้วนาไปใช้

53

ประกอบการสอน 5) การประเมินผล (Evaluation) เป็นการวัดผลการทางานของสื่อเรียนรู้ที่ใช้
ในการสอน ทาให้ผู้เรียนหรือผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความรู้ ความเข้าใจในส่ิงที่ผู้สอนต้องการสื่อสาร
มากน้อยเพียงใด มาใช้เป็นแนวทางในการสร้างสื่อเรียนรู้เพ่ือใช้ในการฝึกอบรม โครงการพัฒนาพ้ืนท่ี
ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1
ฝกึ อบรมเพ่มิ ทักษะระยะสัน้ การพัฒนากสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล

5.1.2 การพัฒนารูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัล เพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา มีข้ันตอนที่สาคัญในการสร้าง
สื่อเรียนรู้ คือ การท่ีบุคลากรของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา หรือวิทยากรประจาวิชา
ประชุมร่วมกันเพ่ือเลือกประเภทของสื่อท่ีต้องการสร้างหรือผลิต จากน้ันจึงทาการทาการวิเคราะห์
และกาหนดเนื้อหา ที่จะต้องสอนให้ครอบคลุมกระบวนการท้ังหมด กาหนดรูปแบบการสอน จัดทาผัง
การนาเสนอส่ือเรียนรู้ชิ้นนั้นๆ เป็น (Storyboard) แล้วจึงจัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ วัตถุดิบที่ใช้
ในการสอน ตลอดจนสถานท่ีถ่ายทาวีดิทัศน์ ตัดต่อวีดิทัศน์ แล้วจึงให้ผู้เชี่ยวชาญหรือผู้มีประสบการณ์
ในการสอน ร่วมให้ความเหน็ วดี ทิ ัศน์น้ัน ๆ และปรบั ปรุงแก้ไขวดี ิทัศน์ให้สมบรู ณ์

5.1.3 การถา่ ยทอดรูปแบบการสร้างและประยุกต์ใช้สอื่ เรยี นรดู้ ิจิทัล เพ่อื การเขา้ ใจ เขา้ ถึง
และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับศนู ยศ์ ึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา มกี ระบวนการท่ีสาคัญ
5 ข้ันตอนคือ 1) การวิเคราะห์ข้อมูล (Analysis) โดยผู้สอนต้องวิเคราะห์เนอื้ หาท่ีใช้สอน ให้สอดคล้อง
กับระยะเวลาในการสอนและศักยภาพของผู้เรียน รวมไปถึงการวิเคราะห์ถึงวัตถุประสงค์ของกิจกรรม
หรือโครงการน้ันๆ 2) การออกแบบ (Design) ผู้สอนจะต้องเลือกประเภทสื่อที่จะใช้สอน และเตรียม
เนื้อหา วัสดุ อุปกรณ์ โดยยึดวัตถุประสงค์ของวิชาเป็นหลัก และจัดทาผังการสร้างส่ือเรียนรู้เพื่อ
การทางานที่ง่ายขึ้น (Storyboard) และสร้างส่ือเรียนรู้ตาม Storyboard 3) การพัฒนา
(Development) เป็นข้ันของการให้ผู้เชี่ยวชาญร่วมให้ความคิดเห็น เพื่อปรับปรุงแก้ไขส่ือเรียนรู้ และ
เพ่ิมอัตลักษณ์ หรือจุดเด่นของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ลงในส่ือเรียนรู้น้ัน ๆ
4) การนาไปใช้ (Implementation) นาส่ือเรียนรู้ที่ได้ไปใช้ประกอบการสอนในวิชา หรือฐานเรียนรู้
ที่มีอยู่ในศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา 5) การประเมินผล (Evaluation) เป็นการสังเกต
พฤติกรรมผู้เรียน หรือผู้เข้ารับการอบรมร่วมกับการสอบถามความคิดเห็น เก่ียวกับสื่อเรียนรู้ท่ีใช้
ประกอบการสอน และวัดความพึงพอใจระหวา่ งการเรยี นรู้

5.2 อภปิ รายผลการวจิ ยั

ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา โดยกลุ่มตวั อย่างในการวิจยั พบว่า
รูปแบบการสร้างและประยุกต์ใช้สื่อเรียนรูด้ ิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช.
สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา มีกระบวนการท่ีสาคัญ 5 ข้ันตอนคือ 1) การวิเคราะห์
ข้อมูล (Analysis) โดยผู้สอนต้องวิเคราะห์เน้ือหาที่ใช้สอน ให้สอดคล้องกับระยะเวลาในการสอน
และศักยภาพของผู้เรียน รวมไปถึงการวิเคราะห์ถึงวัตถุประสงค์ของกิจกรรมหรือโครงการน้ัน ๆ
2) การออกแบบ (Design) ผู้สอนจะต้องเลือกประเภทสื่อท่ีจะใช้สอนและเตรียมเน้ือหา วัสดุ อุปกรณ์
โดยยึดวัตถุประสงค์ของวิชาเป็นหลัก และจัดทาผังการสร้างสื่อเรียนรู้เพื่อการทางานที่ง่ายขึ้น

54

(Storyboard) และสร้างสื่อเรียนรู้ตาม Storyboard 3) การพัฒนา (Development) เป็นข้ัน
ของการให้ผู้เช่ียวชาญร่วมให้ความคิด เห็นเพ่ือปรับปรุงแก้ไขส่ือเรยี นรู้ และเพิ่มอัตลักษณ์ หรือจุดเด่น
ของศนู ย์ศกึ ษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมาลงในสื่อเรียนรนู้ นั้ ๆ 4) การนาไปใช้ (Implementation)
นาสื่อเรียนรู้ที่ได้ไปใช้ประกอบการสอนในวิชา หรือฐานเรียนรู้ที่มีอยู่ในศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสีมา 5) การประเมินผล (Evaluation) เป็นการสังเกตพฤติกรรมผู้เรียนหรือผู้เข้ารับการอบรม
รว่ มกับการสอบถามความคดิ เหน็ เกย่ี วกับสือ่ เรยี นรู้ทีใ่ ช้ประกอบการสอน และวัดความพงึ พอใจระหว่าง
การเรียนรู้ สอดคล้องกับงานวิจัยของ วงกต ศรีอุไร และคณะ (2555) ได้ทาการศึกษา เร่ือง โครงการ
รูปแบบในการพัฒนาสื่อการเรียนการสอนท่ีเหมาะสม โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของโรงเรียน
และชุมชน เพ่ือสร้างการเรียนรู้ของเด็กช้ันประถมศึกษา กรณีศึกษา : โรงเรียนบ้านโนนสมบูรณ์
ตาบลโคกก่อง อาเภอสาโรง จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีวัตถุประสงค์ในการวิจัย คือ ค้นหารูปแบบ
ในการพัฒนาสอื่ การเรยี นการสอน โดยการมีส่วนร่วมของครู ชุมชนและนักเรยี น การวิจัยน้ีเปน็ การวิจัย
เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) พ้ืนท่ีวิจัยคือ โรงเรียน
บ้านโนนสมบูรณ์ ตาบลโคกก่อง อาเภอสาโรง จังหวัดอุบลราชธานี ประชากรที่ร่วมวิจัยประกอบด้วย
ผู้ให้ข้อมูลหลัก คณะครู นักเรียน ผู้นาชุมชน และกลุ่มตัวอย่างท่ีใช้ในการวิจัยคร้ังน้ีมี 2 กลุ่ม ได้แก่
กลุ่มท่ี 1 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2-3 จานวน 19 คน และกลุ่มที่ 2 นักเรียนช้ัน ประถมศึกษา
ปีที่ 5-6 จานวน 16 คน ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) งานวิจัยนี้
ใช้เคร่ืองมือและวิธีการเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม การสังเกต
อย่างมีส่วนร่วม การจัดเวทีประชุมร่วมกับทีมวิจัยชุมชนและชาวบ้าน และการศึกษาจากเอกสาร
การวเิ คราะหส์ งั เคราะหข์ ้อมูล ใช้วธิ กี ารจาแนกและเปรียบเทยี บขอ้ มูลตามกรอบแนวคิดการวิจยั พบวา่
การเรียน การสอนที่ผ่านมา โรงเรียนบ้านโนนสมบูรณ์ใช้สื่อจากส่วนกลาง ซึ่งมีเนื้อหาไม่สอดคล้องกับ
บริบทของชุมชน ต่อมาโรงเรียนเน้นการนาสื่อที่มีอยู่ในชุมชน มาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน
เน่ืองจากเป็นสื่อที่หาได้ง่ายรวมทั้งปัจจุบัน ทางโรงเรียนใช้วิธีการสอนแบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
เนื่องจาก วิธีน้ีมีการจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ และผู้สอนมีการนาเทคโนโลยี และสื่อ
มาประยุกต์ใช้ ในการเรียนการสอน นอกจากน้ียังพบว่ารูปแบบสื่อที่เหมาะท่ีจะนามาใช้ในโรงเรียน
บ้านโนนสมบูรณ์ มีจานวน 1 รูปแบบ ซ่ึงประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 เน้ือหา เป็นเนื้อหาที่มี
การสอดแทรกองค์ความรู้ และภูมิปัญญาท้องถิ่นของโรงเรียนและชุมชน ส่วนท่ี 2 นิทาน เป็นเร่ืองราว
ที่เกิดขึ้นในชุมชน มีการนาเนื้อหาในบทเรียน บริบทชุมชน และภูมิปัญญาท้องถ่ินมาผูกเป็นเร่ืองราว
และส่วนที่ 3 เกม เป็นเกมที่มีเน้ือหาเกี่ยวกับบทเรียน เพ่ือให้นักเรียนสามารถที่จะทบทวนเนื้อหา
ในบทเรียนได้และกระตุ้นให้นักเรียนมีความสนใจในบทเรียน ผลการวิจัยที่สอดคล้องกับแนวคิดของ
เอมิการ์ ศรีธาตุ (2559) ท่ีกล่าวว่าสื่อดิจิทัล (Digital Media) สามารถเป็นเครื่องมือส่ือสาร
ได้เต็มรูปแบบท้ังในรูปแบบตัวอักษร ภาพนิ่ง เสียง และภาพเคล่ือนไหว ที่ผ่านเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต
เป็นตัวกลางสาคัญในการวมการสื่อสารผ่านโปรแกรม เช่น ไฮไฟฟ์ เฟซบุ๊ก บล็อก วินโดวส์ไลฟ์ อีเมล์
และเอสเอ็มเอส โดยมีการนาข้อความ กราฟฟิก ภาพเคลื่อนไหว เสียงและวิดีโอ มาแปลงสภาพ

55

และเช่ือมโยงเข้าด้วยกันเพ่ือประโยชน์ในการใช้งาน โดยอาศัยเทคโนโลยีและความเจริญก้าวหน้า
ทางดา้ นคอมพิวเตอร์เข้าชว่ ย

สอดคล้องกับงานวิจัยของ พระสาโรจน์ ธีรภทฺโท (น่ิมเนียม) (2562) ได้ทาการศึกษา
เร่ือง การใช้ส่ือดิจิทัลเพ่ือจัดการสอนศีลธรรมสาหรับนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา อาเภอเมือง
จังหวัดสมุทรปราการ โดยมีวัตถุประสงค์ในการวิจัยคือ 1) เพ่ือศึกษาสภาพการใช้ส่ือดิจิทัล
เพื่อจัดการสอนศีลธรรมสาหรับนักเรียน ในโรงเรียนมัธยมศึกษา อาเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ
2) เพื่อเปรียบเทียบการใช้สื่อดิจิทัลเพ่ือจัดการสอนศีลธรรมสาหรับนักเรียน ในโรงเรียนมัธยมศึกษา
อาเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ และ 3) เพ่ือเสนอแนะแนวทางการใช้ส่ือดิจิทัลเพื่อจัดการสอน
ศีลธรรมสาหรับนักเรียน ในโรงเรียนมัธยมศึกษา อาเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ โดยเก็บข้อมูล
แบบสอบถามความคิดเห็นจากกลุ่มตัวอย่างนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น จานวน 331 คน พบว่า
1) นักเรียนมธั ยมศึกษาตอนตน้ มีความคิดเห็นต่อสภาพการใช้สอื่ ดิจิทัลเพ่ือจัดการสอนศีลธรรม สาหรับ
นกั เรียนในโรงเรยี นมธั ยมศึกษา โดยภาพรวม และทกุ ดา้ น อยใู่ นระดับปานกลาง ได้แก่ ด้านสื่อธรรมชาติ
ในการสอนศีลธรรม ด้านส่ือสิ่งพิมพ์อื่น และวัสดุอุปกรณ์การสอนศีลธรรม ด้านบทเรียนคอมพิวเตอร์
ช่วยสอนศีลธรรมตามลาดับ 2) ผลการเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
ท่ีมีต่อการใช้สื่อดิจิทัลเพื่อจัดการสอนศีลธรรม สาหรับนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา อาเภอเมือง
จังหวัดสมุทรปราการ โดยภาพรวม หาค่า F-test จาแนกตามอายุตามชั้นการเรียนนักเรียน
มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกันไม่สอดคล้องกับสมมติฐานท่ีตงั้ ไว้ 3) ขอ้ เสนอแนะแนวทางการใช้ส่ือดิจิทัล
เพื่อจัดการสอนศีลธรรม มีดังนี้ 3.1) ส่ือสิ่งพิมพ์และวัสดุอุปกรณ์ ควรจัดหารสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ
มีความน่าสนใจใหม่ๆ มีท้ังภาพเสียงบรรยายและเสียงดนตรีประกอบภาพ เป็นส่ือวัสดุอุปกรณ์
สามารถใช้การนาสอนศีลธรรม ให้มีความหลากหลาย 3.2) ส่ือธรรมชาติ ควรจัดหาสื่อท่ีมีอยู่ใกล้ตวั เรา
ซึ่งสามารถหยบิ ยกมาเปน็ ผลติ สอ่ื นวัตกรรม เพือ่ จดั การเรยี นการสอนไดท้ เ่ี ออื้ ตอ่ การเรียนรู้เรือ่ งศลี ธรรม
3.3) บทเรยี นคอมพิวเตอร์ชว่ ยสอน สถานศกึ ษาควรหาบทเรยี นคอมพวิ เตอร์ชว่ ยสอนมาเป็นสื่อช่วยสอน
มีความนา่ สนใจ สะดวกในการค้นหาข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เพราะสอื่ คอมพวิ เตอร์สามารถรับรบั สัญญาณ
ผ่านเคเบ้ลิ ทวี ี/ทวี ีดาวเทยี ม มที ั้งภาพและสยี งเหมาะสมกบั การเรียนการสอนในปัจจุบัน

5.3 ขอ้ เสนอแนะ

5.3.1 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
5.3.1.1 ควรมีสื่อดิจิทัลประกอบกิจกรรมฐานเรียนรู้ทุกฐานเรียนรู้ โครงการพัฒนา

พนื้ ที่ตน้ แบบการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ตามหลกั ทฤษฎีใหม่ ประยกุ ตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
5.3.1.2 ควรมีส่ือดิจิทัลที่สร้างความเป็นอตั ลักษณ์ของศูนย์ศึกษาและพฒั นาชุมชน

นครราชสีมา
5.3.1.3 สอ่ื ควรมกี ารเพิ่มบุคคลต้นแบบทีด่ าเนินการประสบผลสาเร็จในส่อื

56

5.3.2 ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบตั ิการ
5.3.2.1 สื่อฐานเรียนรู้คนหัวเห็ดควรสอนวิธีปฏิบัติอย่างละเอียดทุกข้ันตอน

โดยแบ่งข้ันตอนการผลิตตา่ ง ๆ เปน็ ตอน
5.3.2.2 เนื้อหาส่ือควรมีเนอื้ หาครบถ้วน ภาพ เสียง ชัดเจนทันเหตุการณ์ สามารถ

เรยี นรู้แล้วนาไปปฏิบัติได้จริง วัสดุ อุปกรณใ์ นการปฏิบัตหิ าได้งา่ ยในท้องถิน่
5.3.2.3 รูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา

โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ซ่ึงผลการวิจัยนี้สามารถนาไปใช้
ในการพัฒนารูปแบบสอ่ื เรียนร้ดู ิจิทัลสาหรับผ้ทู ส่ี นใจต่อไป

5.3.2.4 สอื่ ควรมกี ารเพมิ่ เทคนคิ การนาเสนอให้นา่ สนใจ
5.3.3 ข้อเสนอแนะเชงิ วิชาการ

5.3.3.1 สอ่ื ควรมกี ารคานวณตน้ ทุนในการผลิตใหท้ ราบ
5.3.3.2 สื่อควรนาเสนอเน้อื หาใหค้ รบถว้ นต่อเนอ่ื งเป็นเรอ่ื ง ๆ
5.3.4 ข้อเสนอแนะในการวจิ ยั ครั้งตอ่ ไป
5.3.4.1 เพิ่มการดาเนินการวิจัยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณร่วมด้วย
เพื่อให้ทราบรูปแบบการสร้างสื่อเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช.
สาหรับศูนย์ศกึ ษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสมี า ท่มี ีความหลากหลาย
5.3.4.2 กาหนดระยะเวลาในการดาเนินการวิจัยให้มีความเหมาะสม เพ่ือจะทาให้
ได้ผลการวจิ ัยมีท่ีความครอบคลุมและชัดเจนย่งิ ข้ึน
5.3.4.3 ควรมีการถ่ายทอด การสร้างส่ือเรียนรู้แก่หน่วยงานท่ีสนใจทาส่ือ
ประชาสัมพันธ์ และมีการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์รูปแบบการสร้างสื่อเรียนรู้การฝึกอบรมผ่านสื่อ
ประชาสัมพันธข์ องศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า

5.4 ผลสาเร็จของการวจิ ยั ในงานพฒั นาชมุ ชน

ผลการวิจัย เร่ือง รูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา มีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษา
กระบวนการสร้างสื่อเรียนรู้ประกอบการฝึกอบรม เร่ือง โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษา
และพัฒนาชุมชนนครราชสีมา การพัฒนารูปแบบการสร้างส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง
และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา และถ่ายทอดรูปแบบ
การสร้างและประยกุ ต์ใช้สื่อเรยี นรู้ดิจิทัลเพื่อการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับ
ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา จากกลุ่มตัวอย่างในการทาวิจัย จานวน 2 กลุ่มตัวอย่าง
ประกอบด้วย เจ้าหนา้ ท่ีศนู ย์ศึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสมี า ท่ีทาหนา้ ทีเ่ ปน็ วทิ ยากรฐานการเรียนรู้
หรือบรรยาย และเข้ารับการอบรมโครงการพัฒนาพื้นท่ีต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลัก
ทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมท่ี 1 ฝึกอบรมเพ่ิมทักษะระยะสั้นการพัฒนา
กสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ โคก หนอง นา โมเดล จากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสมี า แสดงให้เห็นวา่ กระบวนการสรา้ งสื่อเรยี นรู้ประกอบการฝึกอบรม เร่อื ง โคก หนอง นา พช.
สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา เป็นการนาโมเดล ADDIE ซึ่งประกอบไปด้วยข้ันตอน

57

ท่ีสาคัญ 5 ข้ันตอน คือ 1) การวิเคราะห์ข้อมูล(Analysis) ซึ่งเป็นเนื้อหาหรือบทเรียนที่ต้องการจะสอน
โดยจะต้องผ่านการกล่ันกรองและทาให้เน้ือหาเข้าใจได้ง่ายจากผู้สอน ร่วมกับการวิเคราะห์ผู้เรียน
หรอื ผู้เข้ารว่ มการฝกึ อบรม เพ่ือใหเ้ นื้อหาท่ีสอนเป็นประโยชน์กับผู้เรยี นผู้เข้าร่วมการฝกึ อบรมมากที่สุด
2) การออกแบบ (Design) เป็นการนาข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์มาแล้วในเบ้ืองต้นมาทาให้ง่ายขึ้น
และเหมาะสมกับผู้เรียน โดยการเขียนเป็นผังหรือข้ันตอนการสร้างสร้างเรียนรู้ประเภทน้ัน ๆ เช่น
ป้ายข้อความ แผ่นพับ รูปภาพ วีดีทัศน์ หรืออินโฟกราฟฟิก เป็นต้น 3) การพัฒนา (Development)
เป็นการสร้างส่ือเรียนรู้ที่ได้ออกแบบมาแล้ว ซึ่งสามารถสร้างได้หลากหลายตามความเหมาะสม
ของผ้เู รยี น 4) การนาไปใช้ (Implementation) เป็นการนาเอาสอ่ื เรยี นรู้ที่เราสร้างข้ึนมาแล้วก็นาไปใช้
ประกอบการสอน 5) การประเมินผล (Evaluation) เป็นการวัดผลการทางานของสื่อเรียนรู้ที่ใช้
ในการสอน สามารถทาให้ผู้เรียนหรือผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความรู้ ความเข้าใจในส่ิงที่ผู้สอนต้องการ
ส่ือสารมากน้อยเพียงใด มาใช้เป็นแนวทางในการสร้างสื่อเรียนรเู้ พ่ือใช้ในการฝึกอบรมโครงการพัฒนา
พื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
กิจกรรม ท่ี 1 ฝึกอบรมเพ่ิมทักษะระยะส้ันการพัฒนากสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ
โคก หนอง นา โมเดล นอกจากนผี้ ลการวิจัยยงั แสดงใหเ้ ห็นการพัฒนารูปแบบการสร้างสือ่ เรียนรู้ดิจิทัล
เพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า
มีข้ันตอนท่ีสาคัญในการสร้างสื่อเรียนรู้คือ การที่บุคลากรของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสมี า
หรือวิทยากรประจาวิชาประชุมร่วมกัน เพ่ือเลือกประเภทของส่ือท่ีต้องการสร้างหรือผลิต จากนั้น
จึงทาการวิเคราะห์และกาหนดเนื้อหาที่จะต้องสอนให้ครอบคลุมกระบวนการท้ังหมด กาหนดรูปแบบ
การสอน จัดทาผังการนาเสนอส่ือเรียนรู้ชิ้นนั้น ๆ เป็น (Storyboard) แล้วจึงจัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์
วัตถุดิบท่ีใช้ในการสอน ตลอดจนสถานที่ถ่ายทาวีดิทัศน์ ตัดต่อวีดิทัศน์ แล้วจึงให้ผู้เช่ียวชาญ
หรือประสบการณ์ในการสอน ร่วมให้ความเห็นวีดิทัศน์น้ัน ๆ และปรับปรุงแก้ไขวีดิทัศน์ให้สมบูรณ์
และยังได้รูปแบบการสร้าง และประยุกต์ใช้ส่ือเรียนรู้ดิจิทัลเพ่ือการเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา สามารถนารูปแบบการสร้างสื่อ
ดิจิทัลที่ได้ไปถ่ายทอดกับบุคลากรศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา และผู้เข้ารับการอบรม
เพ่ือให้ได้รูปแบบการสร้างส่ือดิจิทัล ที่สามารถนาไปใช้สาหรับการจัดการเรียนรู้โครงการพัฒนา
พ้ืนที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
มีกระบวนการท่ีสาคัญ 5 ข้ันตอนคือ 1) การวิเคราะหข์ ้อมูล (Analysis) โดยผู้สอนต้องวิเคราะห์เนอ้ื หา
ที่ใช้สอนให้สอดคล้องกับระยะเวลาในการสอนและศักยภาพของผู้เรียน รวมไปถึงการวิเคราะห์ถึง
วตั ถุประสงคข์ องกจิ กรรม หรอื โครงการน้นั ๆ 2) การออกแบบ (Design) ผูส้ อนจะต้องเลอื กประเภทสื่อ
ทจ่ี ะใช้สอนและเตรียมเนอื้ หา วัสดุ อุปกรณ์โดยยึดวัตถุประสงค์ของวิชาเป็นหลกั และจดั ทาผงั การสร้าง
ส่ือเรียนรู้เพื่อการทางานที่ง่ายขึ้น (Storyboard) และสร้างส่ือเรียนรู้ตาม Storyboard 3) การพัฒนา
(Development) เป็นขั้นของการให้ผู้เชี่ยวชาญร่วมให้ความคิดเห็นเพ่ือปรับปรุงแก้ไขส่ือเรียนรู้
และเพ่ิมอัตลักษณ์หรือจุดเด่นของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา ลงในส่ือเรียนรู้น้ัน ๆ
4) การนาไปใช้ (Implementation) นาสื่อเรียนรู้ท่ีได้ไปใช้ประกอบการสอนในวิชาหรือฐานเรียนรู้
ที่มีอยู่ในศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครราชสีมา 5) การประเมินผล (Evaluation) เป็นการสังเกต
พฤติกรรมผู้เรียน หรือผู้เข้ารับการอบรม ร่วมกับการสอบถามความคิดเห็นเก่ียวกับส่ือเรียนรู้

58

ท่ีใช้ประกอบการสอน และวัดความพึงพอใจระหวา่ งการเรียนรู้ ไปใช้ในการพัฒนารูปแบบการสร้างส่อื
เรยี นรูด้ ิจทิ ัลตอ่ ไป

บรรณานุกรม

กรมการพัฒนาชุมชน. (2563). “วิสัยทัศน์/พันธกิจ/ยุทธศาสตร์”. สืบค้นเม่ือวันท่ี 20 พฤษภาคม
2564 เขา้ ถงึ ได้จาก https://www.cdd.go.th.

กองระบบและบริหารข้อมูลเชิงยุทธศาสตรก์ ารอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2561).
ทักษะดิจิทัลก้าวสู่พลเมืองในศตวรรษท่ี 21. สืบค้นเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2564
เข้าถงึ ได้จาก https://www.ops.go.th/main/index.php/knowledge-base.

เกียรติศักดิ์ ลาพองชาติ. (2563). “ทักษะการทางานในโลกยุคดิจิทัล (Working skills in the
digital age”. สานักวชิ าการ สานักงานเลขาธกิ ารวุฒสิ ภา. 10(4 มนี าคม 2563). 3 – 4.

ชญานันท์ สังวรรงษ์พนา. (2555). รูปแบบการใช้ส่ือในชุมชนท้องถิ่นเศรษฐกิจพอเพียง :
กรณีศึกษาหมู่บ้านหนองมะค่า อาเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. (รายงาน
การวิจัย).คณะวารสารศาสตรแ์ ละสอ่ื สารมวลชน มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร.์

ชวลิต เข่งทอง. (ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์). เอกสารประกอบการบรรยาย เร่ือง สื่อการเรียนการสอน.
ฝ่ายส่ือการเรียนการสอน สานักพัฒนาเทคนิคศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
พระนครเหนอื .

ทรูปลูกปัญญา. (2561). สังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ( A Lifelong Learning Society).
สืบค้นเม่ือวันที่ 20 พฤษภาคม 2564 เข้าถึงได้จาก https://www.trueplookpanya.com/
blog/content.

ธนเสฏฐ สุภากาศ. (2562). การมีส่วนร่วมในการส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้เพ่ือความพอเพียง
ของโรงเรียนบ้านด้ายเทพกาญจนาอุปถัมภ์. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต).
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ประกาย จิโรจน์กุล. (2548). การวิจัยทางพยาบาล : แนวคิด หลักการ และวิธีปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 1).
นนทบรุ ี : โครงการสวสั ดกิ ารวชิ าการ สถาบันพระบรมราชชนก. 90 -91

ปัณฑิตา อินทรักษา. (2561). การจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อสังคมออนไลน์. วารสารศึกษาศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั นเรศวร. 21(4). 357 – 365.

วีซานา อับดุลเลาะห์และวุฒิชัย เนียมเทศ. (2563). การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริม
ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 “แนวคิด ทฤษฎีและแนวทางปฏิบัติ”. วารสาร
มหาวิทยาลัยนราธวิ าสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร.์ 7(2). 242 – 243.

ศศินันท์ ศิริวรรณ.(2555). กระบวนการส่งเสริมเรียนรู้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษา
ศูน ย์ก สิก ร ร มธ รรมชาติสอ งสลึง ตาบลสอ ง สลึง อ า เภอ แก ลง จัง หวั ดระยอง.
(รายงานการวิจยั ).คณะสงั คมสงเคราะห์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์.

ศูนย์ข้อมูลท้องถ่ินเพื่อการพัฒนา.(ไม่ปรากฏปีท่ีพิมพ์). คู่มือคณะทางานปฏิรูปโคราชระดับอาเภอ.
สืบค้นวันท่ี 20 พฤษภาคม 2564 เข้าถึงได้จาก http://www.koratcf.or.th/reform_korat
.php#link2

60

สมศักด์ิ ชอบผลและคณะ. (2552). การพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้หลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพยี ง. (รายงานการวจิ ยั ). กรงุ เทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร.์

สานักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน. (2563). “แนวทางการดาเนินงาน
โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ โคก
หนอง นา โมเดล”. สืบค้นเมอื่ วันท่ี 20 พฤษภาคม 2564 เขา้ ถงึ ได้จาก
https://roiet.cdd.go.th/ wp-content/uploads/sites/48/2020/08.compressed.pdf.

สุดารัตน์ จงบูรณสิทธิ์. (2562). การใช้รูปแบบการสอน ADDIE Model เพ่ือการปรับปรุงและ
พัฒนาการเรียนการสอนภาษาจีนให้สอดคล้องกับศตวรรษท่ี 21. เอกสารการประชุม
วชิ าการด้านมนษุ ยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร์ระดับชาติ ครง้ั ที่ 2. 5 - 6 สิงหาคม 2562.

โสภิตา สุวุฒโทและภราดร เสถียรไชยกิจ. (2560). การวิจัยการพัฒนาส่ือองค์ความรู้และกิจกรรม
สาหรับเด็กวัยประถมปลายเรื่อง “เด็กไทยฟันดี”.(รายงานการวิจัย). คณะแพทยศาสตร์ศิริ
ราชพยาบาล มหาวิทยาลยั มหดิ ล. 9 – 10.

อภิดา รุณวาทย์. (2560). โครงการพัฒนาส่ือมัลติมีเดียเพ่ือท้องถ่ินโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน.
(รายงานการวิจัย). คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลยั ราชภฎั มหาสารคาม. 4 – 5.

อุดมชัย บุญรอด. (ไม่ปรากฏปีท่ีพิมพ์). Learning Object ส่ือการเรียนรู้ดิจิทัล. สืบค้นเมื่อวันที่
20 พฤษภาคม 2564 เข้าถึงได้จาก https://sites.google.com/site/udomchaiboonrod/
learning-object-sux-kar-reiyn-ru-dicithal.

เอมิการ์ ศรีธาตุ. (2559). พฤติกรรมการใช้และการรับรู้อิทธิพลของส่ือดิจิทัลต่อเจอเนอเรช่ันวาย
และเจเนอเรชั่นแซดในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วิทยานิพนธ์คณะนิเทศศาสตร์
และนวัตกรรมการจดั การ สถาบนั บณั ฑติ พัฒนบรหิ ารศาสตร์. 8 – 10.

ภาคผนวก

62

ภาคผนวก

ภาคผนวก ก แบบสัมภาษณเ์ ชงิ ลึก และแบบสนทนากลมุ่

63

แบบสัมภาษณเ์ ชงิ ลึก
รูปแบบการสร้างสือ่ การเรียนร้ดู จิ ทิ ลั เพื่อการเขา้ ใจ เขา้ ถึง และพฒั นา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศนู ยศ์ กึ ษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสมี า

กลมุ่ เปา้ หมาย : ผ้เู ชย่ี วชาญด้านสอื่ ประชาสัมพันธ์ หรอื เชย่ี วชาญดา้ นการตดั ตอ่
จานวน 3 คน ประกอบด้วย
1. นายธนชล คูณสวสั ดิ์ ตาแหนง่ เจ้าพนกั งานโสตทัศนศึกษาชานาญงาน
2. นายจรญู ศักดิ์ เขียวสุคนธ์ ตาแหนง่ เจ้าพนกั งานโสตทัศนศึกษาชานาญงาน
3. นายสมศักด์ิ บรรลุ ตาแหนง่ นกั วชิ าการพฒั นาชุมชนปฏิบตั กิ าร

(1) ข้อมลู ทั่วไป ประกอบด้วย
- ชือ่ ผู้ใหส้ ัมภาษณ์
- ตาแหน่ง
- สงั กดั หน่วยงาน
- ความเช่ยี วชาญ

(2) การประเมนิ ผลส่อื เรียนรู้ ฐานเรยี นรคู้ นหวั เห็ด จานวน 8 ด้าน ประกอบดว้ ย
- ดา้ นเนือ้ หาของสื่อดิจิทัล ฐานเรียนรูค้ นหัวเหด็
- ดา้ นการนาเสนอเน้อื หาของส่ือดิจทิ ัล ฐานเรียนรู้คนหัวเห็ด
- ด้านการเรยี งลาดับเน้ือหาของสือ่ ดิจิทลั ฐานเรียนรู้คนหวั เห็ด
- ประสิทธภิ าพ และประสทิ ธิผลของการออกแบบส่ือดจิ ิทัล ฐานเรียนรูค้ นหวั เหด็
- ระยะเวลาการนาเสนอส่อื เรยี นรู้
- สิง่ ทค่ี วรปรับปรงุ
- รปู แบบส่อื ดจิ ิทลั ท่ีมีความเหมาะสมกบั การเรียนรู้ ควรเป็นสื่อรปู แบบใด
- ขอ้ เสนอแนะอนื่ ๆ ต่อการจัดทาสื่อเรยี นรู้ ฐานเรยี นรคู้ นหัวเหด็ น้ี

64

ประเด็นการสนทนากลุ่ม
รปู แบบการสรา้ งส่อื การเรียนรู้ดิจทิ ัลเพอื่ การเข้าใจ เขา้ ถงึ และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

กลุ่มเป้าหมาย : เจา้ หน้าที่ศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสมี าที่ทาทาหน้าท่เี ป็น
วทิ ยากรฐานเรยี นรู้ หรือบรรยาย จานวน 8 คน

(1) ข้อมลู ทว่ั ไป ประกอบด้วย
- ชื่อผู้ใหส้ มั ภาษณ์
- ตาแหนง่

(2) ผลของรูปแบบการสร้างส่ือการเรียนรดู้ ิจิทัลเพื่อการเขา้ ใจ เข้าถงึ และพฒั นา โคก
หนอง นา พช. สาหรับศนู ยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา
จานวน 4 ด้าน ประกอบด้วย
(2.1) กระบวนการสร้างสอื่
- สื่อดิจิทัลเดิมท่ีท่านใช้ มีส่ืออะไรบา้ ง
- มีวิธกี ารผลติ สื่ออยา่ งไร
(ให้วเิ คราะห์การออกแบบ การพัฒนา การนาเสนอ การประเมินผลสอ่ื )
- ท่านมกี ารนาสอ่ื ดิจิทัลไปใชป้ ระโยชนอ์ ย่างไรบ้าง
(2.2) สือ่ ดิจทิ ัลท่ที ่านใชเ้ ปน็ อยา่ งไรบา้ ง
- จุดแขง็ ของสื่อดจิ ิทลั ที่ใช้เปน็ อย่างไรบ้าง
- จุดอ่อน ของส่ือดิจิทัลทใี่ ชเ้ ปน็ อย่างไรบ้าง
- โอกาส ของสื่อดิจิทลั ท่ีใช้เป็นอยา่ งไรบ้าง
- ปญั หาอปุ สรรค ของส่อื ดิจิทัลทใี่ ช้เปน็ อยา่ งไรบา้ ง
(2.3) ท่านมีขอ้ เสนอแนะ แนวทางแกไ้ ขสื่อท่ใี ช้ในการฝึกอบรมอยา่ งไรบ้าง
(2.4) รปู แบบการสร้างสอ่ื ดิจิทัลและการประยกุ ตใ์ ช้
- ทา่ นคิดว่าส่ือดิจิทัลทจี่ ะใช้ และเกิดประโยชน์เพ่อื การเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนย์ศึกษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสมี า ควรเป็นสอ่ื
รูปแบบใด
- ควรมเี นอื้ หาอยา่ งไร
- ควรมีวธิ ีการอย่างไร
- ควรมกี ารออกแบบอย่างไร
- ควรมกี ารพัฒนาสอ่ื อย่างไร
- มกี ารนาไปประยกุ ต์ใชอ้ ย่างไร
- กล่มุ เป้าหมายผใู้ ช้ประโยชน์จากส่อื เปน็ ใคร

65

ประเดน็ การสนทนากลมุ่
รูปแบบการสรา้ งส่ือการเรยี นรูด้ ิจิทัลเพ่อื การเขา้ ใจ เขา้ ถึง และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนย์ศกึ ษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

กลุม่ เปา้ หมาย : ครวั เรอื นต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวติ ตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยกุ ต์สู่
“โคก หนอง นา โมเดล” (Household Lab Model for quality of life : HLM)
อาเภอโนนสวุ รรณ จังหวัดบุรีรัมย์ จานวน 10 คน

(1) ขอ้ มูลท่ัวไป ประกอบด้วย
- ชอื่ ผู้ให้สัมภาษณ์
- อายุ
- ที่อยู่
- ผา่ นการอบรมโครงการ
- รนุ่ ที่
- เม่อื วันที่
- เบอร์โทรศัพท์

(2) ผลของรปู แบบการสร้างสือ่ การเรียนร้ดู จิ ทิ ัลเพื่อการเขา้ ใจ เข้าถงึ และพัฒนา โคก
หนอง นา พช. สาหรบั ศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสมี า
จานวน 3 ดา้ น ประกอบดว้ ย
(2.1) ความคาดหวงั ทจี่ ะไดร้ ับการฝกึ อบรมจากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน
นครราชสมี า
- ทา่ นมีความคาดหวังทีจ่ ะไดร้ บั จากการฝกึ อบรมจากศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชน
นครราชสีมาในเรอื่ งใดบ้าง
- สิ่งท่ที ่านไดร้ ับจากการเรยี นรู้ คืออะไร
- ปัญหาจากการเรยี นรมู้ อี ะไรบา้ ง
- ปัญหาจากสือ่ การเรียนรู้สง่ ผลตอ่ ประสิทธภิ าพการเรยี นรขู้ องทา่ นหรือไม่ และ
อย่างไร
(2.2) สอื่ ดิจิทัลท่ีท่านใช้เปน็ อยา่ งไรบา้ ง
- จดุ แข็ง ของส่อื ดจิ ิทลั ท่ีใช้เปน็ อยา่ งไรบา้ ง
- จุดออ่ น ของสื่อดิจิทัลท่ีใช้เป็นอยา่ งไรบา้ ง
- โอกาส ของสือ่ ดิจิทัลที่ใช้เปน็ อยา่ งไรบา้ ง
- ปัญหาอปุ สรรค ของส่อื ดจิ ิทัลท่ใี ชเ้ ปน็ อยา่ งไรบ้าง

66

ประเดน็ การสนทนากลุ่ม (ตอ่ )
รูปแบบการสรา้ งสอ่ื การเรยี นรดู้ ิจทิ ัลเพ่อื การเขา้ ใจ เขา้ ถงึ และพัฒนา
โคก หนอง นา พช. สาหรับศนู ยศ์ ึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

กลมุ่ เปา้ หมาย : ครวั เรอื นตน้ แบบการพัฒนาคุณภาพชีวติ ตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยกุ ตส์ ู่
“โคก หนอง นา โมเดล” (Household Lab Model for quality of life : HLM)
อาเภอโนนสวุ รรณ จงั หวัดบุรีรัมย์ จานวน 10 คน

(2.3) รูปแบบการสรา้ งสอ่ื ดิจิทัล และการประยุกตใ์ ช้
- สื่อดิจิทัลทีจ่ ะใช้ และเกิดประโยชน์เพอ่ื การเขา้ ใจ เขา้ ถงึ และพฒั นา
โคก หนอง นา พช. สาหรบั ศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา ควรเปน็ สื่อ
รปู แบบใด
- ควรมีเนอื้ หาอยา่ งไร
- ควรมีวธิ ีการอย่างไร
- ควรมกี ารออกแบบอยา่ งไร
- ควรมกี ารพัฒนาสอ่ื อย่างไร
- มีการนาไปประยุกตใ์ ชอ้ ยา่ งไร
- กลุ่มเป้าหมายผู้ใช้ประโยชนจ์ ากสอ่ื เปน็ ใคร

67

ภาคผนวก

ภาคผนวก ข ภาพประกอบการสนทนากลุ่ม

68

ภาพประกอบการสนทนากลุ่ม

เจ้าหนา้ ที่ศนู ย์ศกึ ษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสีมา

ภาพประกอบการลงพืน้ ทเ่ี กบ็ ข้อมลู การสนทนากลมุ่

69

ครวั เรือนตน้ แบบการพฒั นาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยกุ ตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
(Household Lab Model for quality of life : HLM)
อาเภอโนนสุวรรณ จังหวดั บุรีรัมย์

70

ภาคผนวก

ภาคผนวก ค คณะผู้จดั ทารายงานการวิจัยฉบบั สมบรู ณ์

71

คณะผูจ้ ัดทา

ประเภทเอกสาร รายงานการวิจัยฉบบั สมบูรณ์

ลักษณะเอกสาร โรเนียวอัดเลม่ ปกอัดสนั กาวพมิ พอ์ กั ษรสนั ปก

ช่อื เอกสาร รปู แบบการสร้างสื่อเรียนรู้ดจิ ิทัลเพอ่ื การเข้าใจ เข้าถงึ และพัฒนา

โคก หนอง นา พช. สาหรับศูนย์ศึกษาและพฒั นาชมุ ชนนครราชสมี า

ท่ีปรกึ ษา นายทองคณู บุญศร ผอู้ านวยการศูนย์ศึกษาและพัฒนาชมุ ชนนครราชสีมา

ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.สกุล วงษก์ าฬสินธุ์

นายสวุ ทิ ย์ เพยี นอก

คณะทางานวจิ ัย นายทองคูณ บญุ ศร ผู้อานวยการศนู ย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน

นครราชสีมา

นางสาวกรรณิการ์ ลขิ ติ พฒั นะกุล นักทรพั ยากรบคุ คลชานาญการ

นางสาวพัทธ์ธดิ า บญุ ญานุสนธิ์ นกั ทรัพยากรบคุ คล

คณะทางานร่วมวิจัย สิบตารวจโทสรุ ยิ า บุญเรือง นักทรัพยากรบุคคลชานาญการ

นางสาวกาญจนา เชิดสงู เนิน นกั ทรัพยากรบุคคลชานาญการ

นางสาวศิรินุช ศิรสิ รุ ิยะ นักทรพั ยากรบุคคลชานาญการ

นายสัญชัย แชจอหอ นักทรพั ยากรบุคคลชานาญการ

นางสาวนาตยา พรหมบุตร นักวิชาการพฒั นาชุมชนชานาญการ

นางวรรณมณี กลมนอก เจ้าพนักงานธรุ การชานาญงาน

นางสาวเมธยา ขะจวง นกั ทรัพยากรบุคคล

พมิ พ์/รวบรวม/เรียบเรยี ง นางสาวพทั ธ์ธดิ า บญุ ญานสุ นธ์ิ นกั ทรพั ยากรบุคคล

ปีทพี่ ิมพ์ พ.ศ. 2564

แหลง่ เผยแพร่ 1) สานกั /กอง/ศนู ย์

2) ศูนยศ์ กึ ษาและพัฒนาชมุ ชน

3) หนว่ ยงานท่ีเกย่ี วข้อง

จดั พมิ พ์โดย ศนู ย์ศึกษาและพฒั นาชุมชนนครราชสีมา กรมการพัฒนาชมุ ชน

โทรศัพท์ 0 4449 0386 โทรสาร 0 4449 0386