ศาสนาฯ ม.1 หน่วยที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปี ท่ี 1

1

พระพทุ ธ

“ผงั สาระการเรียนรู้”

ความสาคัญของ พุทธประวัติ
พระพุทธศาสนา

ต่อสังคมไทย

วันสาคัญทาง ชาดก
พระพุทธศาสนา

3

“ความสาคญั ของพระพทุ ธศาสนาตอ่ สงั คมไทย”

พระพุทธศาสนามีความสัมพนั ธ์กับประวัตศิ าสตร์และวัฒนธรรมไทย

พระพุทธศาสนาเป็ นสถาบันหลักของสังคมไทย

พระพุทธศาสนามีบทบาทต่อวถิ ชี ีวติ คนไทย

พระพุทธศาสนาช่วยให้บุคคลพัฒนาตนและครอบครัว

4

“พทุ ธประวตั ิ”

ประสูติ

การออกผนวช

การบาเพญ็ ทกุ รกริ ิยา

การตรัสรู้

ปรินิพพาน

5

“พทุ ธประวตั ิ”

พระพทุ ธเจ้าทรงมีพระนามเดิมว่า

“สิทธัตถะ” ทรงประสูติใต้ต้นสาละ

เม่ือวนั เพ็ญเดือน 6 (ขึน้ 15 ค่า เดือน

6) เป็ นพระราชโอรสของพระเจ้ า
สทุ โธทนะ และพระนางสริ ิมหามายา

เม่ือเจริญพระชนม์ได้ 16 พรรษา
ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางยโสธรา

หรือนางพิมพา มีพระโอรส 1 พระองค์

คือ พระราหลุ 6

เจ้าชายสิทธัตถะทรงได้รับการเลีย้ งดู
อย่างดี จนวันหน่ึงได้เสด็จทอดพระเนตร
พบเทวทูต 4 จึงทรงตัดสินพระทัยออก
ผนวชปฏิบัติธรรมในสานักอาฬารดาบส
และอทุ ทกดาบสจนได้ฌานสมาบตั ิขัน้ ท่ี 8
แ ล ะ ท ร ง เ ส ด็ จ ไ ป บ า เ พ็ ญ ทุก ร กิ ริ ย า เ พ่ื อ
หาทางพ้นทกุ ข์

7

ทรงกดพระทนต์ด้วยพระทนต์ กดพระตาลุ
ด้วยพระชวิ หาจนพระเสโทไหล

ทรงผ่อนกลัน้ ลมอสั สาสะ - ปัสสาสะ

ทรงอดพระกระยาหาร โดยลดการเสวย
ทลี ะน้อย จนไม่เสวยอะไรเลย

8

เจ้าชายสิทธัตถะทรงเห็นว่าวิธีเหลา่ นี ้
ไม่ใช่ทางพ้นจากความทกุ ข์จึงทรงเปลี่ยน
มาปฏิบัติโดยใช้ ทางสายกลางท่ีเรี ย กว่า
“มชั ฌิมาปฏิปทา” จนตรัสรู้ธรรมที่เรียกว่า
“อริ ยสัจ” (ความจริ งอันประเสริ ฐ 4
ประการ) ใต้ต้นศรีมหาโพธิ์ เม่ือวันเพ็ญ
เดือน 6

9

พระพุทธเจ้าทรงเผยแผ่ธรรมะเป็ น
เวลา 45 ปี จึงเสด็จดบั ขันธปรินิพพานใน
วนั เพ็ญเดือน 6 ใต้ต้นสาละ เมืองกุสนิ ารา
แคว้นมลั ละ เม่ือพระชนมายุ 80 พรรษา

10

“ชาดก”

ช า ด ก คื อ เ รื่ อ ง ร า ว ข อ ง
พระพทุ ธเจ้าท่ีมีมาในชาติก่อน ๆ
พ ร ะ อ ง ค์ น า ม า ต รั ส เ ล่ า แ ก่
พุทธบริ ษัทเพื่อใช้ สอนหลัก ธรรม
เนือ้ เร่ืองในชาดกแทรกคติสอนใจ
ชาดกจึงให้ ทัง้ ข้ อคิดและความ
เพลดิ เพลินไปพร้อม ๆ กนั

11

อมั พชาดก
ชาดก

ตติ ตริ ชาดก

12

เป็นเร่ืองราวของชายหน่มุ ท่ีได้ร่าเรียน
มนต์วิเศษมาจากสานักอาจารย์ที่เป็ น
จณั ฑาล เพ่ือนามาใช้ในการเสกมะม่วงให้
ออกผลในช่วงนอกฤดูกาลได้ จนถูกใจ
พระมหากษัตริย์ แต่เพราะเขาเนรคุณ
อาจารย์จงึ ทาให้มนต์วเิ ศษเส่ือมลง

ชาดกเร่ืองนีส้ อนให้รู้ว่า ผู้ท่ีไม่เช่ือฟังคาสอนของ

ครูอาจารย์ ผู้ท่ีไม่รู้คุณของครู แม้จะได้ลาภยศ ไม่นาน
13
กต็ ้องพบกับความหายนะ

เป็ นเร่ืองราวความขัดแย้งกันของสัตว์
3 ชนิด ได้แก่ ลงิ ช้าง และนกกระทา ซึ่งมีทิฐิ
และความยึดม่ันถือม่ันในตนเอง โดยไม่
สนใจลาดับความอาวุโส จึงเกิดความ
เดือดร้อนเสยี หายกบั ตนเองและหมคู่ ณะ

ชาดกเร่ืองนีส้ อนให้รู้ว่า การรู้จักเคารพ
ซ่งึ กันและกันตามวัยวุฒิ และรู้จักเอือ้ เฟื้อ
เผ่ือแผ่ช่วยเหลือกัน ย่อมนามาซ่งึ ความสุข

14ในการอย่รู ่วมกันของหมู่คณะ

“วนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา”
15

ตรงกบั วนั ขึน้ 15 ค่า เดือน 6 เป็ นวนั คล้ายวนั ประสตู ิ ตรัสรู้ และปรินิพพาน ของ
พระพทุ ธเจ้า ซง่ึ องค์การสหประชาชาตไิ ด้ประกาศให้วนั วสิ าขบชู าเป็ นวนั สาคญั สากล
ทางพระพทุ ธศาสนา

16

ตรงกับวันขึน้ 15 ค่า เดือน 3
เป็ นวันท่ีพระอรหันต์จานวน 1,250
องค์ มาชุมนุมพร้ อมกันโดยมิได้
นัดหมาย ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงแสดง
“โอวาทปาติโมกข์”ให้แกพ่ ระอรหนั ต์

17

ตรงกับวนั ขึน้ 15 ค่า เดือน 8 เป็ นการ
แสดงปฐมเทศนาของพระพุทธเจ้ าให้ แก่
ปัญจวคั คีย์ได้ฟัง “ธัมมจกั กปั ปวตั นสตู ร” ท่ี
ป่ าอิสิปตนมฤคทายวนั ทาให้วนั นีเ้ ป็ นวนั ที่
มีพระรัตนตรัยครบองค์ 3

18

เป็ นวนั ที่พระสงฆ์ต้องอย่จู าพรรษา
ที่วดั ใดวดั หน่ึงตลอดระยะเวลา 3 เดือน
โดยเริ่มตงั้ แตว่ นั แรม 1 ค่า เดือน 8
ถงึ วนั ขนึ ้ 15 ค่า เดือน 11

19

ตรงกบั วนั แรม 1 ค่า เดือน 11
เป็นวนั ทพี่ ้นกาหนดการจาพรรษาตลอด
ระยะเวลา 3 เดือนของพระภิกษุสงฆ์

20

ตรงกับวันแรม 1 ค่า เดือน 11
เป็ นวันที่พระพุทธเจ้ าเสด็จลงจาก
สวรรค์ชัน้ ดาวดึงส์หลังจากทรงเสด็จ
ขนึ ้ ไปเทศนาโปรดพทุ ธมารดา ซงึ่
ตรงกบั วนั ออกพรรษา

21

ตรงกับวันแรม 8 ค่า เดือน 6 เป็ น
วนั ท่ีพระภิกษุสาวกของพระพทุ ธเจ้า
ได้ทาการถวายพระเพลิงพระพทุ ธสรีระ

ของพระพทุ ธเจ้าที่เมืองกสุ นิ ารา

เรียกอีกอยา่ งหนง่ึ วา่ “วนั พระ”

ตรงกบั วนั ขึน้ 8 ค่า, ขนึ ้ 15 ค่า, แรม
8 ค่า และแรม 15 ค่า
ของทกุ เดือน

22

“การปฏิบตั ติ นในวนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา”

เ ม่ื อ ถึ ง วั น ส า คั ญ ท า ง ศ า ส น า
พุทธศาสนิกชนต่างพร้ อมใจกัน
บาเพ็ญกุศลโดยการทาบุญตกั บาตร
ถวายสงั ฆทาน สมาทานศีล รักษาศีล
อุโบสถ ฟั งพระธรรมเทศนาจาก
พระภิกษุสงฆ์

23

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปี ท่ี 1

24