หลักสูตรระยะสั้น การทำเครื่องประดับจากลูกปัด

หลักสตู รระยะสนั้
การทาเครื่องประดับจากลกู ปดั

สาขาสังคมศกึ ษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยราชภัฏสรุ นิ ทร์

1

หลักสตู ร “การทาเครอื่ งประดับจากลกู ปัด”

ปจั จบุ ันการทาเคร่อื งประดบั จากลูกปัดตา่ งๆ เป็นงานหตั ถกรรมที่ไดร้ บั
ความนยิ มเนอ่ื งจากมีสว่ นประกอบทค่ี ่อนขา้ งเรยี บง่ายและมีการออกแบบท่ี
หลากหลายซ่งึ คสามารถสรา้ งได้ ประดับด้วยลกู ปัดทัว่ ไปเก่ยี วกับการคบลกู ปดั ลง
บนบรรทัดหรอื คุณสามารถสานรูปแบบลูกปดั กับเครอ่ื งทอผ้า วิธกี ารรอ้ ยลกู ปดั มี
หลากหลายรปู แบบ และความซับซอ้ นทหี่ ลากหลายระหวา่ งรูปแบมีความ
หลากหลายแปลกใหมแ่ ละและสง่ เสริมในงานฝีมอื กนั มากขน้ึ เช่น งานประดษิ ฐ์
ลูกปดั การทาเคร่อื งประดบั จากลกู ปดั ต่างๆ เช่น สร้อยคอ สร้อยคอมือ ตา่ งหู
กาไลขอ้ มือเป็นท่นี ิยมกนั มาก

จากข้อมูลดังกล่าว การทาเคร่อื งประดับจากลูกปัดเพ่อื เป็นแนวทางในการ
ประกอบอาชีพและการใช้เวลาวา่ งใหเ้ กดิ ประโยชน์และเปก็ ารพัฒนางานทางด้าน
ฝมี ือ ช่วยเสรมิ สร้างทักษะการเรยี นรู้ ผลิตเป็นสนิ ค้าและออกแบบลวดลายให้
ออกมาสวยงาม มคี ุณค่า คงทน น่าสนใจและสามารถนามาใชป้ ระโยชนไ์ ด้ และ
ส่งเสริมการสรา้ งรายไดใ้ ห้กับผ้มู ีอาชีพและไม่มอี าชีพหลกั ไดม้ ากขนึ้ และสรา้ งงาน
อาชพี ท่ีมนั่ คงให้กับตนเอง ชมุ ชน และสังคม และผ้ทู ่ีสนใจตอ่ ไป

2

สารบัญ

เรอื่ ง หน้า

หลกั สูตรระยะสน้ั 3
เนอ้ื หาการฝกึ อบรม 8
ลกู ปัด ประเภทและลักษณะของลกู ปัด 8
การเตรียมวสั ดอุ ุปกรณใ์ นการทาเครื่องประดบั จากลูกปดั 19
การออกแบบและฝึกปฏิบตั ิการทาเคร่ืองประดบั จากลกู ปัด 22
การวัดและประเมินผล 22
แบบทดสอบ 23
เฉลยแบบทดสอบ 25
บรรณานุกรม 26
ประวตั วิ ิทยากร 27

หลักสตู รระยะสนั้ 3

หลักสูตร “การทาเคร่อื งประดบั จากลกู ปดั ”

วตั ถุประสงค์โครงการ

1. เพอ่ื สรา้ งความรู้ความเขา้ ใจในหลกั การและแนวคิดเกย่ี วกับการทา
เครื่องประดับจากลกู ปดั ตา่ งๆ

2. เพอ่ื สร้างมลู คา่ เพมิ่ ใหก้ บั ชุมชนและส่งเสรมิ การอนรุ ักษ์วัฒนธรรมไทย
3. เพ่ือสร้างรายไดใ้ ห้กับตนเองและครอบครวั ได้
4. เพือ่ ใหเ้ กดิ ความคดิ ริเรม่ิ สรา้ งสรรค์และเพิ่มทกั ษะในการออกแบบการ
ทาเคร่ืองประดบั จากลูกปัดต่างๆ ใหส้ วยงาม และนาไปจาหนา่ ยเปน็ ผลิตภัณฑไ์ ด้

วัตถปุ ระสงคก์ ารอบรม

1. ผู้เข้าร่วมอบรมเขา้ ใจหลกั การและแนวคิดเกย่ี วกับการทา
เครอ่ื งประดับจากลกู ปดั ตา่ งๆ

2. ผเู้ ขา้ รว่ มอบรมสามารถเลือกใชล้ กู ปดั แต่ละประเภทตามที่ตอ้ งการ
ออกแบบตามความคดิ และเทคนิคการทาได้อย่างสร้างสรรค์เพื่อใหเ้ กดิ ความ
สวยงาม นา่ สนใจตอ่ ผู้ทพ่ี บเหน็ และสนใจในงานด้านน้ี

3. ผเู้ ขา้ รว่ มอบรมสามารถนาความรู้ไปใชใ้ นการประกอบอาชีพหรอื
พัฒนาอาชพี เปน็ การสรา้ งรายได้ใหก้ บั ตนเองและครอบครัว

4. ผู้เข้ารว่ มอบรมสามารถทาเปน็ สินคา้ และผลติ ภัณฑ์เพ่อื จาหน่ายใน
ชุมชนและสังคมได้

4

สิง่ ที่จะได้รับ

1. หลกั การและแนวคดิ เกย่ี วกบั การทาเคร่ืองประดับจาก
ลูกปัดต่างๆ

2. สามารถปฏบิ ัตแิ ละเลอื กใช้ลกู ปดั ประเภทตา่ งๆ ทาตาม
การออกแบบตามแนวคิดและเทคนคิ การทาไดอ้ ย่างสร้างสรรค์ ทา
เปน็ สนิ คา้ และผลิตภัณฑ์ได้

3. สามารถสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั ผมู้ ีอาชีพและไมม่ อี าชีพหลกั

กลุ่มเป้าหมาย

1. นักเรียนระดับการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน
2. ครผู ูส้ อนในสถานศึกษา
3. นักศึกษาสาขาสงั คมศึกษา
4. ผทู้ ีไ่ มม่ ีอาชพี
5. ผทู้ ี่ทาเป็นอาชีพและตอ้ งการพัฒนาอาชพี
6. ผทู้ ส่ี นใจท่วั ไป

5

โครงสรา้ งหลักสูตร

หวั ขอ้ เวลา (ช่วั โมง)

1. ลกู ปดั ประเภทและลกั ษณะของลูกปัด ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ
2. การเตรียมวัสดอุ ปุ กรณ์ในการทาเคร่อื งประดับ 1-
จากลกู ปดั --
3. การออกแบบและฝกึ ปฏบิ ตั กิ ารทา
เครื่องประดับจากลูกปดั 15
4. การวัดและประเมนิ ผล
ร้อยละ ร้อยละ
รวม 20 80
25
7

เกณฑ์การประเมนิ ผล

ผเู้ ข้าอบรมต้องมีเวลาเรยี นและทาแบบทดสอบไม่ต่ากวา่ 80 % และทา
กจิ กรรมทกุ หวั ขอ้ ของหลกั สูตร จงึ จะไดร้ ับวฒุ บิ ัตรจากหลักสตู ร

6

หลักสตู ร “การทาเครอื่ งประดบั จากลูกปัด”

เนื้อหาวชิ า ประกอบด้วยวชิ าหลกั ดังนี้
1. ลกู ปดั ประเภทของลูกปดั คณุ สมบัติ รูปร่างและลวดลายของลกู ปัด
วัตถุประสงค์เพื่อใหผ้ ู้รับการฝึกอบรมมคี วามรู้ความเขา้ ใจ ลกั ษณะ

ประเภทของลกู ปดั และรูปร่างลวดลายของลกู ปัดแตล่ ะประเภท
คาอธบิ าย
ศกึ ษาความหมาย ความสาคญั ประโยชน์และการนาลูกปัดไปประยกุ ตใ์ ช้
2. การเตรียมและปฏิบัติในการทาเครือ่ งประดับจากลูกปดั ต่างๆ
วตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือใหผ้ รู้ ับการฝกึ อบรมมีความรคู้ วามเขา้ ใจ มีทกั ษะในการ

คดิ และออกแบบการทาเคร่ืองประดับจากลกู ปัดต่างๆ
คาอธบิ าย
ศกึ ษาการใชเ้ คร่อื งมือ การเตรียมวัสดุอปุ กรณ์ในการทาเครื่องประดบั จาก

ลกู ปดั ตา่ งๆ และปฏิบตั กิ ารทาเครื่องประดบั จากลกู ปดั ต่างๆ
3. การวัดและประเมนิ ผล
3.1 แบบทดสอบกอ่ นและหลงั การฝกึ อบรม
3.2 ประเมนิ ความร้แู ละความสามารถและศักยภาพในการปฏบิ ตั ิงานของ

ผรู้ บั การฝกึ อบรม

7

ระยะเวลาของหลักสตู ร
จานวน 1 วัน ฝกึ อบรมวนั ที่ 5 มนี าคม 2565 เวลา 09. 00 – 16.00 น.
สถานที่จัดสมั มนา

ห้องเธียร์เตอร์ ชน้ั 2 อาคาร 38 คณะมนุษยศาสตร์
และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสรุ ินทร์
คณะกรรมการบริหารหลกั สูตร
1. ดร. ภัทระ อนิ ทรกาแหง อาจารย์ผสู้ อนรายวิชาการพฒั นาหลกั สตู รสังคมศกึ ษา
2. นางสาวขวัญฤดี บญุ ชาติ นักศกึ ษาช้นั ปที ี่ 2 สาขาสังคมศกึ ษา

8

เนอื้ หาการฝึกอบรม

1. ลกู ปดั ประเภท ลักษณะและสว่ นประกอบของลกู ปดั

ลกู ปัดปรากฏอย่ใู นหลุมขุดค้นทางโบราณคดีหลายแห่ง ทาให้เดาได้
ว่า ลกู ปัดมีมานานและทาจากวัสดุหลากหลาย อาทิ กระดกู เมลด็ พืช แก้ว
ดินเผา โลหะ มีทง้ั แบบตกแต่งลวดลาย ตกแต่งผวิ สมั ผสั นอกจากใชเ้ ปน็
เคร่ืองประดบั แลว้ ลกู ปดั ยงั ใชเ้ ป็นสนิ ค้าแลกเปลย่ี น เปน็ เครือ่ งราง
ปัจจบุ ันลกู ปัดสว่ นใหญท่ ามาจากพลาสติกหาซอ้ื ไดง้ ่าย มหี ลายรปู แบบ
และเทคนคิ การรอ้ ยมากมาย

เป็นของตกแต่งขนาดเลก็ ที่ประกอบขึ้นจากวสั ดุหลากหลายรูปทรงและ
ขนาดเชน่ หนิ กระรปู ดถา่ ยูกน้ี เโปดย ลไมท่อื รากบผูแเ้ขี ยกน ล้วขิ พสิทธล์ิขอาง สCCตBกิY-SไAม-N้หCรือมุกและมรี ูเลก็ ๆ สาหรบั เธรด
หรอื สตรงิ ลูกปดั มขี นาดต้งั แต่ต่ากว่า 1 มิลลิเมตร (0.039 นว้ิ ) ถงึ เส้นผา่ น
ศนู ยก์ ลางมากกว่า 1 เซนติเมตร (0.39 น้วิ ) ลูกปัดคูห่ นง่ึ ทท่ี าจากหอยทากทะเล
นสั ซาเรียส อายปุ ระมาณ 100,000 ปถี อื เปน็ ตวั อยา่ ง อัญมณี ที่รู้จักมากทีส่ ุด
ลูกปัด เป็นศิลปะหรือ งานฝมี อื ทาของด้วยลูกปัด ลกู ปดั สามารถทอร่วมกับ ด้าย
แบบพิเศษรอ้ ยเขา้ กบั ด้ายหรอื ลวด ออ่ นยดื หยุน่ หรอื ยดึ ตดิ กับพืน้ ผิว เชน่ ผา้ ,ดนิ

9

ประเภทของลูกปัด

ลูกปัดมอี ยหู่ ลายประเภท สามารถแบ่งประเภทจากวสั ดุทีน่ ามาทาลูกปัด ซึ่งแบ่ง
ออกเป็น 3 ชนิดดว้ ยกนั ดงั นี้

1. วสั ดทุ ีไ่ ด้จากธรรมชาติ

วสั ดุทเี่ กิดข้ึนเองตามธรรมชาติท้งั อนิ ทรีย์ (เช่นจากสตั วห์ รือทมี่ าจาก
พชื ) และอนนิ ทรีย์ ( แหลง่ กาเนิดจากแร่ล้วนๆ) วสั ดุเหล่านีบ้ างส่วนไดร้ บั
การประมวลผลเพิ่มเตมิ เป็นประจานอกเหนือจากการสรา้ งรปู รา่ งและการ
เจาะเชน่ การปรบั ปรงุ สผี ่านสยี อ้ มหรือการฉายรงั สี

2. โลหะ

ทามาจากโลหะ มีหลายชนดิ เชน่ ทองคา เงนิ สาริด เป็นต้น สามารถ
ทาได้โดยการนาโลหะมาหลอมก่อนที่จะนามาทาเป็นลูกปดั หรอื นากอ้ นแร่
โลหะทข่ี ุดได้ มาเจาะรูทาลูกปดั ได้โดยไม่ต้องหลอม

3. วสั ดุที่มนษุ ย์สรา้ งขึ้น

แก้ว : เป็นสารประกอบทม่ี สี ่วนประกอบของซิลิกากับปนู ขาวหรอื ตะกว่ั
และสารที่เปน็ ดา่ ง แก้วมีคณุ สมบตั ิการทาใหเ้ หลวออ่ นนมุ่ จนสามารถเป่า
หรือยืดใหเ้ ปน็ รูปต่างๆได้ มแี กว้ หลายชนิดหลายสีทีถ่ กู ทาข้ึนเพื่อใช้ผลติ
ลูกปดั
ดนิ เผาเคลอื บ : เรม่ิ ทาครัง้ แรกที่ Faenza ในอียิปต์ เปน็ ลกู ปัดดินเผา
เคลอื บสฟี า้ (Blue faience)

10

ลักษณะของลกู ปดั

ลกู ปัด

เมด็ ลกู ปดั ขนาด 8 เมด็ ทเ่ี รียกวา่ เม็ดกลม เป็นคาศัพทท์ ่วั ไปที่ใช้ในการ
อธบิ ายลกู แกว้ ขนาดเลก็ ทใี่ ช้ในการเปน็ ลกู ปัด ช่ืออาจสอ่ื ว่าจะมีขนาดเลก็ ซ่ึง
คลา้ ยกับเมลด็ พนั ธ์พุ ชื ท่ีอดุ มสมบูรณ์

เม็ดลูกปัดระยะสามารถนาไปใชก้ ับลูกแกว้ ขนาดเล็กใด ๆ
อาจเหน็ รูปแบบอืน่ ๆ ของลกู ปัดผนวกกับเม็ดลูกปดั ระยะ อย่างไรก็ตาม
เม็ดลูกปัดช่ือมกั ใชก้ ับเมด็ แกว้ กลมเลก็ ๆ Preciosa ผูผ้ ลติ ลกู ปดั เช็ก
เรยี กเม็ดลกู ปัดพลอย

11

กระบอกลูกปื น

ลูกปนื ทรงกระบอกขนาด 8, ขนาด 10 และขนาด
ลูกปืนทรงกระบอก มีรูปร่างสมา่ เสมอพรอ้ มด้านตรงและหลุมขนาด
ใหญ่ เม็ดลูกปืนทรงกระบอกเปน็ ลกู ปดั ทดี่ ที ส่ี ุดท่ีจะใชเ้ พื่อใหไ้ ดเ้ น้อื ผ้า
เรยี บแม้เป็นลูกปดั ทอทอและเยบ็ เชน่ ตะเข็บ peyote หรืออฐิ

ลกู ปืนทรงกระบอกมหี ลายสี จานวนสีท่ีรวมกับรูปทรงท่มี คี วาม
แมน่ ยาของพวกเขาทาใหพ้ วกเขาเป็นลกู ปัดของทางเลือกสาหรับ
รายละเอียดมากการออกแบบแบนรวมถึงการออกแบบภาพสมจรงิ
เม็ดลกู ปนื ทด่ี ที ีส่ ดุ ผลิตในญ่ีปุ่น

12

ตดั ลูกปัด

ลูกปดั ตัดสามารถมที ่ใี ดก็ไดต้ ง้ั แต่ 1 ถงึ 3 ตดั ทชี่ ว่ ยสะท้อนแสง
เปน็ รปู แบบของลูกปัดกลม เป็นพนื้ รอบเมล็ดลกู ปดั ทแ่ี ตล่ ะคนมหี นึง่ หรอื หลาย
ดา้ นแบนหรอื ตัด การตดั ด้านข้างของเมด็ ลกู ปัดเป็นลกั ษณะของพลอยบนอัญ
มณแี ละมผี ลตอ่ การเพมิ่ ประกายพเิ ศษและเนื้อสมั ผสั ที่นา่ สนใจให้กบั ลกู ปดั
ของ

ลูกปดั ท่มี กี ารตดั เดี่ยวเรยี กวา่ ลกู ปัดชาร์ลอตตแ์ ละเพ่ิมประกายประณตี
ลงไปในลกู ปดั นอกจากนี้ยงั มีลกู ปัดทมี่ ีสามรอยตดั อยา่ งถูกตอ้ งเรยี กวา่ ลูกปดั
ตัด 3 อนั คุณอาจคาดเดาได้ว่าเม็ดมดี ตัด 3 เมด็ ชว่ ยเพมิ่ ประกายให้เป็น
ประกายประดับดว้ ยลกู ปดั

13

Hex Beads

ลูกปัดขนาด 8 เมด็
ลกู ปดั หกเหลย่ี ม เปน็ ลูกปดั ทรงกลมและลูกปดั ตดั แทนทจี่ ะมีลูกปืนกลมกลม
ลกู ปัดตดั แบบหกเหลี่ยมจะมที ัง้ หกดา้ นเพอื่ ให้แสงสะทอ้ น ด้านขา้ งของลูกปัด
หกเหล่ยี มยังคงตรงและมีรูทีม่ ีขนาดใหญด่ งั น้ันจึงสามารถนามาใชใ้ นรปู แบบ
ตา่ งๆเช่นเดียวกบั ลูกปืนทรงกระบอก ลกู ปัดเมด็ มีดมขี นาดใกลเ้ คยี งกนั กับ
ลูกปนื เมด็ กลม มีให้เลอื กขนาด 8 และ 11 แตม่ ขี นาดเลก็ กว่าลูกปนื
ทรงกระบอกเล็กนอ้ ย

14

หยดลูกปดั

หยดลกู ปัดมีรูปรา่ งคล้ายกบั หยดน้า
ลูกปัดแบบหยดคือชอ่ื สาหรับกลุม่ ของลูกปดั ขนาดใหญท่ ี่มีลักษณะคลา้ ย
หยดของเหลว แมจ้ ะมคี วามคล้ายคลงึ กนั ของช่อื เม็ดหยดอาจมคี วาม
แตกต่างกนั ในขนาดและรูปร่างขึน้ อยกู่ ับผู้ผลิต

เม็ด Magatama คลา้ ยกบั เม็ดหยดทม่ี ีรทู ี่ดา้ นบน แต่ยาวขน้ึ และ
ตดั ท่ีมุมเล็กนอ้ ยจากดา้ นหนา้ ไปด้านหลงั ลูกปดั Magatama
สามารถทางานได้ดเี ช่นเดยี วกับลกู ปัดขอบทา้ ยในส่วนท่ีเป็นเส้น
ขอบหรอื เพมิ่ พื้นผิวให้กับการถักทอลกู ปดั

15

ลกู บาศกแ์ ละสามเหล่ยี มลกู ปัด

เม็ดสี่เหลย่ี มจตั รุ ัสและลกู บาศก์มหี ลายขนาด
ลกู บาศกล์ กู ปดั ไม่น่าแปลกใจมรี ปู ร่างเหมือนก้อนทมี่ ดี า้ นส่ีเหลีย่ มรอบ ๆ เม็ด
ลูกบาศก์ไม่ทั้งหมดเหมือนกันแบรนด์และรูปแบบตา่ งๆแตกต่างกันไปใน
รปู ทรงของลกู ปัดและขนาดของรู ลูกบดิ ลกู บาศกบ์ างเม็ดมีลกั ษณะเปน็ รูป
สเ่ี หล่ยี มผืนผา้ หรืออาจมีมมุ กลมมากข้นึ ความแตกต่างเหลา่ น้เี ป็นผลมาจาก
วิธีการผลติ ของแต่ล่ะคน

ลกู ปัดสามเหลย่ี มมรี ปู รา่ งเหมอื นรปู สามเหลีย่ มดา้ นนอก พวกเขา
มีอยใู่ นขนาดที่คล้ายกันเม็ดลกู ปัดอื่น ๆ และสามารถเพิ่มความลึก
และความสนใจในการออกแบบลูกปัดลกู ปัด คล้ายกับลกู ปดั ตัด
ด้านเรยี บสะท้อนแสงแตกต่างจากลกู ปดั กลมในแบบเดียวกนั

16

ลกู ปัด Bugle

ลูกปดั เบรคหลายขนาดและบางส่วนจะบิดเบ้ยี วได้
ลกู ปดั แตรมลี ักษณะคลา้ ยหลอดแก้วเลก็ ๆ กระบอกลกู ปัดทม่ี ีการยืดออกใหน้ าน
กว่าปกติ ลูกปัดหยกั มีหลายขนาดใหเ้ ลอื กและสามารถเพ่ิมการแสดงละครและ
ความสนใจในการออกแบบลกู ปดั

ลูกปดั แตรเป็นท่นี ยิ มมากทีส่ ดุ สาหรบั ใชใ้ นขอบ ยังสามารถลงใน beadwork แบนหรือ
ท่อ หนงึ่ ในแง่ลบมากทีส่ ดุ ของลูกปดั แตรเดี่ยวคอื ปลายมกั จะคมและสามารถตัดสตริง
beading เมื่อใชใ้ นการออกแบบทอ ตรวจสอบใหแ้ นใ่ จว่าลกู ปดั เรียบท่รี ูเพื่อหลกี เล่ยี ง
ปญั หา

ลูกปดั หยักทาโดยผผู้ ลิตเชน่ เดยี วกับลกู ปดั เพ่ือสามารถหาไดใ้ นสเี ดยี วกนั ลูกปดั
แหนบอาจเปน็ ทรงกระบอกหรือตดั ด้านขา้ งและมีลวดลายบดิ เบ้ยี ว

17

Tow Holed Beads

ตา่ งหูลกู ปดั สองอนั รวมท้งั ลกู ตมุ้ รปู สเ่ี หลย่ี มคู่และลูกปัดคู่
ลูกปัดกลมสองเมด็ มีหลากหลายรปู ทรงและขนาด มลี กั ษณะสองรขู นานแทน
ปกติหนึ่ง มขี ้อดีหลายประการ ประการแรกลกู ปัดสองเม็ดมีรูปทรงที่เปน็
เอกลักษณซ์ ึง่ ไมส่ ามารถใช้ได้ ขอ้ ดกี ค็ ือสามารถเพิม่ ความเรว็ ของลกู ปดั ไดต้ อ้ งรบั
ลกู ปดั เพยี งครง่ึ เดยี ว

ลูกปดั ทรงสเ่ี หล่ยี มลูกตุ้ม เป็นลูกปัดกลมสองเมด็ แรก รูปรา่ งแบนคล้าย
กบั กระเบ้อื ง มขี อบโคง้ เลก็ นอ้ ยและขอบลูกปดั Tila

เม็ดลูกปดั คือคหู่ รอื คลู่ กู ปัด Duos และลูกปดั คู่ มีรปู ร่างและขนาดทเ่ี หมอื นกัน
แตท่ าโดยผผู้ ลติ ที่แตกต่างกนั รายละเอยี ดทีเ่ ปน็ เอกลักษณส์ ามารถฝงั รอบเมล็ด
พนั ธุ์ได้อยา่ งใกล้ชิดในการออกแบบ

18

ลกู ปดั พเิ ศษอื่น ๆ

โอ้ลูกปดั เปน็ หนึ่งในหลายรูปทรงลูกปดั ใหม่
มีเมด็ ลกู ปัดแบบใหม่ ๆ มากมาย มรี ูปรา่ งและสีหลากหลาย
ลกู ปัดพเิ ศษบางอยา่ งทมี่ องหา ได้แก่ ลูกปัด Farfalle และลกู ปดั O เม็ดสี
Farfalle มีลกั ษณะเหมอื นหยดสองช้ันหรือกระดิ่งแบบการ์ตูน เป็นลกู ปดั ท่ี
นา่ สนใจและสร้างสรรคม์ ากมาย ลกู ปัด O เป็นรูปโดนทั ทมี่ รี ใู หญ่
เช็กเมทส์เป็นสรอ้ ยคอแบบ 2 รูและ 4 รทู ีส่ ามารถถอดเปล่ยี นได้เพอื่ เพิม่ มิติ
ในการออกแบบลกู ปดั

2. การเตรียมวสั ดุอปุ กรณ์ในการทาเคร่ืองประดับ 19
จากลูกปัด

อุปกรณ์พื้นฐานในการทาเคร่อื งประดับ

1. ลูกปดั (ชนดิ ของลูกปัดตามทีต่ ้องการ)

2. ครสิ ตลั เป็นลูกปัดแกว้ เจยี ระไนให้เปน็ เหล่ยี มเป็นมุม คล้ายเพชรหรอื พลอยมสี สี นั
มากมายมีหลายขนาดมคี วามแวววาวสะท้อนแสงในตัวของมนั เอง

3. ตะขอ ใชส้ าหรบั เชือ่ มสรอ้ ยทง้ั สองดา้ นเขา้ ดว้ ยกนั มหี ลายรปู แบบให้
เลอื ก เช่น ตะขอก้ามปู ตะขอ กระดุม และตะขอสปริง เปน็ ต้น

4. ห่วง ใชเ้ ปน็ ตัวเชื่อมกบั ตะขอและตวั ปิดปมให้คล้องกันได้มหี ลายรปู ทรง
และหลายขนาด เช่น กลม รี เปน็ ตน้

5. เฮดพนิ ลกั ษณะหวั คล้ายตะปู สามารถดดั ให้โค้งงอไดต้ ามตอ้ งการ นามาประกอบ
เป็นสร้อยหรอื ต่างหไู ดต้ ามตอ้ งการ บางครงั้ เรียก t-pin

6. ไนนพ์ ินหรืออายพิน ลกั ษณะเปน็ วงกลมอยู่ตรงปลายสามารถดัดให้โค้งงอได้
นามาประกอบเปน็ สร้อยหรือต่างหไู ด้ตามต้องการหรือรอ้ ยคลอ้ งต่อกนั ได้ หรอื
บางทีเรียกว่า เขม็ เลขเกา้ เพราะมลี กั ษณะคลา้ ยเลขเกา้
7. ตะขอต่างหหู รือต่างหแู บบขอเกย่ี ว ใช้สาหรบั เก่ยี วต่อกับตะขอต่างหู

8. โครงสรอ้ ยข้อมือและแหวน เปน็ ลวดเมทาลคิ สามารถดดั ใหโ้ คง้ งอได้ ใชส้ รอ้ ย
ลกู ปัดและดดั เปน็ วงกลมไดต้ ามต้องการ

9. ทีค่ ั่นสรอ้ ย มหี ลายรปู แบบให้เลอื กเป็นเงนิ โรเดียม หรอื ประดับพลอยสี
ต่าง ๆ ใช้เป็นตัวคน่ั เสรมิ ให้สวยงามและดัดแปลงรปู แบบใหแ้ ปลกใหม่เก๋

20

10. เอ็น ใช้สาหรับรอ้ ยลูกปดั มีหลายเบอร์ขึน้ อย่กู บั ขนาดของลกู ปัดที่
ตอ้ งการจะร้อยและเปน็ ตัวกาหนดรปู ทรงของชนิ้ งานมเี อน็ ยืดและเอ็นธรรมดา
ใช้สาหรบั ร้อยและถกั ลายไดซึง่ ใช้เป็นสว่ นใหญ่
11. คีม มอี ยู่ 3 ประเภท คือ คีมดัด คีมตดั และคมี ม้วน

- คีมดัด ใช้สาหรับจับดัดหรืองอลวดดัดสว่ นที่เป็นห่วง หรือขอ้ ตอ่ ต่าง ๆ และบีบ
ตวั สต๊อปเปอรบ์ านพับ จะมลี ักษณะปลายแหลมยาว

- คีมตัด ใชส้ าหรับตดั ลวด เฮดพิน ไนนพ์ นิ สว่ นท่เี กินความจาเป็นออก
- คมี ม้วน ใชส้ าหรบั มว้ นเข็มให้เปน็ ลกั ษณะเลขเกา้ เพื่อต่อเป็นสร้อย
12. เชอื กหนงั ฝ้าย ใชส้ าหรบั ร้อยลูกปัดมหี ลายแบบมสี สี นั สวยงามใหเ้ ลอื ก ขน้ึ อยกู่ บั
ขนาดของลูกปัดหรอื รปู แบบงานท่ีต้องการ เป็นตัวกาหนดรูปร่าง รูปทรงของชนิ้ งาน
เช่น เชือกในลอ่ น เชอื กฝ้าย เชื่อกคอตตอน เชือกเทยี น และเชือกหนงั
13. โซ่ปรบั ระดบั เป็นตัวช่วยปรบั ระดบั ความยาวของสรอ้ ยใหส้ ั้นหรอื ยาว ได้ตามลกั ษณะ
ของผ้สู วมใส่ โดยการใชค้ ล้องกับหว่ งหรือเป็นตวั แทนของห่วง เมือ่ นาไปคลอ้ งกับตะขอ
14. ตัวปดิ ปลายหนังหรือเชอื ก ใช้สาหรบั เก็บปลายหนงั หรือเชือกทัง้ 2 ด้าน ของตัว
สรอ้ ย เมอ่ื เก่ยี วกบั ตะขอ
15. ตัวปดิ ปมหรอื ตะขอเก็บปม ใช้สาหรับเก็บปลายเอน็ สลิง หรอื ลวด เป็นการซ่อน
ปมไว้ในกระเปาะและยงั เป็นตวั เชอื่ มเพ่อื ไปเกย่ี วกบั ตะขอ

16. สตอ๊ ปเปอร์ ลกั ษณะคล้ายลูกปัด มีขนาดเลก็ เวลาใชใ้ หบ้ ีบจนแบน เป็นตวั ปดิ ปลาย
เอน็ ปลายสลงิ และปลายเชือก ใช้ปดิ กั้นไมใ่ หล้ กู ปดั ไหลมารวมกนั หรอื ใช้แทนการมดั ปม

17. เมด็ เงิน มหี ลายแบบใหเ้ ลอื กใช้ ใช้สาหรบั ตกแต่งกบั สร้อย ให้ดสู วยงาม
ยงิ่ ขึ้นตามความตอ้ งการและท่ีนยิ ม คอื จะใช้เมด็ เงนิ รอ้ ยผสมกบั หนิ ต่างๆจะทาให้
งานประดษิ ฐ์มีคณุ ค่า นา่ สวมใส่

21

1. ลูกปัด 2. คริสตลั 3. ตะขอ

4. ห่วง 5. เฮดพิน 6. ไนนพ์ ินหรอื อายพิน

7. ตะขอต่างหูหรือต่างหูแบบ 8. โครงสรอ้ ยขอ้ มอื และแหวน 9. ทค่ี น่ั สรอ้ ย
ขอเกยี่ ว

10. เอน็ 11. คีม 12. เชอื กหนงั ฝ้าย 13. โซ่ปรับระดบั

14. ตวั ปดิ ปลายหนงั หรอื เชือก 15. ตวั ปดิ ปมหรือตะขอเกบ็ ปม

16. สต๊อปเปอร์ 17. เม็ดเงนิ

3. การออกแบบและฝึ กปฏิบตั ิการทา 22
เครื่องประดบั จากลูกปัด

ขั้นตอนในการทา

1. เขียนวาดภาพรา่ งลกู ปัดบนกระดาษ กาหนดวัสดทุ จี่ ะใช้

2. คัดเลอื กเมด็ ลูกปัดขนาดเลก็ / ใหญ่ และสี ตามลวดลายท่ี
ต้องการ
3. สามารถร้อยลกู ปัด หิน หรอื ลูกปดั บนลวด สายเบ็ด หรือดา้ ย ขนึ้ อยู่กบั ความ
ยดื หยุ่นหรือความแขง็ ทตี่ อ้ งการ (ข้ึนอยกู่ ับแบบร่างและวัสดุทีใ่ ช้ )

4. ร้อยลูกปดั คือทีละรูผา่ นรู พิมพ์จานวนลกู ปดั ทต่ี อ้ งการ ขนาดและ
สีเหมือนกนั หรือต่างกนั (ขึน้ อย่กู ับแบบรา่ งและวัสดทุ ี่ใช้ )
5. รอ้ ยลูกปัดให้เรียบร้อยตามตอ้ งการและเกบ็ งานใหเ้ รยี บร้อย (การทา
เครอ่ื งประดบั แต่ละชน้ิ อาจใชเ้ วลาที่แตกตา่ งกันข้ึนอยูก่ ับแบร่างทตี่ อ้ งการทา)

6. เปน็ อนั เสรจ็

เคล็ดลบั ในการทา

1. ความสามารถในการออกแบบลวดลาย และรูปแบบเป็นท่ีต้องการของตลาด

2. ความละเอียด ประณีต ร้อยแนน่ ไม่หลดุ ง่าย 3. ใช้ลูกปดั ทีม่ ีสีสดงดงาม

4. การวัดและประเมินผล

1.แบบทดสอบก่อนและหลงั ฝกึ อบรม

23

แบบทดสอบเร่ือง “การทาเครื่องประดบั จากลกู ปดั ”

1. คาวา่ “ลกู ปดั ” ภาษาอังกฤษ คือข้อใด

1. Glass beads 2. Wampum

3. Astragal 4. Bead

2. “เครือ่ งประดบั ” ขอ้ ใดความหมายถกู ตอ้ งทสี่ ดุ

1. ของตกแตง่
2. ส่ิงของเครือ่ งใช้

3. เครอ่ื งใชส้ าหรับตกแตง่ กายเพื่อความสวยงาม เช่น กาไล แหวน ต่างหู ฯลฯ
4. อปุ กรณใ์ นการเลน่ กฬี า

3. วสั ดุหลักที่สาคัญของการทาเครอ่ื งประดับจากลกู ปดั

1. ลูกปดั 2. เชอื ก
3. กรรไกร 4. เข็ม

4. ปัจจุบนั ลกู ปัดสว่ นใหญท่ ามาจากอะไร

1. เงิน 2. พลาสติก
3. ทอง 4. แก้ว

5. การทาเครอ่ื งประดับจากลกู ปัดตอ้ งอาศัยหลกั การใดใหเ้ กดิ ผลสาเรจ็ ตามแบบที่เรา
ต้องการ

1. การทาตามแบบ โดยการเลือกวสั ดุอปุ กรณ์ เลือกสี ทน่ี ามาใชใ้ ห้เหมาะสมกบั
งานและทาตามข้นั ตอน
2. การทาใหแ้ ตเ่ สรจ็ โดยไม่คานงึ ถงึ ผลของงาน
3. การใชว้ สั ดุไม่เหมาะสมกับงาน
4. ไม่ศกึ ษาหลกั การและวธิ ีการในการทาและออกแบบผลงาน

แบบทดสอบเรื่อง “การทาเครื่องประดบั จากลกู ปดั ” 24

6. ข้อใดเป็นกระบวนการการทาเครือ่ งประดับจากลกู ปัดได้ดที ี่สดุ

1. ทาตามขน้ั ตอน 2. ทาลัดขน้ั ตอน

3. ไม่ทาตามขัน้ ตอน 4. ไม่ทาอะไรเลยอยากทาแบบไหนก็ทา

7. การทาเครอื่ งประดบั จากลูกปัด มีประโยนชใ์ นดา้ นใด

1. การเพมิ่ มูลค่าให้เป็นสว่ นผลติ ในการสร้างตวั สนิ คา้
2. สามารถสร้างรายไดใ้ หก้ บั ผมู้ ีอาชพี และไมม่ อี าชีพหลกั

3. สง่ เสรมิ สร้างงานอาชีพทีม่ นั่ คงใหก้ ับชมุ ชน ทาเป็นอาชีพเสรมิ ได้

4. ถกู ทุกข้อ

8. เหตุผลทงี่ านออกแบบเครือ่ งประดบั ในปัจจุบนั เน้นเร่อื งความงา่ ย ข้ึนอย่กู ับสาเหตหุ ลายอยา่ ง
ยกเวน้ ข้อใด

1. ใช้เครอ่ื งมืออปุ กรณ์มากขนึ้ และบางชนดิ ผลิตดว้ ยเครื่องจกั ร
2. ความแข็งแรง
3. การออกแบบให้สมั พนั ธก์ ับสภาพของสงั คมที่เปลย่ี นไปเอาวสั ดรุ าคาถกู มาใชม้ ากข้นึ
4. รสนิยมในการออกแบบเกยี่ วกบั เครอ่ื งประดบั ทเ่ี ปลย่ี นไป

9. นอกจากใชเ้ ป็นเครื่องประดบั แลว้ ลกู ปัดยงั ใชเ้ ป็นอะไร
1. เงิน 2. สร้อยคอ

3. ผลติ ภณั ฑ์ 4. สินคา้ แลกเปลยี่ น เป็นเคร่อื งราง

10. เราสามารถนาการทาเครื่องประดับจากลูกปดั มาประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ ประจาวันได้อยา่ งไร

1. สามารถนาความรู้ไปประยกุ ตใ์ ช้ในการสร้างสรรค์ผลงานได้
2. รู้จกั ใช้เวลาวา่ งใหเ้ ป็นประโยชน์
3. สามารถทาเปน็ สนิ ค้าของเราเองมีการออกแบบทห่ี ลากหลายไม่ซา้ และนาไปจาหนา่ ยได้

4. ถกู ทุกข้อ

25

เฉลยแบบทดสอบเรอื่ ง “การทาเคร่อื งประดบั จากลกู ปดั ”

1. ตอบ 4. Bead
2. ตอบ 3. เครื่องใชส้ าหรับตกแตง่ กายเพือ่ ความสวยงาม เชน่ กาไล แหวน
ต่างหู ฯลฯ
3. ตอบ 1. ลูกปดั
4. ตอบ 2. พลาสติก
5. ตอบ 1. การทาตามแบบ โดยการเลือกวัสดอุ ปุ กรณ์ เลอื กสี ที่นามาใช้ให้
เหมาะสมกับงานและทาตามขั้นตอน
6. ตอบ 1. ทาตามขัน้ ตอน
7. ตอบ 4. ถูกทุกข้อ
8. ตอบ 2. ความแขง็ แรง
9. ตอบ 4. สนิ ค้าแลกเปลย่ี น เป็นเครือ่ งราง
10. ตอบ 4. ถกู ทกุ ข้อ

26

บรรณานุกรม

ข่าววิทยาศาสตร์. ลูกปัดเปลอื กหอยแนะนารากใหม่สาหรบั วฒั นธรรม. สบื ค้นจาก:
https://hmong.in.th/wiki/Bead. สืบคน้ เม่อื 14 มนี าคม 2565.

ประเภทของลกู ปดั ทีใ่ ชส้ าหรับ Beadweaving. สืบคน้ จาก: https://th.actince.com/
สบื ค้นเมือ่ 14 มีนาคม 2565.

ภูมิปญั ญาท้องถน่ิ ไทย/ภมู ปิ ัญญาภาคกลาง/ของใช-้ ตอ่ /รอ้ ยลกู ปดั . สืบคน้ จาก
https://souvenirbuu.wordpress.com/. สืบค้นเมือ่ 14 มนี าคม 2565.

27

ประวตั วิ ิทยากร

นางสาวขวญั ฤดี บุญชาติ รหสั นักศกึ ษา 63121100120
เกดิ วันท่ี 9 ตลุ าคม พ.ศ. 2544 อายุ 20 ปี
นกั ศึกษาช้นั ปที ่ี 2 สาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยราชภัฎสรุ นิ ทร์
อเี มล : [email protected]

khwanrudee boonchart kb0981726461

khwan_kb91044 0981726461