7ตค.65(10.00-14.00)ขอเข้ารับบริจาคเลือด(บจก.ฟอร์ท อีเ

ภาควิชาเวชศาสตรก์ ารธนาคารเลอื ด คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล มหาวิทยาลยั มหดิ ล 1
หอ้ งรบั บรจิ าคเลอื ด โทรศพั ท์ : 02-414-0100 , 02-414-0102

ความรู้เก่ียวกับการบริจาคเลอื ด

1. คุณสมบัตขิ องผู้บริจาคเลือด
1.1 อายุ 18 - 60 ปี (กรณีอายุ 17 ปีบรบิ รู ณแ์ ตย่ งั ไม่ครบ 18 ปี บรบิ รู ณ์ ตอ้ งมีหนงั สือยนิ ยอม
จากผปู้ กครองตามกฎหมาย)
1.2 นา้ หนกั ไม่ต่ากวา่ 48 กโิ ลกรมั
1.3 สขุ ภาพแข็งแรง ไม่มีโรคประจาตวั
1.4 นอนหลบั พกั ผอ่ นใหเ้ พียงพอ ไมน่ อ้ ยกวา่ 5 ช่วั โมง
1.5 รบั ประทานอาหารก่อนบริจาคเลือด ภายใน 4 ช่วั โมง (แตค่ วรหลีกเล่ียงอาหารท่ีมีไขมนั มาก)
1.6 งดด่มื เคร่อื งด่มื ท่ีมีแอลกอฮอล์ 24 ช่วั โมง
1.7 งดสบู บหุ ร่ี 1 ช่วั โมงก่อนการบรจิ าคเลอื ด
1.8 ไม่อยใู่ นระหวา่ งกินยาปฏิชวี นะ ยากนั เลือดแข็งตวั หรอื ยาตอ่ ไปนี้ Finasteride,
Isotreinoin, Dutasteride, Acitretin, Etretinate
1.9 ไม่ไดถ้ อนฟันภายใน 7 วนั หรอื ขดู หินปนู ภายใน 3 วนั
1.10 ไม่ไดท้ อ้ งเสยี ทอ้ งรว่ ง ภายใน 7 วนั
1.11 ไมม่ ีประวตั เิ ป็นหรอื ตรวจพบเชือ้ ไวรสั ตบั อกั เสบชนิดบีหรอื ซี, เชอื้ โรคเอดสห์ รอื ซิฟิ ลิส
1.12 ไม่มีประวตั เิ คยเป็นมาลาเรยี ในระยะ 3 ปี
1.13 ไมม่ ีประวตั เิ ป็นผเู้ สพยาเสพตดิ ชนิดใชเ้ ขม็ ฉีด
1.14 ผหู้ ญิงไม่อยใู่ นระหวา่ งการมีประจาเดือน ตง้ั ครรภ์ ใหน้ มบตุ ร
1.15 ไม่ไดเ้ จาะหู เจาะผิวหนงั สกั ในระยะ 4 เดือน
1.16 ไม่มีพฤติกรรมเส่ยี งทางเพศ

TM-BD-S-009-04

2. ทา่ นทมี่ ีอาการเหล่านีไ้ ม่ควรบริจาคเลอื ด 2
2.1 นา้ หนกั ตวั ลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
2.2 ตอ่ มนา้ เหลืองตามรา่ งกายโต มีจา้ เลอื ดตามตวั เป็น ๆ หาย ๆ
2.3 มีไขโ้ ดยไม่ทราบสาเหตุ หรอื คิดวา่ ขณะนีท้ า่ นมีสขุ ภาพไมส่ มบรู ณ์

3. ขนั้ ตอนการบริจาคเลือด
3.1 ช่งั นา้ หนกั ตวั
3.2 กรอกขอ้ มลู ในแบบฟอรม์ การบรจิ าคเลอื ด ไดแ้ ก่ ช่อื -นามสกลุ อายุ ท่ีอยทู่ ่ีตดิ ตอ่ ได้
หมายเลขโทรศพั ท์ ฯลฯ
3.3 อา่ นคาถามสาหรบั ผบู้ รจิ าคเลอื ด และตอบตามความเป็นจรงิ พรอ้ มทง้ั ลงช่อื
3.4 เจา้ หนา้ ท่ีซกั ถามเก่ียวกบั คณุ สมบตั ิ ประวตั ิสขุ ภาพในอดีตและปัจจบุ นั วดั ความดนั
โลหิต
3.5 ตรวจความเขม้ ขน้ ของเลือด โดยเจา้ หนา้ ท่ีจะเจาะเลือดท่ีปลายนิว้ ซง่ึ ถา้ ต่ากวา่
มาตรฐาน หา้ มบรจิ าคเลอื ด
3.6 การเจาะเลอื ด โดยเจา้ หนา้ ท่ีผชู้ านาญจะเจาะเลือดจากบรเิ วณขอ้ พบั แขน
3.7 อปุ กรณต์ า่ ง ๆ ท่ีใชใ้ นการเจาะเลือด เป็นของใหม่ท่ีผา่ นการฆา่ เชอื้ เรยี บรอ้ ยแลว้
และใชเ้ พยี งครงั้ เดยี วเทา่ นน้ั
3.8 เม่ือบรจิ าคเลือดเสรจ็ แลว้ เจา้ หนา้ ท่ีจะปิดแผลดว้ ยผา้ ก๊อซ ควรใชน้ ิว้ มือกดทบั ตรง
ตาแหน่งท่ีเจาะ และเหยยี ดแขนตรง ไม่งอพบั แขน เจา้ หนา้ ท่ีจะปิดพลาสเตอรใ์ หเ้ ม่ือ
เลือดหยดุ ไหล

4. การปฏิบตั ติ วั หลงั บริจาคเลือด
4.1 นอนพกั 5 นาที ถา้ มีอาการมนึ / เวยี นศรี ษะใหแ้ จง้ เจา้ หนา้ ท่ีทนั ที
4.2 งดใชแ้ ขนขา้ งท่ีบรจิ าคเลอื ดยกของหนกั หรอื โยกงอแขนแรง ๆ อยา่ งนอ้ ย 12 ช่วั โมง
เพ่อื ปอ้ งกนั เลือดออก และแขนบวมชา้ ถา้ มีอาการเขียวชา้ และปวด กรุณาโทรศพั ท์
แจง้ ท่ีเบอร์ 02-414-0100 , 02-414-0102

TM-BD-S-009-04

4.3 รบั ประทานขนม และนา้ หวาน / เคร่อื งด่มื 1-2 แกว้ เพ่อื ทดแทนปรมิ าณเลือดท่ีท่าน 3
บรจิ าคและควรด่มื นา้ มาก ๆ

4.4 รบั ประทานอาหารตามปกติ แตค่ วรยกเวน้ อาหารท่ีมีไขมนั มาก
4.5 ระมดั ระวงั การขนึ้ -ลงลฟิ ท์ หรอื บนั ไดสงู ๆ ถา้ มีอาการหนา้ มืด เวียนศีรษะ

ควรรบี น่งั ลง หรอื นอนราบลงกบั พนื้
4.6 งดออกกาลงั กาย เลน่ กีฬา อบตวั / อบไอนา้ 1 วนั เพ่อื ปอ้ งกนั อบุ ตั ิเหตจุ ากการ

เสยี เหง่อื / นา้ ในรา่ งกาย
4.7 งดสบู บหุ ร่ี 1 ช่วั โมง ภายหลงั บรจิ าคเลือด เพ่อื ปอ้ งกนั อาการคล่นื ไส้ อาเจียน
4.8 งดด่มื แอลกอฮอลจ์ นกวา่ ท่านจะไดร้ บั ประทานอาหารก่อน
4.9 หลงั บรจิ าคเลอื ดแลว้ ควรพกั ผอ่ นใหเ้ พียงพอก่อนขบั รถ

5. เลือดทที่ า่ นบริจาคจะไดร้ ับการตรวจ
5.1 ตรวจไวรสั ตบั อกั เสบบี (HBsAg)
5.2 ตรวจไวรสั ตบั อกั เสบซี (Anti-HCV)
5.3 ตรวจซิฟิลิส (Syphilis)
5.4 ตรวจไวรสั โรคเอดส์ (Anti-HIV และ HIV antigen)
การตรวจดงั กลา่ วเพ่ือรบั รองวา่ เลอื ดของทา่ นปลอดภยั พรอ้ มท่ีจะ ช่วยชีวิตผ้ปู ่ วย
ดงั นน้ั ท่านไม่ควรคาดหวงั วา่ บรจิ าคเลือดเพยี งเพราะตอ้ งการตรวจไวรสั โรคเอดสเ์ ท่านนั้

6. การส่งผลการตรวจเลือด
ภาควิชาเวชศาสตรก์ ารธนาคารเลือด จะส่งผลการตรวจเลือดให้กับท่านท่ีแจง้

ความประสงค์ไว้ พรอ้ มกับบัตรประจาตัวผู้บริจาคเลือด ภายในเวลาประมาณ 2 สัปดาห์
สาหรบั ท่านท่ีไม่ตอ้ งการทราบผลการตรวจหารอ่ งรอยการติดเชื้อ จะแจง้ เฉพาะผลหมู่เลือด
ABO และ Rh พรอ้ มกบั แจง้ กาหนดนดั วนั บรจิ าคเลือดครง้ั ตอ่ ไป

TM-BD-S-009-04

ตดิ ตอ่ บริจาคเลือดไดท้ ี่ 4
ศนู ยร์ บั บรจิ าคเลือด อาคารนวมินทรบพิตร ๘๔ พรรษา ชน้ั 3
เวลารบั บรจิ าคเลือด : วนั จนั ทร์ - วนั ศกุ ร์ เวลา 08.30 – 16.00 น.

: วนั เสาร์ - วนั อาทิตย์ และวนั หยดุ นกั ขตั ฤกษ์ เวลา 08.30 – 16.00 น.
โทรศพั ท์ : 02-414-0100 , 02-414-0102
ถา้ ทา่ นมีความประสงคจ์ ะบรจิ าคเลือดเป็นหมคู่ ณะฯ จานวนตงั้ แต่ 80 คนขนึ้ ไป
โปรดตดิ ตอ่ ในวนั และเวลาราชการ : วนั จนั ทร์ - วนั ศกุ ร์ เวลา 08.30 – 16.30 น.
โทรศพั ท์ : 02-419-8081 ตอ่ 110 , 136

การใหเ้ ลอื ด คืออะไร
การใหก้ ารรกั ษาดว้ ยเลือด และสว่ นประกอบของเลือด เป็นสว่ นหน่ึงของการรกั ษาท่ีสาคญั

มาก ผปู้ ่ วยท่ีมีภาวะต่าง ๆ เช่น เสียเลือดจากอุบตั ิเหตุ, การผ่าตดั , มีภาวะซีด, โลหิตจางเรือ้ รงั ,
ธาลสั ซีเมีย หรอื ป่วยเป็นมะเรง็ ท่ีไดย้ าเคมีบาบดั

ท่ีกลา่ วนีจ้ าเป็นตอ้ งไดร้ บั เลอื ด และส่วนประกอบของเลอื ด เชน่ นา้ เหลือง, พลาสม่า,
เกรด็ เลือด เพ่ือการรกั ษาทง้ั สนิ้

เลือดทท่ี า่ นไดร้ ับ มาจากไหน
ผบู้ ริจาคเลือดเป็นบคุ คลท่ีสาคญั ท่ีสดุ ถา้ ไม่มีผบู้ ริจาคเลือดเต็มใจเดินทางมาบรจิ าคแลว้

ขบวนการตา่ ง ๆ เก่ียวกบั การใหเ้ ลือดคงไม่เกิดขนึ้ เลือดและสว่ นประกอบของเลอื ดท่ีผปู้ ่ วยไดร้ บั
จะตอ้ งมาจากมนุษยเ์ ท่านนั้ ไม่สามารถผลิตจากสารอ่ืนใด หรือผลิตจากโรงงานผลิตยาได้ การ
ส่งเสริมใหม้ ีผบู้ ริจาคเลือดท่ีปลอดภยั พรอ้ มใจกนั บริจาคเลือดใหผ้ ปู้ ่ วยจึงเป็นส่ิงท่ีตอ้ งทาอย่าง
ตอ่ เน่ือง มิฉะนน้ั อาจไมม่ ีเลือดใหผ้ ปู้ ่วยเพ่อื การรกั ษาอยา่ งเพียงพอ

ดงั ท่ีกลา่ วแลว้ วา่ เลือดท่ีใหผ้ ปู้ ่วยยงั ตอ้ งมาจากมนษุ ย์ เป็นสว่ นหน่งึ ของเนือ้ เย่ือท่ีไหลเวียน
ในร่างกายของผบู้ รจิ าค การคดั เลือกผบู้ ริจาคเลือดใหไ้ ดผ้ บู้ ริจาคท่ีปลอดภยั และเต็มใจจงึ เป็น
งานท่ีสาคญั มาก ผบู้ ริจาคเลือดท่ีมีคณุ สมบตั ิไม่เหมาะสมทางธนาคารเลือดจะขอใหง้ ดบริจาค
เลือดไวก้ ่อน จนกวา่ ภาวะหรือเหตกุ ารณน์ นั้ หมดไป และทาใหแ้ น่ใจว่าผบู้ ริจาคเลือดเป็นบคุ คลท่ี
ปลอดภยั และเตม็ ใจบรจิ าคเลอื ดใหผ้ อู้ ่นื อยา่ งแทจ้ รงิ

TM-BD-S-009-04

5

ในขบวนการจะมีการซกั ประวตั ิอย่างละเอียด และตรวจความสมบูรณ์ของรา่ งกาย เม่ือ
ไดร้ บั เลือดท่ีบรจิ าคมาแลว้ จะมีการตรวจกรองการติดเชือ้ เชือ้ ต่าง ๆ ท่ีตรวจไดแ้ ก่เชือ้ ไวรสั เอดส์ ,
เชอื้ ไวรสั ตบั อกั เสบชนิดบี และซี, เชอื้ ซิฟิลสิ

ปัจจบุ นั ค่าใชจ้ ่ายในการตรวจสงู ขนึ้ มาก เพ่ือเพ่ิมความปลอดภัยแก่ผปู้ ่ วยท่ีรบั เลือด แต่ถึง
กระน้ันก็ตามความเส่ียงจากการไดร้ บั เลือดยังคงมีอยู่บา้ ง ผูป้ ่ วยท่ีได้รบั เลือดเพ่ือการรกั ษา
จะตอ้ งเขา้ ใจและยอมรบั ความเส่ยี ง ไดแ้ ก่

1.) การตดิ เชอื้ โรคอ่นื ท่ียงั ไมม่ ีการตรวจ เชน่ เชอื้ มาเลเรยี
2.) การติดเชอื้ โรคท่ีแมจ้ ะมีการตรวจ แตผ่ บู้ รจิ าคอาจจะอยใู่ นระยะแรกจงึ ตรวจไมพ่ บ
3.) ปฏิกิรยิ าอนั ไม่พงึ ประสงค์ ท่ีอาจเกิดขนึ้ จากการไดร้ บั เลอื ด เชน่ การมีไข้ ภาวะแพต้ า่ ง ๆ

ผปู้ ่วยท่ีจาเป็นตอ้ งไดร้ บั เลือดและสว่ นประกอบของเลือดเป็นประจา ไดแ้ ก่ ผปู้ ่วยโรคธาลสั
ซีเมีย (Thalassemia), ฮีโมฟี เลีย (Hemophelia) ผปู้ ่ วยกล่มุ นีจ้ าเป็นตอ้ งเขา้ ใจ และยอมรับการ
รกั ษาดว้ ยเลือดนนั้ เป็นส่ิงจาเป็น และมีประโยชน์

อกี ดา้ นหน่งึ ผปู้ ่วยตอ้ งเขา้ ใจวา่ การรบั เลือด คือ การรบั เซลลห์ รอื เนือ้ เย่อื ท่ีมาจากบคุ คลอ่ืน
จงึ ยงั คงมีความเส่ยี งอยู่

แพทย์ผู้ส่ังการรักษาได้พิจารณาอย่างเหมาะสมในการให้การรักษาด้วยเลือด และ
สว่ นประกอบของเลอื ด จงึ ตอ้ งการใหผ้ ปู้ ่วยท่ีไดร้ บั เลือดแมเ้ พียงครง้ั เดียว หรอื ผปู้ ่วยท่ีจาเป็นตอ้ ง
ไดร้ บั การรกั ษาดว้ ยเลือดเป็นประจา เขา้ ใจในความตงั้ ใจดีของผบู้ ริจาคเลือดและธนาคารเลือด
เพ่อื ใหผ้ ปู้ ่วยไดร้ บั เลือดท่ีปลอดภยั ท่ีสดุ

ถา้ ท่านมีญาติหรือเพ่ือนท่ียินดีจะบริจาคเลือด เพ่ือตวั ท่านหรือเพ่ือผปู้ ่ วย ธนาคารเลือดมี
ความยนิ ดอี ยา่ งย่งิ

เลือดเป็นส่วนประกอบท่ีสาคญั ของร่างกายเปรยี บเสมือนสายธารหล่อเลีย้ งชีวิต ตามปกติ
แลว้ มนษุ ยจ์ ะมีเลือดไหลเวยี นอยใู่ นรา่ งกายประมาณ 4,000 – 5,000 ซีซี ดงั นน้ั การบรจิ าคเลือด
เพียง 450 ซีซี หรอื ประมาณ 9% จงึ ไม่ก่อใหเ้ กิด อนั ตรายใด ๆ แต่จะมีผลดี คือ ชว่ ยใหร้ า่ งกายมี
การกระตนุ้ ใหเ้ กิดการสรา้ งเม็ดเลือดใหม่ออกมาชดเชย การบริจาคเลือดสามารถบรจิ าคไดท้ ุกๆ
3 เดือนทงั้ ผชู้ ายและผหู้ ญิง

TM-BD-S-009-04