พระราชกรณียกิจ 4/7 16

พระราชกรณียกิจ

สมยั ก่อนรัตนโกสินทร์และสมยั รัตนโกสินทร์

นายธนกฤต กฤตยโสภณ ช้นั ม.4/7 เลขที่ 16
โรงเรียนเบญจมราชูทิศราชบุรี

รัชกาลท่ี 3

มีพระนามเดิมวา่ พระองคช์ ายทบั พระบาทสมเดจ็ พระนงั่ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
ทรงเป็นพระมหากษตั ริยไ์ ทยองคท์ ี่ 3 แห่งราชวงศจ์ กั รี เป็นพระราชโอรส
ในพระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลิศหลา้ นภาลยั และสมเดจ็ พระศรีสุราลยั ( เจา้
จอมมารดาเรียม ) ประสูติ ณ วนั จนั ทร์ เดือน 4 แรม 10 ค่าํ ปี มะแม ตรงกบั
วนั ท่ี 31 มีนาคม พทุ ธศกั ราช 2330 มีพระนามเดิมวา่ “พระองคช์ ายทบั ”

พระราชกรณยี กจิ สาคญั

1. ดา้ นการเมืองการปกครอง

1.1)มีการปรับปรุงภาษีอากรใหม่ ยกเลิกภาษีฝ่ินอากรคา่ น้าํ และอากร
รักษาเกาะ

1.2)พระราชกรณียกิจดา้ นการปกครองที่สาํ คญั ของพระบาทสมเดจ็ พระ
นง่ั เกลา้ เจา้ อยหู่ วั คือ ทรงโปรดเกลา้ ฯ ใหน้ าํ กลองใบใหญ่ที่เจา้ พระยา
พระคลงั นาํ มาถวายไปต้งั ไวท้ ี่ทิมดาบ กรมวงั ลนั่ กุญแจ พระราชทานนาม
วา่ “วินิจฉยั เภรี” สาํ หรับใหป้ ระชาชนท่ีตอ้ งการร้องทุกขถ์ วายฎีกามาตี
แลว้ กรมวงั กจ็ ะไขกุญแจให้ เมื่อตีกลองแลว้ ตาํ รวจเวรกจ็ ะรับตวั มา

สอบถามเร่ืองราวแลว้ นาํ ความข้ึนกราบบงั คมทูล จากน้นั จึงมอบหมายให้
ขนุ นางคอยดูแลชาํ ระความ และคอยสอบถามอยเู่ สมอมิใหข้ าด ทาํ ใหข้ นุ
นางไม่อาจหลีกเลี่ยงตอ่ หนา้ ที่ได้ ประชาชนจึงไดร้ ับผลประโยชนเ์ ป็น
อยา่ งมาก

2. ดา้ นเศรษฐกิจ

2.1)การเก็บภาษีอากรน้ีทรงต้งั ระบบการเกบ็ ภาษีโดยใหเ้ อกชนประมูล
รับเหมาผกู ขาดไปเรียกเก็บภาษีจากราษฎรเอง เรียกวา่ เจา้ ภาษีหรือนาย
อากร ซ่ึงส่วนใหญ่ชาวจีนจะเป็นผปู้ ระมลู ได้ การเก็บภาษีดว้ ยวิธีน้ีทาํ ให้
เกิดผลดีหลายประการ กล่าวคือนอกจากจะสามารถเก็บเงินเขา้ พระคลงั ได้
สูงแลว้ ยงั ส่งผลดีดา้ นการเมือง คือทาํ ใหช้ าวจีนท่ีเป็นเจา้ ภาษีนายอากรน้นั
มีความจงรักภกั ดีต่อพระมหากษตั ริยแ์ ละมีความผกู พนั กบั แผน่ ดินไทยมาก
ข้ึน

2.2)การคา้ ขายกบั ชาวตา่ งชาติ โดยไทยไดส้ ่งเรือสินคา้ เขา้ ไปคา้ ขายใน
ประเทศตา่ งๆ มากมาย เน่ืองจากพระบาทสมเดจ็ พระนงั่ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรง
สนพระราชหฤทยั และเช่ียวชาญการส่งเรือสินคา้ ออกไปคา้ ขายมาต้งั แต่
คร้ังดาํ รงยศเป็นพระเจา้ ลูกเธอ กรมหม่ืนเจษฎาบดินทร์ จนสมเดจ็ พระบรม
ชนกนาถตรัสเรียกพระองคว์ า่ “เจา้ สัว”

3. พระราชกรณียกิจดา้ นการศึกษา

3.1)พระบาทสมเดจ็ พระนง่ั เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ไดท้ รงสนบั สนุนการศึกษา
โดยโปรดเกลา้ ฯ ใหผ้ มู้ ีความรู้นาํ ตาํ ราตา่ งๆ จารึกลงบนศิลาประดบั ไวต้ าม
ฝาผนงั อาคารตา่ งๆ ของวดั ราชโอรสาราม วดั สุทศั นเทพวราราม
โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ท่ีวดั พระเชตุพนวมิ ลมงั คลาราม ความรู้ตา่ งๆ

3.2)โปรดเกลา้ ฯ ใหจ้ ารึกไวม้ ีท้งั วิชาอกั ษรศาสตร์ แพทยศาสตร์ พทุ ธ
ศาสตร์และโบราณคดี ตาํ ราโคลง ฉนั ท์ กาพย์ กลอน ตาํ รายา ตาํ ราโหร
ศาสตร์ พร้อมกนั น้นั กโ็ ปรดเกลา้ ฯ ใหป้ ้ันรูปฤาษีดดั ตน แสดงทา่ บาํ บดั
โรคลม กบั คาํ โคลงบอกชนิดของลม ต้งั ไวใ้ นศาลารอบเขตพุทธาวาส
เพอื่ ใหป้ ระชาชนศึกษาความรู้ต่างๆ ไดอ้ ยา่ งแพร่หลาย จนอาจเรียกไดว้ า่
วดั พระเชตุพนวิมลมงั คลาราม เป็นมหาวทิ ยาลยั แห่งแรกของเมืองไทย

สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช

สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราชเป็นพระราชโอรสของสมเดจ็ พระเจา้
ปราสาททอง กบั พระอคั รมเหสี ประสูติเม่ือ พ.ศ. ๒๑๗๕ เมื่อยงั ทรงพระ
เยาวท์ รงไดร้ ับการศึกษาท้งั ดา้ นวชิ าการ การกีฬา การล่าสัตว์ การขี่มา ข่ี
ชา้ ง และการแข่งเรือ พระองคม์ ีแมน่ ม ๒ คน คอยดูแลอภิบาล คือ เจา้ แม่
วดั ดุสิตซ่ึงเป็นมารดาของเจา้ พระยาโกษาธิบดี(ขนุ เหลก็ )และเจา้ พระยา
โกษาธิบดี (ปาน)ราชทูตผมู้ ีช่ือเสียงแม่นมอีกคนหน่ึงเป็นมารดาของพระ
เพทราชา พ.ศ.2198 พระเจา้ ปราสาททองประชวรหนกั จึงทรงมอบราช
สมบตั ิใหเ้ จา้ ฟ้าชยั พระโอรสองคโ์ ต ซ่ึงประสูติจากพระสนม เจา้ ฟ้าชยั
ครองราชยไ์ ดป้ ระมาณหน่ึงปี กถ็ กู ปลงพระชนมโ์ ดยพระศรีสุธรรมราชา
พระเจา้ อาพระอนุชาจากน้นั พระศรีสุธรรมราชาก็ข้ึนครองราชยแ์ ละแตง่ ต้งั
ใหพ้ ระนารายณ์เป็นพระมหาอุปราชวงั หนา้ หลงั จากน้นั ประมาณ ๒ เดือน
พระนารายณ์ก็ไดป้ ลงพระชนมส์ มเดจ็ พระศรีสุธรรมราชา เนื่องจากสมเดจ็
พระศรีสุธรรมราชาคิดจะเอาเจา้ ฟ้าหญิงศรีสุวรรณหรือพระกนิษฐภคินี
ร่วมพระชนนีของพระนารายณ์มาเป็นพระชายาหลงั จากน้นั พระนารายณ์ก็
เสดจ็ ข้ึนครองราชยส์ มเดจ็ พระนารายณ์มหาราชเสดจ็ ข้ึนครองราชยเ์ ป็น

พระมหากษตั ริยล์ าํ ดบั ที่ ๔ ของพระราชวงศป์ ราสาททอง ใน พ.ศ. ๒๑๙๙
ขณะพระชนมายไุ ด้ ๒๕ พรรษา ทรงพระนามวา่ สมเดจ็ พระรามาธิบดีที่ ๓
หรือสมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี ๓ หรือสมเดจ็ พระรามาธิบดีศรีสรรเพชญ์ แต่
คนทวั่ ไปนิยมเรียก สมเดจ็ พระนารายณ์ กรุงศรีอยธุ ยาในสมยั ของสมเดจ็
พระนารายณ์มหาราช มีความเจริญรุ่งเรืองมาก

พระราชกรณียกิจสาํ คญั ท่ีมีตอ่ การสร้างสรรคช์ าติไทยสามารถสรุปไดด้ งั น้ี

การลดส่วยและงดเก็บภาษีอากรจากราษฎรเป็นเวลา ๓ ปี เศษ

การประกาศใชก้ ฎหมายพระราชกาํ หนดและกฎหมายเพมิ่ เติมลกั ษณะรับ
ฟ้องการส่งเสริมงานดา้ นวรรณกรรม หนงั สือที่แตง่ ในสมยั น้ี เช่น สมุทร
โฆษคาํ ฉนั ท์ โคลงทศรถสอนพระราม โคลงพาลี-สอนนอ้ ง โคลงราช
สวสั ด์ิ เพลงพยากรณ์กรุงเก่า เพลงยาวบางบท รวมถึงวรรณกรรมชิ้นสาํ คญั
คือโคลงเฉลิมพระเกียรติสมเดจ็ พระนารายณ์นบั เป็นยคุ ทองแห่ง
วรรณกรรม ของไทยยคุ หน่ึง

การทาํ ศึกสงครามกบั เชียงใหม่และพม่า พ.ศ.๒๒๐๓ และไดอ้ ญั เชิญพระ
พทุ ธสิหิงค์ ลงมาอยธุ ยาดว้ ย

ดา้ นความสมั พนั ธก์ บั ต่างประเทศน้นั เจริญรุ่งเรืองมาท้งั ประเทศตะวนั ออก
เช่น จีน อินเดีย และประเทศตะวนั ตกท่ีสาํ คญั ไดแ้ ก่ โปรตุเกส ฮอลนั ดา

องั กฤษ และฝรั่งเศส ท้งั ดา้ นการเช่ือมสมั พนั ธไมตรีและการป้องกนั การ
คุกคามจากชาติตา่ งๆ เหล่าน้ีจากพระราชกรณียกิจต่างๆ ดงั กล่าว จึงทรง
ไดร้ ับการยกยอ่ งวา่ ทรงเป็น มหาราช พระองคห์ น่ึง อีกท้งั ในรัชสมยั ของ
พระองคย์ งั ไดร้ ับการยกยอ่ งวา่ เป็นยคุ สาํ คญั ดา้ นศิลปวฒั นธรรมยคุ หน่ึง
ดว้ ย สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราชเสดจ็ สวรรคตใน พ.ศ. ๒๒๓๑ ท่ีเมือง
ลพบุรี ราชธานีแห่งท่ีสองที่พระองคโ์ ปรดเกลา้ ฯ ใหส้ ร้างข้ึน