ศึกษาค่านิยม ๑๒ ประการ ศึกษษนงคราญไฉไล ร่วมสืบสานวรรณคดีไทย เทิดไท้พระบรมจักรีวงศ์

รักษาค่ายม 12 ประการ
ศึกษานงคราญไฉไล
ร่วมสืบสานวรรณคดีไทย
เทิดไท้พระบรมจักรีวงศ์

โรงเรียนบางกลางท่าวพิทยาคม
ตำบลบ้านเเยง อำเภอนครไทย

จังหวัดพิษณุโลก
สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด

พิษณุโลก

คำนำ

หนังสือเล่มเล็กฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อศึกษาวรรณคดีไทยตั้งเเต่
สมัยรัชกาลที่ ๑-๖ สามารถวิเคราะห์ตัวละครที่เป็นนางในวรรณคดีที่มี
ลักษณะนิสัยพฤติกรรมเชิงบวกสอดคล้องกับค่านิยม ๑๒ ประการ
มาเเต่งเป็นคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี ๑๑ เพื่อเป็นการเรียนรู้ใน
กลุ่มสาระภาษาไทย ในสาระวรรณคดีวรรณกรรม ช่วยให้นักเรียน
สนใจสร้างนิสัยรัก
การอ่านเเละชื่นชอบในการเรียนวิชาภาษาไทยมากขึ้น มีทักษะในการ
ใช้ภาษาเเต่งคำประพันธ์อย่างสร้างสรรค์
นำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม

คณะผู้จัดทำหวังเป็ นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล็ก
ฉบับนี้จะเป็ นประโยชน์ต่อผู้ที่มีความสนใจหากมีข้อ
ผอดพลาดประการใดขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

ผู้จัดทำ

สารบัญ

เรื่อง หน้ า

คำนำ (ก)
สารบัญ (ข)
นางสีดารัชกาลที่ ๑ เรื่องรามเกียรต์
นางบุษบารัชกาลที่ ๒ เรื่องอิเหนา ๑
๒

นางวันทองรัชกาลที่ ๒ เรื่องขุนช้างขุนเเผน ๓
๔
นางสุวรรณมาลีรัชกาลที่ ๒ เรื่องพระอภัยมณี ๕
นางรจนารัชกาลที่ ๒ เรื่องสังข์ทอง ๖
ตะเภาเเก้ว ตะเภาทองรัชกาลที่ ๔ เรื่องไกรทอง ๗
นางลำหับรัชกาลที่๕ เรื่องเงาะป่า ๘
นางมัทนาพาธารัชกาลที่ ๖ เรื่องมัทธนาพาธา

นางสีดา จากวรรณคดีไทย
รัชกาลที่ ๑ เรื่องรามเกียรต์

นางสีดา คือ พระลักษมี จุติมาตามคำบัญชาของพระ
อิศวรเพื่ออัญเชิญพระนารายณ์อวตาร นางสีดาเป็นพระธิด
นางมณโฑเเละทศกัณฑ์

ลักษณะนิสัยตัวนางใน สอดคล้องกับค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ
วรรณคดีไทย

๑. นางสีดาเป็นคนที่มี ข้อที่ ๒ คือ ซื่อสัตย์ เสียสละ
ความจงรักภักดีต่อสามี ข้อที่ ๖ คือ ไม่ขาดศีลธรรมศาสนา

๒. ไม่เกรงกลัวต่อ

ความยากลำบาก
ข้อที่ ๑๑ คือ ต้องเข้มเเข็งทั้งกายใจ

นางเอ๋ยนางสีดา นางนั้นหนางามยิ่งนัก

พระรามเฝ้ าหลงรัก ใจประจักษ์นางผู้เดียว

ตัวเจ้าช่างซื่อสัตย์ ชายใดนั้นไม่เเลเหลียว

ถือตัวไม่ข้องเกี่ยว นางรักเดียวยิ่งกว่าใคร

มีความกตัญญู นางเชิดชูพ่อเเม่ไว้

เหนือเกล้าเเละในใจ นางเทิดให้เหหนือชีวัน

สีดานางผู้นี้ เป็นคนดีทุกสิ่งอัน

ทำดีทุกเมื่อวัน เรานั้นพลันประพฤติตาม

นางบุษบา จากวรรณคดีไทยสมัย
รัชกาลที่ ๒ เรื่องอิเหนา

บุษบา เป็นธิดาของท้าวดาหา เเละประไหมสุหรีตาหราวตีเเห่ง
กรุงดาหา ตอนประสูติ นางมีกลิ่นหอมตลบอบอวลไปทั่วทั้งวัง
ดนตรี เเตรสังข์ก็ดังขึ้นเอง โดยไม่มีผู้ใดบรรเลง นางเป็นหญิง
ที่งามล้ำเลิศกว่านางใดในเเผ่นดินชวา

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดี สอดคล้องกับค่านิยม ๑๒ ประการ

๑. นางบุษบาเป็นลูกที่ดีอยู่ใน ข้อที่ ๓ กตัญญูพ่อเเม่สุดหัวใจ
โอวาทของพ่อเเม่
ข้อที่ ๕ คือรักษษวัฒนธรรม
๒. นางบุษบาเป็นคนที่ไม่ ประจำชาติ
เจ้ายศเจ้าอย่าง
ข้อที่ ๑๑ คือต้องเข้มเเข็งทั้งกายใจ
๓. มีความกล้าหาญ

พักตร์น้ องละอองนวล ช่างน่าชวนให้หลงใหล
พระธิดายาใจ งามวิไลบุษบา

มีความกตัญญู เป็นผู้รู้ด้านพูดจา
อีกทั้งเป็นผู้กล้า กี่ปัญาหาไม่หวั่นเกรง

รักษาประเพณี เเละยังมีน้ำใจเอง
เจ้ามิใช่นักเลง ไม่เคยเบ่งใส่ผู้ใด
ความซื่อสัตย์จัดเป็นหนึ่ง พ่อเเม่พึ่งตัวเจ้าได้
เเม้ว่าไม่พอใจ นางนั้นไร้ยอมทำตาม

นางวันทอง จากวรรณคดีไทย
รัชกาลที่ ๒ เรื่อง ขุนช้างขุนเเผน

นางวันทอง คือ ธิดาคนเดียวของพันศรีโยธาเเละนาวสีประจัน
ครอบครัวของนางวันทองเป็นตระกูลพ่อค้าฐานะดี นางจึงได้รับ
การเลี้ยงดูเป็นอย่างดี นางวันทองมีรูปร่างหน้ าตาสวยงาม
กิริยามารยาทเเช่มช้อย

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดี สอดคล้องค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางวันทอง มีความกตัญญู ข้อที่ ๓ คือ กตัญญูพ่อเเม่สุดหัวใจ
ต่อบุพการี


๒. เป็นเเม่บ้านเเม่เรือน
ข้อที่ ๗ คือเรียนรู้อธิไตยของประชา

๓. เป็นคนที่มีความจงรักภักดี ข้อที่ ๙ คือปฏิบัติตามพระราชดำรัส
ต่อพระมหากษัตริย์

นางเอ๋ยนางวันทอง นางใจสองช่างงามยิ่ง
ตัวเจ้ารักผัวจริง ไม่เคยทิ้งไปให้ใคร

นางนั้นเป็นเเม่บ้าน ทำเเต่งานอยู่เรื่อยไป
อีกทั้งมีน้ำใจ มีเเต่ให้ตลอดมา

เจ้านั้นชั่งอดทน ไม่มีบ่นโชคชะตา
ยอมรับมันทุกครา หากเเม้ว่ามันไม่ดี
นางนี้น่าสงสาร ทำการงานอย่างสุขี
นางนั้นเป็นคนดี เเม้ชีวีจะปลดปลง

นางสุวรรณมาลี จากวรรณคดีไทย
รัชกาลที่ ๒ เรื่อง พระอภัยมณี

นางสุวรรณมาลี คือ ธิดาของท้าวสิลรา
ชกษัตริยืเมืองผลึก กับนางมณฑา

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดีไทย สอดคคล้องค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางสุวรรณมาลีมีความกตัญญู ข้อที่ ๓ คือ กตัญญุพ่อเเม่สุดหัวใจ
ต่อพ่อเเม่

๒. มีความสามารถมีสติปัญญา ข้อ ๑๑ ต้องเข้มเเข็งทั้งกายใจ
เทียบเท่าผู้ชาย

รูปโฉมงดงาม เป็นความจริงที่ได้รู้
ตัวเจ้ากตัญญู ฉลาดรู้ด้านวิชา

อีกทั้งความกล้าหาญ เหมือนชายชาญเป็นหนักหนา
เสียสละทั้งกายา มุ่งรักษาเพื่อส่วนรวม

ซื่อสัตย์เเละอดทน ประพฤติตนอย่างนุ่มนวล
พูดจาน่าเย้ายวน เจ้านี้ควรเป็นหญิงไทย

นางรจนา จากวรรณคดีไทย
รัชกาลที่ ๒ เรื่องสังข์ทอง

นางรจนา เป็นธิดาคนสุดท้องของท้าวสามลเเละ
พระนางมณฑานางมีสิริโฉมเลิศล้ำกว่าธิดาทุกองค์

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดีไทย สอดคล้องค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางรจนาเป็นกุลสตรีที่เรียบร้อย ข้อที่ ๕ คือ รักษาวัฒนธรรมประจำชาติ
อ่อนน้ อมถ่อมตนอยู่ในกรอบ ข้อที่ ๗ คือ เรียนรู้อธิปไตยของประชา
ประเพณี เป็นเเม่บ้านเเม่เรือน ข้อ ๘ คือ รักษาวินัยกฎหมายไทย


๒. เป็นคนที่มีความอดทน เชื่อมั่นใน ข้อที่ ๒ คือ ซื่อสัตย์ เสียสละอดทนได้

ตนเองไม่ใช้อารมณ์ในการตัดปัญหา ข้อที่ ๔ คือ มุ่งใฝ่เล่าเรียนเพียรวิชา
มีความรอบคอบ ข้อที่ ๑๒ คือ ไซร้คิดอะไรให้ส่วนรวม

น้ องสุดท้องรจนา โสภาเพียงนางสวรรค์

ว่าด้วยเรื่องผิวพรรณ ตัวเจ้านั้นช่างดูดี

งามพร้อมทั้งอินทรีย์ ในธรณีไม่มีเหมือน

งานบ้านไม่บิดเบือน ไม่เเชเชือนเรื่องใดๆ

วัฒนธรรมไทย นางนั้นไซร้มีมากหลาย

เสียสละทั้งร่างกาย เเม้ตัวตายไม่หวั่นกลัว

รู้คุรกตัญญู ตอบเเทนผู้มีพระคุณ

ช่วยเกื้อหนุนทุกสิ่งเอย

ตะเภาเเก้ว ตะเภาทอง
จากวรรณคดีไทย รัชกาลที่ ๔ เรื่อง ไกรทอง

ตะเภาเเก้ว ตะเภาทอง เป็นบุตรฝาเเฝดของเศรษฐี
เมืองพิจิตเเละนางสาคร ทั้งสองพี่น้ องมีรูปร่างหน้ าตาที่
งดงาม มีนิสัยเรียบร้อย กิริยามารยาทงดงาม

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดีไทย สอดคล้องค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางตะเภาเเก้ว ตะเภาทอง เป็ น ข้อที่ ๑ คือ รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
ลูกที่ดีเชื่อฟั งคำสั่งสอนของพ่อเเม่ ข้อที่ ๓ คือ กตัญญูต่อพ่อเเม่สุดหัวใจ

๒. เป็นกุลสตรีที่เรียบร้อย ข้อที่ ๕ คือ รักษาวัฒนธรรมประจำชาติ
อยู่ในกรอบประเพณี ข้อที่ ๖ คือ ไม่ขาดศีลธรรมศาสนา
เป็ นเเม่บ้านเเม่เรือน
ข้อที่ ๗ คือเรียนรู้อธิปไตยของประชา

พี่น้ องนางทั้งสอง งามบังอรเป็นหนักหนา
ผัวรักทั้งซ้ายขวา ช่างโสภาดรุณี

พี่น้ องช่างซื่อสัตย์ ใจนั้นรักพ่อเเม่นี้
รู้คุณกตเวที เป็นคนดีทั้งกายใจ

นางนั้นช่างเจรจา กิริยางามเหนือใคร
ควรยึดดำรงไว้ นำไปใช้ไว้สอนตน

นางลำหับ วรรณคดีไทยสมัยรัชกาลที่ ๕
เรื่อง เงาะป่ า

นางลำหับ เป็นเงาะป่าอาศัยอยู่ที่จังหวัด
พัทลุง ลำหับเป็นพี่สาวของไม้ไผ่ลำหับต้อง
เเต่งงานกับฮเนาทั้งๆที่ยังรักกับสมพลา

ลักษณะนิยตัวนางในวรรณคดีไทย สอดคล้องค่านิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางลำหับมีความซื่อสัตย์ ข้อที่ ๒ คือซื่อสัตย์ เสียสละ อดทนได้
จงรักภักดีต่อสามี ข้อที่ ๕ คือ รักษาวัฒนธรรมประจำชาติ
ข้อที่ ๖ คือ ไม่ขาดศีลธรรมศาสนา

๒. มีความกตัญญูต่อพ่อเเม่ ข้อที่ ๓ คือ กตัญญูพ่อเเม่สุดหัวใจ
ข้อที่ ๗ เรียนรู้อธิปไตยของประชา

ลำหับรักสามเศร้า เรื่องของเจ้าเศรเาเหลือทน
เป็นรักที่สับสน ทั้งสามคนล้วนคนดี
ลำหับหมั้นฮเนา เเต่ตัวเจ้ามีราคี
ซมพลาพ่อตัวดี ได้ประคองถูกตัวนาง

ซื่อสัตย์ต่อความรัก มากยิ่งนักไม่มีจาง
รักเเท้ของเเม่นาง ควรเอาอย่างนะเด็กไทย

นางมัทนาพาธา จากวรรณคดีไทยรัชกาลที่ ๖
เรื่อง มัทนาพาธา

นางมัทนาพาธา เป็นธิดากษตริย์ของท้าวสุราษได้ปลง
พระชนม์มาเกิดใหม่เป็นเทพธิดาบนสวรรค์ นามว่า มัทนา
นางไม่รับรักสุเทษณ์เทพบุต จึงถูกสาปให้จุติจากสวรรค์ไป

เกิดเป็ นดอกกุหลาบในป่ าหิมาวันในโลกมนุษย์

ลักษณะนิสัยตัวนางในวรรณคดีไทย สอดคล้องคา่นิยมพื้นฐาน ๑๒ ประการ

๑. นางมัทนามีความ ข้อที่ ๑ คือ รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
กตัญญูต่อพ่อเเม่
ข้อที่ ๓ คือ กตัญญูพ่อเเม่สุดหัวใจ

๒. มีความซื่อสัตย์นิสัยตรงไป ข้อที่ ๒ คือ ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทนได้
ตรงมาคิดอย่างไรพูดอย่างนั้น ข้อที่ ๗ คือ เรียนรู้อธิปไตยของประชา

นางเอ๋ยนางมัทนา นางนี้น่าสงสารยิ่ง
นางยอมทำทุกสิ่ง ตอบเเทนคุณพระบิดา

สุเทษณ์เฝ้ าหลงรัก ประจักษ์ในเสน่หา
รักนางมานานช้า เฝ้ าเพียรหารักไม่คลาย

มัทนาใจกล้า บอกพี่ยาอย่างไม่อาย
ใจนางทั้งร่างกาย มิได้มีใจต่อกัน
เหตุนี้นางต้องตรม ทุกข์ระทมทุกคืนวัน
นางยอมทุกสิ่งอัน คือความกล้าน่าชมเอย