SAND1033_GROUP1

JUNE 2022

SEHATI

SEJIWA
KENALI
MALAYSIA

WARNA-WARNI MALAYSIA

AGAMA BUDAYA ADAT RESAM

ISI KANDUNGAN

BIL MUKA SURAT TAJUK

1-3 Pembentukan Malaysia
yang berbilang kaum
4-7
8 - 12 Kaum
13 - 17 Adat Resam
18 - 21
21 - 24 Budaya
25 - 31 Agama 
32 - 37 Muzik 
38 Pakaian tradisional 
39 Makanan tradisional
Kesimpulan
Rujukan

PEMBMAELBRAEBYNISLTIAAUNKYGAANKNAGUM

Malaysia ditubuhkan pada tahun 1963 September 16 dengan merangkumi
Tanah Melayu, Singapura, Sabah dan Sarawak. Namun begitu, pada tahun
1965, Singapura telah menarik diri dari Malaysia. Menurut Tunku Abdul
Rahman iaitu Perdana Menteri Persekutuan Tanah Melayu, untuk
menbenarkan satu bentuk entiti ekonomi dan politik yang sama dalam
pembentukan Malaysia, pembentukan persekutuan yang besar dan luas
harus dicapai iaitu meliputi Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, Borneo
Utara (Sabah) dan Sarawak serta Brunei. Walaupun masih dalam sejarah,
pengaruh pembentukan Malaysia telah membawa beribu kebaikan kepada
pembangunan bangsa, agama dan negara pada hari ini. Pastinya, negara
yang stabil tanpa faktor luar terutamanya komunisme telah terbentuk.

Gabungan Tanah Melayu, Sabah dan Sarawak telah menyatukan semua kaum dan

etnik untuk membentuk satu budaya yang sangat unik dalam satu negara. Malaysia

mempunyai keistimewaan yang amat disyukur iaitu berbagai-bagai jenis budaya,

agama dan cara hidup yang unik di dalam negara. Melihat kepada impaknya kini,

pelancong dari dalam dan luar negara tidak sabar-sabar untuk menyaksikan sendiri

cara hidup rakyat Malaysia yang mempunyai budaya-budaya unik ini. Malaysia dapat

berbangga atas kepelbagaian budaya dan etnik yang sukar dilihat di sesebuah

negara. Hal ini menyebabkan nagara Malaysia terkenal di seluruh dunia malah

menjadi salah satu sumbangan besar kepada penubuhan Malaysia. Malaysia

merupakan sebuah negara yang kaya dengan budaya dan adat resam, berbilang

masyarakat serta berbilang etnik dan kaum. Secara praktiknya, sukar untuk

menyatukan pelbagai kaum, agama, budaya dan gaya hidup dalam sesebuah negara

tetapi negara Malaysia yang telah berjaya merealisasikan cabaran ini. 1

Menurut Berita Harian (2020), Malaysia merupakan negara yang bebas daripada
jajahan asing. Generasi baharu Malaysia yang berbilang kaum harus bersyukur
atas sumbangan tokoh-tokoh yang berjuang untuk harapan Malaysia kerana tidak
berlaku peperangan lagi pada hari ini. Sebaliknya, kehidupan nenek moyang yang
sentiasa hidup dalam keadaan yang buruk dan menghadapi kekejaman kuasa
asing.

Pembentukkan Malaysia telah membawa banyak faedah kepada rakyat Sabah
dan Sarawak. Rahmat yang paling berharga ialah mendapatkan kebebasan
daripada jajahan British. Sabah dan Sarawak juga dibantu dan dibebaskan oleh
Malaysia secara tidak langsung. Sebenarnya, sebuah negara kecil membantu
sebuah negara besar untuk mencapai kemerdekaan daripada pemerintahan
British telah dicatat sejarah sebagai salah satu faktor penubuhan Malaysia.
Oleh itu, Kewujudan sebuah negara Malaysia termasuk Tanah Melayu, Sabah
dan Sarawak dibentukkan. Perkadaran penduduk yang terdiri daripada
berbagai-bagai budaya, agama dan etnik telah diimbangi.

2

Malaysia terdiri daripada Semenanjung Malaysia adalah negara di mana
Malaysia dan Malaysia Timur. Pergabungan banyak orang bisa hidup rukun.
Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura Orang Melayu, Cina, dan India
(ditarik balik pada 1965), Borneo Utara (Sabah) semuanya telah tinggal di
dan Sarawak dijadikan satu negara Malaysia Malaysia selama lebih dari 500
dan budaya, agama serta cara hidup antara tahun. Ada sekitar 80 kelompok
Semenanjung dan Malaysia Timur adalah etnis yang berbeda yang tinggal
masih kekal. Semasa penubuhan Malaysia, di Malaysia, yang sebagian besar
Parti Perikatan (Barisan Nasional) memiliki ditemukan di Malaysia Timur. Ini
kuasa eksekutif. Terdapat tiga parti politik adalah sebutan untuk orang-
digabungkan berasaskan kaum, iaitu orang yang berasal dari daerah
Kebangsaan Melayu Bersatu, Inggeris sekitar Bagdad, orang
dinamakan United Malays National Kadazandusun, dan orang Iban.
Organisation (UMNO), Persatuan Cina Malaysia,
Malaysian Chinese Association (MCA) dan 3
Kongres India Malaysia, Malaysian Indian
Congress (MIC). UMNO telah mendominasi
gabungan itu sejak penubuhannya. Ketiga-tiga
parti tersebut telah berjaya mengekalkan
budaya-budaya kaum dan menyatupadukan
rakyat Malaysia sehingga hari ini. Di Malaysia,
agama Islam adalah agama rasmi tetapi
kebebasan beragama masih diamalkan dan
dijamin oleh perlembagaan Malaysia.

KAUM

Di Malaysia terdapat pelbagai jenis kaum, antara 3 kaum yang terbesar
adalah Kaum Melayu, Kaum Cina dan Kaum India. Terdapat juga kaum etnik
antaranya adalah Iban, Bidayuh dan sebagainya.

Melayu

Orang Melayu, yang merupakan lebih separuh daripada penduduk Malaysia dan
memainkan peranan politik yang dominan, diklasifikasikan sebagai bumiputera.
Mereka berkomunikasi dalam bahasa Melayu, bahasa ibunda mereka. Mengikut
Perlembagaan Malaysia, semua orang Melayu beragama Islam. Mereka secara
umumnya dibahagikan kepada dua kumpulan: Anak Jati (Melayu Asli atau Melayu
Tempatan) dan Anak Dagang (Melayu Dagang atau Melayu Asing).

1. Anak Jati

Anak Jati ialah istilah yang merujuk kepada sekumpulan orang
Melayu yang merupakan penduduk asli Malaysia. Mereka adalah
salah satu kelompok daripada tiga kumpulan etnik yang terdiri
daripada masyarakat Melayu Malaysia. Suku orang asli termasuk
dalam kumpulan berikut:
· Orang Melayu Kedah
· Orang Melayu Perak
· Orang Kelang
· Orang Melayu Kelantan
· Orang Melayu Terengganu
· Orang Melayu Pahang
· Dll

2. Anak Dagang 4

Anak Dagang ialah orang Melayu yang tinggal di Malaysia yang mana
nenek moyangnya berasal dari Kepulauan Indonesia, selatan
Thailand, dan tempat-tempat lain. Mereka tergolong dalam kumpulan
etnik Austronesia dan terdiri daripada berpuluh-puluh orang yang
berbeza, termasuk:
· Aceh
· Bajau
· Ambon
· Banjar
· Batak (tidak termasuk Mandailing)
· Bawean (Boyan)
· Dll

3. Peranakan

Peranakan ialah istilah yang digunakan untuk menggambarkan
sekumpulan orang Melayu di Malaysia yang merupakan hasil
perkahwinan campur antara orang Melayu (Anak Jati atau Anak
Dagang) dengan orang luar Asia Tenggara. Mereka adalah seperti
berikut:
· Peranakan Parsi
· Peranakan Arab
· Jawi Peranakan/Jawi Pekan/Peranakan
Kling/Malabari/India/Mamak
· Peranakan Cina
· Peranakan Turki
· Dll

Cina

Selepas Melayu, Cina adalah kumpulan etnik kedua terbesar di Malaysia, dan majoriti
daripada mereka adalah keturunan pendatang Han yang datang ke Tanah Melayu.
Mandarin adalah bahasa komunikasi utama bagi orang Cina Malaysia. Mereka juga
akan menggunakan bahasa dialek untuk berkomunikasi antara suku kaum yang
berkongsi dialek yang sama. Dialek utama masyarakat Cina ialah Hokkien, Kantonis,
Hakka, dan Teochew.

1. Suku Hokkien

Suku kaum Hokkien mempunyai yang paling ramai penduduknya dalam masyarakat
Cina Malaysia, malah mereka juga mendominasi di negeri-negeri seperti Pulau
Pinang, Melaka, Kedah, Terengganu, Kelantan, Klang, dan kawasan pantai di Selangor
dan Johor barat. Bahasa Hokkien juga dituturkan di ibu negara Sarawak, Kuching.

2. Suku Hakka

Hakka ialah suku dialek yang paling ramai
penduduk di Sabah dan Sarawak, serta
beberapa bahagian Johor, terutamanya
Kulai, Selangor-Kuala Lumpur, dan
Pahang. Suku kaum Hakka juga terdapat
di Pulau Pinang, Johor Bahru, dan Perak, di
mana mereka berkemungkinan
merupakan suku dialek yang paling
banyak.

5

3. Suku Kantonis

Suku Kantonis paling ramai di Selangor, Kuala
Lumpur, Pahang, Negeri Sembilan, dan Perak, di
mana mereka merupakan majoriti penduduk. Johor
Timur dan Sandakan, Sabah mempunyai suku kaum
Kantonis yang paling banyak.

4. Suku Teowchew

Suku Teochew tertumpu di Pulau Pinang, majoriti pulau di Sabah, dan selatan Johor,
khususnya Johor Bahru dan Pontian.

india

India ialah negara ketiga terbesar Malaysia selepas Melayu dan Cina. Bahasa yang
digunakan termasuk Tamil, Telugu, Malayalam, Punjabi dan Melayu Hindi. Tiga
kumpulan etnik dan agama jauh lebih penting dari segi politik dan ekonomi.
Antaranya adalah;

Chettiar Tamil, kasta saudagar dari Tamil Nadu yang lebih
tertumpu di kawasan bandar seperti Kuala Lumpur,

Seremban, Pulau Pinang, Ipoh, Johor Bahru, dan Singapura.

Orang Islam di India Selatan, khususnya di Moplah Kerala
dan Marakkayar Tamil Nadu, kebanyakannya adalah
pemborong.


Kumpulan ketiga terdiri daripada Tamil Sri Lanka, yang
majoritinya bekerja di sektor kerajaan dan swasta.



iban

Iban, yang bermaksud "orang" atau "manusia" dalam bahasa Iban, ialah orang asli
(orang Asli tertua) yang tinggal di pulau Borneo. Sarawak, Kalimantan Barat, Brunei,
Sabah (Iban Merotai), dan Labuan adalah antara tempat yang boleh ditemui. Iban
terbahagi kepada suku atau puak. Kaum Iban Batang Lupar yang dahulunya dikenali
sebagai Dayak Batang Lupar dan penduduk asal di kawasan itu sejak dahulu lagi
merupakan salah satu suku kaum Iban yang bukan berasal dari Kapuas. Nama Sungai
Batang Lupar berasal daripada suku kaum Batang Lupar. Orang Iban mempunyai
bahasa tersendiri iaitu bahasa Iban yang tidak jauh berbeza di setiap lokasi (kecuali dari

6segi intonasi).

bidayuh

Kaum Bidayuh tinggal di barat daya Sarawak, khususnya di Bahagian Serian, Kuching,
dan Kalimantan barat. Mereka terdiri daripada lima kumpulan etnik:
1. Selakau/Lara (Daerah Lundu)
2. Jagoi/Singai (Daerah Bau)
3. Biatah (Daerah Kecil Padawan)
4. Bukar/Sadong (Daerah Serian)[1]
5. Kuching Tengah / Bidayuh Baru / Bidayuh Moden (Kawasan Tengah Antara Padawan
Dengan Bau)
Orang Bidayuh juga merupakan saudara terdekat masyarakat melanau, kayan, kenyah,
dan penan. Jika dibandingkan dengan bahasa Sarawak yang lain, bahasa Bidayuh agak
berbeza. Sebutan, pertuturan, pergerakan gaya, dan melodi pertuturan semuanya
menyumbang kepada keunikan ini. Lazimnya, bahasa Bidayuh berbeza dari segi intonasi
dan bahasa bergantung kepada kampung dan daerah.

7

ADAT RESAM

Biasanya adat resam berlaku sekitar 3 peristiwa penting dalam hidup iaitu
Kelahiran, Perkahwinan dan Kematian.

Melayu

1. Kelahiran

Uri yang keluar bersama bayi, mengikut kepercayaan orang
Melayu kuno, perlu ditanam, tetapi uri tidak boleh ditanam
tepat pada pukul 12.00 tengah hari kerana anak itu akan
degil. Ia juga mesti ditanam dengan asam, garam, jarum,
buku, dan pensel untuk menjadikan kanak-kanak itu
bersemangat untuk belajar dan pintar. Juga dipercayai jika
benih ditanam terlalu dalam, kanak-kanak akan bercakap
perlahan.

2.Perkahwinan



Merisik berhasrat untuk meneliti atau meninjau
keadaan gadis itu. Ia juga boleh digunakan untuk
mengesahkan bahawa gadis itu masih belum
berkahwin dan untuk menyiasat latar belakang
gadis itu. Selain itu, rombongan lelaki ke rumah
wanita mesti dirahsiakan. Lazimnya, lelaki akan
membawa cincin sebagai tanda semasa proses
merisik.

3.Kematian



Pada Hari Pertama Kematian, keluarga si mati
mengadakan kenduri tahlil/arwah dan doa selamat.
Ketiga, ketujuh, ke-44, dan keseratus. Kenduri ini tidak
diwajibkan, dan syarat pertama tidak meyakini wajib,
kedua tidak menetapkan tarikh hari yang ingin
melakukan majlis terseb, dan yang ketiga hanya perlu
berniat untuk mendoakan arwah agar
dipermudahkan urusan di alam selepas kematian.

8

CINA

Adat resam dan pantang larang orang cina sangat unik dan ianya dipengaruhi oleh
persekitaran dan alam sekeliling dan nasib.

1. Kelahiran

Dalam budaya Cina, wanita hamil dijaga oleh ibu
mertuanya daripada suaminya. Mereka juga amat
menitik beratkan kelahiran anak lelaki. Ini disebabkan
oleh fakta bahawa anak lelaki boleh melanjutkan
keturunan mereka dengan mewarisi nama nenek
moyang mereka.

2.Perkahwinan
Perkahwin
an akan berlangsung selepas setahun

bertunang atau pada masa yang dipersetujui oleh
kedua-dua pihak. Masyarakat Cina akan
menganjurkan majlis makan malam pada sebelah
malam selepas majlis perkahwinan. Selain itu,
pasangan pengantin akan menandatangani dua
surat nikah iaitu Keat Foon Ching Su di hadapan
beberapa saksi sebagai bukti perkahwinan.

3.Kematian
Sebagai
penghormatan terakhir, jenazah akan

dibersihkan dan dimandikan, serta dilumur dengan
minyak wangi dan alat solek untuk mewangikan si
mati di akhirat kelak. Ia kemudiannya akan
dimasukkan ke dalam lubang lahad yang cukup
besar untuk memuatkan keranda. Pelbagai barangan
kepunyaan si mati akan dimasukkan ke dalam liang
lahad mengikut budaya tradisi masyarakat Cina.

9

INDIA

1. Kelahiran

Apabila kandungan pertama wanita hamil mencecah
usia tujuh hingga sembilan bulan, adat Valaikaappu
dilakukan. Suul Kappu, jenis gelang baharu, akan
dipakai oleh wanita hamil itu. Suul diterjemahkan
sebagai "rahim ibu," dan Kaappu diterjemahkan
sebagai "perlindungan." Gelang ini dipakai untuk
melindungi bayi dalam kandungan daripada
komplikasi semasa bersalin. Gelang emas itu akan
dicairkan dan digunakan untuk membuat barang
kemas untuk bayi, yang akan dipakai pada hari
penamaan. Pada hari majlis tersebut, hadiah untuk
wanita hamil yang dikenali sebagai ciir diletakkan di
dalam dulang bernombor ganjil.

2.Perkahwinan

Dalam majli
s Ikat Janji atau Niccayam, wakil lelaki

akan tiba di rumah wakil perempuan dalam jumlah
ganjil, membawa barangan seperti kelapa, pinang,
bunga, buah-buahan, cendana, dan Kumkum
untuk diberikan kepada wakil perempuan.
Pengantin lelaki seterusnya akan membuat ikrar
untuk menyatakan kesanggupannya untuk
mengahwini pengantin perempuan. Susulan itu,
majlis perkahwinan itu akan diumumkan kepada
umum. Pasangan pengantin akan bertukar pinang
yang dikenali sebagai taambuulan maatruthal
sebagai lambang cinta mereka.

3.Kematian 10
Mayat s
ama ada dibakar atau dikebumikan dalam

budaya India. Untuk melaksanakan upacara ini,
pelbagai adat telah dibangunkan. Selepas
dimandikan dan dihias cantik, jenazah akan
dimasukkan ke dalam keranda. Muzik suci dimainkan
pada masa yang sama. Ucapan tennadudaiya
shivanea pottrhi disebut beberapa kali sebagai tanda
upacara tersebut telah diberkati Allah, dan ahli
keluarga mengelilingi jenazah tiga kali lawan jam
sebagai tanda penghormatan.

IBAN

1. Kelahiran

Dipercayai wanita hamil dilarang mencurah
minyak pada tapak tangan untuk disapu pada
rambut bagi mengelakkan nanah terbentuk pada
bayi dalam kandungan. Tambahan pula, suami
isteri tidak boleh menggunakan pisau atau kayu
untuk memecahkan telur kerana dikhuatiri bayi
akan cacat penglihatan.

2.Perkahwinan
Pengantin lel
aki memulakan upacara perkahwinan

(melah pinang) dengan memakai pakaian
tradisional suku kaum ini dan diarak ke rumah
pengantin perempuan dengan menaiki kenderaan
atau jong diiringi paluan gong. Tembakan
menandakan kedatangan mereka. Rombongan
pengantin perempuan turun ke sungai untuk
mandi bersama rombongan pengantin lelaki
sebagai tanda persahabatan antara rombongan
pengantin lelaki dan rombongan pengantin
perempuan.

3.Kematian



Apabila ahli keluarga atau saudara si mati
meninggal dunia, mereka menangis sekurang-
kurangnya 10 minit. Mayat dibersihkan dengan air
sabun yang diperbuat daripada kulit buah langgir
yang ditumbuk. Tiga tanda kunyit kelihatan pada
dahi mayat. Setelah arwah dipakaikan pakaian
yang terbaik mengikut ajaran Dewa Pun-tang
Raga, rambutnya diminyaki dan disisir (keturunan
serapoh pada generasi terakhir).

11

BIDAYUH

1. Kelahiran

Kebiasaan ibu hamil menawarkan perut atau birayang ite
bertujuan untuk menggalakkan anak dalam kandungan
membesar dengan sempurna. Upacara ini hanya akan
dilakukan oleh bidan kampung yang berpengalaman
sahaja. Mayat wanita hamil itu dibalut dengan kain
selepas bidan membaca mentera bagi menghalau
segala keburukan dan kekotoran. Kemudian dia memakai
pakaian bersih dan berbaring dengan mukanya
menghadap syiling. Bidan kemudiannya akan melakukan
upacara membedah perut. Dia akan melumurkan kunyit,
minyak kelapa, dan beras kunyit pada perut wanita itu
sambil membaca sumpahan dan menggoncangkan
tongkat saktinya pada perut wanita itu.

2.Perkahwinan




Masyarakat ini tidak ada upacara merisik. Apabila
seseorang mencapai umur persetujuan dan
memilih pasangan hidup, mereka memasuki
perkahwinan biasa. Kecuali perkahwinan haram,
masyarakat Bidayuh terbuka kepada pilihan anak-
anak mereka. Dalam kumpulan Bukar-Sadong dan
Selako, mereka bebas memilih pasangan masing-
masing tanpa mengira kaum.

3.Kematian 12



Adat kematian Bidayuh adalah berdasarkan kisah
dua beradik bernama Rijong dan Buwah. Kedua-
dua beradik itu dipuji kerana mengajar masyarakat
Bidayuh cara berkabung apabila seseorang
meninggal dunia. Akibatnya, jika seseorang
meninggal dunia, akan ada tempoh
"penyembuhan" di mana pelawat luar tidak
dibenarkan memasuki perkampungan Bidayuh
selama tujuh malam berturut-turut. Matlamatnya
adalah untuk menghalang roh jahat daripada
mengikuti jejak pelawat dan menyebabkan
kerasukan, dsb.

BUDAYA

Istilah budaya merujuk kepada seni, muzik, tarian, ritual, agama dan teknologi
sesuatu kaum, seperti cara alat digunakan, cara memasak, tempat tinggal
dan juga cara mereka berpakaian. Yang pasti, Malaysia mempunyai pelbagai
budaya yang berbeza mengikut kaum dan negeri.

Melayu

1. Kelantan

Kelantan terkenal dengan penghasilan permainan
tradisional seperti Wau Bulan, Gasing, Sepak Raga, Tarik
Upih, dan lain-lain. Permainan Wau Bulan menarik bukan
sahaja kerana warnanya, tetapi juga kerana coraknya
yang cantik dan bentuknya yang unik. Selain itu, gasing
timah dan gasing rata adalah sinonim dengan negeri
Kelantan.

2.Johor
Johor t
erkenal dengan bentuk tariannya iaitu

Kuda kepang dan Zapin. Kuda kepang ialah
patung anyaman berbentuk badan dan kepala
yang ditarikan mengikut muzik gamelan. Zapin
adalah tarian berpasangan dengan simetri yang
dipersembahkan mengikut muzik samrah

3.Negeri Sembiln
Negeri Sem
bilan ialah sebuah negeri berbahasa

Perpatih dan Minangkabau. 'Berbongai,' acara
berpantun, adalah salah satu budaya popular di
negeri ini. Bongsai ini tersendiri kerana
dipersembahkan dengan muzik dan pembongai
bong (pemantun).

13

CINA

1. Tarian Singa

Tarian Singa mempunyai dua variasi: Tarian Singa Utara dan Tarian Singa Selatan.
Tarian Singa Utara lebih akrobatik dan bertujuan untuk hiburan, manakala Tarian Singa
Selatan lebih bersifat alam sekitar. Tarian ini selalu dipersembahkan sebagai
sebahagian daripada upacara mengusir roh jahat dan meminta tuah. Kepala kostum
Tarian Singa Selatan mempunyai mata yang lebih besar daripada Singa Utara, cermin
dan tanduk di hadapan kepalanya. Kostum singa dipersembahkan oleh dua orang
penari, seorang di hadapan dengan menggerakkan kepala kostum, dan sepasang di
belakang. Kedua-dua penari tersebut akan bergerak seperti singa di atas pentas yang
disediakan. Tarian singa ini akan diiringi dengan gong, gendang, dan dentuman
mercun.

2.Tarian Naga



Orang Cina percaya bahawa naga mewakili kehidupan yang makmur. Naga mewakili
kuasa yang tiada tandingannya, mampu menangkis nasib malang dan mencegah
jenayah. Tarian Singa sering dipersembahkan untuk menyambut Tahun Baru Cina atau
memimpin perarakan menyambut dewa; walaupun bencana alam atau bencana
peribadi berlaku, mereka akan mengadakan tarian naga untuk berdoa memohon
keberkatan tuhan mereka.

14

India

Malah, terdapat banyak lagi perayaan popular dalam masyarakat India. Setiap tahun,
orang ramai menyambut perayaan seperti Deepavali, Thaipusam, dan Ponggal sebagai
tambahan kepada acara yang disenaraikan di sini.

1. Thaipusam

Thaipusam adalah perayaan yang diadakan untuk menebus dosa yang dilakukan di
Bumi. Namun, tidak semua penganut Hindu mengikut Nazar. Membuat hajat kepada
dewa Murugan diperlukan untuk ikrar ini, dan jika hajat itu dikabulkan, acara tertentu
diadakan sebagai tanda terima kasih.

2.Ponggal



Bagi Ponggal pulak, perayaan ini disambut beramai-ramai dengan memasak dalam
pasu tanah bagi menandakan waktu tanaman mereka dituai. Ia menyampaikan mesej
muhibah dan persaudaraan kepada mereka yang telah lama terpisah.

15

IBAN

1. Tarian Ngajat

Ngajat ialah tarian yang dipersembahkan oleh kaum Iban untuk memperingati Hari
Gawai, yang berlaku sebelum dan selepas musim menuai. Tarian ini secara tradisinya
dipersembahkan berikutan kepulangan askar dari pertempuran. Tarian dilakukan
dengan berdiri dalam bulatan lurus dan melompat ke atas dan ke bawah mengikut
iringan lagu. Setiap rentak yang dimainkan bersesuaian dengan keadaan. Gendang
raya dimainkan untuk tetamu kehormat dan mereka yang menyambut gawai berayah
sambil membawa tengkorak musuh untuk Gawai Sandau Ari. Satu lagi jenis tarian
menampilkan seorang penari yang memegang perisai kayu di tangan kirinya dan
pedang di tangan kanannya, menghayunkan badannya ke kiri dan kanan seolah-olah
berhadapan dengan musuh.

2.Tarian Ngayap





Merangkak adalah aktiviti malam di mana seorang lelaki muda cuba memikat seorang
wanita. Ini dilakukan supaya lelaki dan wanita muda itu dapat berkenalan dan
meluahkan perasaan mereka antara satu sama lain. Walaupun ngayap dibenarkan, ia
perlu dilakukan mengikut adat dan kepercayaan kaum Iban bagi mengelakkan salah
faham dan fitnah yang boleh memudaratkan nilai budaya masyarakat Iban.

16

IBIDAYUH

1. Hari Gawai
Kerana masyarakat Bidayuh terkenal dengan amalan bertani termasuk
penanaman padi bukti. Keadaan itu timbul akibat fahaman sosialis
mereka yang diturunkan dari generasi terdahulu. Hari Gawai disambut
bagi memanjatkan kesyukuran ke hadrat Ilahi atas limpahan rezeki yang
diperolehi semasa musim menuai padi dan memohon keberkatan untuk
musim tanaman padi yang bakal tiba.

17

Malaysia adalah sebuah negara berbilang agama dan agama
rasminya ialah Islam. Walau bagaimanapun, Perlembagaan
Persekutuan memperuntukkan kebebasan beragama maka penganut
agama lain bebas untuk mengamalkan agama mereka sendiri
dengan aman dan harmoni.

AGAMA ISLAM Batu Bersurat Terengganu


Agama Islam adalah agama rasmi Persekutuan
Malaysia dan kepercayaan undang-undang semua 18
orang Melayu. Sultan atau Raja, sebagai
pemerintah tertinggi tradisional Malaysia, dikenal
pasti sebagai "Ketua Agama Islam". Pada abad ke-
10, ia mula muncul di Terengganu, Malaysia,
menjadi negeri pertama yang memeluk Islam.
Pandangan ini berasaskan Batu Bersurat
Terengganu bertarikh 1303 Masihi yang didapat di
Kuala Berang, Terengganu.

Islam adalah agama yang benar di sisi Allah,
agama umat Islam yang dipanggil Muslim. Malah,
Islam juga adalah agama yang mengajar akhlak,
bukan hanya aspek akidah. Muslim percaya bahwa
Tuhan itu Esa dan kehidupan adalah bertujuan
menyembah Tuhan.

Selain itu, umat I​slam mengakui bahawa Nabi Muhammad SAW adalah penyampai
ajaran Islam daripada Allah dan ikon yang patut dicontohi. Amalan Islam merangkumi
rukun Islam iaitu lima tanggungjawab menyatukan muslim. Mengikut Perkara 160
Perlembagaan Malaysia, seseorang itu mestilah beragama Islam untuk dianggap
sebagai Melayu. Muslim tidak dibenarkan memeluk agama lain, kerana akan dibuat
tuntutan oleh Makhamah Syariah, dan mereka akan kehilangan status mereka sebagai
bumiputera. Selain itu, jika orang bukan Islam berkahwin dengan orang Islam maka
mereka haruslah memeluk Islam.

AGAMA BUDDHA

Terracotta duduk Buddha di Agama Buddha di Malaysia diamalkan terutamanya oleh
Lembah Bujang, Kedah. orang Cina. Sebilangan besar artifak yang ditemui di

Semenanjung Malaysia, terutamanya di Lembah Bujang
Kedah, seperti terracotta duduk Buddha yang menunjukkan
Manik Buddha kewujudan agama Buddha seawal abad ke-5 Masihi. Orang
India memperkenalkannya ke Tanah Melayu apabila
pedagang dan sami India belayar di lautan dan membawa
bersama mereka konsep agama, kerajaan dan kesenian India.

Imej Buddha adalah salah satu objek pemujaan bagi
penganut Buddha kerana ia mewakili cita-cita rohani mereka
yang mendambakan pencerahan. Penyembahan Buddha
juga melibatkan simbol agama untuk membantu dalam
amalan rohani, termasuk doa dan meditasi. Kemenyan, bunga
dan lilin merupakan ibadah harian yang penting. Objek
penyembahan Buddha dipanggil permata triple, yang
merujuk kepada Buddha, Pengajaran dharma dan ajaran
komunisnya mengenai murid yang tercerahkan (Sangha).
Orang beriman biasanya menggunakan manik ketika
bertafakur dan berzikir sama ada di dalam rumah atau di kuil
kerana manik adalah lambang perpaduan dan keharmonian.

19

Dalam Buddhisme Mahayana, gong dan loceng tradisional biasanya digunakan
dalam penyembahan dan upacara lain. Secara tradisinya, ia digunakan untuk
beberapa sebab asas. Contohnya, ia digunakan untuk menetapkan tempo melodi
semasa berzikir. Selain itu, kedua-duanya digunakan untuk membantu penganut
untuk membersihkan minda semasa meditasi.

AGAMA HINDU

Agama Hindu di Malaysia umumnya diamalkan oleh kaum India di Malaysia.
Berbanding dengan agama Islam, pengaruh agama Hindu adalah lebih awal sampai
ke Malaysia yang boleh dibuktikan dalam kepercayaan, bahasa, sastera dan seni.
Sebagai contohnya, Candi Lembah Bujang di Kedah. Penyebaran agama Hindu
bermula di Tanah Melayu oleh kerajaan maritim Kedah Tua seawal abad ke-2 Masihi.
Kerajaan bertindak sebagai pelabuhan dan menjalankan kegiatan ekonomi
berasaskan perdagangan, yang mendorong pedagang India menyebarkan agama
Hindu pada masa itu.

Agama Hindu secara umumnya dianggap politeistik kerana ia menyembah
pelbagai dewa-dewi. Dalam agama Hindu, Tuhan bukanlah satu-satunya manakala
adalah unik dan mempunyai kuasa dan sumber segala kewujudan, yang menjelma
kepada manusia dalam pelbagai bentuk. Penganut Hindu membina kuil dalam
pelbagai bentuk di kediaman dan ladang mereka mengikut agama, adat resam dan
kepercayaan yang mereka bawa dari India. Antara persembahannya kepada dewa
dalam agama Hindu, seperti memandikan dan membasuh kaki dewa, meletakkan
merah di dahi dewa, melantunkan sutra, dan sebagainya.

Candi Lembah Bujang, Kedah. ，Kuil Hindu terbesar di Malaysia Kuala Lumpur.





AGAMA KRISTIAN

Kristian di Malaysia adalah istilah umum untuk Ortodoks, Katolik dan Protestantisme.
Hampir 10% daripada penduduk Malaysia beragama Kristian, terutamanya Melayu
bukan Bumiputera, dengan beberapa minoriti Malaysia dan majoriti penduduk di
Malaysia Timur.

20

Pada tahun 1511, pencerobohan Portugis ke atas Melaka Gereja St. Peter
membawa agama Katolik. Pada tahun 1641, apabila Belanda Alkitab
menduduki Melaka, Katolik tidak lagi dapat disebarkan. Pada
masa yang sama, Kristian Reformed diperkenalkan. Pada tahun
1710, selepas Katolik dibenarkan menyambung semula misa,
gereja Katolik pertama di Tanah Melayu telah ditubuhkan di
Melaka yang bernama Gereja St. Peter. Gereja ini telah
dipelihara sehingga hari ini dan merupakan gereja tertua di
Malaysia.

Penganut Kristian percaya bahawa Alkitab diilhamkan oleh
Tuhan, Firman Tuhan yang tidak salah. Mereka mempercayai
Tuhan yang wujud dalam bentuk tiga orang, iaitu Bapa, Anak
(Yesus Kristus), dan Roh Kudus. Penganut Kristian berdoa
secara kolektif atau individu dengan cara yang berbeza, ia
boleh menjadi doa spontan atau boleh dibaca sepenuhnya
daripada teks. Doa biasa digunakan di kalangan orang Kristian
ialah "Doa Bapa Kami," adalah cara Yesus mengajar
pengikutnya untuk berdoa, dan merupakan model doa Kristian
untuk pujian, pengakuan, dan permohonan.

Di Malaysia, muzik merupakan salah satu seni dalam budaya sosial
berbilang kaum dan etnik. Antaranya ialah muzik tradisional dan
muzik pop.

21

Muzik Tradisional

Muzik tradisional Malaysia mempunyai instrumen yang berbeza, dan
dimainkan mengikut situasi tertentu. Ia dipengaruhi oleh muzik negara jiran
Thailand dan Indonesia, serta oleh gaya muzik negara-negara jauh seperti
Portugal dan China. Kebanyakan alat tradisional zaman dahulu dimainkan
untuk golongan bangsawan. Namun lama kelamaan, rakyat biasa tidak
akan terlepas menikmati muzik tradisional ini.

GHAZAL Ghazal merupakan seni muzik tradisional dalam
masyarakat Melayu Johor. Pada peringkat awal,

Ghazal dari Parsi ini dikatakan sejenis lagu antara
Persembahan ghazal. anak muda bercinta. Ia biasanya merupakan
puisi cinta dengan corak irama yang rancak

diiringi muzik. Seni muziknya dipanggil Qamat,
yang bermaksud nyanyian, dan beruh rendah
Fadzil Ahmad, Penyanyi Ghazal. disebutkan berasal dari Arab.
Kilauan intan berkelip-kelip di langit tinggi
Dan cahaya menari-nari di langit biru Pada abad ke-19, kerajaan negeri Johor
Tidaklah dapat menenangkan perasaanku menjalinkan hubungan rapat dengan kerajaan
Yang rindukan kehadiran kasih Riau-Linga. Bangsawan dari Johor kerap
berkunjung ke Riau dan dihiburkan dengan muzik
ghazal. Sebahagian daripada mereka
mempelajari seni ini dan memperkenalkannya di
istana Sultan Johor. Antara alat yang digunakan
adalah vionlin, gambus, peti harmonium, tabla
atau dol (drum), tamborin, dan marakas.

Muzik ini sering dimainkan pada persembahan
perkahwinan bangsawan, majlis keramaian, dan
upacara rasmi di Johor. Penyanyi terkenal yang
mempromosikan irama ghazal Johor
termasuklah Fadzil Ahmad, Datuk Sharifah Aini,
Ramlah Ram, Rosiah Chik, Allahyarham Datin
Rafeah Buang, dan sebagainya.

22

GAMELAN

Gamelan berasal daripada perkataan Jawa "gamel" diikuti dengan "an",
menjadikannya kata nama yang bermaksud memainkan alat muzik dengan cara
memukul, memalu atau menumbuk. Pada tahun 1835, Sultan Pahang Pertama, Sultan
Ahmad Al-Mu’adzam Shah berangkat ke Linga dan dihiburkan persembahan
Gamelan. Baginda meminati gamelan dan membawa pulang set gamelan ke
Pahang, dan muzik gamelan mula berkembang pesat di Pahang sebagai hiburan
raja. Permainan gamelan mula berkembang di Terengganu dan berkembang pesat di
bawah pimpinan Tengku Ampun Mariam, Sultan Sulaiman menukar nama "Joget
Gamelan Pahang" kepada "Joget Gamelan Terengganu" sehingga kini dikenali
sebagai Gamelan Terengganu.

Terdapat dua tradisi gamelan di Malaysia, Gamelan Johor dan Gamelan
Terengganu. Gamelan Terengganu merangkumi 7 alat utama, manakala gamelan
Johor mempunyai 9 alat dalam genre. Gamelan Terengganu pentatonik biasanya
dimainkan untuk mengiringi tarian, manakala gamelan Johor yang langsing
dimainkan dalam persembahan Wayang Kulit Jawa. Alat muzik gamelan Malaysia
termasuklah bonang, gambang, kenong, saron, gong dan gendang.

Gamelan Melayu.l

Muzik TProapdisional

Senario muzik pop Malaysia atau singkatannya M-Pop, termasuk hip-hop,

rock, pop, electronica dan R&B. Pada tahun 1920-an dan 1930-an, Ia

berkembang daripada muzik tradisional yang dipopularkan oleh

rombongan Bangsawan, Ini sebenarnya adalah opera Malaysia yang

dipengaruhi oleh opera India, dahulunya dikenali sebagai Wayang Pasir,

ciptaan orang Parsi. Kumpulan itu menyiarkan cerita daripada kumpulan

budaya yang berbeza seperti Barat, India, Indonesia, Islam, Melayu dan

Cina. Muzik, tarian, pakaian yang digunakan dalam persembahan

berdasarkan cerita yang dipersembah. 23

POP YEH-YEH

Pada tahun 1960-an, Pop yeh-yeh pengaruh Barat menjadi pupolar. Ia merupakan
pengaruh pengaruh besar band British The Beatles terhadap industri muzik Melayu
ketika itu. Ia adalah gabungan irama Melayu klasik dengan R&B, surg rock dan rock.
Genre pop Yeye sangat popular di Malaysia, Brunei dan Singapora pada masa itu.
Gaya itu mula-mula bermula di Singapura dan kemudian merebak ke Malaysia.

Dari 1965 hingga 1971, ia menakluki dunia muzik Melayu Lagu Suzanna oleh M Osman
pada tahun 1964 merupakan lagu pop pertama di Malaysia. Pada kemuncak ledakan
pop Yeye, kebanyakan band dalam genre itu berusaha keras untuk menirunya.
Biasanya kumpulan itu, yang dirujuk sebagai kugiran. Ia dibentuk oleh empat ahli
yang memainkan tiga alat asas seperti gitar elektrik, bass elektrik dan set dram
sambil menyanyi. Kebanyakannya bertapak di Singapura dan Malaysia seperti Johor
yang menjadi pusat aktiviti kumpulan ini.

Pop yeh-yeh di Malaysia.l

24

Pakaian
Tradisional

Pakaian ini, dari segi tradisi

budaya dan sosial,

mencerminkan status individu

dan dikaitkan dengan upacara

dan istiadat.

Pakaian merupakan Malaysia seperti yang kita
keperluan asas bagi
sedia maklum adalah sebuah
manusia. Ia
merupakan satu negara berbilang kaum dan
cabang tekstil yang
dihasilkan oleh etnik. Hasilnya, setiap kaum
manusia sejak zaman
dahulu lagi. Pakaian mempunyai identiti dan
juga merupakan
sebahagian daripada pakaian tradisional yang

budaya yang tersendiri dalam pelbagai
menampilkan
kepelbagaian bentuk dan warna. Setiap
potongan dan gaya.
budaya mempunyai etika

berpakaian tradisionalnya

sendiri, yang dipengaruhi oleh

agama dan disesuaikan

dengan pengaruh dan

keadaan tempatan.

25

Pakaian Tradisional Kaum Melayu

Baju Melayu Baju Melayu ialah pakaian tradisional Melayu
bagi lelaki dan Baju Kurung ialah pakaian
Baju Melayu berwarna Melayu tradisional bagi perempuan. Baju
hitam dengan kain Melayu ini biasanya mempunyai dua garis
leher teluk belanga dan cekak musang.
songket hitam bersulam
benang emas dianggap Baju Melayu ini boleh dipakai sebagai pakaian
sebagai pakaian rasmi, harian dan adat. Baju Melayu ini termasuk
baju lengan panjang, seluar panjang, samping
dan pakaian rasmi dan songkok.
diperlukan pada acara
rasmi negara seperti Baju Melayu berwarna hitam dengan kain
songket hitam bersulam benang emas
sambutan hari dianggap sebagai pakaian rasmi, dan
keputeraan rasmi Yang pakaian rasmi diperlukan pada acara rasmi
negara seperti sambutan hari keputeraan
di-Pertuan Agong rasmi Yang di-Pertuan Agong Malaysia. Ketika
Malaysia. kerabat diraja Malaysia berkabung, mereka
biasanya memakai baju Melayu putih.

Sejarawan Azah Aziz mengatakan lima butir
butang pada cekak musang melambangkan
lima Rukun Islam.
Disamping itu, enam pesak di sisi baju pula
merupakan simbolik bagi enam Rukun Iman,
tiga buah kocek baju pula mewakili tiga
tuntutan dalam Islam iaitu Islam, Iman dan
Ihsan.

26

Baju Kurung Baju kurung merupakan pakaian
tradisional bagi para wanita.
Baju kurung ini berasal dari Johor dan
dikatakan hasil kreatif Sultan Abu Bakar.

Namun demikian, ada juga yang
mengatakan bahawa baju kurung mula
muncul kira-kira enam abad yang lalu
semasa zaman Kesultanan Melaka.

Baju kurung ini juga dicipta bagi
melindungi sebahagian besar badan
wanita daripada pandangan umum.
Inspirasi baju kurung ini adalah daripada
jubah yang dipakai oleh pedagang Arab
di Melaka pada suatu ketika dahulu.

Baju kurung juga merupakan 27
pakaian rasmi bagi wanita dan
boleh dipakai bagi acara-acara
rasmi mahupun sebagai pakaian

harian.



Pada masa kini, baju kurung telah
melalui proses evolusi dengan
corak yang lebih moden, namun

masih mengekalkan tujuan utama
kewujudannya iaitu bagi

melindungi tubuh wanita daripada
tatapan umum dengan hanya

memperlihatkan muka dan tangan
sahaja.

Pakaian Tradisional Kaum India

Kaum India mempunyai pelbagai jenis baju tradisional. Namun, pakaian yang
paling terkenal adalah Dhoti - bagi golongan lelaki dan Sari - bagi golongan

wanita.

Dhoti Dhoti ini jarang dipakai kecuali
sewaktu hari perkahwinan. Dhoti
diperbuat daripada lembaran kain
putih yang perlu dililit di bahagian
pinggang dan seterusnya disangkutkan

pada bahu.
Dhoti ditenun menggunakan benang

kapas dan benang silk.
Dhoti yang berwarna kuning berjalur
pula selalunya dipakai oleh golongan

ceti.

Siapa yang tidak mengenali kain sari? Sari


28
Kain Sari ini dipakai oleh kaum wanita india
sebagai pakaian harian mereka pada
zaman dahulu kala. Sari merupakan
sebidang kain berukuran 6 ela panjang

beserta nak baju yang ketat. Kain sari ini
dililit pada badan mengikut adat tersendiri.



Dari segi pemilihan warna pula, warna
gelap dikatakan sesuai untuk dipakai pada
musim perayaan. Sari yang mempunyai
pelbagai jenis manik juga menjadi pilihan
lagi-lagi ketika menghadiri sesuatu majlis.
Pada zaman kini, sari bukan sahaja dipakai
oleh kaum india malah kaum lain juga dan
ianya dipakai untuk pelbagai acara kerana

pakaiannya yang unik dan cantik.

Pakaian Tradisional Kaum Cina

Pakaian tradisional kaum Cina terdiri daripada Samfu (Lelaki) dan Cheongsam
(Perempuan). Samfu merupakan pakaian tradisional namun jarang dipakai oleh
masyarakat. Samfu bermaksud “baju dan seluar” dalam bahasa kantonis. Pakaian ini
kebiasaannya diperbuat daripada kain sutera. Samfu ini telah dipakai sejak dinasti Ching

dan sering dipakai sebagai pakain harian.
Cheongsam yang dipakai oleh para wanita pula selalunya dipakai sewaktu perayaan
Tahun Baru Cina dan majlis perkahwinan. Cheongsam merupakan busanan klasik yang
sarat dengan sulaman benang emas dan sutera yang berbelah dibahagian kiri dan kanan.
Cheongsam sebenarnya bermaksud baju labuh dalam Bahasa Kantonis, namun mengikut

peredaran masa, cheongsam semakin disingkatkan sehingga paras lutut.

29

Baju dan seluar yang dipakai oleh lelaki Bidayuh diperbuat daripada
kain satin. Jipo Boyuh yang dipakai diperbuat daripada kulit kayu dan
rantai gigi beruang. Wanita Bidayuh pula memakai baju Jipo pendek

dan skirt bidang kain satin hitam dengan selempang merah dan
perhiasan pinggang syiling perak. Tengkoloknya adalah sipiah tiga
warna dengan manik dan syiling perak. Sipiah, atau tengkolok wanita,
ialah tudung kecil separuh tinggi dengan corak tenunan yang cantik
atau tengkolok kain berwarna-warni dengan sulaman manik halus.

Kaum Bidayuh mempunyai keistimewaan
terutamanya dalam unsur kesenian dari
segi pakaian. Pakaian tradisional kaum
Bidayuh ini hanyalah terdiri daripada warna
merah dan hitam serta sedikit warna emas.
Penggunaan warna hitam ini dipercayai
merupakan lambang kekuasaan yang
melindungi pemakai daripada makhluk
halus.

30

PAKAIAN TRADISIONAL KAUM IBAN

Sirat ialah sejenis pakaian lelaki yang
dipakai di bahagian punggung dan
menutupi hingga ke peha. Sirat
dipakai bukan sahaja ketika pergi
berperang, tetapi juga untuk aktiviti
ritual dan semasa perayaan Gawai.
Pakaian asas orang Iban ialah kain
Sirat, juga dikenali sebagai kain
cawat. Sirat dililit di pinggang dan
kelangkang. Hujung fabrik ini
disarung dari pinggang ke hadapan
dan belakang badan, menyerlahkan
perincian berhias.

Pakaian tradisional wanita Iban pula,
terbahagi kepada tiga jenis iaitu Bidang,
Kalambi dan Bedong. Bidang merupakan
sejenis kain sarung yang sempit dan
panjangnya cuma separas lutut. Baju Kaum
Iban yang dipanggil kalambi pula ada dua
jenis iaitu kalambi berlengan dan kalambi
tanpa lengan. Kain selempang ini dikenali
sebagai bedong, iaitu ia dihiasi oleh reka
corak tenunan yang sangat halus.

31

1 Makanan tradisional
merupakan makanan
tradisi yang diwarisi
sejak turun temurun
lagi dari nenek
moyang kita.

2 Makanan
sebegini mempunyai
citarasa tersendiri yang
digemari oleh pelbagai
kaum dan lapisan
masyarakat.

3 Sepertimana yang kita ketahui,
Malaysia merupakan sebuah
negara yang berbilang bangsa,
maka budaya mereka saling
mempengaruhi antara satu sama
lain yang menghasilkan gabungan
budaya Malaysia yang unik.

Makanan
Tradisional

32

Makanan tradisional kaum Melayu

Makanan kaum Melayu ni adalah
sangat tidak asing dikalangan rakyat

Malaysia. Siapa sahaja yang tidak
mengenali nasi lemak dan lemang?

Lemang

Lemang merupakan hidangan
tradisional yang popular. Lemang
Nasi Lemak biasa dihidangkan pada sambutan
Hari Raya. Semua orang, tanpa
Nasi lemak selalunya dimakan mengira bangsa, memuja Lemang.
ketika sarapan pagi. Nasi lemak Sejak tahun 1864, lemang telah
merangkumi beras yang direkodkan sebagai makanan
direndam di dalam santan, istimewa. Hidangan tradisional
dihidangkan bersama sambal, ini biasanya dihidangkan bersama
ikan bilis, timun, kacang rendang atau serunding. Pulut dan
panggang dan telur rebus. Nasi santan digunakan untuk membuat
juga dimasak bersama daun lemang. Daun pisang digunakan
pandan bagi menambah aroma untuk membakar nasi dalam
pada nasi tersebut. buluh. Kaedah masakan bauslliu3h3d.i
Malaysia ialah penggunaan

MAKANAN TRADISIONAL
KAUM INDIA

Makanan kaum India ini telah sebati dengan rakyat Malaysia termasuk kaum-
kaum lain. Makanan kaum India ini selalu mempunyai pelbagai rempah ratus yang

menambah kan lagi kelazatan pada makanan tersebut. Terdapat pelbagai
makanan tradisional kaum India, antaranya Tosai dan Murukku.

TOSAI Tosai ini sentiasa ada di Kedai Mamak
dan digemari oleh semua lapisan
masyarakat. Tosai juga dikenali
sebagai Dosa, Dosai, Dosay, dan

Thosai. Terdapat banyak pilihan tosai
untuk dicuba, antaranya tosai telur,

tosai cili, tosai bawang, dan
sebagainya.

Tosai biasanya dihidangkan dengan
pelbagai jenis lauk seperti sambal ,
jeruk India, kari ayam atau kambing,

dan sebagainya.

Murukku merupakan kuih Murukku 34
yang popular di kalangan
rakyat Malaysia, khususnya
kaum India. Semasa perayaan
Deepavali, murukku ini selalu
dihidangkan. Bahan utama kek
ini ialah urad dhal, tepung
kacang tosai, dan tepung
beras. Kerangupan kuih ini
dilengkapkan dengan rempah

yang sedikit pedas,
menjadikannya popular.

Kuih Bulan ialah sejenis KUIH BULAN
manisan Cina yang

dihidangkan secara tradisi

semasa Perayaan Tanglung

atau semasa perayaan Tahun

Baru Cina. Kek ini berbentuk

bulat dan segi empat tepat,

dan mengandungi kuning telur

itik (masin). Kuih bulan juga

mempunyai pelbagai jenis inti

di bahagian dalam. Ia

mempunyai rasa manis dan

boleh dimakan sendiri.

Yee Sang, juga dikenali sebagai
Yusheng, adalah hidangan yang
terdiri daripada pelbagai salad dan
ikan. Yee sang adalah simbol
kekayaan, kemewahan, dan
kemakmuran. Yee Sang secara
tradisinya dihidangkan pada malam
Tahun Baru Cina. Semasa
memakannya, yee sang akan diadun
dengan mengangkatnya tinggi-
tinggi menggunakan penyepit dan
melaungkan 'Lo Hei' secara serentak.
Kaum Cina percaya semakin tinggi
Yee Sang ini diangkat maka semakin
banyak kebaikan yang akan mereka
peroleh sepanjang tahun.

M A K A N A N YEE SANG

TRADISIONAL

KAUM CINA 35

MAKANAN TRADISIONAL KAUM BIDAYUH

Sup Ikan dengan Terung Kuning Ayam Kacang Ma

SUP IKAN DENGAN TERUNG KACANG MA MERUPAKAN SEJENIS
KUNING MERUPAKAN ANTARA RAMUAN ATAU HERBA YANG
HIDANGAN YANG SANGAT POPULAR DI SARAWAK
MEMBANGKITKAN SELERA DAN DAN BANYAK DIGUNAKAN
MENJADI KEGEMARAN SEBAGAI UBAT-UBATAN HERBA
MASYARAKAT BIDAYUH. DAN MAKANAN KESIHATAN.
TERUNG INI JUGA DIRUJUK KACANG MA INI MERUPAKAN
SEBAGAI 'TERUNG DAYAK.' DAUN YANG TELAH
IA BERWARNA KUNING DAN DIKERINGKAN.
RASA MASAM. KACANG MA INI BUKAN SAHAJA
TERUNG KUNING INI JUGA ENAK UNTUK DIMAKAN SEBAGAI
MESTI DIMASAK DALAM MAKANAN HARIAN NAMUN, IA
TEMPOH YANG LEBIH LAMA MEMPUNYAI KHASIATNYA
BERBANDING TERUNG BIASA. TERSENDIRI.
RASA MASAM TERUNG INI KACANG MA INI DIKATAKAN
MENAMBAH KELAINAN PADA MAMPU MEMBANTU
HIDANGAN DAN BOLEH MEMANASKAN BADAN,
DIGABUNGKAN DENGAN IKAN, MELANCARKAN PEREDARAN
AYAM, ATAU DAGING. DARAH DAN MENGURANGKAN
TEKANAN DARAH TINGGI.

36

MAKANAN TRADISIONAL KAUM IBAN

MANUK KUIH SARANG
PANSUH SEMUT

Manuk pansuh atau dikenali Ramai yang akan berfikir
sebagai ayam pansuh merupakan kuih sarang semut ini ialah
makanan tradisi masyarakat Iban biskut raya sarang semut
yang biasa kita makan. Kuih
rumah panjang Sarawak. Manuk
membawa maksud ayam, Sarang Semut atau
dipanggil kuih jala
manakala pansuh ialah buluh merupakan salah satu kuih
dalam bahasa Sarawak. Apabila tradisi kaum Iban. Kuih ini
wajib dihidangkan pada
disebut sahaja tentang Manuk Hari Gawai dan Krismas.
Pansuh rata-rata akan mengetahui Kuih ini berbentuk jaringan
halus seperti bihun namun
ia ialah ayam tua yang dimasak manis dan ranggup. Kuih ini
dalam buluh. Pansuh ini akan
juga digelar sebagai ku3ih7
dibakar dengan bara api seperti
membakar lemang. Hidangan ini Keras di Kedah.
dijadikan menu utama semasa

sambutan Hari Gawai.

KESIMPULAN

Sebagai badan hukum, sosial Oleh sebab itu, sosial budaya
budaya berarti suatu praktik yang harus menjadi praktik yang
harus dikuasai dalam semua lapisan harus ada pada setiap lapisan
masyarakat. Hal ini karena masyarakat. Hal ini kerana
perkembangan negara saat ini juga perkembangan negara juga
merupakan akibat dari perubahan disebabkan oleh perubahan
sosial budaya masyarakat masyarakat penduduknya.
penduduknya. Budaya masyarakat Justeru, sebagai masyarakat
adalah cara hidup dan cara hidup yang menghargai warisan
yang diturunkan dari satu generasi sosial budaya Melayu, sudah
ke generasi berikutnya dalam suatu sepatutnya kita
komunitas, berdasarkan norma- menghargainya.
norma sosial dan harapan
masyarakat itu. Di Malaysia, orang Kesimpulannya, rakyat Malaysia
yang berbeda telah mengadopsi bertanggungjawab untuk
berbagai budaya dan gaya hidup menyadari kepelbagaian
yang telah menjadi bagian integral budaya di negara kita. Setiap
dari cara hidup mereka. orang perlu berpikiran terbuka
dan menerima perbedaan satu
Budaya nasional di Malaysia sama lain agar budaya hidup
terutamanya orang Melayu, Cina, berdampingan secara harmonis.
India dan kaum- kaum lain Kesediaan semua rakyat
didasarkan pada berbagai budaya Malaysia untuk melindungi
yang ditemukan di negara tersebut. negara kita akan selalu wujud
Terdapat beberapa masalah tanpa mengira kaum dan
dengan aspek sosial dan budaya bangsa. Agar tidak membiarkan
penduduk, khususnya yang tradisi-tradisi setiap kaum tidak
berkaitan dengan cara hidup diabaikan, sistem pendidikan
tradisional mereka. Bagi orang merupakan titik permulaan
Melayu, adat resam adalah satu untuk mewariskan kebudayaan
warisan keluarga yang sangat di dalam Malaysia.
penting untuk dijunjung tinggi.
Namun, warga saat ini memilih untuk 38
melanggar pantang larang tersebut
karena lebih memilih mengikuti cara
modern dan barat.

RUJUKAN

-Hasnah Hussiin. (2020, September 22). Penubuhan Malaysia satukan penduduk
pelbagai kaum.
https://www.bharian.com.my/rencana/komentar/2020/09/730526/penubuhan-
malaysia- satukan-penduduk-pelbagai-kaum



-Jane Ho Mei Ying. (2020, September 17). ULASAN | Semarakkan hubungan antara
kaum.
https://www.malaysiakini.com/news/542668

-Kementerian Kebudayaan, K. d. (2005). Dasar & Strategi Pembangunan Industri
Muzik Malaysia. Kuala Lumpur: Kementerian Kebudayaan, Keseniaan dan Warisan
Malaysia.

-Norshafawati Saari, Asiah Sarji & Fuziah Kartini Hassan Basri. (2010). Jurnal
Komunikasi,Malaysian Journal of Communication. MUZIK DAN PEMBANGUNAN
SOSIAL: PAPARAN DASAR INDUSTRI HIBURAN DALAM AKAHBAR-AKHBAR DI MALAYSIA,
47-65.

-Ramli, N. A. (2015, October 31). Gamelan Melayu ( Terengganu ). Retrieved from
Cupdf:
https://pdfcoffee.com/nota-kuliah-2-gamelan-melayu-new-pdf-free.html

-Ting, H. J. (2012, Oktober 10). PENGENALAN DAN SEJARAH GHAZAL . Retrieved from
PDFCOFFEE:
https://pdfcoffee.com/ghazal-pdf-free.html

-Wikipedia. (2021, Ogos 6). Muzik Malaysia. Retrieved from Wikipedia:
https://ms.wikipedia.org/wiki/Muzik_Malaysia#Muzik_tradisional

-Wikipedia contributors. (2022b, January 13). Suku Bidayuh. Wikipedia Bahasa
Melayu, ensiklopedia bebas. Retrieved June 10, 2022, from
https://ms.wikipedia.org/wiki/Suku_Bidayuh

-Wikipedia contributors. (2022c, January 24). Orang India Malaysia. Wikipedia
Bahasa Melayu, ensiklopedia bebas. Retrieved June 10, 2022, from
https://ms.wikipedia.org/wiki/Orang_India_Malaysia

39