HIBAH

HIBAH

Disampaikan oleh:

USTZH WAN AZILAH BT WAN HUSIN

PENGERTIAN HUKUM

Pemberian harta oleh seseorang Sunat - digalakkan dalam
kepada seseorang yang lain atas Islam terutama sekali
dasar kasih sayang / sukarela
tanpa pertukaran atau balasan kepada kaum keluarga
terdekat
('iwad).

DALIL HIBAH

Firman Allah dalam Sْ‫َن‬ur‫ِطب‬ah‫ن‬A‫إ‬nَِ‫ف‬-Nْ‫ة‬isَ‫ل‬a‫ح‬:ِ‫ن‬4‫َهنِيَصئْاُدقََّامتِِريِهئ َْاّْن‬ ‫الَنّ َساء‬ ‫َوآتُوْا‬
ُْ‫فَ ُكلُوه‬ ‫نَفسْا‬
ُ‫لَ ُك ْم َعن َشيْءْ ِّمنْه‬

Dan berikanlah kepada perempuan-perempuan itu

maskahwin-maskahwin mereka sebagai pemberian yang

wajib. Kemudian jika mereka dengan suka hatinya

memberikan kepada kamu sebahagian dari maskahwinnya

maka makanlah (gunakanlah) pemberian (yang halal) itu

sebagai nikmat yang lazat, lagi baik kesudahannya.

rukun

hIbah

1. PEMBERI HIBAH (AL-WAHIB)

1. Berakal 2. Baligh

3. Rushd 4. Pemilik barang

(matang dan yang dihibahkan
berkemampuan
menguruskan harta) ❑ Hibah oleh dibuat tanpa had
❑ Boleh hibah pd org Islam / kafir

2. PENERIMA HIBAH (AL-MAWHUB LAHU)

Berupaya Jika penerima Penerima
memiliki harta hibah bukan hibah mestilah
mukalaf, hibah menerima harta
sama ada boleh diberikan yang dihibahkan
mukalaf atau kepada walinya dan berkuasa
bukan mukalaf. / pemegang memegangnya.
amanah bagi
pihaknya

3. HARTA YANG DIHIBAHKAN (AL-MAWHUB)

Diharuskan Bermanfaat/ Milik pemberi
syarak bernilai di hibah
sisi syarak
Boleh
diserahmilik Wujud Harta itu tidak bersambung
semasa dengan harta pemberi hibah
dihibahkan yang tidak boleh dipisahkan

4. SIGHAH

01 02

Ada persamaan antara ijab & qabul. Tidak dikenakan syarat tertentu

03 04

Tidak disyaratkan dengan tempoh Contoh lafaz ijab (pemberian)
masa tertentu ❑ Sarih - “Aku berikan barang ini kepadamu”
❑ Kinayah - “Aku serahkan hak milik
kepadamu”

Contoh lafaz qabul (penerimaan)
❑ “aku terima”, “aku reda” dan sebagainya.

jenIs2

hIbah

JENIS-JENIS HIBAH

HIBAH AL-'UMRA HIBAH AL-RUQBA
Pemberian sementara yang Pemberian bersyarat yang
merujuk kepada hayat salah ditentukan oleh pemberi hibah di
seorang sama ada pemberi hibah mana harta hibah akan menjadi
atau penerima hibah. milik penerima hibah sekiranya
pemberi hibah meninggal dunia.

CONTOH Rumah ini aku hibahkan CONTOH Rumah ini aku hibahkan
kepada engkau selama mana engkau kepada engkau. Jika engkau mati dulu
hidup dan jika engkau mati maka ia maka rumah itu kembali kepada aku
kembali kepada aku atau warisku. dan jika aku mati dulu maka ia milikmu.

PENDAPAT ULAMA TENTANG HIBAH ‘UMRA & RUQBA

TIDAK HARUS HARUS .
➢ Bertentangan dengan ➢ Jika syarat tidak

akad hibah dinyatakan
➢ Ada syarat
➢ hibah yang bersifat Rasulullah s.a.w
bersabda :
sementara bukanlah
hibah tetapi adalah ““(Hibah) ‘umra dan
‘ariyah (pinjaman).
ruqba adalah
Rasulullah s.a.w bersabda diharuskan bagi
“Janganlah kamu memberi
(hibah) sama ada secara mereka”.
‘umra atau ruqba”.

hIkmat

hIbah

HIKMAT HIBAH

1. Membantu ekonomi umat Islam

2. Merapatkan ikatan persaudaraan

3. Menyemai sikap yang prihatin kepada masalah umat
yang hidup sezaman dengannya lalu memberi di saat
orang memerlukan, tidak meminta-minta walau pun
amat berhajat kepada sesuatu

4. Memupuk sifat pemurah tidak kedekut, pemaaf tidak
pendendam, dan sentiasa sukakan kebajikan dan
bersifat majikan

penerImaan
barang

PENERIMAAN BARANG (AL-QABD)

PENGERTIAN PENDAPAT ULAMA

Al-qabd (penerimaan barang) Mazhab Hanbali dan Maliki
bermaksud mendapat sesuatu, Tidak disyaratkan al-qabd dalam
menguasainya dan boleh melakukan sesuatu hibah, memadai dengan
tasarruf terhadap barang atau harta akad semata-mata
tersebut.
Abu Hanifah dan Syafie
SYARAT-SYARAT AL-QABD Penerimaan barang
merupakan salah satu dari
1. Mendapat kebenaran dan keizinan syarat sah hibah
pemberi hibah secara sarih
Mazhab Syafie
2. Harta yang dihibah tidak bercampur Akad hibah tidak sempurna kecuali
dengan harta lain selepas al-qabd.

3. Penerima hibah berkeahlian iaitu
baligh dan berakal.

KADAR HARTA HIBAH

KADAR HARTA DIHIBAH 5. Hanafi, Syafie, Maliki dan Abu
Yusuf, pemberian adil ialah
1. Jumhur ulamak (Hanafi, Maliki dan dengan cara menyamakan
Syafie) pemberian tersebut tanpa
❑sunat menyamakan pemberian membezakan di antara anak
❑makruh melebihkan yang lain lelaki dan anak perempuan.

2. Abu Yusuf, harus melebihkan 6. Hanbali & Muhammad bin
pemberian kepada sebahagian yg Hassan al-Shaybani
lain jika tidak menimbulkan Keadilan dalam hibah = kadar
bahaya pembahagian harta pusaka,
iaitu bahagian anak lelaki
3. Mazhab Hanbali, wajib adil dalam menyamai dua bahagian anak
pemberian hibah kepada anak- perempuan.
anak

4. Imam Malik, tidak boleh hibah
semua harta kepada sesetengah
anaknya dan tidak kepada yang
lain.

persoalan
semasa

HIBAH DALAM
AKAUN SIMPANAN

1. HIBAH DALAM AKAUN SIMPANAN

1. Bank akan 2. Hibah
memberikan ditentukan
berdasarkan
hibah jika keuntungan
mendapat
keuntungan bagi yang
pelanggan diperolehi.

3. Jumlah hibah 4. Hukumnya
tidak boleh adalah harus
ditetapkan & dibenarkan

dalam kontrak
kerana ia

adalah riba

hIbah dalam
takaful

2. HIBAH DALAM TAKAFUL 3. Bagi polisi takaful yang

1.Wang perlindungan yang masih menggunakan
dibayar boleh dihibahkan
apabila peserta takaful sistem penama sebagai
meninggal dunia kini
pemegang amanah, duit
2.Penama yang dinamakan
dalam polisi akan yg dapat tetap kena
menerima habuan sehingga
100% diagihkan mengikut

hukum faraid.

HIBAH SEMASA
MARAD AL-MAUT

3. HIBAH SEMASA MARAD AL-MAUT

PENGERTIAN CIRI-CIRI MARAD AL-MAUT :
Pemberian yg dibuat oleh seseorang yg sakit ➢ Sesuatu penyakit itu yang meyebabkan
tenat yg boleh membawa kematian
kematian.
WASIAT ➢ Sakit dalam masa satu tahun atau
Pemberi hibah MENINGGAL selepas lafaz
pemberian hibah = wasiat selepas masa satu tahun (dalam
➢ tidak melebihi 1/3 daripada harta si mati keadaan penyakit itu bertambah berat).
➢ Sesuatu penyakit itu boleh membuat
melainkan mendapat izin waris seseorang pesakit itu lupa atau lalai
➢ tidak diberikan kepada waris kecuali tentang kepentingan yang bersifat
keduniaan.
waris-waris lain telah bersetuju.

HIBAH
Pemberi hibah MASIH HIDUP selepas lafaz
pemberian hibah = hibah



4. HUKUM MENARIK BALIK HIBAH

1. ULAMA HANAFI

▪ Makruh menarik balik hibah walaupun telah berlaku penyerahan
(qabd) kecuali jika hibah itu dibuat dengan balasan (iwadh)

2. ULAMA SYAFIE, HANBALI DAN SEBAHAGIAN MALIKI
▪ Boleh tarik semula hibah jika belum diserahkan.

▪ Tidak boleh jika qabd telah berlaku kecuali hibah bapa, nenek

dan usul kepada anak-anaknya

3. IMAM AHMAD
▪ Haram menarik balik hibah kecuali hibah daripada usul kepada
anak-anaknya

# Sekiranya harta itu telah dijual, diwakaf / dihibah kepada orang
lain, maka hibah berkenaan tidak boleh ditarik balik lagi.