หนังสือเล่มเล็ก วิเคราะห์ เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย

หนังสือเล่มเล็ก
วิเคราะห์ เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย
บทที่ ๒๑-๓๒

จัดทำโดย

นายปุณณวิช ธรรมประเสริฐ ม.๕/๑ เลขที่ ๑
นายกิตติโชติ กิจโชติดำรง ม.๔/๑ เลขที่ ๘

นางสาวภคนันท์ ธรรมอารี ม.๕/๑ เลขที่ ๒o
นางสาวบุญญิสา เกริกชวลิตกุล ม.๕/๑ เลขที่ ๒๖



พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๑(๑๕๐) ๏ สระเทินสระทกแท้ ไทถวิล อยู่เฮย
ฤๅใคร่คลายใจจินต์ จืดสร้อย
คำนึงนฤบดินทร์ บิตุเรศ พระแฮ
พระเร่งลานละห้อย เทวษไห้โหยหา



คำศัพท์ที่ควรรู้

จืดสร้อย หมายถึง คลายความเศร้า
นฤบดินทร์ หมายถึง จอมกษัตริย์ ในที่นี้คือ พระเจ้านันทบุเรง
บิตุเรศ หมายถึง บิดา
เทวษ หมายถึง การคร่ำครวญ

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

พระมหาอุปราชาทรงสดับคำโหรก็ทรงเชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่ง
พวกโหรอาจจะทูลเพื่อให้คลายกังวล ทรงคิดถึงพระราชบิดา
จึงมีพระทัยโศกเศร้าโหยไห้

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๒(๑๕๑) ๏ อ้าจอมจักรพรรดิผู้ เพ็ญยศ
แม้พระเสียเอารส แก่เสี้ยน
จักเจ็บอุระระทด ทุกข์ใหญ่ หลวงนา
ถนัดดั่งพาหาเหี้ยน หั่นกลิ้งไกลองค์



คำศัพท์ที่ควรรู้

เหี้ยน หมายถึง หมด,ไม่เหลือ
ระทด หมายถึง สลดใจ มีจิตใจหวั่นไหวเพราะความโศกสลด

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

ถ้าพระราชบิดาจะทรงสูญเสียพระโอรสแก่ข้าศึกพระองค์
จะทรงเจ็บพระทัยเป็นทุกข์ใหญ่หลวงขนาดไหน ราวกับว่า
ทรงสูญเสียแขนทั้งสองข้างไป

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๓(๑๕๒) ๏ ณรงค์นเรศวร์ด้าว ดัสกร
ใครจักอาจออกรอน รบสู้
เสียดายแผ่นดินมอญ พลันมอด ม้วยแฮ
เหตุบ่มีมือผู้ อื่นต้านทานเข็ญ



คำศัพท์ที่ควรรู้

ดัสกร หมายถึง ข้าศึก,ศัตรู

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

ในการรบกันพระนเรศวรผู้เป็นศัตรู ใครจะสามารถออกมาสู้
รบได้ คงจะต้องเสียแผ่นดินมอญ คงพินาศย่อยยับ เพราะไม่มีผู้
จะหาญสู้ต้านทานได้

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๔(๑๕๓) ๏ เอ็นดูภูธเรศเจ้า จอมถวัลย์
เปลี่ยวอุระราชรัน- ทดแท้
พระชนม์ชราครัน ครองภพ พระเอย
เกรงบพิตรจักแพ้ เพลี่ยงพล้ำศึกสยาม



คำศัพท์ที่ควรรู้

ภูธเรศ หมายถึง พระราชา,พระเจ้าแผ่นดิน
ถวัลย์ หมายถึง ทรง,ครอง

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

น่าสงสารพระราชบิดา ที่จะทรงเปล่าเปลี่ยวและโศกเศร้าพระทัย
พระองค์ทรงพระราชภาพมากแล้ว เกรงว่าจะทรงเพลี่ยงพล้ำพ่าย
แพ้ในศึกสยามครั้งนี้

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๕(๑๕๔) ๏ สงครามครานี้หนัก ใจเจ็บ ใจนา
เรียมเร่งแหนงหนาวเหน็บ อกโอ้
ลูกตายฤใครเก็บ ผีฝาก พระเอย
ผีจักเท้งที่โพล้ ที่เพล้ใครเผา



คำศัพท์ที่ควรรู้

เท้ง หมายถึง ทิ้ง

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

การศึกสงครามในครั้งนี้เป็นที่หนักใจหนักหนา พระองค์ทรง
หนาวเหน็บพระทัย หากต้องตายไปในสนามรบใครจะนำร่างกลับไป
ศพคงจะถูกทิ้งไว้ไร้คนเผาเป็นแน่

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๖(๑๕๕) ๏ พระเนานัคเรศอ้า เอองค์
ฤๅบ่มีใครคง คู่ร้อน
จักริจักเริ่มรงค์ ฤๅลุ แล้วแฮ
พระจักขุ่นจักข้อน จักแค้นคับทรวง



คำศัพท์ที่ควรรู้

ข้อน หมายถึง ตี,ทุบ,ค่อน

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

พระบิดาคงประทับอยู่ในพระนครเพียงลำพังพระองค์คงไม่มี
ใครเป็นคู่คิดในยามศึกสงคราม ในการจะริเริ่มดำเนินการศึก
พระองค์คงคับแค้นพระทัยเป็นแน่

พระมหาอุปราชาทรงรำพันถึงพระราชบิดา

๒๗(๑๕๖) ๏ พระคุณตวงเพียบพื้น ภูวดล
เต็มตรลอดแหล่งบน บ่อนใต้
พระเกิดพระก่อชนม์ ชุบชีพ มานา
เกรงบ่ทันลูกได้ กลับเต้าตอบสนอง



คำศัพท์ที่ควรรู้

ภูวดล หมายถึง ผืนแผ่นดิน
ตรลอด หมายถึง ตลอด
ชนม์ หมายถึง การเกิด

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

พระคุณของพระราชบิดามีมากเท่าผืนแผ่นดิน เต็มตลอดไปทั้ง
เบื้องบนและเบื้องล่าง พระองค์ทรงให้ชีวิต ให้การชุบเลี้ยงจนเติบ
ใหญ่มา เกรงว่าลูกจะไม่ได้กลับมาตอบแทนพระคุณ

พระสุบินและพระนิมิตของสมเด็จพระนเรศวร

๒๘(๒๐๑) ๏ เทวัญแสดงเหตุให้ สังหรณ์ เห็นแฮ
เห็นกระแสสาคร หลั่งล้น
ไหลลบวนาดอน แดนตก ทิศนา
พระแต่เพ่งฤๅพ้น ที่น้ำหนองสาย



คำศัพท์ที่ควรรู้

เทวัญ หมายถึง หมู่เทวดา
กระแสสาคร หมายถึง กระแสน้ำ
ไหลลบวนาดอน แดนตก ทิศนา หมายถึง น้ำที่ไหลมาจากทิศ
ตะวันตก(ของกรุงศรีอยุธยา)จนท่วมแผ่นดิน

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

สมเด็จพระนเรศวร ทรงพระสุบินนิมิต แสดงลางสังหรณ์
(ในทางดี) ว่าพระองค์ได้ทอดเห็นพระเนตรเห็นกระแสน้ำไหลบ่า
ท่วมป่าสูงทางทิศตะวันตก ทรงเพ่งมองเป็นแนวยาวจนสุดสาย
พระเนตร

พระสุบินและพระนิมิตของสมเด็จพระนเรศวร

๒๙(๒๐๒) ๏ พระกรายกรย่างเยื้อง จรลี
ลุยมหาวารี เรี่ยวกว้าง
พอพานพะกุมภีล์ หนึ่งใหญ่ ไสร้นา
โถมปะทะเจ้าช้าง จักเคี้ยวขบองค์



คำศัพท์ที่ควรรู้

จรลี หมายถึง เดินเยื้องกาย
กุมภีล์ หมายถึง จระเข้
เจ้าช้าง หมายถึง สมเด็จพระนเรศวร

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

สมเด็จพระนเรศวรเสด็จพระราชดำเนินลุยกระแสน้ำอันไหล
เชี่ยวกว้างใหญ่ ขณะนั้นได้มีจระเข้ใหญ่ตัวหนึ่งได้เข้ามาโถมปะทะ
จะกัดพระองค์

พระสุบินและพระนิมิตของสมเด็จพระนเรศวร

๓๐(๒๐๓) ๏ พระทรงแสงดาบแก้ว กับกร
โจมประจัญฟันฟอน เฟื่องน้ำ
ต่างฤทธิ์ต่างรบรอน ราญชีพ กันแฮ
สระท้านทุกถิ่นท่าถ้ำ ท่งท้องชลธี



คำศัพท์ที่ควรรู้

ฟันฟอน หมายถึง ฟันจนแหลกย่อยยับ
ชลธี หมายถึง น้ำ

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

สมเด็จพระนเรศวรทรงใช้ดาบต่อสู้จระเข้ ทรงต่อสู้จู่โจมฟาด
ฟันแทงจนน้ำฟุ้งกระจายทั้งคนทั้งจระเข้ ได้ต่อสู้กันอย่างเต็มกำลัง
เพื่อหวังจะปลิดชีวิตของอีกฝ่ายหนึ่งให้ได้ ส่งเสียงดังไปทั่วท้องน้ำ

พระสุบินและพระนิมิตของสมเด็จพระนเรศวร

๓๑(๒๐๔) ๏ นฤบดีโถมถีบสู้ ศึกธาร
ฟอนฟาดสุงสุมาร มอดม้วย
สายสินธุ์ซึ่งนองพนานต์ หายเหือด แห้งแฮ
พระเร่งปรีดาด้วย เผด็จเสี้ยนเศิกกษัย



คำศัพท์ที่ควรรู้

นฤบดี หมายถึง พระราชา ในที่นี้คือ พระนเรศวร
ศึกธาร หมายถึง ศึกในน้ำ คือ สู้รบกับจระเข้
สุงสุมาร หมายถึง จระเข้
สายสินธุ์ หมายถึง สายน้ำ
พนานต์ หมายถึง ป่า

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

สมเด็จพระนเรศวรทรงต่อสู้กับจระเข้สามารถใช้พระแสงดาบ
ฆ่าจระเข้จนตาย แล้วในทันใดนั้นเอง น้ำที่ท่วมนองป่าก็เหือดแห้ง
ไปพระองค์ทรงดีพระทัยว่าคงจะกำจัดเสี้ยนสงครามได้สำเร็จ

พระสุบินและพระนิมิตของสมเด็จพระนเรศวร

๓๒(๒๐๕) ๏ ทันใดดิลกเจ้า จอมถวัลย์
สร่างผทมถวิลฝัน ห่อนรู้
พระหาพระโหรพลัน พลางบอก ฝันนา
เร็วเร่งทายโดยกระทู้ ที่ถ้อยตูแถลง

คำศัพท์ที่ควรรู้


สร่างผทม หมายถึง ตื่นนอน
ถวิล หมายถึง คิด,คิดถึง
ห่อน หมายถึง ไม่

ถอดคำประพันธ์ได้ว่า

ทันใดนั้น สมเด็จพระนเรศวรก็ทรงตื่นจากพระบรรทมเมื่อทรง
รู้ว่ามีนิมิตฝันจึงมีรับสั่งเรียกหาโหรมาทำนาย ให้รีบทำนายนิมิตฝัน

วิเคราะห์วรรณกรรม
โวหารภาพพจน์ที่ปรากฏ ได้แก่
อุปมา

๒๒(๑๕๑) ๏ อ้าจอมจักรพรรดิผู้ เพ็ญยศ

แม้พระเสียเอารส แก่เสี้ยน

จักเจ็บอุระระทด ทุกข์ใหญ่ หลวงนา

ถนัดดั่งพาหาเหี้ยน หั่นกลิ้งไกลองค์

๒๗(๑๕๖) ๏ พระคุณตวงเพียบพื้น
ภูวดล

เต็มตรลอดแหล่งบน บ่อนใต้

พระเกิดพระก่อชนม์ ชุบชีพ มานา

เกรงบ่ทันลูกได้ กลับเต้าตอบสนอง

วิเคราะห์วรรณกรรม
โวหารภาพพจน์ที่ปรากฏ ได้แก่
อุปลักษณ์

๒๒(๑๕๑) ๏ อ้าจอมจักรพรรดิผู้ เพ็ญยศ

แม้พระเสียเอารส แก่เสี้ยน

จักเจ็บอุระระทด ทุกข์ใหญ่ หลวงนา

ถนัดดั่งพาหาเหี้ยน หั่นกลิ้งไกลองค์

ในบทนีี้ คือคำว่า เสี้ยน เป็นการเปรียบ
เทียนศัตรูเป็นเสี้ยน

วิเคราะห์วรรณกรรม
โวหารภาพพจน์ที่ปรากฏ ได้แก่
บุคคลวัติ

๒๓(๑๕๒) ๏ ณรงค์นเรศวร์ด้าว ดัสกร

ใครจักอาจออกรอน รบสู้

เสียดายแผ่นดินมอญ พลันมอด ม้วยแฮ

เหตุบ่มีมือผู้ อื่นต้านทานเข็ญ




ในบทนีี้ กล่าวว่า แผ่นดินมอญพลันมอดม้วย ซึ่งแผ่นดินมอญไม่ใช่คน
แต่แสดงกิริยาอาการของคน

วิเคราะห์วรรณกรรม ภูวดล
บ่อนใต้
โวหารภาพพจน์ที่ปรากฏ ได้แก่ ชุบชีพ มานา
กลับเต้าตอบสนอง
อธิพจน์

๒๗(๑๕๖) ๏ พระคุณตวงเพียบพื้น
เต็มตรลอดแหล่งบน
พระเกิดพระก่อชนม์
เกรงบ่ทันลูกได้



ในบทนีี้ เป็นการเปรียบเทียบพระคุณของพระบิดาว่ามีมากกว่าแผ่นดิน
ยิ่งใหญ่กว่าชั้นสวรรค์ชั้นฟ้าหรือบาดาล เป็นการกล่าวเกินจริง

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นคำที่ปรากฏ ได้แก่
การซ้ำคำ

๒๖(๑๕๕) ๏ พระเนานัคเรศอ้า เอองค์

ฤๅบ่มีใครคง คู่ร้อน

จักริจักเริ่มรงค์ ฤๅลุ แล้วแฮ

พระจักขุ่นจักข้อน จักแค้นคับทรวง




ในบทนีี้ มีการซ้ำคำว่า จัก

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๑(๑๕๐) ๏ สระเทินสระทกแท้ ไทถวิล อยู่เฮย

ฤๅใคร่คลายใจจินต์ จืดสร้อย

คำนึงนฤบดินทร์ บิตุเรศ พระแฮ

พระเร่งลานละห้อย เทวษไห้โหยหา




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
สระเทิน-สระทก-แท้-ไท-ถวิล , ใคร่-คลาย , ใจ-จินต์-จืด ,
ลาน-ละ , ไห้-โหย-หา

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๒(๑๕๑) ๏ อ้าจอมจักรพรรดิผู้ เพ็ญยศ

แม้พระเสียเอารส แก่เสี้ยน

จักเจ็บอุระระทด ทุกข์ใหญ่ หลวงนา

ถนัดดั่งพาหาเหี้ยน หั่นกลิ้งไกลองค์




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ

จอม-จักร , พรรดิ-ผู้-เพ็ญ , จัก-เจ็บ , ระ-ระ , ใหญ่-หลวง ,

หา-เหี้ยน-หั่น , กลิ้ง-ไกล

การเล่นเสียงสัมผัสสระ

ระ-ระ , พา-หา

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๓(๑๕๒) ๏ ณรงค์นเรศวร์ด้าว ดัสกร

ใครจักอาจออกรอน รบสู้

เสียดายแผ่นดินมอญ พลันมอด ม้วยแฮ

เหตุบ่มีมือผู้ อื่นต้านทานเข็ญ




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
ด้าว-ดัส , อาจ-ออก , รอน-รบ , มอด-ม้วย , มี-มือ

การเล่นเสียงสัมผัสสระ

ต้าน-ทาน

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ
จอมถวัลย์
๒๔(๑๕๓) ๏ เอ็นดูภูธเรศเจ้า

เปลี่ยวอุระราชรัน- ทดแท้

พระชนม์ชราครัน ครองภพ พระเอย

เกรงบพิตรจักแพ้ เพลี่ยงพล้ำศึกสยาม




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
เจ้า-จอม , ระ-ราช-รัน , ทด-แท้ , ชนม์-ชรา , ครัน-ครอง ,
ภพ-พระ , แพ้-เพลี่ยง-พล้ำ

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๕(๑๕๔) ๏ สงครามครานี้หนัก ใจเจ็บ ใจนา

เรียมเร่งแหนงหนาวเหน็บ อกโอ้

ลูกตายฤใครเก็บ ผีฝาก พระเอย

ผีจักเท้งที่โพล้ ที่เพล้ใครเผา




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
คราม-ครา , ใจ-เจ็บ-ใจ , เรียม-เร่ง , แหนง-หนาว-เหน็บ ,
อก-โอ้ , เท้ง-ที่โพล้-ที่เพล้

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๖(๑๕๕) ๏ พระเนานัคเรศอ้า เอองค์

ฤๅบ่มีใครคง คู่ร้อน

จักริจักเริ่มรงค์ ฤๅลุ แล้วแฮ

พระจักขุ่นจักข้อน จักแค้นคับทรวง




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
เนา-นัค , อ้า-เอ-องค์ , ใคร-คง-คู่ , จักริ-จักเริ่ม-รงค์-ฤา-ลุ-แล้ว ,
จักขุ่น-จันข้อน-จักแค้น-คับ

วิเคราะห์วรรณกรรม ภูวดล
บ่อนใต้
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่ ชุบชีพ มานา
กลับเต้าตอบสนอง
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๗(๑๕๖) ๏ พระคุณตวงเพียบพื้น
เต็มตรลอดแหล่งบน
พระเกิดพระก่อชนม์
เกรงบ่ทันลูกได้



การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
เพียบ-พื้น , บน-บ่อน , พระเกิด-พระก่อ , ชนม์-ชุบ-ชีพ , เต้า-ตอบ

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๘(๒๐๑) ๏ เทวัญแสดงเหตุให้ สังหรณ์ เห็นแฮ

เห็นกระแสสาคร หลั่งล้น

ไหลลบวนาดอน แดนตก ทิศนา

พระแต่เพ่งฤๅพ้น ที่น้ำนองสาย




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
เหตุ-ให้ , ดอน-แดน , น้ำ-นอง

วิเคราะห์วรรณกรรม จรลี
เรี่ยวกว้าง
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่ หนึ่งใหญ่ ไสร้นา
จักเคี้ยวขบองค์
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๒๙(๒๐๒) ๏ พระกรายกรย่างเยื้อง
ลุยมหาวารี
พอพานพะกุมภีล์
โถมปะทะเจ้าช้าง



การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
กราย-กร , พอ-พาน-พะ

การเล่นเสียงสัมผัสสระ
ปะ-ทะ

วิเคราะห์วรรณกรรม กับกร
เฟื่องน้ำ
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่ ราญชีพ กันแฮ
ท่งท้องชลธี
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๓๐(๒๐๓) ๏ พระทรงแสงดาบแก้ว
โจมประจัญฟันฟอน
ต่างฤทธิ์ต่างรบรอน
สระท้านทุกถิ่นท่าถ้ำ



การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
แก้ว-กับ-กร , ฟัน-ฟอน-เฟื่อง , ต่างฤทธิ์-ต่างรบรอน-ราญ ,
ท้าน-ทุก-ถิ่น-ท่า-ถ้ำ-ท่ง-ท้อง

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ

๓๑(๒๐๔) ๏ นฤบดีโถมถีบสู้ ศึกธาร

ฟอนฟาดสุงสุมาร มอดม้วย

สายสินธุ์ซึ่งนองพนานต์ หายเหือด แห้งแฮ

พระเร่งปรีดาด้วย เผด็จเสี้ยนเศิกกษัย




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
โถบ-ถีบ , สู้-ศึก , ฟอน-ฟาด , สุง-สุ , มอด-ม้วย , สาย-สินธุ์ ,
หาย-เหือด-แห้ง , ดา-ด้วย , เสี้ยน-เศิก-ษัย

วิเคราะห์วรรณกรรม
การเล่นเสียงที่ปรากฏ ได้แก่
การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะและสระ
๓๒(๒๐๕) ๏ ทันใดดิลกเจ้า จอมถวัลย์

สร่างผทมถวิลฝัน ห่อนรู้

พระหาพระโหรพลัน พลางบอก ฝันนา

เร็วเร่งทายโดยกระทู้ ที่ถ้อยตูแถลง




การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ
ใด-ดิ , เจ้า-จอม , พระหา-พระโหร , พลัน-พลาง , เร็ว-เร่ง , ทู้-ที่

วิเคราะห์วรรณกรรม
จินตภาพที่ปรากฏ ได้แก่
จินตภาพด้านการเคลื่อนไหว

๓๐(๒๐๓) ๏ พระทรงแสงดาบแก้ว กับกร

โจมประจัญฟันฟอน เฟื่องน้ำ

ต่างฤทธิ์ต่างรบรอน ราญชีพ กันแฮ

สระท้านทุกถิ่นท่าถ้ำ ท่งท้องชลธี

๓๑(๒๐๔) ๏ นฤบดีโถมถีบสู้
ศึกธาร

ฟอนฟาดสุงสุมาร มอดม้วย

สายสินธุ์ซึ่งนองพนานต์ หายเหือด แห้งแฮ

พระเร่งปรีดาด้วย เผด็จเสี้ยนเศิกกษัย

ข้อคิดและคุณค่า

ข้อคิดจากเนื้อหาที่ทำ

๑. สะท้อนให้เห็นถึงความกตัญญูของพระมหาอุปราชาที่มีต่อพระเจ้านันทบุเรง

คุณค่าจากเรื่อง


๑. เป็นวรรณคดีชั้นสูงของชาติซึ่งถือได้ว่าเป็นแบบอย่างที่ดีของวรรณคดีอื่นๆ

๒. ให้คุณค่าทางด้านวรรณศิลป์หลายประการ เช่น การเล่นคำ การแทรกบท

นิราศคร่ำครวญ การใช้โวหารต่างๆ การพรรณนาฉากที่ทำให้ผู้อ่านมีอารมณ์

ร่วม และเกิดความรู้สึกคล้อยตาม

๓. ให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และลักษณะผู้ฟังที่ดี

๔. ปลุกใจให้คนไทยรักและเทิดทูนแผ่นดินไทยจนพร้อมที่

จะเสียสละเพื่อบ้านเมือง