Kosbi Aktüel 9. Sayı

HUKUK

UYGULAMADA
TİCARİ İŞLEMLERDE

TAŞINIR REHNİ KANUNU

Av. Halil İbrahim Kovar
İzmir Barosu, Şahin Hukuk Bürosu Şirketler
Hukuku ve Danışmanlık Departmanı

Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin amacıyla imzalanacak olan rehin sözleşmesi
(KOBİ) finansmana erişim güçlüğünü kredi kuruluşları ile tacir, esnaf, çiftçi, üretici
ortadan kaldırmak ve ticari faaliyetleri örgütü, serbest meslek erbabı gerçek ve tü-
için gerekli finansman kaynaklarını gelenek- zel kişiler ile tacir ve/veya esnaflar arasında
sel teminat araçlarının yanında alternatif un- kurulacaktır. TRK kapsamında kurulacak re-
surlarla sağlamak 1 amacıyla kabul edilen Ti- hin sözleşmesi, ticari işletmenin kayıtlı bu-
cari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TRK) 1 lunduğu sicil çevresindeki bir noter tarafın-
Ocak 2017 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş- dan tanzim edilecektir. Sözleşmede, rehne
tir. TRK ile birlikte işletmeler tarafından te- dair unsurların tam listesinin ayırt edilmele-
min edilmesi planlanan müstakbel varlıklar rini mümkün kılacak özellikleri ile birlikte yer
ile taşınır varlıkların getirileri de rehin edile- alması gerekmektedir. 2 TRK uyarınca rehin
bilecek unsurlar arasına alınmıştır. Oluşturu- sözleşmesinin düzenlenmesi ile Rehinli Taşı-
lan Rehinli Taşınır Sicili ile taşınır rehinlerinin nır Sicilinde tesis edilen işlemler vergi, resim,
aleniyeti ve takibinin sağlanması hedeflen- harç ve değerli kağıt bedelinden muaftır.
miştir. Yine, rehin alacaklılarının rehin hak-
larını güvence altına almak amacıyla rehnin Taşınır rehninin konusu
paraya çevrilmesinde etkin yöntemler belir- TRK’da öngörülen usule uygun olarak üze-
lenmiştir. rinde rehin hakkı kurulabilecek taşınır varlık-
lar tahdidi (sınırlayıcı) olarak belirlenmiştir.
Taşınır rehninin kuruluşu Kanuna göre üzerinde rehin hakkı kurulabi-
TRK kapsamında rehin hakkını tesis etmek lecek taşınır varlıklar şunlardır:

50

“TRK ile birlikte kurulacak teslimsiz taşınır rehin
hakkının tesisi, üçüncü kişilere karşı hüküm

ifade etmesi, rehinli alacaklılar arasında öncelik
hakkının belirlenmesi, rehinli taşınır varlık ile

alacağın devrinin tescili amacıyla “Rehinli Taşınır
Sicili” (TARES) kurulması öngörülmüştür.”

Önemli düzenlemeler edilmemesi (temerrüt) halinde ala-
Bir taşınır üzerinde rehin kurulmuş caklı, Roma Hukuku’ndan beri ke-
olduğunun üçüncü kişilere karşı sin olarak hükümsüz sayılan 4 “lex
görülebilir bir biçimde ortaya çık- commissoria” (fazlaya el koyma)
ması, taşınırların tedavülündeki gü- yasağına kanuni istisna getirildiğin-
veni sağlamak bakımından önemli den genel icra hükümleri uyarınca
bir şarttır. 3 TRK ile birlikte kurula- “rehinli taşınırın mülkiyetinin dev-
cak teslimsiz taşınır rehin hakkının rini” talep edebilecektir. Mülkiye-
tesisi, üçüncü kişilere karşı hüküm tin devri halinde rehinli taşınırın
ifade etmesi, rehinli alacaklılar ara- belirlenen değerinin birinci dere-
sında öncelik hakkının belirlenme- ce alacaklının toplam alacağından
si, rehinli taşınır varlık ile alacağın fazla olması durumunda, aradaki
devrinin tescili amacıyla “Rehinli fark miktarından, diğer derecedeki
Taşınır Sicili” (TARES) kurulması alacaklılara karşı, birinci derece ala-
öngörülmüştür. Bu sayede taşın- caklı ile rehin veren müteselsilen
maz rehninde uygulanan “derece sorumlu olacaktır.
sisteminin” kıyas yoluyla taşınır
rehninde de uygulanması öngö- 1 Ocak 2017’den itibaren
rülmüştür. TRK ile ticari işletme sayılarla taşınır rehni 5
veya esnaf işletmesi rehinleri bakı- • 5828 rehin sözleşmesi imzalan-
mından ticari hayatın devamlılığını
sağlamak amacıyla yandaki abloda dı.
gösterilen taşınır varlıkların işlet- • 2740 esnaf ve 1984 tacir işlem
menin borcunu karşılaması halin-
de, işletmenin tümü üzerinde rehin yaptı.
kurulması yasaklanmıştır. TRK ile • 454.077 adetle en fazla alacak-
getirilen önemli bir diğer değişiklik
olarak; güvence olarak taşınır rehni lar rehne konu oldu.
tesis edilen borcun zamanında ifa • 37.133 makine ve teçhizat ile

10.948 stok rehnedildi.
• 4630 hayvan, 3975 ticari plaka

ve ticari hat rehnedildi.
• 6,7 milyar lira, 403 milyon dolar

ve 159 milyon avroluk finans-
man sağlandı.

1 Genel Gerekçe (Y.D. 26, Y.Y. 1, TBMM S. Sayısı: 418, s.4-5).
2 ANTALYA, O. Gökhan/ ACAR, Faruk:Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, İstanbul, 2017, s.37.
3 OĞUZMAN, Kemal/SELİÇİ, Özer/OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe: Eşya Hukuku, İstanbul, 2006, s. 785.
4 SEROZAN, Rona: Taşınır Eşya Hukuku, İstanbul, 2007, s. 350.
5 TNB Başkanı Yunus Tutarın AA’ya yaptığı açıklamalar uyarınca 1 Ocak-8 Eylül 2017 tarihleri arasındaki TARES verileridir.
Erişim Tarihi, 13.11.17, (http://aa.com.tr/tr/ekonomi/vatandas-en-cok-alacagini-rehin-gosterdi/912915).

51

İŞ GÜVENLİĞİ 6331 İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ YASASI

İŞVERENE KÜLFET Mİ?

Umut Cingi edilebilir ortam ısısının stabil olma- da gerekli termal konfor sağlanarak
Makine Mühendisi ISG Uzmanı (A sınıfı) ması, işverenin ilk aşamada dikkate personelin sağlıklı bir ortamda çalış-
almadığı fakat personel memnuni- masını işveren sağlamalıdır. Termal
6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Ka- yeti ve çalışma verimini etkileyen şu konforu sağlamak için yapılacaklar
nunu 20.06.2012 tarihinde faktörleri beraberinde getirmekte- işverene bir külfet midir? Bu değer-
hayatımıza girmiştir. En son dir; ısınabilmek için sık sık molalar lendirmeden sonra tekrar sormak
01.07.2017 tarihinde revize edilerek verilmesi, molalarda üretimden za- gerekir. Devletin ilgili birimlerinin
çeşitli uygulama tarihleri ötelenerek man kaybı yaşanması, soğuk algınlığı firma kontrollerini kusursuz ve pe-
çalışanları korumaya devam etmek- hastalıkları ve benzeri riskler. riyodik zamanlı yapması koşuluyla,
tedir. Termal koşullara bağlı ihtimaller ara- kanunda yazanlar firmalarca gerek-
Kısaca ISG kanunu olarak anılan ve sında söz ettiğimiz hastalık durumu tiği şekilde uygulandığı takdirde bu
alt kırınımlarında birçok yönetmelik söz konusu olduğunda, çalışanın külfet değil bir avantaj sağlayacaktır.
ve tebliğ ile desteklenen içi dolu an- raporlu olma durumu ve raporun Zaman içinde maliyetler düşecek,
cak geliştirilmesi gereken bir kanun- süresi boyunca iş kaybı. Günümüz çalışanlar huzurlu ve daha verimli ça-
dur. 2012 yılından 2017 yılına kadar şartlarında sağlık hizmeti sunan han- lışacaktır. Kaliteli ve verimli çalışma
8 kere değişiklik görmesi gelişmeye gi kuruluşa gidilirse gidilsin 3 güne koşulları maliyetlerin düşmesini ve
açık ve geliştirilmesi gereken bir ka- kadar rapor yazma konusunda he- kazancın bu koşullara bağlı artmasını
nun olduğunu da göstermektedir. kimlerimizin pek de sakınca görme- sağlayacaktır.
6331 ISG kanunu; iş yerlerini tehlike diği bilinen bir gerçekken, mevcut Türkiye ISG konusunda adımlar at-
sınıfına ayırarak, iş yerlerinin perso- hastalığın ciddiyetine bağlı uygun maya çalıştıkça işverenlerin baskısı
nel sayısına bakarak uygulayacağı görüldüğü takdirde en az 1 hafta-10 neticesinde tekrar emeklemeye geç-
emniyet ve koruma tedbirlerinin gün rapor alma esnekliğini her çalı- mektedir. Global realite göz önün-
alınması gerektiğini, işverenin ve ça- şan kullanacaktır. Hal bu olunca mo- de bulundurulduğunda Türkiye’nin
lışanın yapmakla yükümlü olduklarını lalarda kaybedilen saatler ve raporlu emeklemeye değil koşmaya ihtiyacı
anlatan bir kanundur. olan personelin çalıştırılamadığı gün vardır. Rakiplerimiz, paydaşlarımız
Bu kanun insan hayatına önem veren ve saatler alt alta konup toplandığın- bizden çok öndedir. (İngiltere, Ame-
ve kanunu eksiksiz uygulayan firma- da işverenin kar edeyim derken zarar rika, Almanya vs.) İleride dediğimiz
lara denetimsizlik nedeniyle bir kül- yaratacak sonuçlara sebebiyet verdi- ülkelerin ISG kanunlarının tarihçesi-
fet de getirmektedir. Uzun vadede ği aşikârdır. İşlerin yetişmesi için di- ne baktığımızda 100 yıllar öncesine
bakıldığında emniyetli çalışma orta- ğer personelin yaptığı fazla mesaile- dayanmaktadır, sömürü yıllarına…
mı yaratılması, çalışanların sağlıklı ve re ücret ödenerek tasarruf edilmeye ISG işlerini sıkıntı, zorluk, masraf vb.
huzurlu çalışması göz önünde bulun- çalışılan miktardan daha çok miktar olarak görmeyecek kültür düzeyi-
durulduğunda bir külfet değil avan- harcanması ise çabasıdır. Bu durum ne erişmek için eğitimimize yatırım
taj sağlamaktadır. ayrıca personelin huzursuzluğu, mo- yapmamız ve bu konjonktürde uzun
Örneğin 50 çalışanı bulunan bir fab- tivasyon düşüklüğü gibi sebepleri mesafe yol almamız gerekmektedir.
rikada iklimlendirme sistemi kurul- beraberinde getirecektir. Kazasız ve huzurlu günlerimiz olması
mamış veya maliyetler söz konusu ol- ISG kanuna göre; çalışma ortamın- dileğiyle.
duğundan aktif kullanılmıyor olabilir.
Firmanın bu tasarrufa yönelerek
ısıtma ve havalandırma sistemlerini
çalıştırmama seçimi; çalışanların ça-
lışma ortamında termal konfor şart-
larının gerekçelere bağlı sağlanma-
dığı anlamına gelmektedir. Kontrol

52



SAĞLIK

ŞİŞMANLIK,
UYKU APNESİ İÇİN

EN ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRÜ

Doç. Dr. Mehmet Sezai Taşbakan HALK ARASINDA “UYKU APNESİ” OLARAK DA BİLİNEN “OBSTRÜKTİF
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi UYKU APNE SENDROMU” 30 YAŞ ÜZERİ KADINLARIN YAKLAŞIK
YÜZDE DÖRDÜNDE, ERKEKLERİN YÜZDE DOKUZUNDA GÖRÜLEN
Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı OLDUKÇA CİDDİ VE YAŞAMI TEHDİT EDEBİLEN BİR HASTALIK.

Uyku sırasında, dil kökünün ve gündüz aşırı uyku halinden yakınır. başına uyku apnesinin bir bulgusu
yumuşak damak kaslarının Obstrüktif uyku apne sendromu en olarak kabul edilmemeli. Hastada
gevşeyip hava yolunu tam sık 40-65 yaşları arasında ortaya çı- uyku apne sendromu düşünmek
olarak kapatması apneye ya da kıs- kar. Her iki cinste görülebilir fakat için horlama ile birlikte özellikle
men kapatması hipopneye neden erkeklerde kadınlara göre iki kat uykuda nefes durması yakınmaları
oluyor. Uyku apnesi, sağlıksız bir fazladır. Kilolu, yüksek tansiyonlu sorgulanmalı. Uyku apnesinin diğer
uykunun yanı sıra baş ağrısı, kon- ve gürültülü horlaması ile üst so- önemli bulgusu da gündüz aşırı uy-
santrasyon ve günlük performans lunum yollarında yapısal bozuklu- kululuk hali. Gece boyunca tekrar-
azalması, unutkanlık, depresyon, ğu olan orta yaşlı erkeklerde uyku layan apneler ve ardından oluşan
sinirlilik, iş ve trafik kazaları gibi apne sendromu daha sık gelişir. Şiş- uyanmalar nedeniyle uyku bölün-
birçok sorunu da beraberinde geti- manlık, uyku apnesi için en önem- düğü için sabahları yorgun uyanma
riyor. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi li risk faktörüdür ve bu sendrom, ve gündüz aşırı uykululuk gözlenir.
Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı’n- şişman kişilerde 10–12 kat fazla Ayrıca uyku apnesinde baş ağrısı,
dan Doç. Dr. Mehmet Sezai Taşba- görülür. Kilo arttıkça görülme sıklı- konsantrasyon ve günlük perfor-
kan uyku apnesiyle ilgili sorularımı- ğının arttığı, kilo verilmesi ile azal- mans azalması, unutkanlık, depres-
zı yanıtladı. dığı biliniyor. Bunun yanı sıra çenesi yon, sinirlilik, cinsel isteksizlik ve
küçük ve geride olanlar ile kısa ve iktidarsızlık, gece sık idrar yapma,
Uyku apnesi nedir, kimlerde kalın boyunlularda da uyku apnesi idrar kaçırma, ağız kuruluğu, gece
daha sık görülür? ortaya çıkabiliyor. Sigara, alkol ve terlemesi ve reflü gibi diğer yakın-
Üst solunum yollarının uykuda ta- bazı uyku ilaçlarının kullanımı, uyku malar da görülebilir.
mamen veya kısmen tıkanması ile sırasında üst hava yollarının kapan-
kısa süreli nefes durmaları ile sey- ma eğilimini arttırıyor. Guatr hor- Uyku apnesinin günlük hayata
reder. Üst solunum yollarının tıka- monlarının az olması, büyüme hor- etkisi nedir?
narak nefesin en az 10 saniye sü- monlarının fazla olması ile ortaya Gündüz aşırı uykululuğa bağlı orta-
reyle tam olarak durmasına apne, çıkan bazı hormonal hastalıklar ile ya çıkan, hayatı tehdit eden trafik
nefesin azalmasına ise hipopne kadınlarda gebelik, yumurtalık kisti kazaları, ev ve iş ortamındaki ba-
denir. Apne ve hipopneler nedeniy- ve menopoz uyku apne sendromu sit kazalar uyku apne hastalarında
le uyku sırasında kan oksijen değe- riskini arttırıyor. sıklıkla gözleniyor. Bunun yanında
rinde sıklıkla düşmeler görülür. Sık hastaların çoğu yüksek tansiyon,
uyku bölünmesi nedeniyle hastalar Uyku apnesinin belirtileri nelerdir? şeker hastalığı ve kolesterol yük-
kaliteli ve kesintisiz bir uyku uyuya- Horlama toplumda sıklıkla karşılaşı- sekliği nedeniyle tedavi almak zo-
maz. Dinlenmeden uyanan hastalar lan bir yakınma ancak horlama tek runda kalıyor. Kalp krizi, felç, ani

54

kalp ritmi bozuklukları gibi ölümle
sonuçlanabilecek durumlar, uyku
apnesi hastalarında sağlıklı birey-
lerden daha sık görülüyor.

Uyku apnesinin tanısı nasıl “Özellikle gece uyku kında hasta bilgilendirilmeli. Sırt
konuyor? boyunca saat başına üstü yatış pozisyonunda apne ve
Uyku apnesi ile uyumlu belirtileri hipopneler daha kolay oluşabildi-
olan hastalar, bu konuda deneyimli gözlenen apne ve ğinden hastaların yan yatmalarını
göğüs hastalıkları, nöroloji ve kulak hipopne sayısı ile sağlamak için sırtlarına tenis topu
burun boğaz hastalıkları uzmanları uyku apnesinin şiddeti veya yastık koymaları önerilmeli.
tarafından kesin tanı için mutla- Uyku apnesinin tedavisini cerra-
ka uykusunda değerlendirilmeli. belirleniyor” hi tedavi, ağız içi araç uygulaması
Bunun için de halk arasında uyku ve CPAP (sürekli pozitif hava yolu
testi olarak bilinen polisomnografi Uyku apnesinin tedavisi var mı? basıncı) tedavisi olarak üçe ayıra-
yapılmalı. Uyku testi, hastanın bir Şişmanlık uyku apnesi için en biliriz. Özellikle orta ve ağır uyku
gece uyku laboratuvarında yatırı- önemli risk faktörü olduğu için tanı apne hastaları ile kalp hastalığı ve
larak uykusunun değerlendirildiği alan tüm hastalara kilo vermeleri inme gibi risk faktörleri olan bazı
bir tetkiktir. Uyku boyunca hasta- için gerekli tıbbi destek sağlan- hafif uyku apne hastalarına CPAP
da gözlenen horlama, nefes dur- malı. Bunun yanında alkol, sigara tedavisi verilmeli. Ağır olmayan
ması ve azalması, oksijen düşmesi ve uyku ilaçları gibi uyku apnesini uyku apnesi hastalarına diş hekim-
gibi bulgular deneyimli uzmanlar ortaya çıkaran ya da şiddetini art- leri tarafından uykuda kullanılmak
tarafından bilgisayar ortamında tıran alışkanlıklar ve tedaviler hak- üzere ağız içi araç tedavisi uygula-
yorumlanıyor. Gece uyku boyun- nabilir. Bu araçlar alt çenenin öne
ca saat başına gözlenen apne-hi- doğru gelmesine veya dilin geriye
popne indeksi ile uyku apnesinin doğru kaçmasına engel olarak üst
şiddeti belirleniyor. Apne-hipopne hava yollarının uyku sırasında açık
indeksi beşin altında ise uyku apne kalmasına yardımcı oluyor.
sendromu olmadığı ve yalnızca
horlaması bulunduğu söylenebilir.
Apne-hipopne indeksi beşin üze-
rinde ise uyku apnesi hastalığından
söz edilir.

* Uyku sırasında saat başına düşen apne - hipopne sayısı

55

İNSAN KAYNAKLARI

14. İNSAN
YÖNETİMİ ZİRVESİ

Serdar Kalaycıoğlu
Peryön Türkiye İnsan Yönetimi Derneği Ege
Şubesi Başkanı-Egeria Danışmanlık Kurucusu

İzmir Sabancı Kültür Merkezi’nde beşoğlu, teknoloji şirketleri Vestel, Bugün burada bu konuları konuşu-
19-20 Ekim 2017 tarihlerinde 14. Arçelik, SAP, Petkim, PWC, Oyak yoruz, hayatımıza, iş yapma biçim-
Ege İnsan Yönetimi Zirvesi “ge- Renault, Ford Otosan, Schneider lerimizde nasıl uygulayacağımızı/
lecek geldi” ana teması ile Peryön Electric, Denizbank, TEB, Vakıf uyguladığımızı tartışıyoruz. En
Türkiye İnsan Yönetimi Derneği Emeklilik gibi firmaların konuşma- önemlisi ise her şey inanılmaz hızla
Ege Şubesi tarafından gerçekleşti- cıları inovasyon, endüstri 4.0, insan değişirken sürdürülebilirliği sağla-
rildi. robotlar, Mars’a yolculuk, VUCA yabilmek için yeni yollar geliştiri-
Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın açılış ko- Dünyası (Değişken-volatile, belir- yoruz. Dün konuştuğumuz her şey;
nuşması ile başladı ve üstad, “İle- siz-uncertain, karmaşıkcomplex ve bugün burada, hayatımızın, işimi-
ride robotlarla yaşayacağız ama muğlak-ambigious dünya) şimdi zin içinde. Bunlara nasıl çözümler
onlar belirli işleri yapacak” dedi. konuştuğumuz ve daha uzun yıllar üreteceğimiz üzerinde güzel örnek
“Geçmişten geleceğe Türkiye’de konuşacağımız konular üzerinde ve uygulamalar ile dopdolu iki gün
iş hayatı” konulu konuşmasıyla ka- firmalar da neler yapıyor geleceğe geçirdik. Artık teknolojiye ayak
tılımcılara hitap eden tarihçi Prof. nasıl hazırlandılar ve önümüzde var uydurmanın ve invasyon, dijital,
Dr. İlber Ortaylı, sanal ortamının olan geleceğe nasıl hazırlanacakla- yapay zeka gibi oluşumlara ayak
giderek yaygınlaştığını söyleyerek rı konusunda uygulamalarını, bilgi uyduramayan şirketlerin beklediği
gelecekteki insanın konumuyla ilgi- ve düşüncelerini paylaştılar. zorluklar ortaya çıktı.
li değerlendirmelerini paylaştı. İn-
sanoğlunun en büyük vasfının duy-
gusallığı olduğunu belirten Ortaylı,
“İnsanın en üstün özelliği, düşünce
ve duygunun birbirine yön verme-
sidir. 20 sene sonra insanın banka
kurup banka satamayacağı, her
şeyi robotların yapacağı söyleniyor.
Gelecek robotlarla olmaz çünkü iki
robot konuşamaz. Konuşmak, kav-
ga etmek, duygularla tepki vermek
insanlara has özelliklerdir. Gelece-
ğimizi robotlarla planlayamayız.
Asrımız mühendislik asrıdır” diye-
rek konuşmasına devam etti.
Birbirinden değerli 31 konuşma-
cının bulunduğu zirvede, Ufuk
Tarhan, Acar Baltaş, Rıdvan Yirmi-

56



58

59

60