เครื่องมือวัดไฟฟ้าและวงจรปวส.1

1 แผนการจัดการเรียนรู้ บูรณาการคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม คุณลักษณะที่พึงประสงค์ และปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง วิชา เครื่องมือวัดไฟฟ้า รหัสวิชา 30104-0002 . ทฤษฎี 2 ปฏิบัติ 3 หน่วยกิต 3 . หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 หมวดวิชา ปรับพื้นฐานวิชาชีพ กลุ่มวิชา ปรับพื้นฐานวิชาชีพ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 . จัดท าโดย ครูผู้สอน นางสาวพรนิภา เรียงครุด . แผนกวิชา ช่างไฟฟ้าก าลัง . วิทยาลัยเทคนิคนนทบุรี ส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

2 ค าน า แผนการจัดการเรียนรู้ มุ่งเน้นฐานสมรรถนะและบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัสวิชา 30104–0002 เล่มนี้ ได้จัดท าขึ้นเพื่อใช้เป็นคู่มือประกอบการสอน หรือ เป็นแนวทางการสอน ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 ส านักงานคณะกรรมการ การอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เนื้อหาแบ่งออกเป็น 12 หน่วยการเรียนรู้ โดยหน่วยที่ 1 – 5 เป็นเนื้อหาเกี่ยวกับความปลอดภัยในงาน ไฟฟ้าและเครื่องมือวัดไฟฟ้า หน่วยที่ 6 – 9 เป็นเนื้อหาเกี่ยวกับวงจรไฟฟ้ากระแสตรง และหน่วยที่ 10 – 13 เป็นเนื้อหาเกี่ยวกับวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ มีการบูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และคุณธรรม จริยธรรม ไว้ในหน่วยการเรียนรู้ตามความเหมาะสม สอดคล้องกับเนื้อหา มีแบบฝึกหัด ใบงาน แบบทดสอบ หลังเรียนพร้อมเฉลย ผู้จัดท าหวังว่าแผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้คงจะเป็นแนวทางและเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้และนักศึกษา หากมีข้อเสนอแนะประการใด ผู้จัดท ายินดีน้อมรับไว้เพื่อปรับปรุงแก้ไขในครั้งต่อไป ลงชื่อ (นางสาวพรนิภา เรียงครุด)

3 สารบัญ หน้า ค าน า ................................................................................................................................................ ก สารบัญ ............................................................................................................................................. ข หลักสูตรรายวิชา ........................................................................................................................... 1 หน่วยการเรียนรู้............................................................................................................................. 2 การวัดผลและประเมินผล ............................................................................................................. 3 โครงการจัดการเรียนรู้ ................................................................................................................... 4 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 ความปลอดภัยในงานไฟฟ้า(หน่วยพัฒนา)......................................... 9 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 พื้นฐานเครื่องมือวัดไฟฟ้า.................................................................. 9 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 มัลติมิเตอร์......................................................................................... 12 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เครื่องมือวัดไฟฟ้า............................................................................. 18 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เครื่องก าเนิดสัญญาณและออสซิโลสโคป........................................... 21 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 พื้นฐานวงจรไฟฟ้ากระแสตรง.......................................................... 23 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า และพลังงานไฟฟ้า..................................... 26 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 วงจรอนุกรม วงจรขนาน และวงจรผสม............................................ 29 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 กฎของเคอร์ชอฟฟ์............................................................................ 32 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 พื้นฐานไฟฟ้ากระแสสลับ................................................................. 35 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 จ านวนเชิงซ้อน................................................................................ 38 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 วงจร R-L-C.................................................................................... 41 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์................................................... 45

4 หลักสูตรรายวิชา ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. จุดประสงค์รายวิชา เพื่อให้ 1. เข้าใจหลักการทฤษฎีวงจรไฟฟ้า เครื่องมือวัดไฟฟ้า 2. สามารถต่อวงจรไฟฟ้า วัดและหาค่าพารามิเตอร์ในวงจรไฟฟ้า 3. มีกิจนิสัยในการท างานร่วมกับอื่นด้วยความประณีต รอบคอบ และปลอดภัย สมรรถนะรายวิชา 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับการหาค่าปริมาณต่าง ๆ ในวงจรไฟฟ้ากระแสตรงและไฟฟ้ากระแสสลับ 2. ต่อวงจร วัด ทดสอบ ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจรไฟฟ้ากระแสตรงและไฟฟ้ากระแสสลับ 3. ใช้งานโอห์มมิเตอร์ โวลต์มิเตอร์ แอมมิเตอร์ มัลติมิเตอร์ วัตต์มิเตอร์ กิโลวัตต์-อาวร์มิเตอร์ ดิจิทัล มิเตอร์ ออสซิโลสโคป ค าอธิบายรายวิชา ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับหลักการท างานของเครื่องวัดกระแส แรงดัน ความต้านทาน ก าลังไฟฟ้า มัลติ มิเตอร์และออสซิโลสโคป กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า พลังงานไฟฟ้า การต่อวงจรความต้านทานแบบต่าง ๆ กฎ ของเคอร์ชอฟฟ์ การก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ เฟสและเฟสเซอร์ไดอะแกรม ปริมาณเชิงซ้อน วงจร R-L-C แบบ ต่าง ๆ เพาเวอร์แฟคเตอร์ การใช้เครื่องมือวัดชนิดต่าง ๆ ต่อวงจรไฟฟ้ากระแสตรง กระแสสลับและวัดค่าต่าง ๆ ของวงจร ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจรไฟฟ้า

5 หน่วยการเรียนรู้ ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. หน่วย ที่ ชื่อหน่วย จ านวน คาบ ที่มา A B C D E F G H I 1. ความปลอดภัยในงานไฟฟ้า(หน่วยพัฒนา หลักสูตร 5 / / / / / / / 2 พื้นฐานเครื่องมือวัดไฟฟ้า 5 / / / / / / / 3 มัลติมิเตอร์ 5 / / / / / / / 4 เครื่องมือวัดไฟฟ้า 10 / / / / / / / 5 เครื่องก าเนิดสัญญาณและออสซิโลสโคป 5 / / / / / / / 6 พื้นฐานวงจรไฟฟ้ากระแสตรง 5 / / / / / / / 7 กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า และพลังงานไฟฟ้า 10 / / / / / / / 8 วงจรอนุกรม วงจรขนาน และวงจรผสม 5 / / / / / / / 9 กฎของเคอร์ชอฟฟ์ 10 / / / / / / / 10 พื้นฐานไฟฟ้ากระแสสลับ 5 / / / / / / / 11 จ านวนเชิงซ้อน 5 / / / / / / / 12 วงจร R-L-C 10 / / / / / / / 13 ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์ 5 / / / / / / / วัดผลปลายภาคเรียน 5 รวม 90 หมายเหตุ A = หลักสูตรรายวิชา B = หนังสือวงจรไฟฟ้ากระแสตรง C = หนังสือวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ D = หนังสือเครื่องวัดไฟฟ้า E = Experiments in DC/AC Circuits with Concepts F = Introductory Circuit Analysis G = Introductory DC/AC Circuits H = Foundations of Electronics: Circuits and Devices I = Circuit Analysis with Devices: Theory and Practice

6 การวัดผลและประเมินผล ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. 1. การวัดผล - ด้านความรู้ 1) แบบฝึกหัด/กิจกรรม 10 % 2) ทดสอบทฤษฎี (ระหว่างภาค) 15 % 3) วัดผลสัมฤทธิ์ (ปลายภาค) 10 % รวม 35 % - ด้านทักษะ 1) ใบงาน 20 % 2) ทดสอบปฏิบัติ(ระหว่างภาค) 10 % 2) วัดผลสัมฤทธิ์ (ปลายภาค) 15 % รวม 45 % - ด้านคุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะที่พึงประสงค์รวม 20 % รวมทั้งหมด 100 % คะแนนระหว่างภาค : ปลายภาค 75 : 25 ระหว่างภาค 1. แบบฝึกหัด/กิจกรรม 10 % 2. ทดสอบทฤษฎี ระหว่างภาค 15 % 3. ปฏิบัติตามใบงาน 20 % 4. ทดสอบปฏิบัติ ระหว่างภาค 10 % 5. คุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ 20 % รวม 75 % ปลายภาค 1. วัดผลสัมฤทธิ์ (ทฤษฎี) 10 % 2. วัดผลสัมฤทธิ์ (ปฏิบัติ) 15 % รวม 25 % 2. การประเมินผล (ใช้ตัวเลขแสดงระดับผลการเรียน คิดเป็นร้อยละตามเกณฑ์) 80 – 100 คะแนน ได้ผลการเรียน 4.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยม 75 – 79 คะแนน ได้ผลการเรียน 3.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีมาก 70 – 74 คะแนน ได้ผลการเรียน 3.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดี 65 – 69 คะแนน ได้ผลการเรียน 2.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีพอใช้ 60 – 64 คะแนน ได้ผลการเรียน 2.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์พอใช้ 55 – 59 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์อ่อน 50 – 54 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์อ่อนมาก 50 คะแนน ได้ผลการเรียน 0 หมายถึง ผลการเรียนต่ ากว่าเกณฑ์ขั้นต่ า

7 โครงการจัดการเรียนรู้ ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. ครั้งที่ ทฤษฎี ปฏิบัติ คาบ 1 หน่วยที่ 1 ความปลอดภัยในงานไฟฟ้า ใบงานที่ 1การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ผู้ได้รับอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้าได้ถูกต้อง 5 2 หน่วยที่ 2 พื้นฐานเครื่องมือวัดไฟฟ้า 2.1 ความหมายที่เกี่ยวข้องกับการวัด 2.2 หน่วยการวัดของระบบ SI 2.3 เครื่องวัดที่ใช้ในงานไฟฟ้าก าลัง 2.4 สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องวัดไฟฟ้า 2.5 ความคลาดเคลื่อน 2.6 การค านวณค่าความคลาดเคลื่อน 2.7 คลาสของเครื่องวัดไฟฟ้า 2.8 วิธีการบ ารุงรักษาเครื่องวัดไฟฟ้า ใบงานที่ 2 สัญลักษณ์ของเครื่องวัดไฟฟ้า 5 3 หน่วยที่ 3 มัลติมิเตอร์ 3.1 แอนะล็อกมัลติมิเตอร์ 3.2 ดิจิทัลมัลติมิเตอร์ ใบงานที่ 3 การใช้มัลติมิเตอร์ 5 4 หน่วยที่ 4 เครื่องมือวัดไฟฟ้า 4.1 โวลต์มิเตอร์ 4.2 แอมป์มิเตอร์ ใบงานที่ 4 การใช้โวลต์มิเตอร์วัด แรงดันไฟฟ้า ใบงานที่ 5 การใช้แอมมิเตอร์วัด กระแสไฟฟ้า 5 5 หน่วยที่ 4 เครื่องมือวัดไฟฟ้า (ต่อ) 4.3 โอห์มมิเตอร์ 4.4 วัตต์มิเตอร์ 4.5 กิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์ ใบงานที่ 6 การใช้วัตต์มิเตอร์วัดก าลังไฟฟ้า ใบงานที่ 7การใช้กิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์วัด พลังงานไฟฟ้า 5 6 หน่วยที่ 5 เครื่องก าเนิดสัญญาณ และออสซิโลสโคป 5.1 เครื่องก าเนิดสัญญาณ 5.2 ออสซิลโลสโคป ใบงานที่ 8 การปรับแต่งออสซิลโลสโคป ใบงานที่ 9 การใช้ออสซิลโลสโคป 5

8 โครงการจัดการเรียนรู้ ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. ครั้งที่ ทฤษฎี ปฏิบัติ คาบ 7 หน่วยที่ 6 พื้นฐานวงจรไฟฟ้ากระแสตรง 6.1 ประจุไฟฟ้า 6.2 แรงดันไฟฟ้า 6.3 กระแสไฟฟ้า 6.4 ความต้านทานไฟฟ้า 6.5 วงจรไฟฟ้าเบื้องต้น กิจกรรมกลุ่ม 5 8 หน่วยที่ 7 กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า และ พลังงานไฟฟ้า 7.1 กฎของโอห์ม 7.2 การประยุกต์ใช้กฎของโอห์ม ใบงานที่ 9 กฎของโอห์ม 5 9 หน่วยที่ 7 กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า และ พลังงานไฟฟ้า (ต่อ) 7.3 ก าลังไฟฟ้าและพลังงานไฟฟ้า 7.4 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า กิจกรรมกลุ่ม 5 10 หน่วยที่ 8 วงจรอนุกรม วงจรขนาน และวงจร ผสม 8.1 วงจรอนุกรม 8.2 วงจรขนาน 8.3 วงจรผสม กิจกรรมกลุ่ม 5 11 หน่วยที่ 9 กฎของเคอร์ชอฟฟ์ 9.1 กฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 9.2 กฎกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ ใบงานที่ 10 กฎของเคอร์ชอฟฟ์ 5 12 หน่วยที่ 9 กฎของเคอร์ชอฟฟ์ (ต่อ) 9.3 ดีเทอร์มิแนนต์ 9.4 การแก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าโดยใช้กฎของเคอร์ ชอฟฟ์ กิจกรรมกลุ่ม 5

9 โครงการจัดการเรียนรู้ ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. ครั้งที่ ทฤษฎี ปฏิบัติ คาบ 13 หน่วยที่ 10 พื้นฐานไฟฟ้ากระแสสลับ 10.1 การก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 10.2 ความถี่ คาบเวลา แอมพลิจูดและค่าสูงสุด 10.3 มุมและความสัมพันธ์กับวิธีเขียนรูปคลื่น ไซน์ 10.4 แรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าตามฟังก์ชัน เวลา 10.5 ค่าเฉลี่ยของคลื่นไซน์ 10.6 ค่าใช้งานของคลื่นไซน์ 10.7 เฟส 10.8 เฟสเซอร์ไดอะแกรม กิจกรรมกลุ่ม 5 14 หน่วยที่ 11 จ านวนเชิงซ้อน 11.1 ความหมายและรูปแบบของจ านวน เชิงซ้อน 11.2 จ านวนเชิงซ้อนในรูปพิกัดฉาก 11.3 จ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว 11.4 การเปลี่ยนรูประหว่างรูปพิกัดฉากและ รูปเชิงขั้ว 11.5 การคอนจุเกตจ านวนเชิงซ้อน 11.6 การบวกและลบจ านวนเชิงซ้อน 11.7 การคูณจ านวนเชิงซ้อน 11.8 การหารจ านวนเชิงซ้อน 11.9 การค านวณจ านวนเชิงซ้อนด้วยเครื่อง ค านวณ กิจกรรมกลุ่ม 5

10 โครงการจัดการเรียนรู้ ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. ครั้งที่ ทฤษฎี ปฏิบัติ คาบ 15 หน่วยที่ 12 วงจร R-L-C 12.1 ความหมายของค่าพารามิเตอร์ 12.2 วงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว ใบงานที่ 11 วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ ประกอบด้วย R–L–C อย่างเดียว 5 16 หน่วยที่ 12 วงจร R-L-C (ต่อ) 12.3 วงจร R–L–C ต่ออนุกรม 12.4 วงจร R–L–C ต่อขนาน 12.5 วงจร R–L–C ต่อผสม ใบงานที่ 12 วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ ประกอบด้วย R–L–C ต่ออนุกรม ใบงานที่ 13 วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ ประกอบด้วย R–L–C ต่อขนาน ใบงานที่ 14 วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ ประกอบด้วย R–L–C ต่อผสม 5 17 หน่วยที่ 13 ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์ 13.1 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ 13.2 สามเหลี่ยมก าลังไฟฟ้า 13.3 เพาเวอร์แฟกเตอร์และการแก้เพาเวอร์ แฟกเตอร์ ใบงานที่ 15 ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์ แฟกเตอร์ 5 18 วัดผลปลายภาค วัดผลปลายภาค 5 รวม 90

11 ตารางวิเคราะห์หลักสูตรรายวิชา ชื่อวิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 ท–ป–น 2–3–3 จ านวนคาบสอน 5 คาบ: สัปดาห์ระดับชั้น ปวส. พฤติกรรม ชื่อหน่วย พุทธิพิสัย ทักษะพิสัย (45%) จิตพิสัย (20%) รวม (100%) ความรู้ความจ า ความเข้าใจ ประยุกต์ ล าดับความส าคัญ -น าไปใช้ สูงกว่า รวม (35%) 1.ความปลอดภัยในงานไฟฟ้า (หน่วยพัฒนา) 1 1 2 1 4 6 2. พื้นฐานเครื่องมือวัดไฟฟ้า 1 1 2 1 4 6 3. มัลติมิเตอร์ 1 1 2 2 2 6 4 4. เครื่องมือวัดไฟฟ้า 1 1 1 3 3 2 8 2 5. เครื่องก าเนิดสัญญาณและออส ซิโลสโคป 1 1 2 3 2 7 3 6. พื้นฐานวงจรไฟฟ้ากระแสตรง 1 1 2 2 1 5 5 7. กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้า และ พลังงานไฟฟ้า 1 1 1 3 3 2 8 2 8. วงจรอนุกรม วงจรขนาน และวงจร ผสม 1 1 2 2 2 6 4 9. กฎของเคอร์ชอฟฟ์ 1 1 2 3 2 7 3 10. พื้นฐานไฟฟ้ากระแสสลับ 1 1 2 2 2 6 4 11. จ านวนเชิงซ้อน 1 1 2 1 4 6 12. วงจร R-L-C 1 1 1 3 4 2 9 1 13. ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์ 1 1 2 2 1 5 5 รวมระหว่างภาค 5 11 9 25 30 20 75 - วัดผลสัมฤทธิ์(ปลายภาค) 10 15 - 25 - รวมทั้งรายวิชา 35 45 20 100 - ล าดับความส าคัญ 2 1 3 - -

12 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 หน่วยที่ 1 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า (หน่วยพัฒนา) สอนครั้งที่ 1/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 1.1 ความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ 1.2 หลักปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในการป้องกันอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้า 1.3 การปฐมพยาบาลเบื้องต้นผู้ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้า 1.4 ให้ความรู้เรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไปปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและ อิเล็กทรอนิกส์ แนวคิด การปฏิบัติงาน หรือการใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ มีความเกี่ยวข้องโดยตรง กับผู้คนทั่วไป และผู้ปฏิบัติงานที่เป็นช่างด้านไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ “ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและ อิเ ล็ กท ร อนิก ส์” นับ ว่ าเป็น สิ่งส าคัญ อ ย่ าง ยิ่งที่ต้ อง ต ร ะหนักเป็นอัน ดับแ ร ก จ ะ ต้ อง รู้ ถึง อันตรายที่เกิดจากไฟฟ้า และจะต้องรู้จักหลักปฏิบัติเพื่อความปลอดภัย ในการป้องกันอันตรายที่เกิด จากไฟฟ้า แต่หากว่าป้องกันแล้วยังเกิดอุบัติเหตุจากความประมาท หรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ก็ต้องรู้จักวิธีแก้ไข ใน ก า ร ช่ ว ย เ ห ลื อ แ ล ะ ป ฐ ม พ ย า บ า ล เ บื้ อง ต้ น ผู้ ไ ด้ รั บ อั น ต ร า ย จ า ก ก ร ะ แ สไ ฟ ฟ้ า ก่ อ น จ ะ ส่ง ผู้ป่วยไปยังสถานพยาบาลที่อยู่ใกล้ที่เกิดเหตุ จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1 เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ ความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ 2 เพื่อให้มีความรู้ และเห็นความส าคัญเกี่ยวกับ หลักปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในการป้องกัน อันตรายที่เกิดจากไฟฟ้า 3 เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับ การปฐมพยาบาลเบื้องต้นผู้ได้รับอันตรายจากไฟฟ้า 4 น้อมน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ ในหลักการปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในงานไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ ด้านทักษะ 1 อธิบายเกี่ยวกับความปลอดภัย ในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ได้ถูกต้อง 2 อธิบายหลักปฏิบัติ เพื่อความปลอดภัยในการป้องกันอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้าได้ถูกต้อง 3 อธิบายวิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ผู้ได้รับอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้าได้ถูกต้อง ด้านคุณธรรม จริยธรรม ประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไปปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและ อิเล็กทรอนิกส์ ในชีวิตประจ าวันได้อย่างปลอดภัย เนื้อหาสาระ 1.1 ความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ 1.2 หลักปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในการป้องกันอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้า 1.3 การปฐมพยาบาลเบื้องต้นผู้ได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้า

13 1.4 ให้ความรู้เรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไปปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในงานไฟฟ้าและ อิเล็กทรอนิกส์ กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 1/18, คาบที่ 1–5/90) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. ครูชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์ สมรรถนะและค าอธิบายรายวิชา การวัดผลและ ประเมินผลการเรียน คุณลักษณะนิสัยที่ต้องการให้เกิดขึ้น และข้อตกลงในการเรียน 3. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 4. ครูให้หนังสือเรียนวิชาเครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า 5. ครูน าเข้าสู่บทเรียน 6. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 7. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 8. นักศึกษาท าใบงานที่ 1 ความปลอดภัยในงานไฟฟ้า โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน และให้ตัวแทนกลุ่มน าเสนอค าตอบหน้าชั้นเรียน 9. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 10. นักศึกษาทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 1 11. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 1 เป็นการบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 1, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับเครื่องวัดไฟฟ้า, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น เครื่องวัดไฟฟ้า การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 1 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 1 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 1 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 1 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 2 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 1 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 1 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 1 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน

14 เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย. บันทึกหลังการสอน ครั้งที่ 1/18

15 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 หน่วยที่ 2 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย พื้นฐานเครื่องมือวัดไฟฟ้า สอนครั้งที่ 2/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 2.1 ความหมายที่เกี่ยวข้องกับการวัด 2.2 หน่วยการวัดของระบบ SI 2.3 เครื่องวัดที่ใช้ในงานไฟฟ้าก าลัง 2.4 สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องวัดไฟฟ้า 2.5 ความคลาดเคลื่อน 2.6 การค านวณค่าความคลาดเคลื่อน 2.7 คลาสของเครื่องวัดไฟฟ้า 2.8 วิธีการบ ารุงรักษาเครื่องวัดไฟฟ้า แนวคิด การวัด เป็นกระบวนการที่ท าการเปรียบเทียบปริมาณที่ไม่ทราบค่ากับค่ามาตรฐานที่ก าหนด ความถูกต้องหรือความแม่นย า เป็นความใกล้เคียงกันระหว่างค่าที่วัดได้กับค่าที่เป็นจริง ความละเอียด หรือความสามารถแยกแยะ หมายถึง ความสามารถของเครื่องวัดจะตอบสนองต่อการวัด ค่าที่เปลี่ยนแปลงน้อยที่สุด ความเที่ยงตรง หมายถึง ความใกล้เคียงของค่าที่ได้จากการวัดตัวแปรเดียวกันในการวัดซ้ าหลาย ๆ ครั้งกับ ค่าเฉลี่ยของการวัดทุกครั้ง เมื่อใช้เครื่องมือวัดนั้นไปวัดปริมาณของตัวแปรเดิม ความคลาดเคลื่อน หมายถึง ค่าความแตกต่างระหว่างค่าที่วัดได้กับค่าที่เป็นจริง ความไว หมายถึง ความไวในการตอบสนองของเครื่องวัดไฟฟ้าที่มีต่อกระแสไฟฟ้าเต็มสเกล มีหน่วยเป็น โอห์มต่อโวลต์ ระบบหน่วย SI เป็นระบบมาตรฐานนานาชาติ ซึ่งเรียกว่าระบบเอสไอ ค่าความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ คือ ปริมาณความแตกต่างระหว่างค่าที่เป็นจริงกับค่าที่วัดได้ ค่าความคลาดเคลื่อนสัมพัทธ์ของย่านวัด หมายถึง ค่าที่ผิดพลาดไปจากค่าที่วัดได้เทียบกับค่าที่เป็นจริง โดยคิดเป็นร้อยละ คลาสหรือชั้นของเครื่องวัดไฟฟ้า หมายถึง ตัวเลขที่บอกเปอร์เซ็นต์ความคลาดเคลื่อน ของการวัดแต่ละ ย่านวัด จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. บอกความหมายที่เกี่ยวข้องกับการวัด 2. บอกหน่วยการวัดระบบ SI 3. บอกเครื่องวัดที่ใช้ในงานไฟฟ้าก าลัง 4. อ่านสัญลักษณ์ของเครื่องวัดไฟฟ้าตามก าหนด 5. อธิบายความคลาดเคลื่อนของการวัดและเครื่องวัด 6. ค านวณหาความคลาดเคลื่อน

16 7. บอกความหมายของคลาสของเครื่องวัดไฟฟ้า 8. บอกวิธีการบ ารุงรักษาเครื่องวัดไฟฟ้า ด้านทักษะ 1. เขียนและอธิบายสัญลักษณ์บนหน้าปัดเครื่องวัดไฟฟ้า ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 2.1 ความหมายที่เกี่ยวข้องกับการวัด 2.2 หน่วยการวัดของระบบ SI 2.3 เครื่องวัดที่ใช้ในงานไฟฟ้าก าลัง 2.4 สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องวัดไฟฟ้า 2.5 ความคลาดเคลื่อน 2.6 การค านวณค่าความคลาดเคลื่อน 2.7 คลาสของเครื่องวัดไฟฟ้า 2.8 วิธีการบ ารุงรักษาเครื่องวัดไฟฟ้า กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 2/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. ครูชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์ สมรรถนะและค าอธิบายรายวิชา การวัดผลและ ประเมินผลการเรียน คุณลักษณะนิสัยที่ต้องการให้เกิดขึ้น และข้อตกลงในการเรียน 3. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 2 4. ครูให้หนังสือเรียนวิชาเครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า 5. ครูน าเข้าสู่บทเรียน 6. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 7. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 8. นักศึกษาท าใบงานที่ 2 สัญลักษณ์ของเครื่องวัดไฟฟ้า โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน และให้ตัวแทนกลุ่มน าเสนอค าตอบหน้าชั้นเรียน 9. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 10. นักศึกษาทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 2 11. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 2 เป็นการบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 2, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับเครื่องวัดไฟฟ้า, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น เครื่องวัดไฟฟ้า

17 การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 2 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 2 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 2 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 2 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 3 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 2 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 2 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 1 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

18 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 หน่วยที่ 3 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย มัลติมิเตอร์ สอนครั้งที่ 3/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 3.1 แอนะล็อกมัลติมิเตอร์ 3.2 ดิจิทัลมัลติมิเตอร์ แนวคิด 1. มัลติมิเตอร์เป็นเครื่องวัดอเนกประสงค์ ใช้วัดค่าปริมาณไฟฟ้าได้หลายปริมาณในเครื่องวัดเดียวกัน โดยใช้สวิตช์เลือกย่านวัด (Selector Switch) สามารถท าเป็นมิเตอร์ได้ 4 ชนิด คือ โวลต์มิเตอร์ไฟฟ้า กระแสตรง โวลต์มิเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ มิลลิแอมมิเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง และโอห์มมิเตอร์ 2. การใช้มัลติมิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง จะต้องปรับตั้งมัลติมิเตอร์ย่านวัด DCV และขนานกับ แหล่งจ่ายหรือต่อขนานกับโหลดที่ต้องการวัด 3. การใช้มัลติมิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ มีวิธีการเหมือนกับการวัดแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง แต่ ไม่จ าเป็นต้องค านึงถึงขั้วบวก หรือขั้วลบ 4. การใช้มัลติมิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้ากระแสตรง จะต้องต่ออันดับกับวงจรและแหล่งจ่ายไฟ ขั้วของ มัลติมิเตอร์ (ดีซีแอมมิเตอร์) จะต้องต่อให้ถูกต้อง มิเช่นนั้นเข็มมิเตอร์จะตีกลับ อาจท าให้มิเตอร์เสียได้และควร ปรับตั้งย่านวัดให้เหมาะสมกับค่าที่ท าการวัด ย่านวัด DCA หรือ DCmA มีทั้งหมด 4 ย่าน คือ 50 A, 2.5 mA, 25 mA และ 0.25 A (250 mA) 5. การใช้มัลติมิเตอร์วัดความต้านทาน การน าโอห์มมิเตอร์ไปใช้วัดความต้านทานทุกครั้งทุกย่านวัด จะต้องท าการปรับ 0 โอห์มเสมอ และควรปรับตั้งย่านวัดให้เหมาะสมกับค่าที่ท าการวัด 6. ดิจิทัลมัลติมิเตอร์เป็นเครื่องวัดที่แสดงผลเป็นตัวเลข มีข้อดี เช่น ด้านความเร็ว ความแม่นย า ความ ละเอียด ลดความผิดพลาดจากการอ่านค่าของผู้ใช้ มีฟังก์ชันต่าง ๆ ให้เลือกมาก มีระบบป้องกันวงจรภายในดี เป็นต้น เป็นเครื่องวัดเอนกประสงค์ที่แสดงผลเป็นตัวเลข จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. บอกส่วนประกอบของมัลติมิเตอร์ 2. บอกส่วนประกอบสเกลหน้าปัดของมัลติมิเตอร์ 3. อธิบายการใช้มัลติมิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง 4 อธิบายการใช้มัลติมิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ 5. อธิบายการใช้มัลติมิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้ากระแสตรง 6. อธิบายการใช้มัลติมิเตอร์วัดความต้านทาน 7. บอกข้อควรระวังในการใช้มัลติมิเตอร์ 8. อธิบายหลักการท างานเบื้องต้นของดิจิทัลมัลติมิเตอร์ 9. บอกลักษณะการใช้งานของดิจิทัลมัลติมิเตอร์ ด้านทักษะ 1. ใช้แอนะล็อกมัลติมิเตอร์วัดค่าความต้านทาน วัดแรงดันไฟฟ้า และกระแสไฟฟ้า

19 2. อ่านค่าสเกลย่านวัดของมัลติมิเตอร์ 3. ใช้ดิจิทัลมัลติมิเตอร์วัดค่าความต้านทาน วัดแรงดันไฟฟ้า และกระแสไฟฟ้า ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 3.1 แอนะล็อกมัลติมิเตอร์ 3.2 ดิจิทัลมัลติมิเตอร์ กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 3/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 3 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าตามใบงานที่ 3 การใช้งานมัลติมิเตอร์โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน และให้ตัวแทนกลุ่มน าเสนอค าตอบหน้าชั้นเรียน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 3 8. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 3 เป็นการบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 3, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับมัลติมิเตอร์, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น มัลติมิเตอร์ การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 3 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 3 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 3 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 3 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 4

20 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 3 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 3 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 3 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

21 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 หน่วยที่ 4 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย เครื่องมือวัดไฟฟ้า สอนครั้งที่ 4-5/18 ทฤษฎี 4 คาบ ปฏิบัติ 6 คาบ หัวข้อ 4.1 โวลต์มิเตอร์ 4.2 แอมป์มิเตอร์ 4.3 โอห์มมิเตอร์ 4.4 วัตต์มิเตอร์ 4.5 กิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์ แนวคิด 1.การดัดแปลงดาร์สันวาลมิเตอร์ให้เป็นโวลต์มิเตอร์ท าได้โดยการเพิ่มตัวต้านทางอันดับต่ออันดับ ร่วมกับดาร์สันวาลมิเตอร์หรือต้องการดัดแปลงให้โวลต์มิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้าได้สูงขึ้นตัวต้านทานอันดับ ท า หน้าที่จ ากัดจ านวนกระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านเข้าโวลต์มิเตอร์ไม่เกินกว่าค่ากระแสไฟฟ้าเดิมที่มิเตอร์ทนได้ การต่อโวลต์มิเตอร์กระแสตรงวัดค่าแรงดันไฟฟ้าในวงจร จะต้องต่อขนานกับวงจรไฟฟ้าเสมอ การวัด โดยต่อบวกกับบวก และลบกับต่อลบ ส่วนการใช้โวลต์มิเตอร์กระแสสลับการต่อไม่ต้องค านึงขั้ว 2. แอมมิเตอร์มีโครงสร้างมาจากดาร์สันวาลมิเตอร์ประกอบด้วยส่วนส าคัญ 2 ส่วน คือ ขดลวดเคลื่อนที่ แบบแม่เหล็กถาวร และตัวต้านทานชันต์ 3. ตัวต้านทานชันต์ต่อขนานกับดาร์สันวาลมิเตอร์เพื่อขยายย่านวัดของขดลวดเคลื่อนที่แบบแม่เหล็ก ถาวรเพื่อท าเป็นแอมมิเตอร์ ท าให้แอมมิเตอร์สามารถวัดปริมาณกระแสไฟฟ้าได้เพิ่มขึ้น 4. แอมมิเตอร์จะต้องต่ออนุกรมกับโหลดในวงจร และต่อให้ถูกขั้ว ถ้าต่อผิดขั้วจะท าให้เข็มตีกลับและ เกิดการเสียหายได้ 5. โอห์มมิเตอร์ที่สร้างมาใช้งาน สามารถวัดค่าความต้านทาน การอ่านค่าความต้านทานได้ถูกต้อง ต้อง น าค่าความต้านทานที่อ่านได้บนสเกลไปคูณกับย่านที่ตั้งไว้เช่น 1, 10, 100, 1k หรือ 10k เป็น ต้น สิ่งส าคัญก่อนการใช้โอห์มมิเตอร์คือต้องท าการปรับแต่งโอห์มมิเตอร์ให้พร้อมใช้งานโดยการน าปลายสายวัด สัมผัสกัน และปรับปุ่มปรับโอห์มให้เข็มชี้ชี้ที่ต าแหน่ง 0 พอดีจึงจะสามารถวัดค่าความต้านทานได้ถูกต้อง 6. ก าลังไฟฟ้าสามารถหาได้2 วิธีคือการใช้การวัดแรงดันและกระแสในวงจรน ามาค านวณโดยใช้สูตร ค านวณก าลังไฟฟ้า อีกวิธีหนึ่งใช้วัตต์มิเตอร์ต่อวัดก าลังไฟฟ้าในวงจรโดยตรง ช่วยลดความยุ่งยากในการวัดค่า ลงได้ 7. การต่อใช้งานวัตต์มิเตอร์ต้องระวังในเรื่องการต่อวัด ไม่ให้กระแสผ่านเข้าขดลวดคงที่หรือขดลวด กระแสมากเกินกว่าพิกัดของวัตต์มิเตอร์ที่บอกไว้และต้องไม่ให้แรงดันป้อนเข้าขดลวดเคลื่อนที่หรือขดลวด แรงดันเกินกว่าพิกัดของวัตต์มิเตอร์ที่บอกไว้ดังนั้นก่อนต่อวัตต์มิเตอร์เข้าวงจรจึงควรตรวจสอบทั้งแรงดันและ กระแสของวงจรก่อนเสมอ เพื่อป้องกันการช ารุดเสียหายของวัตต์มิเตอร์ 8. กิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์เป็นวัตต์มิเตอร์อีกแบบหนึ่งวัดค่าออกมาเป็นกิโลวัตต์ชั่วโมง (kWh) ถูกสร้าง ขึ้นมาให้ใช้งานส าหรับวัดก าลังไฟฟ้ากระแสสลับตามบ้านเรือน ในโรงงานอุตสาหกรรมและที่อื่น ๆ จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. บอกส่วนประกอบของเครื่องวัดแบบขดลวดเคลื่อนที่ 2. อธิบายโครงสร้างของโวลต์มิเตอร์ไฟฟ้า

22 3. ค านวณการขยายย่านวัดของโวลต์มิเตอร์ไฟฟ้า 4. อธิบายการวัดและการอ่านค่าแรงดันไฟฟ้า 5. อธิบายโครงสร้างของแอมมิเตอร์ไฟฟ้า 6. อธิบายการขยายย่านวัดของแอมมิเตอร์ 7. ค านวณการขยายย่านวัดของแอมมิเตอร์ย่านวัด 8. บอกกฎของโอห์ม 9. อธิบายโครงสร้างของโอห์มมิเตอร์ 10.อธิบายโครงสร้างของวัตต์มิเตอร์แบบอิเล็กโทรไดนาโมมิเตอร์ 11. อ่านค่าก าลังไฟฟ้าจากวัตต์มิเตอร์ 12.อธิบายโครงสร้างและหลักการท างานของกิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์ ด้านทักษะ 1. ใช้งานโวลต์มิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้าในวงจร 2. อ่านค่าแรงดันไฟฟ้าบนสเกลหน้าปัดของโวลต์มิเตอร์ 3. ใช้งานดีซีแอมมิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้าในวงจร 4. อ่านกระแสไฟฟ้าบนสเกลหน้าปัดของดีซีแอมมิเตอร์ 5. ใช้งานเอซีแอมมิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้าในวงจร 6. อ่านกระแสไฟฟ้าบนสเกลหน้าปัดของเอซีแอมมิเตอร์ 7. ต่อวงจรวัตต์มิเตอร์วัดก าลังไฟฟ้า 8. อ่านค่าก าลังไฟฟ้าจากการวัด 9. ต่อวงจรกิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์วัดพลังงานไฟฟ้า 10. อ่านค่าพลังงานไฟฟ้าที่วัดจากกิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์ ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 4.1 โวลต์มิเตอร์ 4.2 แอมป์มิเตอร์ 4.3 โอห์มมิเตอร์ 4.4 วัตต์มิเตอร์ 4.5 กิโลวัตต์อาวร์มิเตอร์ กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 4/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 4 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 4 การใช้โวลต์มิเตอร์วัดแรงดันไฟฟ้า และใบงานที่ 4 การใช้แอมมิเตอร์ วัดกระแสไฟฟ้า โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน ปฏิบัติสลับใบงาน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 4เป็นการบ้าน

23 กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 5/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 3. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 4. นักศึกษาท าตามใบงานที่ 5 การใช้วัตต์มิเตอร์วัดก าลังไฟฟ้า และใบงานที่ 6 การใช้กิโลวัตต์อาวร์ มิเตอร์วัดพลังงานไฟฟ้า โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน สลับปฏิบัติใบงาน และให้ตัวแทนกลุ่มน าเสนอผลหน้าชั้นเรียน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 4 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 4, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น มิเตอร์ การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 4 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 4 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 4-6 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 4 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 5 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 4 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 4-6 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 4 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

24 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 หน่วยที่ 5 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย เครื่องก าเนิดสัญญาณและออสซิลโลสโคป สอนครั้งที่ 6/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 5.1 เครื่องก าเนิดสัญญาณ 5.2 ออสซิลโลสโคป แนวคิด เครื่องก าเนิดสัญญาณ เป็นเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ท าหน้าที่ก าเนิดสัญญาณรูปคลื่นสามารถผลิต เอาต์พุตได้หลายชนิด และสามารถปรับความถี่ ลักษณะของรูปคลื่นและแอมพลิจูดของรูปคลื่น โดยทั่วไป สัญญาณเอาต์พุตที่ผลิตได้ เช่น สัญญาณไซน์สัญญาณสี่เหลี่ยม และสัญญาสามเหลี่ยม การอ่านค่าแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง จากจอภาพของออสซิลโลสโคป อ่านค่าได้โดยสมการ VDC = จ านวนช่องที่เลื่อนไป VOLTS/DIV หน่วย V การอ่านค่าแรงดันไฟสลับด้วยออสซิลโลสโคป สามารถอ่านค่าได้โดยใช้สมการ VP–P = จ านวนช่องที่มีสัญญาณจากบนสุดถึงล่างสุด VOLTS/DIV หน่วย VP–P VP = 2 VPP มีหน่วยเป็น VP คาบหรือคาบเวลา (T) หมายถึง เวลาที่รูปคลื่นใช้ในการเปลี่ยนรูปร่าง ครบ 1 ไซเกิล มีหน่วยเป็นวินาที (s) การอ่านค่าคาบเวลาได้โดยสมการ T = จ านวนช่องตามแนวนอนของคลื่น 1ไซเกิล TIME/DIV จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายการใช้งานเครื่องก าเนิดสัญญาณ 2. บอกปุ่มปรับออสซิลโลสโคปไม่น้อยกว่า 10 ปุ่ม 3. อธิบายการเตรียมออสซิลโลสโคปก่อนใช้งาน 4. อ่านค่าแรงดันไฟฟ้าจากจอภาพออสซิลโลสโคป 5. อ่านค่าคาบเวลาจากจอภาพออสซิลโลสโคป 6. ค านวณค่าความถี่จอภาพออสซิลโลสโคป 7. ค านวณค่ามุมเฟสจอภาพออสซิลโลสโคป ด้านทักษะ 1. ปรับต าแหน่งปุ่มปรับต่าง ๆ ให้ออสซิลโลสโคปพร้อมใช้งาน 2. ใช้ออสซิลโลสโคปวัดแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง 3. ใช้ออสซิลโลสโคปวัดแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ 4. ใช้ออสซิลโลสโคปวัดคาบเวลา ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย

25 เนื้อหาสาระ 5.1 เครื่องก าเนิดสัญญาณ 5.2 ออสซิลโลสโคป กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 6/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 5 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าตามใบงานที่ 7 การปรับแต่งออสซิลโลสโคป และใบงานที่ 8 การใช้ออสซิลโลสโคป โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน และให้ตัวแทนกลุ่มน าเสนอค าตอบหน้าชั้นเรียน 6. นักศึกษาท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 5 7. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัดและใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 8. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 5 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 5, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับมัลติมิเตอร์, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น เครื่องก าเนิดสัญญาณ การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 5 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 5 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 7-8 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 5 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 6 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 5 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 7-8 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 5 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

26 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 หน่วยที่ 6 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย พื้นฐานวงจรไฟฟ้ากระแสตรง สอนครั้งที่ 7/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 6.1 ประจุไฟฟ้า 6.2 แรงดันไฟฟ้า 6.3 กระแสไฟฟ้า 6.4 ความต้านทานไฟฟ้า 6.5 วงจรไฟฟ้าเบื้องต้น แนวคิด 1. ประจุไฟฟ้ามี 2 ชนิด คือ ประจุไฟฟ้าบวก ได้แก่ โปรตอน และประจุไฟฟ้าลบ ได้แก่ อิเล็กตรอน ทั้ง โปรตอนและอิเล็กตรอนมีประจุไฟฟ้าเท่ากันคือ 1.6 10–19 คูลอมบ์ 2. แรงดันไฟฟ้า คือ ความต่างศักย์ไฟฟ้าที่เกิดขึ้นระหว่างจุดสองจุด ความต่างศักย์ไฟฟ้ามีหน่วยเป็น โวลต์ (Volt) ถ้าเราแทนความต่างศักย์ไฟฟ้าระหว่างจุดสองจุดในวงจรไฟฟ้าด้วยค่าของแรงดันไฟฟ้า ความต่าง ของค่าที่ได้นี้เองคือ แรงดันไฟฟ้า ซึ่งเป็นแรงที่เกิดจากพลังงานไฟฟ้า และเป็นแรงดันที่ท าให้เกิดการเคลื่อนที่ ของประจุไฟฟ้า 3. ขั้วหรือทิศทางของแรงดันไฟฟ้านั้นจะก าหนดให้มีทิศทางจากศักย์ไฟฟ้าต่ าไปสู่จุดศักย์ไฟฟ้าสูง ดังนั้น เซลล์ไฟฟ้าจะก าหนดทิศทางเป็นมาตรฐานตามทิศทางกระแสไฟฟ้าทั่วไป และแรงดันไฟฟ้าตกคร่อมจะมี ทิศทางตรงกันข้ามกับทิศทางของกระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านโหลดนั้น 4. แหล่งก าเนิดแรงดันไฟฟ้า คือ แหล่งพลังงานไฟฟ้ากระแสตรงที่สามารถจ่ายพลังงานไฟฟ้าให้กับ เครื่องใช้ไฟฟ้าได้ แหล่งก าเนิดไฟฟ้ากระแสตรงที่ใช้อยู่ทั่วไป คือ ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่ เซลล์แสงอาทิตย์ เครื่องก าเนิดไฟฟ้าและเพาเวอร์ซัพพลาย 5. กระแสไฟฟ้าเกิดจากการเคลื่อนที่ของประจุไฟฟ้าในตัวน าไฟฟ้า ประจุไฟฟ้าที่เคลื่อนที่ คือ อิเล็กตรอน การก าหนดทิศทางของกระแสไฟฟ้าที่เป็นมาตรฐานคือ ทิศทางการเคลื่อนที่ของประจุบวกหรือ ทิศทางกระแสไฟฟ้าทั่วไป ซึ่งมีทิศทางตรงกันข้ามกับทิศทางกระแสไฟฟ้าอิเล็กตรอน 6. ประจุไฟฟ้ามีหน่วยเป็น คูลอมบ์ (C) แรงดันไฟฟ้ามีหน่วยเป็น โวลต์ (V) กระแสไฟฟ้ามีหน่วยเป็น แอมแปร์ (A) ความจุพลังงานของแบตเตอรี่มีหน่วยเป็น แอมแปร์–ชั่วโมง (Ah) และพลังงานไฟฟ้า หน่วยเป็น จูล (J) 7. ความต้านทานไฟฟ้า 1 โอห์ม คือ ความต้านทานไฟฟ้าของสารที่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน 1 แอมแปร์ เมื่อป้อนแรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวต้านทานนั้นเท่ากับ 1 โวลต์ มีหน่วยวัดเป็น โอห์ม (Ohms) ใช้สัญลักษณ์อักษรกรีกเรียกว่า โอเมกา แทนด้วย “” 8. วงจรไฟฟ้าจะประกอบด้วยส่วนส าคัญ 3 ส่วน คือ แหล่งจ่ายไฟฟ้า ตัวน าไฟฟ้า และภาระทางไฟฟ้า และจะต้องให้ความส าคัญกับแรงดันไฟฟ้าก่อนกระแสไฟฟ้า

27 จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายความสัมพันธ์ของแรงดันไฟฟ้า พลังงานไฟฟ้าและประจุไฟฟ้า 2. ค านวณแรงดันไฟฟ้า 3. อธิบายความสัมพันธ์ของกระแสไฟฟ้า ประจุไฟฟ้าและเวลา 4. ค านวณกระแสไฟฟ้า 5. อธิบายความหมายของความต้านทานไฟฟ้า 6. บอกองค์ประกอบของวงจรไฟฟ้า ด้านทักษะ 1. น าเสนอแบบฝึกหัด ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 6.1 ประจุไฟฟ้า 6.2 แรงดันไฟฟ้า 6.3 กระแสไฟฟ้า 6.4 ความต้านทานไฟฟ้า 6.5 วงจรไฟฟ้าเบื้องต้น กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 7/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 6 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าแบบฝึกหัด หน่วยที่ 6 เป็นรายบุคคล 6. ครูสุ่มนักศึกษาน าเสนอค าตอบในแบบฝึกหัด 7. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัด และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 8. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 6 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 6, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับมัลติมิเตอร์, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น เช่น ประจุไฟฟ้า

28 การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 6 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 6 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 6 เกณฑ์ผ่าน 50% 4. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย - หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 6 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 5 และคะแนน 3. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

29 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 หน่วยที่ 7 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย กฎของโอห์ม ก าลังไฟฟ้าและพลังงานไฟฟ้า สอนครั้งที่ 8-9/18 ทฤษฎี 4 คาบ ปฏิบัติ 6 คาบ หัวข้อ 7.1 กฎของโอห์ม 7.2 การประยุกต์ใช้กฎของโอห์ม 7.3 ก าลังไฟฟ้าและพลังงานไฟฟ้า 7.4 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า แนวคิด 1. กฎของโอห์ม ซึ่งกล่าวว่า “ในวงจรไฟฟ้าใด ๆ กระแสไฟฟ้าจะแปรผันตรงกับแรงดันไฟฟ้าและ แปรผกผันกับความต้านทานไฟฟ้า” ซึ่งเป็นกฎพื้นฐานที่มีประโยชน์มากในทางไฟฟ้าและสามารถน ามา ประยุกต์ใช้ได้ดีกับความต้านทานที่เป็นเชิงเส้น เช่น ตัวต้านทานแบบถ่าน เป็นต้น 2. กฎของโอห์มจะอธิบายถึงความสัมพันธ์ของกระแสไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้าและความต้านทานไฟฟ้า เป็นไปตามสูตร I = E/R, R = E/I และ E = I R 3. การประยุกต์ใช้กฎของโอห์ม จะต้องระมัดระวังในเรื่องปริมาณที่เป็นอุปสรรค เนื่องจากค่าใน วงจรไฟฟ้ามีมากมายหลายขนาดจึงต้องแปลงค่าให้สามารถค านวณได้ง่าย 4. ก าลังงาน คือ อัตราเวลาของการท างาน เป็นไปตามสูตร P = W/t มีหน่วยเป็น จูลต่อวินาที หรือ วัตต์ หรือ ฟุต–ปอนด์ต่อวินาที ซึ่งขึ้นอยู่กับระบบที่ใช้เรียก 5. พลังงาน คือ ความสามารถในการท างานหรือก าลังงานที่ใช้ไปใน 1 หน่วยเวลา เป็นไปตามสูตร W = P t มีหน่วยเป็น จูล และหน่วยเรียกของ “พลังงานไฟฟ้า” หรือหน่วยการใช้ไฟฟ้านิยมเรียกว่า กิโลวัตต์– ชั่วโมง หรือ ยูนิต หมายถึง พลังงานไฟฟ้าที่เกิดจากการใช้ก าลังไฟฟ้า 1000 วัตต์เป็นเวลา 1 ชั่วโมง 6. ก าลังไฟฟ้าที่สูญเสียไปบนตัวต้านทานจะกระจายออกมาในรูปความร้อน โหลดอื่นที่เป็นความ ต้านทาน เช่น หลอดไฟฟ้าจะกระจายในรูปความร้อนร่วมกับแสงสว่าง การค านวณค่าก าลังไฟฟ้าที่กระจาย ออกมาในรูปความร้อนจะค านวณเช่นเดียวกับก าลังไฟฟ้าทั่วไปตามสูตร P = E I, P = E2 /R และ P = I2 /R มีหน่วยเป็นวัตต์ จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายกฎของโอห์ม 2. ค านวณค่าในวงจรไฟฟ้าโดยใช้กฎของโอห์ม 3. อธิบายก าลังไฟฟ้า 4. ค านวณก าลังงานและพลังงานตามโจทย์ก าหนด 5. ค านวณก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าตามโจทย์ก าหนด ด้านทักษะ 1. ต่อวงจรการทดลองกฎของโอห์ม 2. วัดแรงดันไฟฟ้าตามการทดลองกฎของโอห์ม 3. วัดกระแสไฟฟ้าตามการทดลองกฎของโอห์ม

30 ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 7.1 กฎของโอห์ม 7.2 การประยุกต์ใช้กฎของโอห์ม 7.3 ก าลังไฟฟ้าและพลังงานไฟฟ้า 7.4 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 8/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 7 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง เรื่อง 7.1 กฎของโอห์ม และ 7.2 การประยุกต์ใช้กฎของโอห์ม 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 9 กฎของโอห์ม โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 7 เป็นการบ้าน กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 9/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 3. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง เรื่อง 7.3 ก าลังไฟฟ้าและ พลังงานไฟฟ้า และ 7.4 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า 4. นักศึกษาน าเสนอผลเฉลยแบบฝึกหัดและครูสรุปผล 5. นักศึกษาน าเสนอผลการทดลองใบงานที่ 7 ตามกลุ่ม หน้าชั้นเรียน 6. ครูและนักศึกษาร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 7 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 7, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น ก าลังไฟฟ้า การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 7 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 7 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 7 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 7 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60%

31 งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 8 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 7 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 9 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 7 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

32 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 หน่วยที่ 8 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย วงจรอนุกรม วงจรขนาน และวงจรผสม สอนครั้งที่ 10/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 8.1 วงจรอนุกรม 8.2 วงจรขนาน 8.3 วงจรผสม แนวคิด วงจรอนุกรม เป็นวงจรที่น าเอาตัวต้านทานมาต่อเรียงล าดับกัน ตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปและน าไปต่อเข้ากับ แหล่งจ่าย มีกฎสูตรที่น ามาใช้แก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าที่ส าคัญคือ กฎของโอห์ม และกฎการแบ่งแรงดันไฟฟ้าและมี คุณสมบัติอื่นที่ส าคัญ ดังนี้ 1. กระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านในวงจรหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของวงจรจะมีเพียงค่าเดียวเท่ากัน (IT = I1 = I2 = I3 = …) 2. ค ว าม ต้ านท าน ของ ตั ว ต้ านท าน แต่ ล ะ ตั วใ น วง จ ร เมื่ อ น าม า ร ว ม กัน จ ะ มี ค่ าเท่ ากั บ ความต้านทานรวมของวงจร (RT = R1 + R2 + R3 + … + Rn) 3. แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมที่ตัวต้านทานแต่ละตัว เมื่อน ามารวมกันจะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าที่จ่ายให้ วงจรไฟฟ้านั้น (E = V1 + V2 + V3 + … + Vn) 4. ก าลังไฟฟ้าที่เกิดขึ้นที่ตัวต้านทานแต่ละตัวในวงจร เมื่อน ามารวมกันจะมีค่าเท่ากับก าลังไฟฟ้ารวม (PT = P1 + P2 + P3 + … + Pn ) วงจรขนาน เป็นวงจรที่น าเอาตัวต้านทานมาต่อคร่อมกันระหว่างจุด 2 จุดตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปและน าไป ต่อเข้ากับแหล่งจ่าย มีกฎสูตรที่น ามาใช้แก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าที่ส าคัญคือ กฎของโอห์ม และกฎการแบ่ง กระแสไฟฟ้า และมีคุณสมบัติอื่นที่ส าคัญ ดังนี้ 1. แรงดันที่ตกคร่อมตัวต้านทานทุกตัวจะมีค่าเท่ากัน เพราะต่อร่วมระหว่างจุด 2 จุดของ แหล่งจ่ายตัวเดียวกัน (E = V1 = V2 = V3 = … ) 2. ค่าความน ารวมของวงจรมีค่าเท่ากับความน าในแต่ละสาขาย่อยของวงจรมารวมกัน (GT = G1 + G2 + G3 + … +Gn) 3. กระแสไฟฟ้ารวมในวงจรมีค่าเท่ากับกระแสไฟฟ้าที่ไหลในแต่ละสาขาย่อยของวงจรมา รวมกัน (IT = I1 + I2 + I3 + … +In ) 4. ก าลังไฟฟ้าที่เกิดขึ้นที่ตัวต้านทานแต่ละสาขาของวงจร เมื่อน ามารวมกันจะมีค่าเท่ากับ ก าลังไฟฟ้ารวมของวงจร (PT = P1 + P2 + P3 + … + Pn) วงจรผสม ประกอบด้วยเส้นทางการไหลของกระแสไฟฟ้าผสมกันระหว่างเส้นทางการไหลแบบอนุกรม และเส้นทางการไหลแบบขนาน ซึ่งก็คือ การให้ความส าคัญถึงความสามารถในการจัดกลุ่มแยกแยะในวงจรว่า เป็นกลุ่มอนุกรมหรือกลุ่มขนาน มีแนวคิดในการหาค่าต่าง ๆ ในวงจรดังนี้

33 1. การหาค่าความต้านทานไฟฟ้ารวมในวงจรจะประยุกต์ใช้วิธีของวงจรอนุกรม และวงจร ขนานร่วมกัน 2. การหาค่ากระแสไฟฟ้าสาขาจะประยุกต์ใช้กฎการแบ่งกระแสไฟฟ้า หรือกฎของโอห์ม 3. การหาค่าแรงดันไฟฟ้าตกคร่อมระหว่างจุดต่าง ๆ ของวงจรจะประยุกต์ใช้กฎการแบ่งแรงดันไฟฟ้า หรือกฎของโอห์ม 4. ก าลังไฟฟ้าในวงจรค านวณเช่นเดียวกับวงจรอนุกรมหรือวงจรขนาน 5. วงจรผสมที่ซับซ้อนมีหลาย ๆ สาขาที่ต้องการหากระแสไฟฟ้าที่ไหลในสาขาย่อยหรือ แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวต้านทานส่วนใดส่วนหนึ่ง ซึ่งไม่สามารถใช้กฎของโอห์มได้ จะแก้ปัญหาโดยใช้วิธีอื่น ๆ ในหน่วยต่อไป จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. บอกคุณสมบัติของกระแสไฟฟ้าในวงจรอนุกรม 2. ค านวณวงจรอนุกรมโดยใช้กฎของโอห์ม 3. อธิบายผลของการต่อเซลล์ไฟฟ้าอนุกรม 4. ค านวณวงจรอนุกรมโดยใช้กฎการแบ่งแรงดันไฟฟ้า 5. ค านวณก าลังไฟฟ้าในวงจรอนุกรม ด้านทักษะ 1. น าเสนอผลการท าแบบฝึกหัด ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 8.1 วงจรอนุกรม 8.2 วงจรขนาน 8.3 วงจรผสม กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 10/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 8 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าแบบฝึกหัด หน่วยที่ 8 เป็นรายบุคคล 6. ครูสุ่มนักศึกษาน าเสนอค าตอบในแบบฝึกหัด 7. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัด และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 8. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 8 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 8, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน

34 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสารเกี่ยวกับมัลติมิเตอร์, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค า สืบค้น เช่น วงจรอนุกรม การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 8 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 8 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 8 เกณฑ์ผ่าน 50% 4. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 11 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 8 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 8 และคะแนน 3. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

35 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 หน่วยที่ 9 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย กฎของเคอร์ชอฟฟ์ สอนครั้งที่ 11-12/18 ทฤษฎี 4 คาบ ปฏิบัติ 6 คาบ หัวข้อ 9.1 กฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 9.2 กฎกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 9.3 ดีเทอร์มิแนนต์ 9.4 การแก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าโดยใช้กฎของเคอร์ชอฟฟ์ แนวคิด 1. กฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ (KVL) ที่ใช้แก้ปัญหาในวงจรอนุกรม กล่าวว่า “ผลรวมทางพีชคณิต ของแรงดันไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าปิดใด ๆ จะเท่ากับศูนย์” หรือจะกล่าวให้ง่ายก็คือ “ผลรวมของแรงดันไฟฟ้าตก คร่อมตัวต้านทานในวงจรไฟฟ้าจะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าที่จ่ายให้กับวงจรไฟฟ้านั้น” นั่นคือ E = V1 + V2 + V3 + …+ Vn หรือ E – V1– V2 – V3 – … – Vn = 0 2. กฎกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ (KCL) กล่าวว่า “ผลรวมทางพีชคณิตของกระแสไฟฟ้า ณ จุดใด ๆ มี ค่าเท่ากับศูนย์” หรือจะกล่าวได้ว่า “ผลรวมของกระแสไฟฟ้าไหลเข้าจุดใด ๆ จะเท่ากับผลรวมของ กระแสไฟฟ้าไหลออกจากที่จุดนั้น” I in = Iout ผลรวมของกระแสไฟฟ้าไหลเข้า = ผลรวมของกระแสไฟฟ้าไหลออก 3. วงจรผสมที่ซับซ้อนมีหลาย ๆ สาขาที่ต้องการหากระแสไฟฟ้าที่ไหลในสาขาย่อยหรือแรงดันไฟฟ้าตก คร่อมตัวต้านทานส่วนใดส่วนหนึ่ง ซึ่งไม่สามารถใช้กฎของโอห์ม หรือใช้คุณสมบัติวงจรได้ จะแก้ปัญหาโดยใช้ กฎของเคอร์ชอฟฟ์แทน จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายกฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 2. ค านวณวงจรอนุกรมโดยใช้กฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 3. อธิบายกฎกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 4. ค านวณวงจรขนานโดยใช้กฎกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 5. ค านวณค่าในวงจรโดยใช้กฎของเคอร์ชอฟฟ์ ด้านทักษะ 1. ต่อตัวต้านทานแบบอนุกรม ขนาน และผสม 2. วัดความต้านทานที่ต่อแบบอนุกรม ขนาน และผสม 3. วัดแรงดันไฟฟ้าในวงจรอนุกรม ขนาน และผสม 4. วัดกระแสไฟฟ้าในวงจรอนุกรม ขนาน และผสม ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย

36 เนื้อหาสาระ 9.1 กฎแรงดันไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 9.2 กฎแรงกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 9.3 ดีเทอร์มิแนนต์ 9.4 การแก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าโดยใช้กฎของเคอร์ชอฟฟ์ กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 11/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 9 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง เรื่อง 9.1 กฎแรงดันไฟฟ้า ของเคอร์ชอฟฟ์และ 9.2 กฎแรงกระแสไฟฟ้าของเคอร์ชอฟฟ์ 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 10 กฎของเคอร์ชอฟฟ์โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 8 เป็นการบ้าน กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 12/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 3. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง เรื่อง 9.3 ดีเทอร์มิแนนต์ และ 9.4 การแก้ปัญหาวงจรไฟฟ้าโดยใช้กฎของเคอร์ชอฟฟ์ 4. นักศึกษาน าเสนอผลเฉลยแบบฝึกหัดและครูสรุปผล 5. นักศึกษาน าเสนอผลการทดลองใบงานที่ 10 ตามกลุ่ม หน้าชั้นเรียน 6. ครูและนักศึกษาร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 9 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 9, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น ก าลังไฟฟ้า การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 9 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 9 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 10 กฎของเคอร์ชอฟฟ์ เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 9 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60%

37 งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 13 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 9 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 10 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 8 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

38 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 หน่วยที่ 10 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย พื้นฐานไฟฟ้ากระแสสลับ สอนครั้งที่ 13/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 10.1การก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 10.5ค่าเฉลี่ยของคลื่นไซน์ 10.2ความถี่ คาบเวลา แอมพลิจูดและค่าสูงสุด 10.6ค่าใช้งานของคลื่นไซน์ 10.3มุมและความสัมพันธ์กับวิธีเขียนรูปคลื่นไซน์ 10.7เฟส 10.4แรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าตามฟังก์ชันเวลา 10.8เฟสเซอร์ไดอะแกรม แนวคิด 1. การก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับโดยการเหนี่ยวน าแม่เหล็กไฟฟ้าอาศัยหลักการคือ เมื่อขดลวด เคลื่อนที่ต่อเนื่องตัดผ่านสนามแม่เหล็ก หรือสนามแม่เหล็กเคลื่อนที่ตัดผ่านขดลวดเป็นผลให้เกิดแรงดันไฟฟ้า เหนี่ยวน าขึ้นในขดลวดนั้น เรียกว่า แรงดันไฟฟ้าเหนี่ยวน าชั่วขณะ และเมื่อน าภาระทางไฟฟ้า (Load) มาต่อ กับปลายขดลวดจะมีกระแสไฟฟ้าไหลไปยังภาระทางไฟฟ้า เรียกกระแสไฟฟ้านี้ว่า กระแสไฟฟ้าเหนี่ยวน า 2. ความถี่ (f) คือ จ านวนรอบของรูปคลื่นที่เกิดขึ้นในหนึ่งหน่วยเวลา มีหน่วยเป็น รอบต่อวินาที หรือ เฮิรตซ์ (Hz) เขียนความสัมพันธ์ได้ดังสมการ f = T 1 3. คาบเวลา (T) คือ เวลาที่คลื่นใช้ในการเปลี่ยนรูปร่างจนครบ 1 รอบ มีหน่วยเป็นวินาที (s) 4. ค่าสูงสุดของคลื่นไซน์ คือ ค่ายอดของคลื่นเทียบกับศูนย์ 5. แอมพลิจูดของคลื่นไซน์ คือ ระยะระหว่างค่าเฉลี่ยถึงค่าสูงสุด 6. ความเร็วเชิงมุม คือ อัตราการหมุนรอบวงกลมที่ท าให้ค่าของมุมเปลี่ยน แปลงในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง มีหน่วยเป็นเรเดียนต่อวินาที (rad/s) 7. ค่าชั่วขณะของกระแสไฟฟ้าหรือแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งของรูปคลื่นไซน์ เทียบกับเวลาอ้างอิง ซึ่งเขียนสมการชั่วขณะพื้นฐานตามฟังก์ชันเวลาได้คือ v = Vp sin t และ i = Ip sin t 8. ค่าเฉลี่ยของพื้นที่รูปคลื่นไซน์ครึ่งรอบของกระแสไฟฟ้าหรือแรงดันไฟฟ้า เขียนแทนด้วยสมการ Vavg = 0.318 Vp และ Iavg = 0.318 Ip จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายการก าเนิดแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ 2. อธิบายลักษณะของรูปคลื่นไฟฟ้ากระแสสลับ 3. ค านวณความถี่ 4. ค านวณคาบเวลา 5. แสดงมุมของคลื่นไซน์ในหน่วยองศาและเรดียน 6. เขียนสมการไฟฟ้ากระแสสลับไซนูซอยด์ตามฟังก์ชันเวลา 7. ค านวณค่าเฉลี่ยของรูปคลื่นไฟฟ้ากระแสสลับ 8. ค านวณค่าใช้งาน 9. บอกความหมายของเฟส 10. ระบุความสัมพันธ์เฟส

39 11.บอกความหมายของเฟสเซอร์ไดอะแกรม 12. เขียนเฟสเซอร์ไดอะแกรมจากสมการคลื่นไซน์ ด้านทักษะ 1. น าเสนอผลการท าแบบฝึกหัด ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 10.1การก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 10.5ค่าเฉลี่ยของคลื่นไซน์ 10.2ความถี่ คาบเวลา แอมพลิจูดและค่าสูงสุด 10.6ค่าใช้งานของคลื่นไซน์ 10.3มุมและความสัมพันธ์กับวิธีเขียนรูปคลื่นไซน์ 10.7เฟส 10.4แรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าตามฟังก์ชันเวลา 10.8เฟสเซอร์ไดอะแกรม กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 13/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 10 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าแบบฝึกหัด หน่วยที่ 10 เป็นรายบุคคล 6. ครูสุ่มนักศึกษาน าเสนอค าตอบในแบบฝึกหัด 7. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัด และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 8. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 10 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 10, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น ค่าเฉลี่ย ของคลื่นไซน์ การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 10 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 10 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 10 เกณฑ์ผ่าน 50% 4. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60%

40 งานที่มอบหมาย - หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 10 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 10 และ คะแนน 3. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

41 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 หน่วยที่ 11 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย จ านวนเชิงซ้อน สอนครั้งที่ 14/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 11.1 ความหมายและรูปแบบของจ านวนเชิงซ้อน 11.2 จ านวนเชิงซ้อนในรูปพิกัดฉาก 11.3 จ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว 11.4 การเปลี่ยนรูประหว่างรูปพิกัดฉากและรูปเชิงขั้ว 11.5 การคอนจุเกตจ านวนเชิงซ้อน 11.6 การบวกและลบจ านวนเชิงซ้อน 11.7 การคูณจ านวนเชิงซ้อน 11.8 การหารจ านวนเชิงซ้อน 11.9 การค านวณจ านวนเชิงซ้อนด้วยเครื่องค านวณ แนวคิด 1. จ านวนเชิงซ้อน คือ จ านวนที่ประกอบด้วย 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งเป็นจ านวนจริง อีกกลุ่มหนึ่งเป็นจ านวน จินตภาพ น ามาเขียนรวมกันเป็นจ านวนเชิงซ้อน โดยใช้สัญลักษณ์C = a ± jb โดยที่ a คือ จ านวนจริง b คือ จ านวนจินตภาพ และ j คือ หน่วยจินตภาพ 2. รูปแบบของจ านวนเชิงซ้อน เขียนได้ 4 รูปแบบ คือ (1) รูปพิกัดฉาก เขียนอยู่ในรูป C = a ± jb (2) รูปเชิงขั้ว เขียนอยู่ในรูป C = r (3) รูปตรีโกณมิติ เขียนอยู่ในรูป C = r (cos ± j sin ) และ (4) รูปชี้ ก าลัง เขียนอยู่ในรูป C = re j 3. การเปลี่ยนรูปพิกัดฉาก (C = a ± jb) ไปเป็นรูปเชิงขั้ว ใช้สมการ r = 2 2 a b และ = tan -1 a b และจัดเข้ารูปเชิงขั้ว คือ C = r 4. การเปลี่ยนรูปเชิงขั้ว (C = r ) ไปเป็นรูปพิกัดฉาก ใช้สมการ a = r cos และ b = r sin และจัด เข้ารูปพิกัดฉาก คือ C = a ± jb 5. การคอนจุเกตจ านวนเชิงซ้อน คือ จ านวนเชิงซ้อนที่ให้จ านวนจริงเท่ากัน และจ านวนจินต-ภาพ ตรงกันข้ามกัน โดยเปลี่ยนส่วนจินตภาพในรูปพิกัดฉากให้ตรงกันข้ามหรือใช้มุมตรงกันข้ามในรูปเชิง-ขั้ว ตัวอย่างการคอนจุเกตรูปพิกัดฉากของ C = 2 + j3 คือ C* = 2 – j3 6. การบวกและลบจ านวนเชิงซ้อนโดยวิธีพีชคณิตในรูปพิกัดฉากให้น าส่วนที่เป็นจ านวนจริงมาบวกหรือ ลบกันและน าส่วนที่เป็นจ านวนจินตภาพมาบวกหรือลบกัน ส่วนการบวกและลบจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้วไม่ สามารถกระท าได้ ยกเว้นถ้ามีมุมเท่ากันหรือที่มุม 0o กับ 180o 7. การคูณจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว ให้น าขนาด (r) มาคูณกันและส่วนมุม () ให้น ามาบวกกัน การ คูณจะได้ C1 C2 = (r1 1 ) (r2 2 ) ส่วนการคูณจ านวนเชิงซ้อนในรูปพิกัดฉาก ถ้าให้C1 = a1 + jb1 และ C2 = a2 + jb2 การคูณจะได้ C1 C2 = (a1a2 – b1b2 ) + j(b1a2 + a1b2 )

42 จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. บอกความหมายและรูปแบบของจ านวนเชิงซ้อน 2. บอกสัญลักษณ์ของจ านวนเชิงซ้อนในรูปพิกัดฉาก 3. บอกสัญลักษณ์ของจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว 4. เปลี่ยนรูประหว่างรูปพิกัดฉากและรูปเชิงขั้ว 5. บวกและลบจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้วและรูปพิกัดฉาก 6. คูณจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้วและรูปพิกัดฉาก 7. หารจ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้วและรูปพิกัดฉาก 8. แสดงการค านวณจ านวนเชิงซ้อนด้วยเครื่องค านวณ ด้านทักษะ 1. น าเสนอผลการท าแบบฝึกหัด ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 11.1 ความหมายและรูปแบบของจ านวนเชิงซ้อน 11.2 จ านวนเชิงซ้อนในรูปพิกัดฉาก 11.3 จ านวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว 11.4 การเปลี่ยนรูประหว่างรูปพิกัดฉากและรูปเชิงขั้ว 11.5 การคอนจุเกตจ านวนเชิงซ้อน 11.6 การบวกและลบจ านวนเชิงซ้อน 11.7 การคูณจ านวนเชิงซ้อน 11.8 การหารจ านวนเชิงซ้อน 11.9 การค านวณจ านวนเชิงซ้อนด้วยเครื่องค านวณ กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 14/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 11 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าแบบฝึกหัด หน่วยที่ 11 เป็นรายบุคคล 6. ครูสุ่มนักศึกษาน าเสนอค าตอบในแบบฝึกหัด 7. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัด และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 8. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 11 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 11, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน

43 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น จ านวน เชิงซ้อน การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 11 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 11 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 11 เกณฑ์ผ่าน 50% 4. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย - หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 11 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 11 และคะแนน 3. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

44 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 หน่วยที่ 12 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย วงจร R–L–C สอนครั้งที่ 15-16/18 ทฤษฎี 4 คาบ ปฏิบัติ 6 คาบ หัวข้อ 12.1 ความหมายของค่าพารามิเตอร์ 12.2 วงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว 12.3 วงจร R–L–C ต่ออนุกรม 12.4 วงจร R–L–C ต่อขนาน 12.5 วงจร R–L–C ต่อผสม แนวคิด 1. วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ประกอบด้วย R เพียงอย่างเดียว กระแสไฟฟ้าและแรงดันไฟฟ้าในวงจรจะมี เฟสร่วมกัน มุมเฟสมีค่าเท่ากับศูนย์(R = 0 o ) และค่าอิมพีแดนซ์ มีค่าเท่ากับค่าความต้านทาน และก าลังไฟฟ้า ในวงจรเป็นค่าเฉลี่ย มีหน่วยเป็นวัตต์ 2. วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ประกอบด้วย L เพียงอย่างเดียว พลังงานจะสะสมในรูปสนามแม่เหล็ก ค่ารี แอกแตนซ์จะเป็นอินดักตีฟรีแอกแตนซ์ (XL ) คุณสมบัติของวงจร คือ 2.1 เฟสล้าหลัง หมายถึง กระแสไฟฟ้าล้าหลัง (Lag) แรงดันไฟฟ้าเป็นมุม 90o 2.2 มุมเฟสของกระแสไฟฟ้าเทียบกับแรงดันไฟฟ้าในวงจรมีค่าเท่ากับ –90o หรือ – 2 π rad 2.3 ก าลังไฟฟ้าเฉลี่ยในวงจรเท่ากับศูนย์วัตต์ (PL = 0 W) จะมีเพียงก าลังไฟฟ้ารีแอกตีฟ 2.4 ค่าอิมพีแดนซ์ของวงจรจะเท่ากับค่าอินดักตีฟรีแอกแตนซ์ นั่นคือ ZL = jXL = jL () 3. วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ประกอบด้วย C เพียงอย่างเดียว พลังงานจะสะสมในรูปสนามไฟฟ้าค่ารีแอก แตนซ์จะเป็นคะแปซีตีฟรีแอกแตนซ์ (XC) คุณสมบัติของวงจร คือ 3.1 เฟสน าหน้า หมายถึง กระแสไฟฟ้าน าหน้า (Lead) แรงดันไฟฟ้าเป็นมุม 90o 3.2 มุมเฟสของกระแสไฟฟ้าเทียบกับแรงดันไฟฟ้าในวงจรมีค่าเท่ากับ +90o หรือ + 2 π rad 3.3 ก าลังไฟฟ้าเฉลี่ยในวงจรเท่ากับศูนย์วัตต์ (PL = 0 W) จะมีเพียงก าลังไฟฟ้ารีแอกตีฟ 3.4 ค่าอิมพีแดนซ์ของวงจรเท่ากับค่าคาปาซีตีฟรีแอกแตนซ์ นั่นคือ ZC = –jXC = – C 1 j ω () 4. วงจรรีซีสตีฟ หมายถึง วงจรนั้นมีสภาพโหลดเป็นความต้านทาน 5. วงจรอินดักตีฟ หมายถึง วงจรนั้นมีสภาพโหลดเป็นความเหนี่ยวน า 6. วงจรคาปาซิตีฟ หมายถึง วงจรนั้นมีสภาพโหลดเป็นความจุไฟฟ้า 7. วงจร R–L หรือ R–C หรือ R–L–C ต่ออนุกรมกับแหล่งจ่ายไฟสลับ ถ้าวงจรอนุกรมนั้นประกอบด้วย n อิมพีแดนซ์ การหาค่าอิมพีแดนซ์รวมของวงจรหาได้จากผลรวมทางพีชคณิต นั่นคือ ZT = Z1 + Z2 + Z3 + … + Zn หรืออธิบายด้วยอิมพีแดนซ์ไดอะแกรมด้วยองค์ประกอบที่เป็นส่วนจริง ส่วนจินต–ภาพและส่วนของ เวกเตอร์อิมพีแดนซ์รวม ซึ่งอาจแสดงค่าในรูปเชิงขั้วหรือรูปพิกัดฉากก็ได้

45 8. อิมพีแดนซ์รวมของวงจรจะเกี่ยวข้องกับความถี่เสมอ 9. ก าลังไฟฟ้าของวงจร R–L–C ในไฟฟ้ากระแสสลับ หาค่าได้จากสมการ P = VI cos = I2 Z cos = Z V 2 cos (W) 10. วงจร R–L ต่ออนุกรม แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวต้านทาน (VR) จะมีมุมอินเฟสกับกระแสไฟฟ้าใน วงจรและแรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวเหนี่ยวน า (VL ) จะมีมุมน าหน้ากระแสไฟฟ้าเป็นมุม 90o ผลรวมของ แรงดันไฟฟ้ารวมทางเฟสเซอร์VR และ VL จะมีมุมน าหน้ากระแสไฟฟ้าเท่ากับ θ มีค่ามากกว่า 0o แต่น้อยกว่า 90o เรียกวงจรในสภาวะเช่นนี้ว่าวงจรล้าหลังหรือวงจรอินดักตีฟ (กระแสไฟฟ้าล้าหลังแรงดันไฟฟ้า) 11. วงจร R–C ต่ออนุกรม แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวต้านทาน (VR) จะมีมุมเฟสร่วมกันกับกระแสไฟฟ้า ในวงจรและแรงดันไฟฟ้าตกคร่อมตัวเก็บประจุ (VC) จะมีมุมล้าหลังกระแสไฟฟ้าเป็นมุม 90o ผลรวมของ แรงดันไฟฟ้ารวมทางเฟสเซอร์ VR และ VC จะมีมุมล้าหลังกระแสเป็นมุมเท่ากับ θ มีค่ามากกว่า 0o แต่น้อยกว่า 90o เรียกวงจรในสภาวะเช่นนี้ว่าวงจรน าหน้าหรือวงจรคาปาซิตีฟ (กระแสน าหน้าแรงดัน) 12. วงจร R–L–C ต่ออนุกรม จะมีมุมเฟสน าหน้าหรือล้าหลังขึ้นอยู่กับการชดเชยซึ่งกันและกันของตัว เก็บประจุกับตัวเหนี่ยวน า และวงจร R–L–C ต่อขนาน จะเป็นผลให้กระแสไฟฟ้ารวม (IT) อาจมีเฟสน าหน้า เฟสล้าหลังหรือเฟสร่วมกันกับแรงดันไฟฟ้าได้ 14. วงจรผสมแบบอนุกรม–ขนาน เป็นการน าองค์ประกอบของวงจรต่ออนุกรมกันเป็นชุด ๆ แล้วจึงน า ผลการต่ออนุกรมมาต่อขนานภายหลัง ในการค านวณค่าพารามิเตอร์ของวงจรท าได้โดย ใช้คุณสมบัติของวงจร อนุกรมค านวณก่อน แล้วจึงใช้คุณสมบัติของวงจรขนานหาค่าพารามิเตอร์ของวงจรต่อไป 15. วงจรผสมแบบขนาน–อนุกรม เป็นการน าองค์ประกอบของวงจรต่อขนานกันเป็นจุด ๆ แล้วจึงน า ผลการต่อขนานมาต่ออนุกรมอีกครั้ง ในการค านวณหาค่าพารามิเตอร์ของวงจร ท าได้โดยใช้คุณสมบัติของวงจร ขนานหาค่าก่อน แล้วจึงใช้คุณสมบัติของวงจรอนุกรมหาค่าพารามิเตอร์ของวงจรต่อไป จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายปรากฏการณ์ของวงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว 2. ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว 3. ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจร R–L–C อนุกรม 4. เขียนเฟสเซอร์ไดอะแกรมของวงจรอนุกรม 5. ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจร R–L–C ขนาน 6. เขียนเฟสเซอร์ไดอะแกรมของวงจรขนาน 7. ค านวณค่าพารามิเตอร์ในวงจร R–L–C ผสม 8. เขียนเฟสเซอร์ไดอะแกรมของวงจรผสม ด้านทักษะ 1. ต่อวงจรตามการทดลอง 2. วัดแรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้า 3. เขียนรูปคลื่นไซน์และเฟสเซอร์ไดอะแกรม ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ

46 ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 12.1 ความหมายของค่าพารามิเตอร์ 12.2 วงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว 12.3 วงจร R–L–C ต่ออนุกรม 12.4 วงจร R–L–C ต่อขนาน 12.5 วงจร R–L–C ต่อผสม กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 15/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 12 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 12.1 ความหมายของ ค่าพารามิเตอร์และ 12.2 วงจร R–L–C เพียงอย่างเดียว 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 11 วงจรไฟฟ้ากระแสสลับที่ประกอบด้วย R–L–C อย่างเดียว โดย แบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 12 เป็นการบ้าน กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 16/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ และนักศึกษาส่งงานที่มอบหมาย 2. ทบทวนการเรียนครั้งที่แล้ว 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 12.3 วงจร R–L–C ต่อ อนุกรม และ 12.4 วงจร R–L–C ต่อขนาน ผสม 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 12-15 โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน 6. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 7. ครูมอบหมายให้น าท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 12 เป็นการบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 12, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น วงจร RLC การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 12 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 12 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 12-15 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 12 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60%

47 งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 17 หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 12 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานที่ 12-15 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 12 และ คะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน

48 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 หน่วยที่ 13 วิชา เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า รหัส 30104–0002 เวลาเรียนรวม 90 คาบ ชื่อหน่วย ก าลังไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์ สอนครั้งที่ 17/18 ทฤษฎี 2 คาบ ปฏิบัติ 3 คาบ หัวข้อ 13.1 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ 13.2 สามเหลี่ยมก าลังไฟฟ้า 13.3 เพาเวอร์แฟกเตอร์และการแก้เพาเวอร์แฟกเตอร์ แนวคิด 1. ในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ ที่มีองค์ประกอบวงจรเป็นตัวต้านทาน ตัวเหนี่ยวน าและตัวเก็บประจุ จะ พิจารณาก าลังไฟฟ้า เป็น 3 ลักษณะ คือ ก าลังไฟฟ้าแอกตีฟ (P) เป็นก าลังไฟฟ้าที่ท าให้เกิดงาน ก าลังไฟฟ้ารี แอกตีฟ (Q) เป็น ก าลังไฟฟ้าที่ไม่สามารถน ามาใช้ ให้เกิดงาน และก าลังไฟฟ้าปรากฏ (S) เป็นก าลังไฟฟ้าได้มา จากผลคูณของแรงดันไฟฟ้าที่วัดได้จากโวลต์มิเตอร์กับกระแสไฟฟ้าที่วัดได้จากแอมมิเตอร์ 2. เพาเวอร์แฟกเตอร์ สามารถค านวณจากอัตราส่วนระหว่างก าลังไฟฟ้าแอกตีฟต่อก าลังไฟฟ้าปรากฏ ซึ่งมีค าไม่เกิน 1 3. การแก้เพาเวอร์แฟกเตอร์ หมายถึง การท าให้เพาเวอร์แฟกเตอร์มีค่าเข้าใกล้ 1 หรือการท าให้ มุมเฟส (θ) ของวงจรเข้าใกล้ 0 O โดยการต่อ C ขนานเข้ากับวงจร จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านความรู้ 1. อธิบายความหมายของก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ 2. อธิบายเกี่ยวกับสามเหลี่ยมก าลังไฟฟ้า 3. ค านวณค่าก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ 4. บอกความหมายของเพาเวอร์แฟกเตอร์ 5. อธิบายเกี่ยวกับการแก้เพาเวอร์แฟกเตอร์ 6. ค านวณค่าความจุไฟฟ้าที่ใช้แก้เพาเวอร์แฟกเตอร์ ด้านทักษะ 1. ต่อวงจรตามการทดลอง 2. วัดก าลังไฟฟ้า กระแสไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้าและเพาเวอร์แฟกเตอร์ 3. เขียนสามเหลี่ยมก าลังไฟฟ้า ด้านคุณธรรม จริยธรรม แสดงออกถึงการตรงต่อเวลา การท างานร่วมกับผู้อื่น ความประณีตและรอบคอบ ท างานค านึงถึงความปลอดภัย เนื้อหาสาระ 13.1 ก าลังไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ 13.2 สามเหลี่ยมก าลังไฟฟ้า 13.3 เพาเวอร์แฟกเตอร์และการแก้เพาเวอร์แฟกเตอร์

49 กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 17/18) 1. นักศึกษาเข้าเรียนตรงเวลา ครูขานชื่อเพื่อตรวจสอบรายชื่อ 2. นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 13 3. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน 4. ครูสอนตามเนื้อหาสาระ โดยบรรยาย ถาม-ตอบ และแสดงสื่อของจริง 5. นักศึกษาท าตาม ใบงานที่ 16 โดยแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 2-3 คน 6. นักศึกษาท าแบบฝึกหัด หน่วยที่ 13 เป็นรายบุคคล 7. ครูสุ่มนักศึกษาน าเสนอค าตอบในแบบฝึกหัด 8. ครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยแบบฝึกหัด ใบงาน และร่วมอภิปรายสรุปบทเรียน 9. นักศึกษาทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 13 สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน หน่วยที่ 13, PowerPoint ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อน เรียน และหลังเรียน 2. แหล่งการเรียนรู้ หนังสือ วารสาร, อินเทอร์เน็ต www.google.com ใช้ค าสืบค้น เช่น จ านวน เชิงซ้อน การวัดและการประเมินผล การวัดผล/เครื่องมือวัด การประเมินผล/เกณฑ์ 1. แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) หน่วยที่ 13 (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรียน) 2. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 13 เกณฑ์ผ่าน 50% 3. ใบงานที่ 16 เกณฑ์ผ่าน 60% 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 13 เกณฑ์ผ่าน 50% 5. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง เกณฑ์ผ่าน 60% งานที่มอบหมาย 1. งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ท าแบบฝึกหัดให้เรียบร้อย ถูกต้อง สมบูรณ์น าส่งในการ เรียนครั้งที่ 18 2. ให้นักศึกษาทบทวนเนื้อหาเพื่อเตรียมตัวสอบปลายภาคเรียน หลักฐานการเรียนรู้ 1. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 13 ที่นักศึกษาท าและคะแนนที่ได้ 2. ใบงานและคะแนนที่ได้ 3. กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 13 และคะแนน 4. แบบประเมินพฤติกรรมและคะแนน เอกสารอ้างอิง มนตรี เชิญทอง และธ ารงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2563). เครื่องมือวัดและวงจรไฟฟ้า (30104–0002). นนทบุรี: ศูนย์หนังสือเมืองไทย.