การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ และ การบัน บั ทึก ทึ การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้
จัดทำ โดย นางสาว สุดารัตน์ เถรปัญญา ชั้นปีที่3 คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นเอกสารประกอบการสอนในรายวิชา0403 307 ปฏิบัติการพยาบาลมารดาและทารก และการผดุงครรภ์ 1
การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ คือ คื อะไร? การนับลูกดิ้น คือ การที่คุณแม่นับจำ นวนครั้งของ การดิ้นของทารกในครรภ์ ซึ่งเป็นการประเมินภาวะ สุขภาพของทารกในครรภ์ด้วยตัวคุณแม่เอง
การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ สำ คัญ คั อย่า ย่ งไร? การนับลูกดิ้นมีความสำ คัญ คือ เป็นอีกหนึ่งสัญญาณ ที่บ่งบอกถึงการมีชีวิตของทารกในครรภ์การดิ้นที่ปกติ และสม่ำ เสมอจะแสดงถึงภาวะสุขภาพที่ดีของทารกใน ครรภ์ และเป็นการประเมินสุขภาพของทารกได้อย่างทัน ท่วงทีสามารถป้องกันทารกเสียชีวิตได้ด้วยตัวของคุณแม่
ครรภ์แรก จะรู้สึกถึงการดิ้นของ ทารกในครรภ์เมื่อ อายุครรภ์ 18-20 สัปดาห์ การรับ รั รู้แรู้ ละรู้สึรู้ก สึ ถึง ถึ ลูก ลู ดิ้น ดิ้ โดยคุณแม่จะสามารถรู้สึกได้ว่าลูกดิ้น ตั้งแต่อ ต่ ายุครรภ์ 16-20สัปดาห์ ครรภ์หลัง จะรู้สึกถึงการดิ้น ของทารกในครรภ์เร็วขึ้นเมื่อ อายุครรภ์ 16-18 สัปดาห์
การนับจำ นวนลูกดิ้นควรเริ่มนับตั้งแต่คุณแม่ อายุครรภ์ได้ 7เดือนหรืออายุครรภ์ 28 สัปดาห์จน กระทั่งคลอดและควรปฏิบัติทุกๆวันใน ช่วงเวลาเดิมๆ โดยการเริ่มนับจำ นวนลูกดิ้นจนถึงคลอดจะมี การจดบันทึกลงในสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู) เริ่ม ริ่ นับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ เมื่อ มื่ ใด?
เมื่ออายุครรภมากขึ้นการเคลื่อนไหวของทารกจะ ซับซอนขึ้นตามความสมบูรณในการประสานงานของ ระบบประสาทสวนกลาง ทําให้มีการเคลื่อนไหวที่ ประสานกันเป็นไปอย่างเป็นระบบและจะเคลื่อนไหว แรงขึ้นและบ่อยขึ้น โดยระบบประสาทของทารกใน ครรภ์จะพัฒนาสมบูรณ์ เมื่ออายุครรภ์ได้ประมาณ 32 สัปดาห์และช่วงอายุครรภ์ที่ทารกในครรภ์ดิ้นมาก ที่สุดคือ 29-38สัปดาห์ เริ่ม ริ่ นับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ เมื่อ มื่ ใด?
ท่า ท่ ที่เ ที่ หมาะสม ในการนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ *แต่คุณแม่สามารถนอนนับหรือนั่งก็ได้ เช่นกันตามที่คุณแม่สะดวก ท่าที่เหมาะสมที่สุดในการนับลูกดิ้น คือ ท่านอนตะแคงซ้าย
ในคุณแม่ที่อ ที่ ายุ ครรภ์มากขึ้นการดิ้น ของทารกจะชัดเจนขึ้น และมีความรุนแรงขึ้น คุณแม่จะสามารถรับรู้ ได้ว่า มีการเตะ ถีบ การหมุนตัว กลิ้งตัว และมีการโก่งตัวของ ทารกได้ ในคุณแม่ที่อ ที่ ายุ ครรภ์น้อยๆจะรับรู้ได้ ไม่ค่อยชัดเจน มักจะ รู้สึกคล้ายกับการตอด เบาๆเหมือนปลาตอด การรับ รั รู้ถึรู้ง ถึ ลูก ลู ดิ้น ดิ้ ในครรภ์ ในชวงทายของการตั้งครรภทารกจะดิ้นนอยลง เนื่องจากปริมาณนํ้าครํ่าที่นอยลงและขนาดของทารกใน ครรภ ที่มีนํ้าหนักตัวเพิ่มขึ้นทําใหชองวางในโพรงมดลูก มีนอยลงทารกจึงมีการเคลื่อนไหวไดอย่างจํากัด
วิธี วิ ก ธี ารนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ วิธีการนับลูกดิ้น : ให้นับหลังมื้ออาหาร 1 ชั่วโมง คือให้นับหลังมื้ออาหารเช้า กลางวัน เย็น ทุกวันใน ช่วงเวลาเดิม โดยที่แต่ละมื้อต้องดิ้นอย่างน้อย3-4ครั้ง เมื่อรวมกันทั้งหมด 3 มื้อต้องได้อย่างน้อย 10 ครั้ง นับหลังมื้ออาหารเช้า 1 ชั่วโมง นับหลังมื้ออาหาร เที่ยง 1 ชั่วโมง นับหลังมื้ออาหาร เย็น 1 ชั่วโมง รวม3มื้ออาหารนับได้≥10ครั้ง แปลว่าทารกมีสุขภาพดี
การดิ้น ดิ้ เฉพาะแขนขา : ทารกจะดิ้น ดิ้ สั่น สั่ ๆจะรู้สึรู้ก สึ เหมือ มื นมีข มี องแหลมทิ่ม ทิ่ หรือ รื เสีย สี ดแทง การดิ้น ดิ้ ทั้ง ทั้ ตัว ตั ของทารด :จะมีลั มี ก ลั ษณะราบเรีย รี บ หรือ รื รู้สึรู้ก สึ เหมือ มื นทารกม้ว ม้ นตัว ตั ในช่ว ช่ ง 2 สัปสั ดาห์ก่ ห์ อ ก่ นคลอด ทารกจะดิ้น ดิ้ แรงและ มีพ มี ลัง ลั มาก ดิ้น ดิ้ ถี่แ ถี่ ต่ส ต่ ม่ำ เสมอ หรือ รืในหญิง ญิ ตั้ง ตั้ ครรภ์บ ภ์ างคน อาจจะรู้สึรู้ก สึได้ว่ ด้ า ว่ ทารกดิ้น ดิ้ ช้า ช้ ลง แต่ดิ้ ต่ น ดิ้ แรงมากขึ้น ขึ้ ลัก ลั ษณะและคุณ คุ ภาพการดิ้น ดิ้ ของทารกในครรภ์ การดิ้น ดิ้ เฉพาะขยับ ยั แขนขาหรือ รื ขยับ ยั ทั้ง ทั้ ตัว ตั
*แต่ใต่ นบางครั้ง รั้ การดิ้น ดิ้ 1 ครั้ง รั้ จะมีก มี ารเคลื่อ ลื่ นไหว หลายๆลัก ลั ษณะร่ว ร่ มกัน กั ได้ เช่น ช่ ลูก ลู มีทั้ มี ง ทั้ การเตะ การถีบ ถี การหมุน มุ ตัว ตั ต่อ ต่ เนื่อ นื่ งกัน กั แบบนี้เ นี้ ราจะนับ นั เป็น ป็ 1ชุด ชุ คือ คื ลูก ลู ดิ้น ดิ้ 1 ครั้ง รั้ การเคลื่อ ลื่ นไหวของทารกและ จำ นวนครั้ง รั้ ของการนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ ลูก ลู มีก มี ารเตะ/ถีบ ถี /หมุน มุ ตัว ตั/ กลิ้ง ลิ้ ตัว ตั/โก่ง ก่ ตัว ตั 1 ครั้ง รั้ เราจะนับ นั เป็น ป็ ลูก ลู ดิ้น ดิ้ 1 ครั้ง รั้ *และพอผ่า ผ่ นระยะเวลาไปอีก อี สัก สั พัก พั เช่น ช่ ผ่า ผ่ นไป ประมาณ 10 วิน วิ าที มีก มี ารเคลื่อ ลื่ นไหวในครั้ง รั้ ต่อ ต่ ไป เราจะนับ นั ครั้ง รั้ ต่อ ต่ ไปเป็น ป็ อีก อี 1 ครั้ง รั้
แบบบัน บั ทึก ทึ การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ โดยการบัน บั ทึก ทึ การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ จะบัน บั ทึก ทึ ลงในสมุด มุ บัน บั ทึก ทึสุข สุ ภาพ แม่แ ม่ ละเด็ก ด็ (สมุด มุ สีช สี มพู)พู หน้า น้ ที่ 16 การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้ และตารางบัน บั ทึก ทึ คุณ คุ แม่จ ม่ ะต้อ ต้ งทำ การบัน บั ทึก ทึ การดิ้น ดิ้ ของทารกใน ทุก ทุ ๆวัน วั และในช่ว ช่ งเวลาเดิม ดิ คอยสัง สั เกตจำ นวน ครั้ง รั้ ของการดิ้น ดิ้ ของลูก ลู ว่า ว่ อยู่ใยู่ นช่ว ช่ งที่ปที่ กติ ≥ 10ครั้ง รั้ หรือ รื มีก มี ารดิ้น ดิ้ ของลูก ลู ที่น้ ที่ อ น้ ยกว่า ว่ ปกติห ติ รือ รืไม่
แบบบัน บั ทึก ทึ การนับ นั ลูก ลู ดิ้น ดิ้
ลูก ลู ดิ้น ดิ้ น้อ น้ ย หากในแต่ละมื้ออาหารนับลูกดิ้นพบว่านับได้น้อยกว่า 3 ครั้งต่อชั่วโมง แปลว่าลูกดิ้นน้อย แนะนำ ให้คุณแม่เปลี่ยนอริยาบท ดื่มน้ำ เย็นหรือ กระตุ้นทารก พูดคุย เขย่าหน้าท้องเพื่อ ให้ทารกมีการตอบสนองและดิ้น จากนั้นตั้งเวลาไปอีก 1 ชั่วโมงและนับต่อไปอีก หากใน2ชั่วโมงลูกดิ้น ถึง 10 ครั้งแปลว่าทารกยัง คงปลอดภัยอยู่ก่อนหน้านั้น ทารกอาจหลับ แต่หาก2ชั่วโมงลูกดิ้นไม่ถึง 10 ครั้ง ให้คุณแม่รีบมา โรงพยาบาลทันทีและติดต่อ พบแพทย์โดยด่วน
แม่ส ม่ ามารถสัง สั เกต อาการดิ้น ดิ้ ผิด ผิปกติไติ ด้ ไม่มีการดิ้นของทารก ทารกดิ้นน้อยลง ปวดมากขึ้น ทารกสะอึกมากขึ้น ทารกโก่งตัวมาดันท้องมากกว่าดิ้น ไม่ดิ้นในเวลาปกติที่เคยดิ้น ดิ้นแรงมาก หากมีอาการผิดปกติหนึ่งในอาการ ดังนี้ ให้รีบมาพบแพทย์ คือ ซึ่งจากการศึกษาพบว่าอาการข้างต้น สามารถพบได้ในการเสียชีวิตของทารก ทั้งนี้มักมีการดิ้นน้อยลงก่อนที่ทารกจะเสียชีวิต แต่หัวใจจะไม่หยุดเต้นโดยฉับพลันเป็นลักษณะของ การดิ้นน้อยลงของทารกในครรภ์จนกระทั่งหยุดดิ้นใน ขณะที่ยังคงฟังเสียงหัวใจทารกในครรภ์ได้เรียกว่า Movement Alarm Signals (MAS) เป็นสัญญาณอันตรายที่ทารกพยายามบอกเตือนมารดาว่า กำ ลังตกอยู่ภาวะคับข้นอย่างรุนแรง อาจจะเสียชีวิตได้ ถ้าได้รับการช่วยเหลือไม่ทัน
ลูก ลู ดิ้น ดิ้ น้อ น้ ย ภาวะรกเสื่อมทำ ให้ทารกขาดออกซิเจน ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ ภาวะที่มีอันตราย เมื่อลูกดิ้นน้อย อาจจะเกิดจากภาวะที่มีอันตราย หรืออาจจะไม่มีอันตรายอะไรก็ได้ ทารกนอนหลับ มีผลมาจากยาที่แม่รับ ประทาน แม่มีห มี น้าท้องหนา ภาวะที่ไม่มีอันตราย น้ำ คร่ำ มาก,รกเกาะอยู่ ด้านหน้าของมดลูก, มดลูกมีการบีบรัดตัวบ่อย
ข้อ ข้ ควรปฏิบั ฏิ ติ บัติ เมื่อ มื่ พบทารกดิ้น ดิ้ น้อ น้ ย ถ้าทารกดิ้นน้อยกว่า 3 ครั้ง ให้คุณแม่กระตุ้น ทารก เช่น ดื่มน้ำ เย็น พูดคุยกับทารก จากนั้นตั้ง เวลาไปอีก1ชั่วโมงและนับต่อไปอีก *หากใน2ชั่วโมงลูกดิ้นถึง 10 ครั้งแปลว่าทารกยัง ปลอดภัยอยู่แสดงว่าก่อนหน้านั้นทารกอาจหลับ *แต่หาก2ชั่วโมงลูกดิ้นไม่ถึง 10 ครั้ง ให้คุณแม่ รีบมาโรงพยาบาลทันทีและติดต่อพบแพทย์โดย ด่วนเพื่อมาตรวจประเมินสุขภาพของทารกในครรภ์ กิจกรรมกระตุ้นทารกในครรภ์
ข้อ ข้ ควรปฏิบั ฏิ ติ บัติ เมื่อ มื่ พบทารกดิ้น ดิ้ น้อ น้ ย เมื่อสังเกตและประเมินได้ถึงลูกดิ้นน้อยผิดปกติ และรีบมาที่โรงพยาบาลคุณแม่จะได้รับการตรวจ พิเศษเพื่อประเมินการตรวจสุขภาพทารกในครรภ์ หรือการทำ Nonstress test (NST) หากผลตรวจ เป็นปกติจะเป็นการยืนยันว่า สุขภาพทารกในครรภ์ ปกติดี **แต่ถ้าหากผลการตรวจผิดปกติ คุณแม่จะได้รับการตรวจ พิเศษด้วยวิธีอื่นต่อไปหรือจะได้รับการช่วยเหลือทารกโดยการ คลอดอย่างทันท่วงที