การจัดโต๊ะอาหาร

การจัดตกแต่งอาหาร

ความสาคญั ของการจดั ตกแต่งอาหาร

 อาหารนา่ รับประทานยง่ิ ขึ้น
 เป็นการสร้างสรรค์ผลงาน
 และใชค้ วามคดิ สร้างสรรค์
 สร้างความประทับใจใหผ้ ู้ท่พี บเห็นตอ่ ยอดอาชพี ได้

หลักการจัดตกแตง่ อาหาร

การจัดวางแบบคลาสสกิ T
 เทคนคิ การจัดวางจะใชอ้ าหารพน้ื ฐาน

3 อยา่ ง คือ แปง้ ผัก และ อาหารหลัก
 เปน็ การจดั วางทเ่ี ฉพาะเจาะจง
 แนวทางง่ายๆ ในการจัดจานแบบคลาสสกิ

คอื คดิ ว่าจานอาหารเปน็ หน้าปดั นาฬกิ า

อาหารหลกั : จัดประจาระหวา่ ง เลข 3 ถึง 9
แปง้ : จัดไว้ระหว่างเลข 9 ถงึ 11
ผกั : จัดไวร้ ะหว่างเลข 11 ถงึ 3

ขนาดและสดั สว่ น (Size and Proportion)
* อาหารในภาชนะ ควรมปี รมิ าณ และ
สดั ส่วนท่ีพอดี ไมม่ าก หรอื ล้นจนเกินไปทา
ให้ดไู มน่ า่ รบั ประทาน
* ส่วนการจัดจานบนโตะ๊ อาหาร ควรใช้
ภาชนะทพี่ อเหมาะกบั ขนาดของโต๊ะ ไมค่ วร
จดั แน่นโตะ๊ เพราะอาจทาใหต้ กั อาหารไมถ่ นัด

ความกลมกลืน (Harmony)
* ภาชนะท่ใี ช้สาหรบั อาหารแต่ละชนิด ควรมี
ความเหมาะสม และ กลมกลนื
*แยกประเภทของอาหาร วา่ ชนดิ ไหน ควรใส่
จานในลกั ษณะใด
*การดไี ซนก์ ารจัดจานให้ดสู วยงาม และ โดด
เดน่ เพ่ือทาให้อาหารดนู ่า รับประทานมาก
ขน้ึ

การตัดกนั (ตรงกันขา้ ม)
* สขี องอาหารรวมถึงการปรุงอาหาร ควรใช้สที ่ตี ัดกนั
จะทาให้ดสู วยงามและ นา่ รับประทานมากข้นึ

*แตไ่ ม่ควรตัดด้วยความสงู เกิน ความเปน็ ไปได้

เอกภาพ (Unity)
เอกภาพในการจัดอาหารสามารถทาได้โดยการรวมกลมุ่ ของการจดั โตะ๊ อาหาร อาทิเช่น
การจัดจาน รวมถึง ชอ้ นสอ้ มด้วยชดุ ท่ดี เู ขา้ กนั เพ่ือการใช้งานทส่ี ะดวกและ เหมาะสม
กบั อาหารในแตล่ ะจาน ท่ีสาคญั เครือ่ งปรงุ ควรควรอยู่ดว้ ยกับอาหารที่พรอ้ มเสริ ฟ์

การซา(Repetition)
การซา้ คือ เปน็ การตกแต่งจาน ในลกั ษณะเดมิ อาทเิ ช่นการจดั ผัก หรอื แตงกวาเรยี ง
รอบจาน เพ่ือเน้นการจัดอาหารให้ดนู ่ารบั ประทานมากข้ึน

จังหวะ (Rhythm)
จงั หวะในการตกแต่งอาหาร ถอื เป็น อกี ส่ิงหน่ึงท่สี าคัญ ไม่ว่าจะเป็น จงั หวะของ การตกแตง่
อาหารบนโต๊ะ หรือ การจัด ตกแตง่ อาหารในภาชนะ รวมถึง การจดั ตกแต่งบริเวณโตะ๊ อาหาร
ด้วยสง่ิ ทีแ่ ตกตา่ ง กนั ออกไปอย่างมจี ังหวะ อาทิ แจกันดอกไม้ หรือ เชิงเทียน

การเนน้ (Emphasis)
สาหรับการเน้น คือ ศิลปะในการจัดอาหารเพอื่ ใหม้ คี วามน่าสนใจ โดยสามารถทาไดท้ ั้งการตกแตง่
บรรยากาศภายในหอ้ งอาหาร รวมถึง การเน้นสสี ันของอาหารให้ดูน่ารับประทานมากขนึ้ อาทิเช่น
การแกะสลกั ผกั และ ผลไม้ รวมถงึ การจัดดอกไมเ้ พอ่ื ช่วยใหส้ ร้างบรรยากาศทแ่ี สนเพอร์เฟค ซึ่ง
สิ่งเหล่าน้ีลว้ นเกิดจากศิลปะท่ีมาจากความคิดสร้างสรรค์

ความสมดุล (Balance) การจดั อาหาร รวมถึง โต๊ะอาหาร ส่ิงท่ี สาคัญทีส่ ดุ คอื ความสมดลุ ท่ี
ช่วยใหก้ ารจัด วางมีความลงตวั ไม่หนาแน่นในพน้ื ทีใ่ ดพืน้ ที่ หน่งึ อกี ทั้ง ควรแยกประเภทอาหาร
เพื่อ ความสะดวกในการตกั อาหาร ดังนนั้ ในการ จัดอาหารแตล่ ะครง้ั ควรคานึงถึงความสมดุล
เปน็ หลัก เพื่อความเหมาะสม และ ช่วยสร้าง ความประทับใจให้กบั แขกผู้มาเยือน

สี (color) สาหรบั การใชส้ ใี นการตกแต่งอาหาร ถือเป็นสงิ่ ที่ชว่ ยดงึ ดูดให้อาหารดนู า่ รับประทาน

มากขึน้ อีกท้งั เปน็ การสร้างจุดเดน่ ใหก้ ับอาหารในแตล่ ะจานอกี ด้วยซง่ึ อาหารแต่ละชนิดมสี ใี น
ตัวเองเป็นทนุ เดิมอยแู่ ล้ว จงึ ทาให้ง่ายต่อการตกแตง่ เปน็ อย่างมาก ท่ีสาคญั การใชส้ ีตกแตง่ อาหาร
ด้วยวตั ถุดบิ จากธรรมชาติ ถอื เป็นสงิ่ ที่สาคัญทีส่ ุด เพื่อความปลอดภัยของผูบ้ รโิ ภค และถึงแม้
อาหารจะมีรสชาตอิ รอ่ ย แต่หากขาดสสี ันในการปรงุ แตง่ กท็ าใหข้ าดความน่าสนใจได้เช่นกัน

สรปุ เนือหาเรอ่ื งการจัดตกแต่งอาหาร

ความสาคัญของการตกแต่งอาหารการตกแต่งอาหารเปน็ ศลิ ปะอยา่ ง
หนง่ึ ในการสรา้ งสรรคผ์ ลงาน ตกแตง่ อาหารใหอ้ อกมาดูนา่ รับประทาน
มากยิง่ ขน้ึ และชว่ ยสร้างความประทบั ใจใหก้ บั แขกไดด้ อี กี ดว้ ย

องค์ประกอบศลิ ปะท่ีนามาเก่ียวขอ้ ง ในการจัดอาหาร ดงั นี
1. ขนาดและสัดสว่ น (Size and Proportion)
2. ความกลมกลนื (Harmony)
3. การตดั กัน (Contrast)
4. เอกภาพ (Unity)
5. การซา (Repetition)

องคป์ ระกอบศลิ ปะทนี่ ามาเกย่ี วข้องในการจัดอาหาร ดังนี
6. จงั หวะ (Rhythm)
7. การเนน้ (Emphasis)
8. ความสมดลุ (Balance)
9. สี(Color)

การจดั โต๊ะอาหาร

การจัดโต๊ะอาหารแบบตะวันตกนันเราจะแบ่งเป็นสองแบบคอื
- แบบเป็นทางการ (formal)
- แบบไม่เปน็ ทางการ (Informal)

แบบไมเ่ ปน็ ทางการ (Informal)

สาหรับอปุ กรณใ์ นเซทนจี ะมีไมม่ ากนกั เรม่ิ จาก
- วางจานอาหารลงตรงกลางบนทรี่ องจาน จากนันทาผา้ พบั ใหเ้ ป็นส่เี หลย่ี มแลว้ วางลง
ตรงกลาง
- ด้านขวา วางมีดอาหาร, ช้อนอาหาร,ชอ้ นซปุ เรียงจากซ้ายไปขวา ห่างกนั พอประมาณ
- ด้านซา้ ย วางสอ้ มอาหาร, ส้อมสลัด เรยี งจากขวาไปซ้าย ห่างกนั พอประมาณ
- ดา้ นบนขวามือ ใหว้ างแกว้ ไวท์ และแกว้ นาเฉียงประมาณ 45 องศา

ลักษณะอาหารจะเสิร์ฟใหก้ ับแขกทานกจ็ ะตอ้ งเรียงตามลาดบั อุปกรณ์จากด้านนอก
เข้าด้านใน เช่นซปุ ----- สลดั -----อาหารจานหลกั
แบบเปน็ ทางการ (formal)

สาหรับอปุ กรณใ์ นเซทนีจะมีไมม่ ากนัก เรมิ่ จาก
- วางจานอาหารลงตรงกลางบนที่รองจาน จากนนั นาจานสลัดวางซ้อนไปบนจานหลกั
- ด้านขวา วางมีดอาหาร, ชอ้ นอาหาร ,ชอ้ นซปุ เรยี งจากซา้ ยไปขวา ห่างกันพอประมาณ
- ด้านซา้ ย วางสอ้ มอาหาร, สอ้ มสลัด เรียงจากขวาไปซ้าย หา่ งกันพอประมาณ จากนัน
พับผ้าเชด็ ปากเป็นส่ีเหลี่ยมวางไว้ทางดา้ นซา้ ยมอื
- ดา้ นบนจาน วางช้อนอาหารวา่ ง หันปลายช้อนไปทางดา้ นซา้ ย และวางชอ้ นสอ้ ม
สาหรบั เค้กดา้ นลา่ งหันปลายชอ้ นไปทางขวา
- ด้านบนซ้ายมอื วางจานกบั มดี สาหรับขนมปงั

- ด้านบนขวามือ ให้วางแกว้ นา ไวน์แดง ไวท์ขาว เรยี งตามลาดับเฉียงประมาณ 45
องศา

- ด้านขวามอื สุด ให้วางเป็นแกว้ ชาหรือกาแฟ
- สดุ ท้าย ให้วางป้ายชื่อ เพื่อกาหนดบุคคลท่จี ะนงั่ ในมอื อาหารนี

การใช้อปุ กรณ์กเ็ ชน่ เคย เริ่มจากด้านนอกเขา้ ดา้ นใน
Tip : การตักซุปรบั ประทาน จะตอ้ งตกั ออกนอกตวั เสมอ
มารยาทบนโต๊ะอาหารแบบตะวนั ตก เราจะแบง่ มารยาทบนโตะ๊ อาหารเป็นสองแบบหลกั ๆ คือ
- แบบยโุ รป ( European Dinning Style )
- แบบอเมรกิ นั ( American Dining Style )
แบบยโุ รป ( European Dinning Style )
- ใช้ส้อมมอื ซา้ ย และ มีดมือขวา
- หัน่ อาหารในเมนู เชน่ สเตก็ ทลี่ ะช้นิ แลว้ ทาน
- ใชส้ อ้ มจากมอื ซา้ ยจ้ิมอาหารโดยทส่ี ้อมจะคว่าลงอยเู่ สมอ
- ใช้มดี เพอ่ื ดนั อาหารให้สอ้ มจิม้ ได้ดีขน้ึ
- ถ้าตอ้ งการพักรบั ประทานอาหาร ให้วางส้อม และมดี เปน็ มมุ ฉากทจี่ านอาหาร โดยมอื และ
ขอ้ มอื จะต้องอยู่เหนือโตะ๊ ตลอดเวลา

แบบอเมรกิ ัน ( American Dining Style )
- ใชส้ อ้ มมอื ซ้าย และ มีดมือขวา
- หน่ั อาหารให้เปน็ ชน้ิ พอดคี าทงั้ หมด แล้วทานทีเดยี ว
- เมือ่ หนั่ อาหารเสร็จ จะเปลี่ยนส้อมไปอยู่มือขวา และใชส้ ้อมเพื่อรบั ประทานอาหาร
- ถา้ ตอ้ งการพกั รับประทานอาหาร ใหว้ างส้อม และมีดเป็นมุม ฉากทจ่ี านอาหาร จากน้นั เอา

มือวางบนตัก

**อาหารทส่ี ามารถใชม้ อื หยิบจับได้**
1. ขนมปัง - ใชม้ อื บแิ ผน่ ขนมปังทห่ี ่นั แล้ว ขนมปงั กอ้ น หรือมัฟฟนิ ออกเป็นสองสว่ น หรือบิ
เป็นชิน้ เลก็ ๆ แลว้ ค่อยทาเนย
2. เบคอน - ถา้ เปน็ เบคอนตดิ มนั ใหร้ บั ประทานด้วยมีดและสอ้ ม แต่ถ้าเป็นเบคอนกรอบ ให้
ใชส้ อ้ มแบ่งเปน็ ช้ินแล้วใช้มอื หยิบขน้ึ รับประทาน
3. อาหารท่ใี ช้มอื หยิบ - รอดใู ห้เจ้าภาพเร่มิ ลงมอื ก่อน ถ้าอาหารวางรวมอยใู่ นจานใหญ่ ให้
นามาวางในจานของคณุ ก่อนจะหยิบขน้ึ รับประทาน
4. อาหารทต่ี อ้ งรับประทานด้วยมือ - เช่น ขา้ วโพดฝกั ซโ่ี ครงหมู กุ้งลอ็ บสเตอร์ หอยกาบ
และหอยนางรมเสริ ฟ์ พร้อมเปลือก ปกี ไก่ และเน้ือตดิ กระดกู (ในกรณไี มเ่ ปน็ ทางการ) แซนดว์ ิช
ผลไม้บางชนิด มะกอก ขนึ้ ฉา่ ยฝรงั่ เคก้ และค้กุ ก้แี หง้ ๆ

Tip : การลุกออกไปทาธุระนอกโต๊ะอาหาร ให้วางบนเช็ดปากไวท้ ่เี ก้าอีนัง่ หรือบนพนักพิง
เพอ่ื บอกให้บริกรรวู้ า่ เราไปทาธรุ ะ



Tips ในการรบั ประทานอาหาร
1.การวางชอ้ นส้อมหลงั รับประทานเสรจ็
- หากยงั ทานไม่เสร็จให้วางส้อมและมีดไขว้กันเปน็ รปู กากบาทไว้บนจาน หรอื หากคอรส์ นัน้ ใช้
เพียงส่ิงเดียวให้วางตะแคงเอาดา้ นข้างต้ังลงบนจาน
- เมอ่ื ทานคอร์สนน้ั เสร็จแล้วใหว้ างขนานกนั ลงตรงกลางจานหันปลายไปขา้ งหน้าและวางด้านคม
ของมีดให้หันไปทางซา้ ยมือ
2.การรบั ประทานซปุ
- ใหต้ กั ซุปออกดา้ นนอกและค่อยๆ จิบจากดา้ นขา้ งช้อน
3.การห่ัน
- “ตัด พับ ดนั ” คอื เทคนคิ ง่าย ๆ เชน่ การทานสลัด ให้ใชม้ ีดตดั ผักใหม้ ีขนาดพอดคี า จากนนั้ ใช้
มดี กบั สอ้ มพับชนิ้ ผัก แล้วค่อยๆ ดนั ผกั เขา้ ไปอยู่ในสอ้ มเพอื่ รบั ประทานในคาเดียว
4.การดม่ื
- ก่อนด่มื นา้ หรอื ไวน์ทุกครง้ั แนะนาว่าควรซบั ปากก่อนเพือ่ ป้องกนั คราบไขมันจากริมฝปี ากลงไป
ปะปนในแก้ว หรือเลอะขอบแกว้ เป็นอีกหนึง่ เทคนคิ ระดับเซยี นในการเข้าสังคม
5.การใชม้ ีด และสอ้ ม
- การใช้มีด - สอ้ ม เร่ิมใชจ้ ากดา้ นนอกสุดเข้าหาด้านในสุด ตามลาดับประเภทอาหารทเ่ี สริ ฟ์ มือ
ขวาจบั มีด มอื ซ้ายถอื สอ้ ม ให้คว่าสอ้ มจิ้มจับอาหารให้น่ิง เพอื่ ใชม้ ดี ในมอื ขวาตัดอาหารเป็นชนิ้ ๆ
พอดีคา แตถ่ ้าเปน็ ขา้ วหรือถ่ัว ให้หงายส้อมขน้ึ แล้วใช้มดี ช่วยปาดอาหารเข้าไปอยูใ่ นส้อม ไมว่ า่ ใน
กรณใี ดก็ตามจะไมม่ ีการใช้มีดนาอาหารเขา้ ปากโดยเด็ดขาด
6.การใช้ผ้าเชด็ ปาก
- พบั ครง่ึ เปน็ รูปสเี่ หลี่ยมวางไว้ บนตัก หากต้องการซับปากใหย้ กผ้าด้านในขึ้นแตะปากเบาๆเมือ่
วางกลบั ลงไป รอยเปื้อนก็จะถกู ซอ่ นอยู่ดา้ นในเมอ่ื ต้องลุกจากโต๊ะระหวา่ งรับประทานอาหารผ้า
เช็ดปากนัน้ ให้วางลงบนเก้าอห้ี รือพนกั วางแขน เมอ่ื รับประทานเสรจ็ แลว้ ให้เอาผ้าวางบนโต๊ะ
ดา้ นขวา
ทมี่ า https://www.wongnai.com/food-tips/good-manners-for-dining