Neoclassical Architecture
KIẾN TRÚC TÂN CỔ ĐIỂN
Giáo viên hướng dẫn: Lê Minh Hoàng
Nhóm thực hiện: Nhóm 13
SỰ HÌNH
THÀNH VĂN
HÓA TÂN CỔ
ĐIỂN
NGUYÊN
NHÂN SÂU XA
• Sau sự nổ rợ của phong trào Phục Hưng, sự
phục hồi việc nghiên cứu các tư liệu cổ điển,
sự phát triển trong mỹ thuật, và một cuộc cải
cách giáo dục tiệm tiến nhưng phổ cập.
• Châu Âu đang bước vào giai đoạn chuyển
tiếp kinh tế - xã hội từ nền phong kiến trung
cổ sang tư bản chủ nghĩa
• Sự sụp đổ của chế độ phong kiến
Tôn giáo
• Châu Âu đã bị tàn phá bởi các cuộc chiến tranh
tôn giáo; khi hòa bình đã được khôi phục
• Thời đại Lý tính tìm cách thiết lập một nền triết
học tiên đề và chủ nghĩa chuyên chế để làm nền
móng cho tri thức và sự ổn định.
• Châu Âu đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp
kinh tế - xã hội từ nền phong kiến trung cổ sang
tư bản chủ nghĩa
Giáo dục, văn hoá
Sự ra đời của vận tải đường sắt quy mô lớn vào những năm
1840 đã sinh ra một phong tục hành hương học thuật và tôn
giáo dành cho thanh niên tầng lớp thượng lưu – Grand Tour.
Từ đó mốt sưu tập cổ vật bắt đầu đặt nền móng cho nhiều bộ
sưu tập lớn, truyền bá sự phục hưng Tân cổ điển khắp Châu
Âu.
Thời kỳ ánh sáng là gì
Tư tưởng khai sáng là tư tưởng tiến bộ về ý thức hệ thời kỳ
đầu của CN Tư bản và đến nay vẫn tiếp tục lan toả nhằm
đánh đổ thần quyền và chủ nghĩa phong kiến mông muội.
Bóng tối chính là bắt nguồn từ sự ngu dốt, chủ quan của con
người; Ánh sáng chính là Lý trí, Tiến bộ và Tự do.
Tất cả mọi người đều có quyền bất khả xâm
phạm, tuyệt đối cá nhân, hoàn toàn bình đẳng
xét về khía cạnh lý lẽ (so với các cá nhân
khác hay nhà nước) và do đó phải được tạo
cho sự bình đẳng trước luật pháp và quyền tự
do cá nhân.
ITALIA
Nguyên trung tâm của đế quốc La Mã cổ đại, quê
hương của nghê thuật Hi Lạp- La Mã cổ đại nên thuận
lời trong việc khôi phục lại nền văn hoá
Kiến trúc cổ điển luôn hiện hữu trong các công trình
thời Trung đại. Các công trình xây dựng từ thế kỉ XI
đến XIV đều là lâu đài, dinh thự
Đã che chở cho các nghệ sĩ lớn cùng như các tài năng
lớn về khoa học – kỹ thuật như Leonardo Da Vinci,
Michelangelo, Raphaelo, Alberti,. . .
Mona lisa
Leonardo Da Vinci, 1503-06
Sơn dầu bạch dương
PHẦN I:
KIẾN TRÚC TÂN
CỔ ĐIỂN LÀ GÌ?
Là một phong trào văn hóa phương Tây trong nghệ thuật
trang trí và thị giác, văn học, sân khấu, âm nhạc và kiến
trúc lấy cảm hứng từ nghệ thuật và văn hóa của thời cổ đại
cổ điển.
PHẦN II: SỰ HÌNH THÀNH
Phát triển theo 2 giai đoạn:
Đầu tiên là thời kì Palladian, khoảng năm 1700 – 1750. Thời kì
này được đặt tên dựa theo các thiết kế lấy cảm hứng trực tiếp từ
Palladio. Được khởi xướng bởi các kiến trúc sư người Anh Inigo
Jones và Colen Campbell.
Sau đó từ năm 1750, High Neoclassicism xuất hiện, hay đơn
giản là Neoclassicism khác với Palladianism. Nó kết hợp cả các
nét đặc trưng từ các tòa nhà Hy Lạp thay vì chỉ mang phong cách
La Mã.
Chủ nghĩa tân cổ điển ra đời ở Rome phần lớn nhờ các tác phẩm
của Johann Joachim Winckelmann , lấy cảm hứng từ các báo cáo
về các cuộc khai quật khảo cổ học tại Herculaneum (1738) và
đặc biệt là Pompeii (1748)
Năm 1755, nhà phê bình nghệ thuật người Đức Johann Joackim
Winckelmann đã xuất bản cuốn sách dựa trên cổ học. Nó cung
cấp bản thảo cho phong cách tân cổ điển và thể hiện đánh giá cao
về sự hài hòa, tỉ lệ thuận, đối xứng. Theo ông, sự hoàn thiện và
vẻ đẹp bắt nguồn từ tâm trí con người chứ không phải tự nhiên
thế giới. Các nhà triết học của Hy Lạp cổ đại là những người đầu
tiên nêu rõ ý tưởng này
Năm 1754, một phái đoàn gồm các nghệ sĩ và học giả các nước
Châu Âu đến Ý ( Grand Tour ) để tham quan các di tích cổ điển -
những khám phá gần đây tại Pompeii và Herculaneum ,và chịu
ảnh hưởng từ các tác phẩm của Winckelmann ( Pháp ) . Họ trở
lại mang về phong cách cổ điển mới, dựa trên các di tích La Mã
và Hy Lạp. và nó nhanh chóng được các giới kiến trúc ở các
nước khác như Thụy Điển, Ba Lan và Nga chấp nhận
Phong trào Tân cổ điển trùng hợp với Thời đại Khai sáng ở thế
kỷ 18 , và tiếp tục sang đầu thế kỷ 19, cạnh tranh với Chủ nghĩa
Lãng mạn. Trong kiến trúc, phong cách này tiếp tục trong suốt
thế kỷ 19, 20 và cho đến thế kỷ 21. Chủ nghĩa Tân cổ điển Châu
Âu trong kiến trúc bắt đầu năm 1760 đối lập với phong cách
Rococo và phong cách Baroque
Kiến trúc Rococo nhấn mạnh sự duyên dáng, trang trí và tính bất
đối xứng; Kiến trúc tân cổ điển dựa trên các nguyên tắc đơn giản
và đối xứng,
Xu hướng thiết kế tân cổ điển cuối cùng đã nhường chỗ cho chủ
nghĩa hiện đại vào đầu đến giữa thế kỷ 20. Nhưng ngay cả ngày
nay, khi kiến trúc đương đại là phong cách xây dựng chủ đạo,
các tòa nhà tân cổ điển vẫn tiếp tục được thiết kế và xây dựng ở
mức độ thấp hơn, thường được đổi tên thành các tòa nhà “new
classical”.
Johann Joachim
Winckelmann
Một trong những người
sáng lập ngành khảo cổ
học khoa học
Chi tiết trần của Khải Hoàn Môn ở
Paris
PHẦN III: ĐẶC ĐIỂM
CỦA KIẾN TRÚC TÂN
CỔ ĐIỂN
Mang các Chi tiết tiếng Hy Lạp hoặc La Mã Doric , và được kết hợp giữa
tính cân đối của kiến trúc phục hưng thế kỷ 16
Một trong những nguyên tắc trang trí chính là tính đối xứng.
các đường thẳng: dọc và ngang nghiêm ngặt là trật tự, Các dạng hình học
đơn giản.
Trong nội thất, màu sắc được sử dụng rất tươi sáng,
Khối lượng quy mô lớn.
DORIC ORDER
Thức cột Doric bắt nguồn từ phía tây Hy Lạp. Nó phổ biến nhất
trong khoảng 750 - 480 TCN ở Hy Lạp. Đây là loại đơn giản
nhất, với đặc trưng là chiều dài cột ngắn, nặng, có trật tự với đầu
cột tròn đơn giản và không có chân đế (base) mà đặt luôn lên nền
(stylobate).
Ở phần mũ cột (entablature), Ac-si-trap (architrave) chỉ có một
bậc. Phía trên đó là trụ ngạch (frieze) với các nét chìm ba
(triglyph) xếp cách đều nhau, xen giữa là các ô vuông để trang trí
(metope) (có thể giữ nguyên hoặc chạm khắc nhẹ) cùng với đó ở
trên dưới là các chấm giọt trang trí (guttae). Trên cùng là trán
tường (pediment).
Phần cột (column) có chiều cao gấp bốn đến tám lần đường kính
cột. Thân cột (shaft) có 20 đường rãnh (flute) song song. Đầu cột
(capital) tròn có một đường viền nhỏ và một gờ lồi, đỉnh cột
(abacus) là phiến đá vuông.
IONIC ORDER
Thức cột Ionic khởi nguồn từ giữa thế kỉ VI TCN tại vùng Ionia,
nơi nguồn gốc của nó gắn liền với cột Aeolic. Nó dần phổ biến ở
Hy Lạp vài chục năm sau đó. Vitruvius cho rằng cột Doric có cơ
sở ban đầu là tỷ lệ cơ thể nam giới, trong khi đó cột Ionic lấy
cảm hứng từ "sự mảnh mai" của cơ thể người phụ nữ. Cùng với
đó là các đường rãnh máng và kiểu trang trí hai cuộn xoắn ốc
ngược nhau ở đầu cột đã làm nên điểm nổi bật của loại cột này.
Ở phần mũ cột, Ac-si-trap thường chia thành ba bậc. Phía trên nó
là trụ ngạch với hoa văn thường chạm khắc về hình ảnh con
người.
Cột Ionic có chiều cao gần bằng chín lần đường kính thân cột,
trong đó thân cột cao bằng tám lần. Thân cột Ionic có 24 đường
rãnh. Hai đầu của các đường rãnh được bo cong chứ không kéo
dài đến hết thân như cột Doric. Đầu cột được trang trí bằng họa
tiết quả trứng và phi tiêu. Đỉnh cột là phiến đá vuông mỏng.
Chân đế tròn gồm hai đường gờ lồi, được ngăn cách bởi một
đường gờ khác lõm vào trong.
CORINTHIAN ORDER
Thức cột Corinthian là phức tạp, tinh vi nhất trong số các kiểu
thức cột Hy Lạp. Nó được đặt tên theo thành phố Corinth, Hy
Lạp. Vitruvius cho rằng cột Corinthian tạo ra bởi nhà điêu khắc
Callimachus, có lẽ là người Athen. Cột Corinthian tìm thấy sớm
nhất trong Đền thờ Apollo Epicurius tại Bassae, Arcadia vào
khoảng 450 - 420 TCN, tuy nhiên đây không phải loại cột chính
được sử dụng. Đến 335 – 334 TCN, Choragic Monument of
Lysicrates tại Athens được coi là công trình đầu tiên sử dụng cột
Corinthian ở kết cấu bên ngoài. Sau đó cột Corinthian đã được
nâng tầm bởi các tác phẩm của Vitruvius vào thế kỷ thứ nhất
TCN.
Có nhiều đặc điểm tương tự với cột Ionic, nhưng cột Corinthian
có chiều cao bằng 10 lần đường kính thân cột, trong đó đầu cột
chiếm 1/6 tổng chiều cao và là bội số của feet La Mã. Ngoài ra
đầu cột được trang trí công phu những chiếc lá acanthus mọc
xung quanh một giỏ quà tạ ơn.
Thông thường, khi chồng lên nhau Doric sẽ ở dưới cùng, sau đó
là Ionic và cuối cùng là Corinthian.
CHI TIẾT CỬA
Phong cách tân cổ điển thường kết hợp đối xứng, cột và nhiều yếu
tố thẩm mỹ trang trí cổ điển vào thiết kế. Cửa sổ kép và cửa sổ kép
là loại cửa sổ hay được lựa chọn và cửa sổ trên đỉnh vòm cũng là
những yếu tố thiết kế phổ biến trong thiết kế tân cổ điển.
Cổng vòm có nhiều hình dáng nhưng về căn bản nó sẽ được chia
thành 3 loại chính: tròn, nhọn và parabol. Nguyên lý căn bản trong
thiết kế cổng vòm cho biệt thự là biến lực kéo thành lực nén của vật
liệu ở đỉnh vòm. Các trọng lực dồn qua các viên đá đỉnh vòm,
xuống dần cột và móng.
Thường thì sẽ có 3 xu hướng thiết kế cửa sổ, đó là tam giác
nhọn(vigrona’s ruler), vòm cong(curved), tam giác bị gãy( broken
pediment) hoặc có thể là mái mansard ( với cấu trúc của hình thang
úp ngược)
Các cổng tròn thường được kiến trúc sư thời cổ đại dùng để làm các
cổng bằng đá khá nặng và điển hình ở thời kỳ La Mã, thường mang
trên mình các màu sắc sang sủa từ những vật liệu như đá, bê tông,
hay gạch có tông màu sang tạo nên cảm giác khỏe mạnh vững chắc.
Cổng nhọn thường có chiều cao lớn và được kiến trúc sư thời kỳ
Gô tích sử dụng.
Cổng parabol cũng dựa trên nguyên lý chính là biến lực nén truyền
tải đều theo hình dáng parabol.
Các chi tiết mái cửa sổ được thiết kế tối giản nhất đưa về các hình
khối cơ bản, các mảng tường vì thế cũng đơn giản đi nhiều tập
trung vào các chi tiết lớn, các đường phào chỉ tỉ mỉ được đắp lên
những hình khối cơ bản tạo nên nét đặc trưng riêng khác với kiến
trúc cổ điển
Quy hoạch
Chủ nghĩa tân cổ điển cũng ảnh hưởng đến quy hoạch thành
phố; người La Mã cổ đại đã sử dụng một sơ đồ hợp nhất để
quy hoạch thành phố cho cả mục đích quốc phòng và dân
sự, tuy nhiên, nguồn gốc của sơ đồ này bắt nguồn từ những
nền văn minh lâu đời hơn. Hệ thống lưới đường phố, khu
chợ trung tâm với các dịch vụ của thành phố, hai đại lộ
chính rộng hơn một chút và đường chéo phụ là đặc điểm của
thiết kế La Mã rất hợp lý và có trật tự.
Thiết kế nội thất
Lấy cảm hứng từ Pompeii và Herculaneum, bắt đầu xuất
hiện vào cuối những năm 1740 nhưng chỉ đạt được một
lượng độc giả rộng rãi vào những năm 1760. Các kỹ thuật
được sử dụng trong phong cách này bao gồm các họa tiết
phẳng hơn, nhẹ hơn, được điêu khắc trên phù điêu giống
như diềm xếp thấp…
PHẦN IV:
PHÂN LOẠI
Temple-style buildings mô phỏng
phong cách của những ngôi đền cổ, chẳng hạn như Điện Panthéon của Paris, dựa
trên điện Pantheon ở Rome và Bảo tàng Anh lấy cảm hứng từ Hy Lạp ở London.
Palladian buildings được lấy cảm
hứng từ các biệt thự của kiến trúc sư Phục hưng người Ý thế kỷ 16 Andrea
Palladio, chính ông đã lấy cảm hứng từ các tòa nhà của Hy Lạp và La Mã
cổ đại.
Tại Hoa Kỳ, Nhà Trắng và Điện Capitol Hoa Kỳ là những ví dụ Palladian
nổi tiếng nhất về phong cách tân cổ điển.
Ở Anh, kiến trúc sư Robert Adam trở nên nổi tiếng với
những ngôi nhà nông thôn Palladian của mình.
Classical block buildings có hìnhdạng
hình chữ nhật hoặc hình vuông, thường có mái bằng và bên ngoài có các cột hoặc vòm lặp
lại để tạo thành một diện mạo giống như khối trang trí cổ điển.
Bibliothèque Sainte-Geneviève , được xây dựng giữa năm
1843 và năm 1850 bởi kiến trúc sư người Pháp Henri
Labrouste , được coi là một kiệt tác của biểu mẫu.
Kiến trúc tân cổ
điển ở Pháp
Nó đánh dấu sự chuyển đổi từ Rococo sang Chủ nghĩa Cổ
điển lúc bấy giờ
Ở Pháp, chia ra thành 2 giai đoạn
• Giai đoạn đầu tiên của phong cách Tân cổ điển được thể
hiện trong "phong cách Louis XVI“.
• Giai đoạn thứ hai trong phong cách được gọi là
"Directoire" hoặc Empire.
Phân tích chi tiết
công trình tiêu biểu
PETIT TRIANON là một
ví dụ nổi tiếng về sự chuyển đổi từ phong cách Rococo của
phần đầu thế kỷ 18 sang phong cách Tân cổ điển tinh tế và tỉnh
táo hơn của những năm 1760 trở đi. Về cơ bản công trình là
một khối lập phương, Petit Trianon thu hút sự quan tâm bởi
bốn mặt tiền của nó, mỗi mặt được thiết kế cẩn thận theo phần
diện tích đất cho sẵn. Số lường của thức cột Corinthian chiếm
ưu thế so với hai thức cột còn lại và hai cột gắn kết ở phía bên
của khu vườn chính thức kiểu Pháp, và những cột chống đối
diện sân trong và khu vực nhà kính của Louis XV. Nhìn ra
vườn bách thảo trước đây của nhà vua, mặt tiền còn lại để
trống. Việc sử dụng các bậc thang một cách tinh tế đã bù đắp
cho sự khác biệt về mức độ của vị trí nghiêng của lâu đài.
Tòa nhà được thiết kế để yêu cầu càng ít tương tác giữa khách
và người hầu càng tốt. Vì vậy, chiếc bàn trong salles à máng cỏ
được hình thành để có thể di động, hạ xuống và nâng lên một
cách cơ học thông qua các tấm ván sàn để những người hầu
bên dưới có thể đặt những vị trí không thể nhìn thấy. Những
chiếc bàn này chưa bao giờ được chế tạo, nhưng vẫn có thể
thấy được sự vận hành của máy móc là như nào
Trong căn hộ của nữ hoàng, nhu cầu về sự riêng tư của Marie
Antoinette là rõ ràng: trang trí của hoa văn của cô ấy thể hiện
sự sáng tạo độc đáo, có các tấm gương, chỉ bằng một thao tác
xoay đơn giản, có thể nâng lên hoặc hạ xuống để che khuất cửa
sổ và phản chiếu ánh nến. Phòng ngủ của cô, mặc dù đơn giản,
nhưng cũng trang nhã theo ngôn ngữ chung của thiết kế, được
cung cấp đồ nội thất từ Georges Jacob và Jean Henri Riesener .
Hình nền được vẽ bởi Jean-Baptiste Pillement .
PETIT TRIANON
Giống như nhiều ngôi nhà lớn, Petit Trianon được thiết kế theo
bố cục Piano Nobile. Tầng trệt được chuyển xuống khu dành cho
người hầu (ngoại trừ cầu thang, phòng bảo vệ và phòng chơi
bida, tất cả đều nằm dọc sân trong đến cuối bản vẽ). Ở trên bạn
thấy mặt bằng tầng trệt.