ชุดฝึกอบรมการจัดการเรียนการสอนทางไกล dltv

ชุดฝึกอบรมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
(DLTV)
โดย
นางสาวกัลยา วงค์วรรณ์ ตําแหน่ง ศึกษานิเทศก์ชํานาญการ
กลุ่มงานนิเทศ ติดตาม และประเมินผลระบบริหารและการจัดการศึกษา สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ สํานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6


แบบทดสอบก่อนเรียน การพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
คําชี้แจง เลือกคําตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว
1. ข้อใดสัมพันธ์กับการจัดเตรียมความพร้อมด้านปัจจัยพื้นฐานของสถานศึกษามากที่สุด 1. สมาร์ทโฟน
2. ห้องเรียนที่ทันสมัย
3. ความสว่างของไฟฟ้า
4. อุปกรณ์รับสัญญาณ
2. ข้อใด ไม่ถูกต้อง เกี่ยวกับการติดตั้งโทรทัศน์สําหรับการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม
1. นักเรียนแถวหน้าสุดถึงโทรทัศน์ประมาณ 1.5 - 2 เมตร
2. ขนาดของโทรทัศน์ 21 นิ้ว สําหรับนักเรียนจํานวน 25 คน
3. โทรทัศน์มีความสูงระดับสายตานักเรียนประมาณ 1.2 – 1.5 เมตร
4. ความดังของเสียงได้ยินชัดเจนโดยเฉพาะแถวสุดท้ายและไม่รบกวนห้องอื่น
3. ข้อใด กล่าวถึงปัจจัยความสําเร็จการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมด้านปัจจัยพื้นฐาน
1. สภาพแวดล้อมในห้องเรียนต้องทันสมัย มีสื่อเทคโนโลยีหลากหลาย
2. การติดตั้งโทรทัศน์ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมในการจัดการเรียนการสอนของครูปลายทาง
3. นักเรียนต้องมีความพร้อม มีส่วนร่วมในกิจกรรม และตั้งใจเรียนรู้พร้อมกับครูต้นทาง
4. ครูปลายทางต้องใส่ใจในการสอน โดยร่วมสอนไปพร้อม ๆ กับครูต้นทาง สลับกับการอธิบาย
4. ข้อใด คือ การนิเทศ กํากับ ติดตาม การจัดการเรียนการสอนด้วนระบบการศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียมที่มีประสิทธิภาพ มากที่สุด
1. นิเทศแบบกัลยาณมิตร
2. ส่งเสริมการนิเทศภายใน และภายนอก
3. มีการส่งเสริมการจัดการประกวดและมอบรางวัล
4. มีการนิเทศภายในอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และนําผลไปใช้ในการพัฒนา
5. ปัจจัยสําคัญใด ที่จะทําให้ผู้บริหารสามารถส่งเสริมครูและบุคลากรในการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียม (DLTV) ให้เกิดประสิทธิภาพ
1. วิสัยทัศน์ที่สามารถทําได้จริง
2. การใช้รูปแบบการนิเทศที่เข้มงวด
3. มีรูปแบบการดําเนินงานที่เป็นระบบและได้รับรางวัลเชดิ ชูเกียรติ 4. การยกย่องเชิดชูเกียรติครู เพื่อให้เกิดขวัญและกําลังใจ
6. ข้อใด ไม่ใช่ บทบาทของผู้ปกครองในการขับเคลื่อนการศึกษาทางไกล (DLTV) ในสถานศึกษา 1. ให้ความเห็นชอบแผนงานการเรียนการสอนทางไกล
2. ให้ความร่วมมือ ส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมการเรยี นของนักเรียนและครู
3. ตระหนักถึงความสําคัญ และประโยชน์ของการจัดการเรียนการสอนทางไกล


4. ติดตาม สอบถาม การเรียนของนักเรียนและร่วมมือกับโรงเรียนในการประเมินผล 7. ข้อใดกล่าวถึงจุดประสงค์หลักของการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมได้ถูกต้อง
1. เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนการสอน
2. เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนการสอนเฉพาะระดับปฐมวัย 3. เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครูในท้องที่ชนบทห่างไกล 4. เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนในทุกโรงเรียนทั่วประเทศ
8. ข้อใด ไม่ใช่ ประโยชน์ในการประเมินและรายงานผลของการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 1. เป็นผลงานของสถานศึกษา
2. บอกประสิทธิภาพ ความคุ้มค่า
3. ช่วยให้สารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ
4. นําข้อมูลไปใช้ในการแก้ไขปรับปรุงพัฒนา
9. ข้อใด คือปัจจัยความสําเร็จของการพัฒนาคุณภาพการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
ในสถานศึกษา
1. การสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย
2. ผู้บริหารต้องเป็นผู้นําด้วยความมุ่งมั่น
3. ศึกษาหาความรู้จากสถานศึกษาที่เป็นต้นแบบ 4. ถูกทุกข้อ
10. ข้อใดต่อไปนี้ ไม่สอดคล้อง กับหลักการการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
1. ครูปลายทางสรุปบทเรียน ทบทวน และบันทึกหลังสอน
2. ครูปลายทางควรนั่งหลังห้อง เพื่อให้นักเรียนทํากิจกรรมกับครูต้นทาง
3. ครูปลายทางต้องศึกษาคู่มือพระราชทาน วัตถุประสงค์ เนื้อหา วัน เวลา ออกอากาศของแต่ละ
รายการ
4. ครูปลายทางเตรียมนักเรียนก่อนชมรายการ เร้าความสนใจให้นักเรียนทํากิจกรรมร่วมกับ
นักเรียนต้นทาง
11. ข้อใด คือ ประโยชน์ของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
1. ช่วยให้นักเรียนได้เรียนรู้อย่างอิสระ
2. ขยายโอกาสทางการศึกษาสําหรับพื้นที่ห่างไกล
3. ช่วยเพิ่มทักษะครู เรียนรู้เทคนิค วิธีการและนําไปพัฒนาตนเอง 4. ถูกทุกข้อ
12. ครูต้นทาง หมายถึงข้อใด
1. ครู จากห้องเรียนที่รับชมการออกอากาศ
2. ผู้อํานวยการโรงเรียนที่รับชมการออกอากาศ
3. ครูจากห้องเรียนต้นทางที่โรงเรียนวังไกลกังวล
4. สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
2


13. ข้อใด ไม่ใช่ ช่องทางการเข้าถึง (DLTV)
1. การถ่ายทอดสด
2. เลือกชมระบบวิทยุ FM และ AM
3. เลือกชมรายการการเรียนการสอนล่วงหน้า 4. การเลือกชมรายการย้อนหลังได้ตามอัธยาศัย
14. นักเรียนสามารถเข้าเรียนการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในเว็บไซต์ใด 1. www.DLTV.net
2. www.DLTV.com
3. www.DLTV.go.th
4. www.DLTV.ac.th
15. มาตรฐานด้านผู้เรียน มีประเด็นการติดตามด้านใดบ้าง
1. การมีส่วนร่วม พฤติกรรม สมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์
2. การมีส่วนร่วม พฤติกรรม สมรรถนะ ทักษะการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน
3. การมีส่วนร่วม สมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ทักษะการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน 4. การมีส่วนร่วม สมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ทักษะการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน การพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
ข้อที่ คําตอบ 14 21 33 44 54 61 73 81 94
10 2 11 2 12 3 13 2 14 4 15 4
3


ส่วนที่ 1 บทนํา
ปัจจุบันการพัฒนาทางเทคโนโลยีได้เจริญก้าวหน้าขึ้นเป็นลําดับ โดยเฉพาะการสื่อสาร ผ่านดาวเทียม ทําให้ทุกคนทุกสถานที่สามารถติดต่อสื่อสารข้อมูล และข่าวสารต่างๆ ได้ถึงกัน ในระยะเวลาอันรวดเร็ว ดังนั้นเทคโนโลยีจึงมีบทบาทต่อสังคมรวมถึงการศึกษาอย่างไร้พรมแดนด้วย สาเหตุนี้สถาบันการศึกษาต่างๆ จําเป็นต้องปรับตัวให้ทันกับกระแสการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว การจัดการศึกษาในรูปแบบเดิมที่มีแบบแผนเคร่งครัด อาจเปลี่ยนแปลงให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น โดยใช้เทคโนโลยีเข้าไปมีส่วนช่วยพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนและเขื่อมโยงการเรียนว่าการสอนของ ครูที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านไปสู่ผู้เรียนในสถานที่ต่างๆ ได้อย่างรวดเร็ว และมีมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งแนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 และ ที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545 และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 3) พ.ศ.2553 มาตรา 37 ข้อ 4 การจัดการศึกษาทางไกล และการจัดการศึกษาที่ให้บริการในหลายเขตพื้นที่การศึกษา และหมวด 9 มาตรา 63 ถึงมาตรา 69 ที่ระบุถึงการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา (สํานักพิมพ์เดอะบุคส์, 2556 : 17, 23 - 24) จึงเห็นได้ว่ากฎหมายดังกล่าวได้ให้ความสําคัญกับการจัดการศึกษาโดยการนํา เทคโนโลยี เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องต่อการจัดการเรียนรู้ เป็นผลให้ปัจจุบันนี้สถานศึกษามี การจัดการ เรียนการสอนโดยใช้สื่อการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมกันอย่างแพร่หลายมากขึ้นการปฏิรูปการศึกษา ของประเทศไทยในทศวรรษที่สอง (พ.ศ. 2557 - 2561) รัฐบาลจะมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพและ มาตรฐานการศึกษาการเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและการเรียนรู้ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุก ภาคส่วนของสังคมในการบริหารและจัดการศึกษา จึงมอบหมายสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐานดําเนินกิจกรรมโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีทางไกล (Distance Learning) เพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดการศึกษาที่ใช้เทคโนโลยี ในการจัดการเรียนการสอนในทุก ห้องเรียน แก้ปัญหาการขาดแคลนครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ครูสามารถจัดการเรียนรู้ในทุกสาระได้ อย่าง มีประสิทธิภาพ นักเรียนและครูได้เข้าถึงสื่อเทคโนโลยีที่ทันสมัย นักเรียนและครูมี เครือข่ายในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งสถานี ส่งสัญญาณผ่านดาวเทียม โดยให้โรงเรียนวังไกลกังวลเป็นแม่ข่ายถ่ายทอดสัญญาณไปสู่โรงเรียน ทั่วประเทศ เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครูและยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียนไม่ว่า จะอยู่ในเมืองหรือชนบทให้ใกล้เดียงกัน ปัจจุบันโรงเรียนไกลกังวลเป็นต้นแบบที่ทรงประสิทธิภาพ และเป็นศูนย์กลางการเรียนการสอนด้วยระบบทางไกลผ่านดาวเทียมเป็นสถานศึกษาแห่งแรกที่ใช้ เทคโนโลยีถ่ายทอดกระบวนการเรียนการสอนกิจกรรมการเรียนการสอน ตลอดจนองค์ความรู้ควบคู่ คุณธรรมไปยังผู้เรียนในประเทศและต่างประเทศสนองพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว ที่เน้นให้นักเรียนได้รู้จักช่วยเหลือตนเองและยึดหลักแนวปฏิบัติตามหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง แก้ปัญหาการขาดแคลนครู และยกระดับความเสมอภาคของผู้เรียนให้ได้รับโอกาส
4


5
ทางการศึกษาที่มีคุณภาพใกล้เคียงกัน โดยการใช้เทคโนโลยีทางการสื่อสารโทรคมนาคมเป็นเครื่องมือ ในการขยายโอกาส เพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาที่เหมาะสมกับบริบท ในปจั จบุ นั ทม่ี กี ารเปลย่ี นแปลงของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอ่ื สารอยา่ งรวดเรว็ สง่ ผลกระทบตอ่ การดํารงชีวิตของคนในสังคมเป็นอย่างมากโดยเฉพาะคุณภาพของคนที่เป็นกําลังสําคัญในการพัฒนา สังคมและประเทศ เทคโนโลยีการสื่อสารจึงเป็นปัจจัยสําคัญในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยเฉพาะในเรื่องการนํามาใช้ในการจัดการเรียนการสอนให้กับผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้อย่าง
มีคุณภาพ ซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีทรงมีพระปณิธานอันแน่วแน่ ในการ นําเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการยกระดับคุณภาพชีวิตและเพิ่มโอกาสทางการศึกษาของประชาชน ทรงเจริญรอยตามเบื้องพระยุคลบาทของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้ทรงใช้เทคโนโลยีสารสนเทศหลาย รูปแบบในโครงการพัฒนาประเทศเพื่อนําความร่มเย็นเป็นสุขให้เกิดแก่ประชาชนชาวไทย (มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม, 2558 : 2)
ด้วยเหตุนี้สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงได้พัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา เพื่อแก้ปัญหาและยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอน โดยได้ดําเนินงานตามโครงการพัฒนา คุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล (Distance learning หรือ DL) ขึ้น ซึ่งการพัฒนา คุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล จัดเป็นการศึกษาที่ใช้เทคโนโลยีในการจัด การเรียนการสอนในทุกห้องเรียน เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ครูสามารถ จัดการเรียนรู้ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักเรียนและครูได้เข้าถึงสื่อเทคโนโลยี ที่ทันสมัยมีเครือข่ายในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา โดยมี การจัดสภาพการสนับสนุนการจัดการเรียนการสอนของครูอย่างครบถ้วนทั้งกระบวนการออกแบบ กิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นกระบวนการสร้างความรู้จากการลงมือ ปฏิบัติการนําเสนอเนื้อหา อย่างทันสมัย และการเรียนรู้ผ่านเครือข่ายสื่อ และอุปกรณ์ที่จําเป็นในการจัดการเรียนการสอนนั้น จะ เป็นการลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกบา ลดช่องว่างและเพิ่มโอกาสในการศึกษาที่มีคุณภาพให้กับ ประชาชนชาวไทยทุกคน เป็นการดําเนินการตามรอยเบื้องพระยุดลบาทและสนองพระราชดําริของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในการพัฒนาการศึกษาไทยให้เจริญก้าวหน้ายิ่งยิ่งขึ้นไป รูปแบบการนํา เทคโนโลยีทางการศึกษาทางไกลมาใช้ในการยกระดับคุณภาพการศึกษามี 2 รูปแบบ ได้แก่ การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (Distance learning television หรือ DItv) เป็นระบบ โทรทัศน์เพื่อการศึกษาที่ใช้เทคโนโลยีการถ่ายทอดสัญญาณภาพและเสียงส่งจากต้นทางไปยังปลาย ทางผ่านระบบดาวเทียมและการจัดการศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Distance learning information technology หรือ DLIT) เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่มีการจดจําบันทึก ถ่ายทอดและเผยแพร่ สัญญาณภาพและเสียง ตลอดจนทรัพยากรที่เกี่ยวข้องจากต้นทางไปยัง ปลายทางผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่ทันสมัยทุกช่องทาง (สํานักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558 : 3)
ปัจจุบันการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ได้มีการเปลี่ยนแปลงการดําเนินงาน เป็น New DLTV โดยแบ่งระบบการทํางานออกเป็น ต้นทาง กลางทาง และปลายทาง นอกจากนั้น ได้ มีการปรับปรุงพัฒนา Application on Mobile ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นอีกช่องทางหนึ่ง


6
ในการเข้าถึงการศึกษาทางไกล ซึ่งครู นักเรียน และประชาชนทั่วไปสามารถรับชมรายการของมูลนิธิ โดยมี Function หรือขีดความสามารถเช่นเดียวกันกับ Website นอกจากนี้ยังจัดให้ครู ทั่วประเทศได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาการจัดการศึกษาทางไกล โดยการส่งเสริมให้ครูต้นทางและ ครูปลายทางแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านทางห้องสนทนา หรือ Web board บน Website ของมูลนิธิการ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ซึ่งนับว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของกระบวนการ PLC หรือ ชุมชน การเรียนรู้ทางวิชาชีพ ที่กระทรวงศึกษาธิการได้กําหนดเป็นรูปแบบหนึ่งของการพัฒนาครู ที่สําคัญ DLTV ช่อง 15 เป็นช่องสําหรับครูโดยเฉพาะ มีรายการให้ความรู้ พัฒนาทักษะการสอน การทําสื่อ การประเมินผล การพัฒนาตนเอง การแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ในการจัดการเรียนรู้ ฯลฯ อีกด้วย มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมในพระบรมราชูปถัมภ์และสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน ได้จัดทํามาตรฐานการจัดการเรียนการสอนโดยใช้การศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม เพื่อให้ โรงเรียนและผู้ที่เกี่ยวข้องมีแนวทางในการจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณภาพ ผู้เรียนโดยใช้ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งผู้ที่มีบทบาทสําคัญในการ ดําเนินงาน จัดการเรียนการสอนโดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ให้ได้มาตรฐานประกอบด้วย ฝ่ายปฏิบัติ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และบุคลากร ฝ่ายนิเทศ ติดตาม ประเมินผล ได้แก่ มูลนิธิ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสํานักงานศึกษาธิการจังหวัดเป็นฝ่าย ติดตาม ประเมินผลแนวทาง การดําเนินงานการจัดการเรียนการสอนโดยใช้การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม(DLTV) ให้ได้มาตรฐาน ฉบับนี้จะช่วยให้ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและผู้ที่เกี่ยวข้องมีแนวทางการดําเนินงาน สร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้อง ชัดเจน ทราบบทบาทหน้าที่ของตนเอง และใช้เป็นสื่อในการประสานงานกับ บุคคล ชุมชน หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุเป้าหมายของการจัดการ เรียนการสอนโดยใช้ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลต่อการพัฒนา คุณภาพผู้เรียนซึ่งเป็น ทรัพยากรของชาติต่อไป
ปีการศึกษา 2564 สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6 มีโรงเรียน ที่ได้รับจัดสรรอุปกรณ์การจัดการศึกษาทางไกล จํานวน 58 โรงเรียน ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ครูไม่ครบชั้น และไม่ตรงวิชาเอก ด้วยเหตุผลดังกล่าว สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เชียงใหม่ เขต 6 จึงได้จัดทําชุดฝึกอบรมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ขึ้น เพื่อ นําไปใช้ฝึกอบรมผู้บริหารสถานศึกษา และครูที่รับผิดชอบการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในสังกัด ตลอดจนนําไปขยายผลในโรงเรียน โดยการนําไปเรียนรู้และปฏิบัติกิจกรรมตาม กระบวนการของชุดฝึกอบรม โดยเริ่มจากการทําแบบทดสอบก่อนเรียน ศึกษาเรียนรู้ ปฏิบัติกิจกรรม เมื่อจบแล้วให้ทําแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อให้ผู้บริหารสถานศึกษา และครูมีความรู้ ความเข้าใจ ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนการสอน ได้ตามมาตรฐาน 4 ด้าน คือ ด้านปัจจัยพื้นฐานสถานศึกษา ด้านผู้บริหารสถานศึกษา ด้านครูผู้สอน และด้านนักเรียน


7
1.1 วัตถุประสงค์
ชุดฝึกอบรมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) มีวัตถุประสงค์เพื่อนําไป
พัฒนาเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจแก่ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6
1.2 ประโยชน์ที่ได้รับ
1. ได้ชุดฝึกอบรมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ที่มีประสิทธิภาพเป็นไป
ตามเกณฑ์ 80/80
2. ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
เชียงใหม่ เขต 6 มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
3. โรงเรียนที่ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน ได้เรียนรู้จากชุดฝึกอบรมผ่านเกณฑ์ มาตรฐานการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) รวม 4 ด้าน คือ ด้านปัจจัยพื้นฐานของสถานศึกษา ด้านผู้บริหารสถานศึกษา ด้านครูผู้สอนและ และด้านนักเรียน ในแต่ละด้านและในภาพรวม
อยู่ในระดับดีขึ้นไป


ส่วนที่ 2 แนวทางการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
2.1 การจัดการศึกษาทางไกลผ่านตาวเทียม
ศูนย์การศึกษาทางไกลไทยคม (มป.ป. 51-58 ) ประเทศไทยได้ให้ความสนใจและ ใช้ประโยชน์จากดาวเทียมตั้งแต่ปี 2509 โดยมีวัตถุประสงค์ ที่หลากหลาย คือ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อการ โทรคมนาคมสาธารณะประโยชน์ในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อการโทรคมนาคมเฉพาะกิจ ภายในประเทศเพื่อความมั่นคงของชาติและเพื่อปฏิบัติราชการทั่วไป เพื่อกิจการวิทยุกระจายเสียง และวิทยุโทรทัศน์เพื่ออุตุนิยมวิทยา เพื่อการสํารวจทรัพยากรธรรมชาติ และเพื่อการศึกษาทางไกล
ปัจจุบันเทคโนโลยีการออกอากาศทางโทรทัศน์ได้พัฒนาจากแบบไมโครเวฟ ภาคพื้นดินเป็น การส่งสัญญาณผ่านดาวเทียม ทําให้กระจายการออกอากาศเป็นไปอย่างกว้างขวาง แต่อย่างไรก็ดีการ สื่อสารผ่านดาวเทียมในปัจจุบันก็ยังดําเนินงานในรูปของธุรกิจ ส่วนใหญ่และยังเช่าช่องสัญญาณ ดาวเทียมของต่างชาติ เช่น ดาวเทียมปาลาป้า ของอินโดนีเซีย โดยระบบการออกอากาศโทรทัศน์ตรง จากดาวเทียมสู่เครื่องรับสัญญาณดาวเทียมส่วนบุคคลตามบ้าน (Direct to Home Broadcasting -DTH) โดยเฉพาะดาวเทียมย่านความถี่ Ku-Band และกําลังส่งสูงทําให้เครื่องรับมีขนาดเล็กลงมา เหมาะแก่การใช้ตามเคหะสถานกําลังได้รับความสนใจนําเข้ามาใช้ในการสื่อสารของไทย
รัฐบาลไทยได้เห็นชอบให้มีดาวเทียมแห่งชาติไทยคม (Thai Com) ซึ่งเป็นดาวเทียมเพื่อ การสื่อสารของประเทศซึ่งมีศักยภาพสูงในการเผยแพร่ได้ครอบคลุมทุกพื้นที่ในประเทศไทย และ ประเทศเพื่อนบ้าน การออกอากาศเพียงครั้งเดียวสามารถครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศสามารถ ประหยัดเวลาแสะลดค่าใช้จ่ายตลอดจนลดความยุ่งยากแล้ว จะสามารถจัดการศึกษาทางไกลในการ ให้บริการทางการศึกษาทั้งการศึกษานอกโรงเรียน การศึกษาในระบบโรงเรียนตลอดจนการศึกษาตาม อัธยาศัยได้อย่างมีประสิทธิภาพเพราะสามารถใช้ช่องสัญญาณได้หลายช่องในการจัดการศึกษาแต่ละ ประเภทในระยะเวลาตลอดทั้งวัน ซึ่งจะทําให้ประชากรของประเทศได้รับการศึกษาอย่างทั่วถึงและ เสมอภาคกัน
การสอนทางไกลผ่านดาวเทียมของโรงเรียนวังไกลกังวล ภายใต้ชื่อ "โครงการการศึกษาสาย สามัญด้วยระบบทางไกลผ่านดาวเทียม" เป็นสถานที่ใช้ในการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 รายการด้านสายอาชีพ รายการนานาชาติ ผ่านทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและถ่ายทอดสดไปยังโรงเรียนเครือข่ายทั่วประเทศ รายการ
ที่ออกอากาศ 14 ช่อง สามารถรับชมได้ทางเครื่องรับ Ku-Band ที่ UBC ช่อง 186-199 หรือ DLTV 1-14 ดังนี้
DLTV 1 (CH 186) DLTV 2 (CH 187) DLTV 3 (CH 188) DLTV 4 (CH 189) DLTV 5 (CH 190) DLTV 6 (CH 191)
รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 1 รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 2 รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 3 รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 4 รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 5 รายการประถมศึกษาชั้นปีที่ 6
8


DLTV 7 (CH 192) DLTV 8 (CH 193) DLTV 9 (CH 194) DLTV 10 (CH 195) DLTV 11 (CH 196) DLTV 12 (CH 197) DLTV 13 (CH 198) DLTV 14 (CH 199)
รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 1 รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 2 รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 3 รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 4 รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 5 รายการมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6 รายการสายอาชีพ (อาชีวศึกษา) รายการสายอาชีพ (อาชีวศึกษา)
ขวัญแก้ว วัชรโรทัย (2547 : 6 - 7) กล่าวว่าการเรียนการสอนโตยผ่านสัญญาณดาวเทียมนี้ ผู้เรียนที่อยู่ตามบ้านหรือสถาบันการศึกษาที่เข้าร่วมในโครงการการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม จะมารถรับสัญญาณส่งตรงจากดาวเทียมในระบบดีทีเอช (Direct to Home) ได้โดยตรงมีสัญญาณ ดังนี้
1. จานรับสัญญาณดาวเทียมขนาดเล็ก เป็นจานทึบ มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 60 เชนติเมตร ใช้รับสัญญาณดาวเทียมในพิสัยความถี่ เคยู-แบนด์ พร้อมกับอุปกรณ์รวมและ ปรับคลื่นสัญญาณ (Low Noise Block and feed Horn: LNBF)
2. อุปกรณ์รับและถอดรหัสสัญญาณดาวเทียม (Integrated Deceivers Decoder: IRO) ทําหน้าที่ถอดรหัสและแปลงรหัสสัญญาณดาวเทียมจากระบบดิจิทัลแบบบีบอัดสัญญาณให้สามารถส่ง เป็นภาพและเสียงที่ใกล้เคียงกับต้นแบบเข้าสู่เครื่องรับโทรทัศน์
3. เครื่องรับโทรทัศน์ ที่เป็นเครื่องรับโทรทัศน์ปติที่ใช้กันตามบ้านทั่วไปในขณะนี้ได้ ถ้าเป็น การใช้ในห้องเรียนจะต้องกําหนดขนาดของโทรทัศน์ ขนาด 20 นิ้ว จึงจะสามารถเห็นภาพ และ ข้อความได้อย่างชัดเจนทั่วถึง
2.2 หลักของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
ขวัญแก้ว วัชโรทัย (2547 : 15) กล่าวว่าหลักการของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมี
ดังนี้
1. การเรียนรู้ทางไกลผ่านดาวเทียมไม่ใช้ให้นักเรียนดูโทรทัศน์จําเป็นต้องมีการเตรียมการ
เสริมประสบการณ์ ความรู้ กิจกรรม และวัดผล ประเมินผล อย่างต่อเนื่อง
2. การเรียนรู้ด้วยระบบทางไกลผ่านดาวเทียมต้องใช้สื่อผสมนอกจากศึกษาจากโทรทัศน์เช่น
แบบเรียน แบบฝึกหัด ใบงาน ความรู้ และสื่ออุปกรณ์การเรียนอย่างเหมาะสม
3. กระบวนการเรียนรู้ต้องเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมกับบทเรียน และ
กระบวนการเรียนการสอนให้มากที่สุด
4. เพื่อให้การเรียนเกิดประสิทธิภาพสูงสุดจําเป็นต้องมีครูผู้รับผิดชอบที่แน่นอนอย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโรงเรียนที่ขาดแคลนครูประจําวิชา และจําเป็นต้องอาศัยบทเรียนจาก โทรทัศน์ทางไกลตลอดภาคเรียน
5. มีการวางแผนเตรียมการบริหารหลักสูตร และมีคณะทํางานรับผิดชอบวิทยาลัยหรือ สถานศึกษาต้องมีการประสานงานกับสถานีออกอากาศหรือสถานศึกษาต้นทางอย่างต่อเนื่อง
9


6. มีการติดตามผลประเมินผลการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง
2.3 NEW DLTV
คณะกรรมการบริหารมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ชุดใหม่ โดยมี พลเอก ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ ประธานกรรมการบริหาร ได้น้อมนําพระราโชบายมาปฏิบัติ และ ประชุมปรึกษาหารือกับหน่วยงานต่าง ๆ ถึงความจําเป็นในการพัฒนาศักยภาพของทรัพยากรมนุษย์ ที่ต้องรองรับกับสถานการณ์ของโลกและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว จึงมีการปรับปรุง การดําเนินงานของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ฯ ใหม่ เป็น New DLTV มีการ เปลี่ยนแปลงพร้อมกันหลายอย่าง ทั้งด้าน Hardware Software และ Peopleware การดําเนินงาน New DLTV ในส่วนของต้นทาง มีสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม และโรงเรียนวังไกลกังวล เป็นหน่วยงานหลัก ทําหน้าที่ในการถ่ายทอดการเรียนการสอน และผลิต รายการ โดยมีการเปลี่ยนแปลงที่สําคัญดังนี้
2.3.1. การปรับผังรายการใหม่ที่มุ่งเน้นกลุ่มเป้าหมายไปยังนักเรียนในโรงเรียนที่ขาดแคลน ครู และประชาชนทุกกลุ่มทุกช่วงวัย เป็นการจัดการศึกษาทางไกล ที่ครอบคลุมการเรียนรู้ตลอดชีวิต อันสอดคล้องกับสภาวะการณ์การศึกษาของโลกในยุคปัจจุบัน โดยการออกอากาศ 15 ช่องสัญญาณ โดยปรับผังรายการเป็น 2 ช่วง ช่วงแรกคือ เวลา 08.30 – 14.30 น. เป็นการถ่ายทอดการเรียน การสอนตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในปีการศึกษา 2561 นี้มีการถ่ายทอดการเรียนการสอน ชั้นอนุบาล 1 ถึง อนุบาล 3 (ช่อง DLTV 10 – 12) และ ป.1 ถึง ม.3 (ช่อง DLTV 1 – 9) ส่วนการจัดการเรียนการสอนระดับ ม.ปลาย (ม.4 – ม.6) ในปีการศึกษา 2561 นี้ จะนําเทปการ เรียน การสอนวิชาที่เป็นที่ต้องการของผู้เรียนมาออกอากาศในช่วงบ่ายในช่อง DLTV 10 – 12 นอกจากนี้ ยังออกอากาศรายการระดับอาชีวศึกษา ระดับอุดมศึกษา และรายการพัฒนาวิชาชีพครู ช่วงที่ 2 คือ เวลา 14.30 น. เป็นต้นไป จะเป็นรายการเรียนรู้ตลอดชีวิต สําหรับคนทุกกลุ่ม ทุกเพศ ทุกวัย ตลอดจนรายการแนะนําการประกอบอาชีพสําหรับผู้ที่สนใจทั่วไป รวม 15 ช่อง ตลอด 24 ชั่วโมงโดยทั้งสองช่วงเวลามีรายละเอียดดังนี้
ชอ่งDLTV1 ช่อง DLTV 2 ช่อง DLTV 3 ช่อง DLTV 4 ช่อง DLTV 5 ช่อง DLTV 6 ช่อง DLTV 7 ช่อง DLTV 8 ช่อง DLTV 9 ช่องDLTV10 ช่องDLTV11 ช่องDLTV12
รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 / สถาบันพระมหากษัตริย์ รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 / ความรู้รอบตัว รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 / วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 / ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 / ศิลปวัฒนธรรมไทย รายการสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 / หน้าที่พลเมือง รายการสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 / ภาษาอังกฤษ รายการสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 / ภาษาต่างประเทศ รายการสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 / การเกษตร รายการสอนชั้นอนุบาลปีที่1/รายการสําหรับเด็ก-การเลี้ยงดูลูก รายการสอนชั้นอนุบาลปีที่2/สุขภาพ รายการสอนชั้นอนุบาลปีที่3/ผู้สูงวัย
10


11
ช่องDLTV13 รายการของการอาชีพวังไกลกังวลและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ช่องDLTV14 รายการของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ช่องDLTV15 รายการพัฒนาวิชาชีพครู
2.3.2 การพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้และแนวจัดการเรียนการสอนแบบ Active
Learning โดยตั้งแต่ปีการศึกษา 2561 เป็นต้นไป ครูต้นทางจากห้องเรียนต้นทางที่โรงเรียนวังไกล กังวลจัดการเรียนการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู้ใหม่ ดังนี้
2.3.2.1 ระดับปฐมวัย (อ.1 – อ.3) จัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรการศึกษา ปฐมวัย พุทธศักราช 2560 เพื่อพัฒนาทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา ตาม มาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ โดยได้รับความร่วมมือจาก สพฐ. ในการจัดทําแผนการจัดการ เรียนรู้ และสื่อ เพื่อให้ครูปลายทางจัดกระบวนการเรียนรู้ที่สนองต่อธรรมชาติและพัฒนาการของเด็ก แต่ละคนให้เต็มตามศักยภาพ
2.3.2.2 ระดับประถมศึกษา มูลนิธิ ฯ ได้รับพระราชทานพระราชานุญาตให้นําสื่อ 60 พรรษา เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มาใช้ในการจัด การเรียนการสอนโดยได้รับความร่วมมือจาก สพฐ. และ สสวท. ในการจัดทําแผนการจัดการเรียนรู้ ตั้งแต่ระดับ ป.1 – ป.6 โดยมีรายละเอียดของแผนการจัดการเรียนรู้รายชั่วโมง พร้อมสื่อสําหรับครู และนักเรียนที่มีความพร้อมในการนําไปให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะ และเรียนรู้ครบถ้วนตามมาตรฐานและ ตัวชี้วัดของการเรียนรู้ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้หลักคือ ภาษาไทย คณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์และกลุ่มบูรณาการ
2.3.2.3 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ได้รับความร่วมมือจาก สพฐ. ในการปรับ โครงสร้างการจัดหน่วยการเรียนรู้และแผนจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 รวมทั้งเพิ่มวิชาสาระเพิ่มเติมที่เน้นความรู้และทักษะวิชาชีพ โดยโรงเรียน วังไกลกังวล ในปีการศึกษา 2561 เป็นการทดลองใช้แผนฯ และจะเริ่มนํามาใชจ้ ัดการเรียนการสอน ออกอากาศในปีการศึกษา 2562
2.3.3 การเปลี่ยนระบบการออกอากาศจากการออกอากาศสดเป็นแบบบันทึกเทป โดยมี การวางแผนการถ่ายทํารายการ การทํา Story Board การทําความเข้าใจร่วมกันของทีมช่างกล้องกับ ครูผู้สอนต้นทาง ให้ได้ภาพกิจกรรมที่ถูกต้องตามหลักวิชาการและน่าสนใจ มีสื่อที่ทันสมัยซึ่งครู ต้นทางและฝ่ายสื่อการสอน ช่วยจัดหาและแนะนําการทําและใช้สื่อการสอนให้กับครูในห้องเรียน ต้นทาง ทั้งนี้ เพื่อให้การถ่ายทอดออกอากาศไปยังห้องเรียนปลายทางมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และ ครูปลายทางสามารถเตรียมการสอนล่วงหน้าได้อย่างน้อย 3 วัน
2.3.4 การปรับห้องเรียนต้นทางที่ใช้ในการออกอากาศและอุปกรณ์สถานีโทรทัศน์ให้มีความ ทันสมัย มูลนิธิ ฯ ได้ดําเนินการปรับปรุงห้องเรียนและอุปกรณ์ประจําห้อง ได้แก่ การนํา Smart board มาใช้เพื่อให้ครูต้นทางสามารถนําสื่อการเรียนรู้ที่หลากหลายมาประกอบการสอนทําให้ผู้เรียน เข้าใจและเรียนรู้ได้ง่ายยิ่งขึ้น นอกจากนั้นยังได้เพิ่มกล้อง Robot อีกห้องละ 1 ตัว ทําให้ถ่ายทํา กิจกรรมและการทํางานของนักเรียนได้ทั่วห้อง โดยไม่รบกวนสมาธิของนักเรียน และเปลี่ยนระบบ ความคมชัดของการออกอากาศ จากระบบ SD (Standard Definition) มาเป็นระบบ HD (High


12
Definition)
2.3.5 เพิ่มช่องทางการเข้าถึง DLTV โดยพัฒนาเว็บไซต์ (website) และแอพพลิเคชั่นบน
อุปกรณ์พกพา (Application on mobile) เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ชมทุกกลุ่มอายุสามารถ เข้าถึงการเรียนการสอนได้กว้างขวางและง่ายดายขึ้น มูลนิธิ ฯ ได้เพิ่มช่องทางให้สามารถรับชม การเรียนการเรียนการสอน ผ่านเว็บไซต์ www.dltv.ac.th ซึ่งถ่ายทอดการจัดการเรียนการสอนจาก โรงเรียนวังไกลกังวลทุกชั้นเรียนผ่านทางอินเทอร์เน็ต (Internet) โดยเลือกเข้าชมได้ 3 ทางเลือก คือ (1) การถ่ายทอดสด (Live Broadcast) เช่นเดียวกับที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ในช่วงเปิด ภาคการศึกษา (2) เลือกชมรายการย้อนหลัง (On Demand) ได้ตามอัธยาศัย และ (3) เลือกชม รายการการเรียนการสอนล่วงหน้า เพื่อครูปลายทางจะได้ประโยชน์ในการเตรียมการสอนนกั เรียนได้ เป็นอย่างดี อีกทั้งยังสามารถดาวน์โหลดเอกสาร แผนการเรียนรู้ สื่อ ใบงาน ใบความรู้ ประกอบ บทเรียนผ่านทางเว็บไซต์ใน “คลังสื่อการเรียนรู้” ได้อีกด้วย นอกจากนี้ยังให้บริการทางมือถือผ่าน Application on Mobile สามารถดาวน์โหลดได้ทั้งระบบ iOS และ Android เพื่ออํานวยความ สะดวกให้ผู้สนใจสามารถเข้าถึงรายการความรู้ทางวิชาการและความรู้ทั่วไปในวงกว้างมากยิ่งขึ้น
การเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ อยู่ในสายพระเนตรของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มาโดยตลอด เพื่อให้ผู้เรียนและผู้สนใจสามารถเข้าถึงการศึกษาตามแนวพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ในการพระราชทานการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้แก่พสกนิกร ชาวไทยอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม นอกจากนี้มูลนิธิ ฯ ยังให้ความสําคัญเป็นอย่างยิ่งกับการส่งเสริมให้ นักเรียนรักความเป็นไทย กิริยามารยาท จริยธรรม คุณธรรม มิใช่การเรียนหนังสือเพียงอย่างเดียว นักเรียนควรรู้จักช่วยเหลือตนเอง มีความเมตตากรุณา เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ รู้จักกตัญญูกตเวทีต่อผู้มี พระคุณ โดยเน้นให้นักเรียนรู้ทันเทคโนโลยีและเรียนรู้ความเป็นไทยควบคู่ไปด้วย ก็จะสามารถเติบโต เป็นคนไทยที่สมบูรณ์แบบ ช่วยพัฒนาประเทศชาติได้ สอดคล้องกับที่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิรา ลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ทรงมีพระราชดํารัสว่า “การศึกษา ต้องสร้างคนไทยให้มีคุณลักษณะ สําคัญ 4 ประการ คือ มีทัศนคติที่ดีและถูกต้อง มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคงเข้มแข็ง มีอาชีพมีงานทํา และ เป็นพลเมืองดีมีวินัย” อันเป็นที่มาของการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้งของมูลนิธิการศึกษาทางไกล ผ่าน ดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในรูปแบบของ NEW DLTV สู่การเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืนต่อไป
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม สถานีวิทยุโทรทัศน์ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของมูลนิธิการศึกษาทางไกล ผ่าน ดาวเทียม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตั้งอยู่ในบริเวณโรงเรียนวังไกลกังวล ประกอบด้วย ห้องบันทึก รายการ 11 ห้อง ห้องส่งสัญญาณ ห้องควบคุมการสัญญาณ ห้องผลิตรายการ โรงเรียนที่ชมรายการ ถ่ายทอดสด คือโรงเรียนที่ได้รับการติดตั้งอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียม โดยไม่คิดมูลค่า แบ่งเป็น โรงเรียนประถมศึกษา โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกระทรวงศึกษาธิการโรงเรียนเอกชน โรงเรียน ปริยัตธรรมรวมทั้งหมดกว่า 30,000 แห่ง และยังรวมไปถึงโรงเรียนในประเทศเพื่อนบ้านที่สัญญาณ ดาวเทียมไปถึง และสนใจขอรับอุปกรณ์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมพระราชทาน เช่น ประเทศ กัมพูชา ลาว พม่า เวียดนาม จีน และมาเลเซีย


13
การออกอากาศการเรียนการสอนถ่ายทําจากห้องเรียนจริง ส่งสัญญาณภาพและเสียงผ่าน เคเบิ้ลใยแก้วนําแสง ที่บริษัททีโอที จํากัด (มหาชน) โดยเสด็จพระราชกุศล ระยะทางไกลราว 200 กิโลเมตร จากอําเภอหัวหิน มาถึงสถานีดาวเทียมไทยคม ที่อําเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี แล้ว ยิงสัญญาณผ่านทางดาวเทียมระบบ KU-Band มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ในพระบรม ราชูปถัมภ์ จัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม จากโรงเรียนวังไกลกังวลในรูปแบบการถ่ายทอดสด 1 ช่อง 1 ชั้น มีทั้งหมด 15 ช่องสัญญาณ ด้วยระบบดิจิตอลเริ่มจาก 186 - 200 ดังนี้
ช่อง 186-191 ถ่ายทอดการเรียนการสอนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6
ช่อง 192-194 ถ่ายทอดการเรียนการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3
ช่อง 195-197 ถ่ายทอดการเรียนการสอนปฐมวัย อนุบาล 1-3
ช่อง 198 ถ่ายทอดการเรียนการสอนของวิทยาลัยการอาชีพวังไกลกังวล ระดับ ปวช.และ
ปวส. รวมทั้งการศึกษาสายวิชาชีพหลักสูตรระยะสั้น และการศึกษาชุมชน
ช่อง 199 ถ่ายทอดการเรียนการสอนระดับอุดมศึกษาของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
รัตนโกสินทร์ วิทยาเขตวังไกลกังวลนอกจากนี้ยังมีสถาบันอื่นๆอาทิ สํานักงานรับรองมาตรฐานและ ประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน)
ช่อง 200 ถ่ายทอดการอบรมครูภาษาอังกฤษและครูวิทยาศาสตร์ เพื่อเผยแพร่ความรู้สู่ครู นักศึกษา ตลอดทั้งประชาชนผู้สนใจทั่วไป
สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมสามารถให้บริการการศึกษาพระราชทาน ครบวงจร แบบไม่คิดมูลค่าถึง 15 ช่องสัญญาณ ออกอากาศ 24 ชั่วโมง ตั้งแต่ภาคเรียนที่ 1/2561 เป็นต้นไป สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ได้ออกอากาศในระบบความคมชัดสูง (High Definition หรือ HD) ควบคู่ไปกับระบบความคมชัดมาตรฐาน(Standard Definition หรือ SD) การออกอากาศในระบบ HD ควบคู่ไปกับระบบ SD จะดําเนินการไปจนกระทั่งชุดอุปกรณ์ ห้องเรียนปลายทาง DLTV ของทุกโรงเรียนทั่วประเทศปรับเป็นระบบ HD ครบทั้งหมดในเดือน พฤศจิกายน 2561 จึงจะยุติการออกอากาศในระบบ SD
(ที่มา : https://sites.google.com/a/pbn3.go.th/hlaksutr-xbrm-xxnlin/home)
2.4 eDLTV
“eDLTV” คือ “โครงการจัดทําเนื้อหา ระบบ e-Learning ของการศึกษาทางไกล
ผ่านดาวเทียม เฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2560” เป็นโครงการความร่วมมือของ มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ร่วมกับ โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดําริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มา ลงบนระบบ e-Learning เพื่อใช้เผยแพร่แก่โรงเรียนในโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อ การศึกษาของ โรงเรียนในชนบท (ทสรช.) หรือให้นักเรียนได้ใช้ทบทวนบทเรียนภายในโรงเรียนแบบ Off-line และเผยแพร่แบบ On-line ผ่านทางอินเทอร์เน็ต ให้แก่ครู นักเรียน และผู้สนใจทั่วไปได้ใช้ ประโยชน์ในการเรียนการสอน หรือศึกษาเพิ่มเติม
(ที่มา : https://sites.google.com/a/pbn3.go.th/hlaksutr-xbrm-xxnlin/home)


14
2.5 ใครจัดทํา eDLTV
2.5.1 เนื้อหา ใน eDLTV ได้รับการสนับสนุนทรัพยากรการเรียนการสอนที่มีค่า อาทิ
Video Presentation ใบความรู้ ใบงาน แบบทดสอบ ที่จัดทําขึ้นของการศึกษาทางไกล ผ่าน ดาวเทียม (DLTV) โดยคณะครูจากโรงเรียนวังไกลกังวล เพื่อออกอากาศทางสถานีวิทยุและโทรทัศน์ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม จากโรงเรียนวังไกลกังวล จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และได้รับความ ร่วมมือจากคณะครู และนักเรียน จากกลุ่มโรงเรียนในโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษา ของโรงเรียนในชนบท(ทสรช.) ในการจัดทําเนื้อหาเพื่อใช้งานในระบบ e-Learning ของการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ รับผิดชอบดูแล ระบบให้บริการเผยแพร่ในรูปแบบ Off-line และ On-line ผ่านทางอินเทอร์เน็ตหน้าหลักเว็บ สามารถเข้าได้ที่ http://edltv.thai.net/โดยเนื้อหาของ eDLTV จะแบ่งออกเป็น 4 หมวดหลักๆ คือ
2.5.1.1 eDLTV ประถม
2.5.1.2 eDLTV มัธยม
2.5.1.3 eDLTV เพื่อพัฒนาอาชีพ
2.5.1.4 eDLRU มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต
2.5.2 สื่อที่ใช้ในการเรียนการสอน มีสื่อหลายหลายชนิดในบทเรียน แบ่งย่อยได้ตามนี้
2.5.2.1 วีดิทัศน์ (Video) 2.5.2.2 สไลด์
2.5.2.3 ใบความรู้ 2.5.2.4 ใบงาน
2.5.2.5 แบบทดสอบ
2.5.2.6 สื่ออื่นๆ
(ที่มา : https://sites.google.com/a/pbn3.go.th/hlaksutr-xbrm-xxnlin/home)


2.6 การค้นข้อมูลจากเว็บไซต์ www.dltv.ac.th
15


16


(ที่มา : https://sites.google.com/a/pbn3.go.th/hlaksutr-xbrm-xxnlin/home)
17


2.7 ยุทธศาสตร์ 4 5 6ปัจจัยสู่ความสําเร็จ 2.7.1 4 ข้อพื้นฐาน
2.7.1.1 สภาพแวดล้อมของโรงเรียนและภายในห้องเรียนต้องสะอาดและเป็นระเบียบ
2.7.1.2 โทรทัศน์ขนาดเหมาะสมกับห้องเรียนและจํานวนนักเรียนติดตั้งโทรทัศน์ให้มี ความสูงเหมาะสมกับระดับสายตานักเรียน
2.7.1.3 บทบาทของครูต้องเอาใจใส่กํากับดูแลช่วยเหลือนักเรียนก่อนเรียน ระหว่าง เรียน และหลังเรียน
2.7.1.4 นักเรียนต้องมีส่วนร่วมกิจกรรมและตั้งใจเรียนรู้ไปพร้อมกับนักเรียนวังไกลกังวล
2.7.2 ผู้บริหาร 5 ข้อจัดทํา
2.7.2.1 ผู้บริหารโรงเรียนต้องวางแผนการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ส่งเสริม สนับสนุน การจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมอย่างจริงจัง และอํานวยความสะดวกให้ การจัดการเรียนการสอนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง
2.7.2.2 ผู้บริหารโรงเรียนต้องเป็นผู้นําด้วยความมุ่งมั่น และนําพาครูทุกคน ทุกฝ่าย ตระหนัก เห็นความสําคัญและให้ความร่วมมือดําเนินการอย่างจริงจังต่อเนื่อง
2.7.2.3 ผู้บริหารโรงเรียนต้องจัดหาเครื่องรับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ขนาด เหมาะสมกับห้องเรียนและจํานวนนักเรียน ติดตั้งโทรทัศน์ให้มีความสูงเหมาะสมกับระดับสายตา นักเรียน
2.7.2.4 ผู้บริหารโรงเรียนต้องจัดหาคู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียม
2.7.2.5 ผู้บริหารโรงเรียนต้องนิเทศ ติดตาม การจัดการเรียนการสอนทุกห้องอย่าง สม่ําเสมอ
2.7.3 ครูนํา 6 ข้อปฏิบัติ
2.7.3.1 ครูต้องจัดสภาพห้องเรียนให้เหมาะสมกับเอื้อต่อการปฏิบัติกิจกรรมตาม แผนการจัดการเรียนรู้
2.7.3.2 ครูต้องเตรียมการสอนล่วงหน้า ทั้งสื่อ วัสดุ อุปกรณ์ ใบงาน ใบความรู้และ กิจกรรมเสริม ตามที่คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมกําหนด รวมทั้งมอบหมายงานให้นักเรียน เตรียมพร้อมในการเรียนครั้งต่อไป
2.7.3.3 ครูต้องร่วมจัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและต้องเอาใจใส่ กํากับ ดูแล แนะนํานักเรียนให้ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนทุกครั้ง
2.7.3.4 ครูต้องสรุปสาระสําคัญร่วมกับนักเรียนหลังจากกิจกรรมการเรียนรู้สิ้นสุดลง และบันทึกผลการจัดการเรียนรู้หลังสอนทุกครั้ง
2.7.3.5 ครูต้องวัดและประเมินผล เมื่อกิจกรรมการเรียนรู้สิ้นสุดในแต่ละครั้ง แต่ละ หน่วยการเรียนรู้ ทําให้ทราบว่าผลการเรียนรู้ของนักเรียนบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้หรือไม่ เพื่อ ปรับปรุงแก้ไขต่อไป
2.7.3.6 ครูต้องจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อช่วยเหลือ นักเรียนที่ไม่บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียน
18


19
การบริหารจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ระดับสถานศึกษา สํานักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่าควรดําเนินการ ใน 3 ด้าน ได้แก่ การบริหารจัดการ บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง และปัจจัยสู่ความสําเร็จ สมเกียรติ สรรคพงษ์ (2559:2-4) ดังนี้
2.8.1 การบริหารจัดการ
การบริหาจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ควรดําเนินงาน ดังนี้
2.8.1.1 การสนับสนุน โดยการแต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ด้วย การศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) จัดสภาพแวดล้อมของสถานศึกษาและภายในห้องเรียน ให้สะอาดและ เป็นระเบียบ กํากับดูแลการติดตั้งอุปกรณ์ให้ได้ตามมาตรฐานเหมาะสมกับห้องเรียน และจํานวนนักเรียน
2.8.1.2 การสร้างภาคีเครือข่าย ดําเนินการโดยสนับสนุนให้ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมใน การจัด การศึกษาด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) และสร้างความเข้มแข็งให้กับภาคี เครือข่าย
2.8.2 บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง
การบริหารจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) มีผู้เกี่ยวข้อง คือ 1) คณะกรรมการขับเคลื่อนการศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม (DLTV) ระดับสถานศึกษา
2) ครูผู้สอน 3) นักเรียน 4) ผู้ปกครอง 5) คณะกรรมการสถานศึกษา6) ภาคเครือข่าย ดังนี้ 2.8.2.1 คณะกรรมการขับเคลื่อนการจัดการศึกษา ด้วยการศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม (DLTV) ระดับสถานศึกษา ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษา ตัวแทนครู ตัวแทน ผู้ปกครอง มีบทบาท 1) วางแผนการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ 2) ส่งเสริม สนับสนุน การจัดการเรียนการ สอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมอย่างจริงจัง และอํานวย ความสะดวกให้การจัดการเรียนการสอน เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง 3) สร้างความ ตระหนักแก่ครูทุกคน บุคลากรทุกฝ่าย ให้เห็น ความสําคัญ ของการจัดการศึกษาด้วยการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) และให้ครูทุกคน บุคลากรทุก ฝ่าย ให้ความร่วมมือในการด ดําเนินงานอย่างจริงจังต่อเนื่อง 4) จัดหาเครื่องรับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ ขนาดเหมาะสม กับห้องเรียนและจํานวนนักเรียน รวมถึงกํากับดูแลการติดตั้งโทรทัศน์ให้มีความสูงเหมาะสม กับ ระดับสายตานักเรียน 5) จัดหาอุปกรณ์สนับสนุน เช่น คอมพิวเตอร์ และเครื่องพิมพ์ในการจัด เตรียมการ จัดการเรียนการสอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 6) กํากับ ติดตาม การจัดการ
เรียนรู้
2.8.2.2 ครูผู้สอน มีบทบาท 1) จัดสภาพห้องเรียนให้เหมาะสมกับเอื้อต่อการปฏิบัติ
กิจกรรมตามแผนการจัดการเรียนร2ู้ )เตรียมการสอนล่วงหน้าทั้งสื่อวัสดุอุปกรณ์ใบงาน ใบ ความรู้และกิจกรรม เสริม ตามที่คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมกําหนด รวมทั้งมอบหมายงานให้ นักเรียนเตรียมพร้อม ในการเรียนครั้งต่อไป 3) ร่วมจัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและ ต้องเอาใจใส่ กํากับ ดูแล แนะนํานักเรียนให้ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนทุกครั้ง 4) สรุปสาระสําคัญ
(ที่มา: http://1.179.165.50/dltv/index.php/80-2014-12-17-13-32-07/88-456X)
2.8 การบริหารจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)


20
ร่วมกับนักเรียนหลังจากกิจกรรม การเรียนรู้สิ้นสุดลงและบันทึกผลการจัดการเรียนรู้หลังสอนทุกครั้ง 5) วัดและประเมินผล เมื่อกิจกรรมการ เรียนรู้สิ้นสุดในแต่ละครั้ง แต่ละหน่วยการเรียนรู้ ทําให้ ทราบว่าผลการเรียนรู้ของนักเรียนบรรลุจุดประสงค์ การเรียนรู้หรือไม่ เพื่อปรับปรุงแก้ไขต่อไป 6) จัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อช่วยเหลือ นักเรียนที่ไม่บรรลุจุดประสงค์ การเรียนรู้หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียน
2.8.2.3 นักเรียน มีบทบาท 1) จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์การเรียน เพื่อใช้ในการจัด กิจกรรมแต่ละครั้ง ตามที่ครูมอบหมาย 2) เข้าห้องเรียนตรงเวลาตามที่โรงเรียนกําหนด ตั้งใจปฏิบัติ กิจกรรมการเรียนรู้ตาม ขั้นตอนพร้อม ๆ กับโรงเรียน ต้นทาง ทําแบบฝึกหัด ใบงาน หรือตอบคําถาม ตามที่ครูโรงเรียนต้นทาง มอบหมาย ซักถามครูผู้สอน ถ้ามีข้อสงสัย หรือข้อคิดเห็นที่เกิดขึ้นขณะ จัดกิจกรรม การเรียนรู้ 3) มีความ ซื่อสัตย์ต่อตนเองและผู้อื่น เช่น กรณีเมื่อได้รับมอบหมายจาก ครูต้นทาง ให้ตรวจผลงานตนเอง 4) สรุป สาระสําคัญที่ได้รับจากการเรียนรู้แต่ละครั้ง ทบทวน บทเรียน ศึกษาค้นคว้าจากแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพิ่มเติม
2.8.2.4 ผู้ปกครอง มีบทบาท 1) รับทราบและทําความเข้าใจระบบ วิธีการจัดการเรียน การสอน โดยด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ที่โรงเรียนได้นํามาใช้ 2) ตระหนักถึงความสําคัญ ความจําเป็น และ ประโยชน์ของการเรียนการสอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 3) ให้ความ ร่วมมือ ส่งเสริม สนับสนุน กิจกรรมการเรียนการสอน ของนักเรียนและครู 4) สนับสนุน ส่งเสริม การจัดหาวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือในการ รับสัญญาณ จากสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม 5) ติดตาม สอบถามการเรียนของ นักเรียน และร่วมมือกับโรงเรียน ในการประเมินผล การจัดการเรียนการสอน เพื่อปรับปรุงแก้ไขหรือพัฒนา ต่อไปอย่างต่อเนื่อง
2.8.2.5 คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีบทบาท 1) กําหนดนโยบายร่วมกับ โรงเรียน ในการจัดการเรียนการสอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) 2) มีส่วนร่วม ในการปรับตาราง เรียนให้สอดคล้องกับตารางการออกอากาศของ โรงเรียนวังไกลกังวล 3) ให้ ความเห็นชอบแผนการดําเนินงาน การจัดการเรียนการสอนด้วย การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 4) มีส่วนร่วมในการประเมินผลการดําเนินงาน ของโรงเรียนและ ประชาสัมพันธ์ผลการดําเนินงาน
2.8.2.6 ภาคีเครือข่าย ประกอบด้วยบุคคล หรือ หน่วยงานภายนอกที่มีส่วนช่วยเหลือ สนับสนุน การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) มีบทบาทในการสนับสนุนอุปกรณ์ในการจัด การศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม (DLTV) การบํารุงรักษา และซ่อมบํารุงอุปกรณ์การศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV)
2.9 ปัจจยั แห่งความสําเร็จ
ประกอบด้วย การศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอน ด้วยการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) จากโรงเรียนที่เป็นต้นแบบ เพื่อให้มีความเข้าใจอย่างชัดเจนก่อน การ ดําเนินงานผู้บริหารโรงเรียนเป็นผู้นําด้วยความมุ่งมั่น โดยบริหารจัดการ ส่งเสริมและสนับสนุนการ จัดการเรียนการสอนด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) การเตรียมการสอนล่วงหน้าของ คุณครู ตลอดจน การวางแผนอย่างเป็นระบบทุกขั้นตอน รวมทั้งการมอบหมายงานให้นักเรียน เตรียมพร้อมในการเรียนครั้ง ต่อไป การมีโทรทัศน์และอุปกรณ์ สํารองไว้อย่างน้อย 1 ชุด เพื่อ


21
ทดแทนได้อย่างต่อเนื่อง เมื่อเครื่องเดิมชํารุด เสียหาย การสนับสนุนการจัดการเรียนการสอนด้วย การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) อย่างจริงจังของ คณะกรรมการสถานศึกษา ความ ตระหนักและการให้ความสําคัญกับการจัดการเรียนการสอนด้วยการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ความร่วมมือของบุคลากรทุกคน ทุกฝ่ายในดําเนินการอย่างจริงจัง
กระบวนการจัดการเรียนรู้ในห้องเรียน ดําเนินการดังนี้
2.9.1 ขั้นเตรียมการสอน ได้แก่ 1) ศึกษา ทบทวน หลักสูตรสถานศึกษา โครงสร้างเวลา เรียน แต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้เพื่อปรับปรุงให้สอดคล้องกับโครงสร้างเวลาเรียนของโรงเรียนวังไกล กังวล 2)ศึกษาแผนการจัดการเรียนรู้ล่วงหน้าจากเว็บไซต์https://dltv.ac.thพร้อมเตรียม รายการสื่อ เอกสาร ใบ งานและศึกษากิจกรรมที่ต้องปฏิบัติทั้งก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลัง รับชมการจัดการเรียนรู้ที่จะ ออกอากาศในแต่ละครั้ง เพื่อให้ครูเห็นภาพ ตลอดแนวและดําเนินการ จัดกิจกรรมได้อย่างต่อเนื่อง 3) วางแผนการจัดการในชั้นเรียนเพื่อให้นักเรียนได้เรียนตามตาราง ออกอากาศให้เหมาะสม ดังนี้ กรณีครูสอน 1 ห้องเรียน สามารถอยู่กํากับชั้นเรียนได้ตลอดเวลา ควรเตรียมการสนทนา แนะนําเพิ่มเติม ทั้งการนําเข้าสู่ บทเรียน การปฏิบัติกิจกรรม ระหว่างเรียน และสรุปบทเรียน และกรณีได้รับมอบหมายให้สอนมากกว่า 1 ห้องเรียนในเวลาเดียวกัน ครูต้อง เตรียมมอบหมายงานและชี้แจงขั้นตอนการเรียนทางไกลของนักเรียน แต่ละชั้น ให้นักเรียนเข้าใจ ครูผู้สอนต้องพิจารณาว่าจะไปกํากับการเรียนของนักเรียนชั้นใด เวลาใด อย่างไร 4) เตรียมสื่อ วัสดุ อุปกรณ์ ใบงาน ใบความรู้และกิจกรรมเสริม ตามที่ครูต้นทางกําหนดสําหรับโรงเรียน ปลายทาง หรือ อาจประยุกต์ ตามความเหมาะสมกับท้องถิ่นและความจําเป็น ให้สอดคล้องกับเนื้อหาในแต่ละ รายชั่วโมงตามตารางออกอากาศ 5) จัดนักเรียนเข้าเรียนตามตารางออกอากาศ เพื่อให้สามารถ ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างครบถ้วน กรณีไม่สามารถรับชมรายการออกอากาศ ได้ ในแต่ละครั้งครูต้องจัดกิจกรรมสอนเพิ่มเติมให้แก่นักเรียนโดยสามารถรับชมย้อนหลังได้ผ่านทาง เว็บไซต์ https://dltv.ac.th 6) จัดวางเครื่องรับโทรทัศน์ให้เหมาะสม นักเรียนสามารถมองเห็น ได้ชัดเจน ทั่วถึง และตรวจสอบเครื่องรับ สัญญาณของโรงเรียน ด้านการส่งสัญญาณ ออกอากาศจาก สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ก่อนถึงเวลา ออกอากาศตามตารางเพื่อ เตรียมพร้อม 7) จัดสภาพห้องเรียนให้เหมาะสมเอื้อต่อการปฏิบัติ กิจกรรม ตามแผนการจัด การ เรียนรู้ในแต่ละครั้ง
2.9.2 ขั้นจัดการเรียนการสอน ได้แก่ 1) ครูนําเข้าสู่บทเรียน เพื่อเชื่อมโยงความรู้เดิมกับ ความรู้ ใหม่แก่นักเรียน ให้สามารถเข้าใจเนื้อหาอย่างต่อเนื่อง และกิจกรรมที่ควรเสริมในช่วงนี้ได้แก่ กิจกรรม เปิดสมองด้วย BBL 2) เปิดรับสัญญาณการออกอากาศการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จาก สถานีวิทยุโทรทัศน์ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและปฏิบัติกิจกรรมตามโรงเรียน ต้นทาง 3) กํากับ ดูแล สังเกตพฤติกรรม การเรียนรู้ของนักเรียน ครูแนะนําอธิบายเพิ่มเติมตามความจําเป็น กรณีครูต้องสอนมากกว่า 1 ห้องเรียน ในเวลาเดียวกัน ควรศึกษากิจกรรมตามแผนการจัดการเรียนรู้ อย่างละเอียด เพื่อวางแผนการใช้เวลา ในการหมุนเวียน สับเปลี่ยนการกํากับดูแลห้องเรียนได้อย่าง เหมาะสม ซึ่งครูผู้สอนจะต้องปรับเปลี่ยนบทบาท เป็นผู้กํากับห้องเรียน
2.9.2.3 ขั้นสรุป ดําเนินการโดย 1) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปบทเรียน สาระสําคัญจาก


22
การเรียน แต่ละครั้ง 2) ติดตาม ตรวจสอบการทําแบบฝึกหัด ภาระงานของนักเรียนแต่ละคน 3) ครู สั่งการบ้าน หรือ สั่งงานที่จะต้องเตรียมในชั่วโมงต่อไป
2.9.2.4 ขั้นวัดและประเมินผล ดําเนินการวัดผลและประเมินผล เมื่อกิจกรรมการเรียน การสอน สิ้นสุดลง ในแต่ละครั้ง แต่ละหน่วยการเรียนรู้ เพื่อให้ทราบว่าผลการเรียนบรรลุจุดประสงค์ การเรียนรู้หรือไม่ มากน้อยเพียงใด แล้ววิเคราะห์เพื่อปรับปรุงแก้ไขหรือพัฒนาต่อไป
2.9.2.5 ขั้นบันทึกผลหลังสอน โดยครูบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ในแต่ละครั้งหลังการจัด การเรียนรู้ สิ้นสุดลง โดยมีหัวข้อ ดังนี้ ชื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้ ชั้นที่สอน หน่วยการเรียนรู้ เนื้อหา กิจกรรม การเรียนการ สอน สรุปผล และบันทึกผลหลังสอน
2.9.2.6 ขั้นสอนซ่อมเสริม ครูจัดกิจกรรมการสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อ ช่วยเหลือ นักเรียนที่ไม่บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียน
อนึ่ง ในการจัดการศึกษาด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) เพื่อยกระดับคุณภาพ การศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน นั้น ผู้ที่เกี่ยวข้อง จําเป็นต้องมี ความรู้ ความเข้าใจ รวมถึงมีเจตคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ทั้งต้องให้ความสําคัญ กับการดําเนินงานใน แต่ละด้าน แต่ละระดับอย่างจริงจัง โดยเฉพาะกระบวนการจัดการเรียนรู้ ในห้องเรียน อย่างไรก็ตามนอกจาก โรงเรียนขนาดเล็กแล้ว สถานศึกษาทั่วไปสามารถจัดการศึกษา ด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา โดยอาจนําเฉพาะ ในส่วนของกระบวนการเรียนรู้ในห้องเรียนไปปรับ ประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา ที่จะนําไปใช้
(ที่มา: http://1.179.165.50/dltv/index.php/80-2014-12-17-13-32-07/88-456)


ส่วนที่ 3 มาตรฐานระดับสถานศึกษา
มาตรฐานการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมระดับสถานศึกษาแบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ ด้านปัจจัยพื้นฐานของสถานศึกษา ด้านผู้บริหารสถานศึกษา ด้านครูผู้สอน และด้านนักเรียน (สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2563 : 10-18)
3.1 มาตรฐานที่ 1 ด้านปัจจัยพื้นฐานของสถานศึกษา ประกอบด้วย 7 ตัวชี้วัด ดังนี้
ตัวชี้วัดที่ 1 ความพร้อมของระบบไฟฟ้า มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีระบบไฟฟ้า แต่ไม่สามารถใช้งานในการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
2) มีระบบไฟฟ้า แต่ไม่เพียงพอในการใช้งานการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
สําหรับระยะเวลาการออกอากาศของโรงเรียนต้นทาง
3) มีระบบไฟฟ้าเพียงพอในการใช้งานการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ( DLTV) สําหรับ
ระยะเวลาการออกอากาศของโรงเรียนต้นทาง
ตัวชี้วัดที่ 2 ความพร้อมด้านอุปกรณ์รับสัญญาณการศึกษาทางไกล มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีอุปกรณ์การรับสัญญาณการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ครบทุกห้องเรียน แต่ไม่สามารถใช้งานได้
2) มีอุปกรณ์การรับสัญญาณการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ใช้งานได้ไม่ครบ ทุกห้องเรียน
3) มีอุปกรณ์การรับสัญญาณการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ใช้งานได้ครบ ทุกห้องเรียน
ตัวชี้วัดที่ 3 ความพร้อมด้านระบบอินเทอร์เน็ตที่รองรับการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีระบบอินเทอร์เน็ต แต่ไม่สามารถใช้ในการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
2) มีระบบอินเทอร์เน็ตแต่ไม่มีความเสถียร
3) มีระบบอินเทอร์เน็ตและมีความเสถียร
ตัวชี้วัดที่ 4 ความพร้อมของเครื่องรับโทรทัศน์ที่สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัด
ทั้งภาพและเสียง ภายในห้องเรียน มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีเครื่องรับโทรทัศน์ที่สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัดทั้งภาพและเสียง ภายใน
ห้องเรียนจานวนน้อยกว่ากึ่งหนึ่งของห้องเรียน
2) มีเครื่องรับโทรทัศน์ที่สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัดทั้งภาพและเสียง ภายใน
ห้องเรียนจานวนกึ่งหนึ่งขึ้นไปแต่ไม่ครบทุกห้องเรียน
3) มีเครื่องรับโทรทัศน์ที่สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัดทั้งภาพและเสียงภายใน
ห้องเรียนครบทุกห้องเรียน
23


24
ตัวชี้วัดที่ 5 ความพร้อมของคู่มือครูพระราชทานประกอบการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบ การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในภาคเรียน/ปีการศึกษาปัจจุบัน มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีคู่มือครูพระราชทานไม่เป็นปัจจุบัน
2) มีคู่มือครูพระราชทานเป็นปัจจุบัน แต่ไม่ครบทุกชั้นเรียน 3) มีคู่มือครูพระราชทานเป็นปัจจุบันครบทุกชั้นเรียน
ตัวชี้วัดที่ 6 ความพร้อมด้านบุคลากรด้านเทคนิคเกี่ยวกับการติดตั้งระบบและการบํารุงรักษา มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีครูและบุคลากรทางการศึกษาที่รับผิดชอบระบบการจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) แต่ไม่ได้มีการมอบหมาย/แต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษร
2) มีครูและบุคลากรทางการศึกษาที่รับผิดชอบระบบการจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) โดยมีการมอบหมาย/แต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ไม่สามารถติดตั้ง/ซ่อม
บํารุงรักษาระบบได้
3) มีครูและบุคลากรทางการศึกษาที่รับผิดชอบระบบ การจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียม (DLTV) โดยมีการมอบหมาย/แต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษร และสามารถติดตั้ง/ซ่อม บํารุงรักษาระบบได้
ตัวชี้วัดที่ 7 จัดให้มีเครือข่ายการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) มีเกณฑ์การพิจารณา ดังนี้
1) มีเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาตามที่สานักงานเขตพื้นที่การศึกษากําหนด
2) มีเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาตามที่สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษากําหนด และมีเครือข่ายด้านเทคนิคการติดตั้ง ซ่อมแซมบํารุงรักษา แต่ไม่ได้ทําข้อตกลงความร่วมมือกับเครือข่าย
3) มีเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาตามที่สานักงานเขตพื้นที่การศึกษากําหนด และมีเครือข่ายด้านเทคนิคในการติดตั้ง ซ่อมแซมบํารุงรักษา และมีการทําข้อตกลงความร่วมมือ กับเครือข่าย
3.2 มาตรฐานที่ 2 ด้านผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัด ดังนี้
ตัวชี้วัดที่ 1 การกําหนดนโยบายด้านการส่งเสริมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมอย่าง เป็นรูปธรรม มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) มีนโยบายและแผนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและผ่านการเห็นชอบจาก คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
2) มีนโยบายและแผนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมผ่านการเห็นชอบจาก คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และมีคณะกรรมการหรือผู้รับผิดชอบการดาเนินงาน
3) มีนโยบายและแผนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมผ่านการเห็นชอบจาก คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีคณะกรรมการหรือผู้รับผิดชอบการดาเนินงานและดาเนินงาน ตามแผนที่กําหนด
ตัวชี้วัดที่ 2 การเป็นผู้นําด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจ ตระหนักและเห็นความสําคัญในการจัด การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมอย่างต่อเนื่อง มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) ผู้บริหารมีความตระหนักถึงความสําคัญการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม


25
2) ผู้บริหารมีการกํากับดูแล สนับสนุนช่วยเหลือ และส่งเสริมให้ครูสามารถจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียมได้
3) ผู้บริหารมีความมุ่งมั่น กํากับดูแล สนับสนุนช่วยเหลือ และส่งเสริมให้ครูสามารถ จัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมได้อย่างมีคุณภาพตามมาตรฐานที่กําหนดและเกิดประสิทธิผล
ตัวชี้วัดที่ 3 การนิเทศ กํากับ ติดตามการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) มีการนิเทศภายใน และกํากับติดตามการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม
2) มีการนิเทศภายใน และกํากับติดตามการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง
3) มีการนิเทศภายใน และกากับติดตามการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และมีการนําผลการนิเทศมาใช้ในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ตัวชี้วัดที่ 4 การประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติครูและบุคลากร มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) มีกิจกรรม/โครงการ การคัดเลือกครูและบุคลากรด้านการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียม
2) มีการดําเนินการตามกิจกรรม/โครงการ การคัดเลือก ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติครู
และบุคลากรด้านการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
3) มีการดําเนินการตามกิจกรรม/โครงการการคัดเลือก ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติครู
และบุคลากรด้านการจัดการศึกษา และมีการส่งเสริมพัฒนาอย่างต่อเนื่องให้เป็นต้นแบบในการพัฒนา คุณภาพการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
ตัวชี้วัดที่ 5 การประเมินและรายงานผล มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) มีระบบการประเมินผลการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม
2) มีการดําเนินการตามระบบการประเมินและรายงานผลการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียม อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
3) มีการดําเนินการตามระบบการประเมินและรายงานผลการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียมอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และมีการนาข้อมูลไปใช้ในการแก้ไขปรับปรุงพัฒนา
3.3 มาตรฐานที่ 3 ด้านครูผู้สอน ประกอบด้วย 8 ตัวชี้วัด ดังนี้
ตัวชี้วัดที่ 1 การจัดห้องเรียนมีความเหมาะสมและเอื้อต่อการจัดการเรียนรู้มีรายการ พิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 มีการปรับระบบภาพ เสียง จัดโต๊ะเก้าอี้นักเรียน เหมาะสม ห้องเรียนสะอาด เป็นระเบียบ มีมุมประสบการณ์ และบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้
2) ครูร้อยละ 50-79 มีการปรับระบบภาพ เสียง จัดโต๊ะเก้าอี้นักเรียน เหมาะสม ห้องเรียนสะอาด เป็นระเบียบ มีมุมประสบการณ์ และบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป มีการปรับระบบภาพ เสียง จัดโต๊ะเก้าอี้นักเรียน เหมาะสม


26
ห้องเรียนสะอาด เป็นระเบียบ มีมุมประสบการณ์ และบรรยากาศเอื้อต่อการเรียนรู้
ตัวชี้วัดที่ 2 การเตรียมการสอนล่วงหน้าที่สอดคล้องกับคู่มือครูพระราชทานสอนทางไกลผ่า
ดาวเทียม สําหรับโรงเรียนปลายทาง มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 จัดเตรียมการสอนได้ตามแผนเป็นประจํา 2) ครูร้อยละ 50 – 79 จัดเตรียมการสอนได้ตามแผนเป็นประจํา 3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป จัดเตรียมการสอนได้ตามแผนเป็นประจํา
ตัวชี้วัดที่ 3 การมอบหมายงานให้นักเรียนเตรียมพร้อมในการเรียนครั้งต่อไปมีรายการ พิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 มีการมอบหมายงานให้นักเรียนเตรียมพร้อมในการเรียนครั้ง ต่อไป
2) ครูร้อยละ 50 – 79 มีการมอบหมายงานให้นักเรียนเตรียมพร้อมในการเรียนครั้ง ต่อไป
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป มีการมอบหมายงานให้นักเรียนเตรียมพร้อมในการเรียนครั้ง ต่อไป
ตัวชี้วัดที่ 4 จัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและการเอาใจใส่กากับดูแลแนะนํา ให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง มีรายการพิจาณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 จัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและการเอาใจใส่ กํากับดูแล แนะนาให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง
2) ครูร้อยละ 50 – 79 จัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและการเอาใจใส่ กํากับ ดูแล แนะนาให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป จัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและการเอาใจใส่ กํากับ ดูแล แนะนําให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง
ตัวชี้วัดที่ 5 การสรุปสาระสําคัญร่วมกับนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลงทุกครั้งมี รายการพิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 สรุปสาระสําคัญร่วมกับนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลง ทุกครั้ง
2) ครูร้อยละ 50 – 79 สรุปสาระสําคัญร่วมกับนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลง ทุกครั้ง
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป สรุปสาระสําคัญร่วมกับนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลง ทุกครั้ง
ตัวชี้วัดที่ 6 การบันทึกผลหลังสอน หลังจากการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลงเป็นประจํามีรายการ พิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 บันทึกผลหลังสอน หลังจากการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลงเป็น ประจํา
2) ครูร้อยละ 50 – 79 บันทึกผลหลังสอน หลังจากการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลงเป็น


27
ประจํา
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป บันทึกผลหลังสอน หลังจากการจัดการเรียนรู้สิ้นสุดลงเป็น
ประจํา
ตัวชี้วัดที่ 7 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามที่คู่มือครูพระราชทานกําหนดหรือครูสร้าง
ขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับผู้เรียน มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 มีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามที่คู่มือครูพระราชทาน
กําหนดหรือครูสร้างขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับผู้เรียน
2) ครูร้อยละ 50 – 79 มีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามที่คู่มือครูพระราชทาน
กําหนดหรือครูสร้างขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับผู้เรียน
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป มีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามที่คู่มือครูพระราช
กําหนดหรือครูสร้างขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับผู้เรียน
ตัวชี้วัดที่ 8 ครูจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ไม่ บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียนเป็นประจํา มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) ครูต่ํากว่าร้อยละ 50 มีการจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศ เพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ไม่บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียนเป็นประจํา
2) ครูร้อยละ 50 – 79 มีการจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อ ช่วยเหลือนักเรียนท่ีไม่บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียนเป็นประจํา
3) ครูร้อยละ 80 ขึ้นไป มีการจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศ เพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ไม่บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียนเป็นประจํา
3.4 มาตรฐานที่ 4 ด้านนักเรียน ประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัด ดังนี้
ตัวชี้วัดที่ 1 นักเรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้พร้อมกับนักเรียนโรงเรียน ต้นทาง มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) นักเรียนต่ํากว่าร้อยละ 50 มีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้พร้อมกับนักเรียน โรงเรียนต้นทาง
2) นักเรียนร้อยละ 50-79 มีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้พร้อมกับนักเรียน โรงเรียนต้นทาง
3) นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้พร้อมกับนักเรียน โรงเรียนต้นทาง
ตัวชี้วัดที่ 2 นักเรียนมีสมรรถนะสําคัญตามหลักสูตร มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) นักเรียนต่ํากว่าร้อยละ 50 มีสมรรถนะสําคัญตามหลักสูตรในระดับดีขึ้นไป 2) นักเรียนร้อยละ 50 – 79 มีสมรรถนะสําคัญตามหลักสูตรในระดับดีขึ้นไป 3) นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีสมรรถนะสําคัญตามหลักสูตรในระดับดีขึ้นไป
ตัวชี้วัดที่ 3 นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรมีรายการพิจารณา ดังนี้


28
1) นักเรียนต่ํากว่าร้อยละ 50 มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรใน ระดับดี ขึ้นไป 2) นักเรียนร้อยละ 50 – 79 มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรใน ระดับดี ขึ้นไป 3) นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรในระดับดีขึ้นไป
ตัวชี้วัดที่ 4 นักเรียนมีทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์และเขียน ตามหลักสูตรในระดับดีขึ้นไป มีรายการพิจารณา ดังนี้
1) นักเรียนต่ํากว่าร้อยละ 50 มีทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์และเขียนตามหลักสูตร ในระดับดีขึ้นไป
2) นักเรียนร้อยละ 50 – 79 มีทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์และเขียน ตามหลักสูตรใน ระดับดีขึ้นไป
3) นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์และเขียน ตามหลักสูตรใน ระดับดีขึ้นไป
ตัวชี้วัดที่ 5 นักเรียนทุกระดับชั้นมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น
1) นักเรียนต่ํากว่าร้อยละ 50 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยทุกกลุ่มสาระเท่ากับหรือ
สูงกว่าเป้าหมายของสถานศึกษา
2) นักเรียนร้อยละ 50 – 79 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยทุกกลุ่มสาระเท่ากับหรือ
สูงกว่าเป้าหมายของสถานศึกษา
3) นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยทุกกลุ่มสาระเท่ากับหรือ
สูงกว่าเป้าหมายของสถานศึกษา


29
1. โรงเรียนของท่านมีสภาพปัจจุบัน และปัญหาด้านปัจจัยพ้ืนฐาน ในการจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) อย่างไร ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ .............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
2. ท่านต้องการให้ หน่วยงานต้นสังกัด ช่วยเหลือ/พัฒนา/แก้ปัญหา การจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในประเด็นใดบ้าง ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ..............................................................................................................................................................
ใบกิจกรรมท่ี 1
คําช้ีแจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็นจากข้อคําถาม การบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม(DLTV) ดังนี้


แนวคําตอบใบกิจกรรมท่ี 1
1. โรงเรียนของท่านมีสภาพปัจจุบัน และปัญหาด้านปัจจัยพื้นฐาน ในการจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) อย่างไร
แนวคําตอบ
1. ระบบไฟฟ้า อุปกรณ์การรับสัญญาณ อินเทอร์เน็ต ใช้งานได้ มีความเสถียร เครื่องรับ โทรทัศน์ใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัดทั้งภาพและเสียง การติดตั้งมีความสูงระดับสายตานักเรียน ครบทุกห้องเรียนแต่บางคร้ังไฟฟ้าดับบ่อยในช่วงฤดูฝน
2. มีอุปกรณ์รับสัญญาณที่ประกอบด้วยจานดาวเทียม หัวรับสัญญาณและเครื่องรับสัญญาณ ครบทุกห้อง
3. มีระบบอินเตอร์เน็ต และมีความเสถียร สามารถรองรับการจัดการเรียนการสอนทางไกล ผ่านดาวเทียมได้
4. เครื่องรับโทรทัศน์สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ คมชัดท้ังภาพและเสียงครบทุกห้องเรียน 5. คู่มือครูพระราชทานมีเป็นปัจจุบันครบทุกห้อง
6. บุคลากรมีครูและบุคลากรที่รับผิดชอบ โดยการแต่งตั้ง และมีความรู้ความสามารถในการ
ซ่อมบํารุงรักษา ระบบได้
7. มีเครือข่ายในการพัฒนาด้านเทคนิคในการติดต้ัง ซ่อมแซมบํารุง
8. โรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่ ใช้การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม เนื่องจากครูไม่ครบ
ช้ันและไม่ตรงกับวิชาเอกและความถนัด
9. โรงเรียนบางแห่งใช้การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) เฉพาะบางกลุ่มสาระ
ที่ครูขาดทักษะ
10. อุปกรณ์ การจัดการเรียนการสอนมีความเหมาะสมกับการพัฒนาผู้เรียน ผู้ปกครองไม่ได้
ส่งเสริมผู้เรียน และด้านการเรียนรู้
11. ทางโรงเรียนได้จัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนการสอนโดยจัดมุมแสดงผลงานและ
ป้ายนิเทศตามหน่วยการเรียนรู้
12. ทีวีมีขนาดเล็ก 32นิ้ว ไม่เหมาะสําหรับการจัดเรียนการสอนในห้องที่มีนักเรียนจํานวนมาก 13. ทีวีใช้มานานเริ่มเสียและต้องซ่อมใหม่
14. กระแสไฟฟ้าขัดข้องบ่อยทําให้เคร่ืองรับสัญญาณไม่เสถียร สัญญาณไม่แรง
15. จานดาวเทียมมีปัญหาใช้งานไม่ได้
16. อุปกรณ์รับสัญญาณทีวีมีไม่ครบช้ันเรียน ที่มีบ้างก็ไม่เสถียร ติดๆดับๆ
17. คู่มือครูพระราชทานส่ือ 60 พรรษาไม่เป็นปัจจุบัน
18. ขาดบุคลากรท่มี ีความรู้ความสามารถด้านเทคนิคเกี่ยวกับการติดตั้งบํารุงรักษาระบบการ
แก้ไขปัญหา
30


31
2. ท่านต้องการให้ หน่วยงานต้นสังกัด ช่วยเหลือ/พัฒนา/แก้ปัญหา การจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ในประเด็นใดบ้าง
แนวคําตอบ
1. ปรับปรุงระบบสัญญาจานดาวเทียมให้ใช้งานได้ดี
2. จัดหางบประมาณในการจัดซื้อทีวีให้มีขนาดใหญ่ขึ้น และซ่อมแซมเครื่องเดิมที่ทยอยเสีย 3. จัดทําแบบฝึกทักษะจากคู่มือสื่อ 60 พรรษาให้โรงเรียนเพื่อประหยัดงบประมาณ
4. อยากให้มีการจัดห้องเรียนสําหรับการจัดการเรียนการสอนด้านDLTVโดยเฉพาะ
5. ควรปรับขนาดทีวีให้มีขนาดใหญ่เพื่อเพิ่มความสนใจให้แก่นักเรียน
6. จัดอบรมและให้ความรู้แก่คุณครูสายปฏิบัติการสอน
7. จัดสรรทีวีพร้อมอุปกรณ์รับสัญญาณให้กับโรงเรียนที่ยังขาดให้ครบชั้น
8. จัดส่งชุดกิจกรรมนักเรียนให้กับโรงเรียนให้ทันกับเวลาก่อนเปิดเรียน
9. จดั ให้มีการอบรมพัฒนาบุคลากรในการพัฒนาดูแลติดตั้ง ซ่อมบํารุงรักษาระบบ
10. จัดสรรงบประมาณในการจัดซื้อกล่องรับสัญญาณที่ทันสมัย โทรทัศน์ที่มีคุณภาพให้กับ
โรงเรียน
11. จัดหาอุปกรณ์รับสัญญาณที่มีคุณภาพให้กับโรงเรียน
12. จัดสรรงบประมาณในการซ่อม บํารุง รักษาอุปกรณ์ให้พร้อมใช้งาน
13. ควรจัดหน่วยเคลื่อนที่เร็วในการแก้ไขปัญหาการซ่อมบํารุงอุปกรณ์การจัดการศึกษา
ทางไกล
14. สนับสนุนงบประมาณระบบอินเตอร์เน็ตความเร็วสูงให้กับทางโรงเรียน
15. สนับสนุนงบประมาณในโรงเรียนที่จัดการเรียนการสอนทางไกล DLTV ด้านวัสดุ
สิ้นเปลือง (กระดาษ, หมึกพิมพ์ ,เครื่องปริ้นท์) ให้กับครู
16. ต้องการให้ศึกษานิเทศก์เข้ามานิเทศติดตามการดําเนินงานพร้อมอยากได้คําแนะนําจาก
ศึกษานิเทศก์ เพื่อจะให้การดําเนินการศึกษาทางไกล DLTV มีประสิทธิภาพ
17. อยากให้หน่วยงานต้นสังกัดจัดเตรียมชุดกิจกรรมหรือแผนการจัดการเรียนรู้ไว้ล่วงหน้า
มากกว่านี้เพราะครูจะได้เตรียมความพร้อม


ใบกิจกรรมที่ 2 ด6านผู6บริหารสถานศึกษา
คําชี้แจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามการบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม(DLTV) ดังน้ี
1. โรงเรียนของท่านมีรูปแบบ/กระบวนการดําเนินงาน การบริหารการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) อย่างไร อธิบายมาพอสังเขป ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
2. ถ้าอุปกรณ์รับสัญญาณในการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) มีปัญหา ท่านมีวิธีบริหาร จัดการอย่างไร อธิบายมาพอสังเขป ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
32


33
1. โรงเรียนของท่านมีรูปแบบ/กระบวนการดําเนินงาน การบริหารการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) อย่างไร อธิบายมาพอสังเขป
แนวคําตอบ
1. ใช้กระบวนการบริหารคุณภาพ PDCA ในส่วนการมีส่วนร่วมของคณะกรรมกาสถานศึกษา ผู้ปกครอง ครู รวมวางแผน ร่วมจัดหาสื่อเครื่องมือ อุปกรณ์รับสัญญาณ ร่วมวางแผนการจัดการเรียน การสอน ร่วมประเมินผลและนําผลไปพัฒนาการจัดการเรียนการสอนในปีการศกึ ษาต่อไป
2. แต่งตั้งผู้รับผิดชอบการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม DLTV เตรียมระบบรับ สัญญาณให้มีคุณภาพ ให้ครูทุกคนมีแผนการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม ครูศึกษาแผน และเตรียมความพร้อมทั้งรูปแบบของใบงาน สื่อ อุปกรณ์ต่าง ๆให้สอดคล้องกับครูต้นทาง และสร้าง ขวัญกาลังใจให้ครูทุกคนในรูปแบบของเกียรติบัตร ยกย่องชมเชย เป็นต้น
3. ประชุมครูเพื่อสร้างความตระหนักถึงความสําคัญของการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
4. จัดทําโครงการ กิจกรรม งบประมาณ เพื่อยกระดับการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ตามบริบทของโรงเรียน
5. วางแผนการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบส่งเสริมสนับสนุนการจัดการเรียน การสอน ทางไกลผ่านดาวเทียมอย่างจริงจังและอํานวยความสะดวกให้การจัดการเรียนการสอนเป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพและต่อเนื่อง
6. ผู้บริหารมีความมุ่งมั่น ดูแล สนับสนุน ช่วยเหลือและส่งเสริมการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) อย่างมีคุณภาพ
7. เป็นผู้นําด้วยความมุ่งมั่นและนําพาครูทุกคนทุกฝ่ายตามหลักแห่งความสําคัญและให้ความ ร่วมมือดําเนินการอย่างจริงจังต่อเนื่อง
8. นิเทศ กํากับ ติดตาม การจัดการศึกษาทางไกล(DLTV) ทุกชั้นอย่างสม่ําเสมออย่างน้อย เดือนละ 2 ครั้ง
9. ส่งเสริมสนับสนุนด้านงบประมาณให้กับครูและบุคลากรในการจัดการศึกษาทางไกล
10. นําข้อมูลจากการรายงานผลการดําเนินงานที่ผ่านมาไปใช้ในการพัฒนาปรับปรุงการจัด การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ให้มีคุณภาพต่อไป
11. จัดทําหลักสูตรสถานศึกษาให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน
2. ถ้าอุปกรณ์รับสัญญาณในการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) มีปัญหา ท่านมีวิธีบริหาร จัดการอย่างไร อธิบายมาพอสังเขป
ใบกิจกรรมที่ 2
คําช้ีแจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามการบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) ดังน้ี


34
แนวคําตอบ
1. ประสานงานกับภาคีเครือข่าย เพื่อให้มาช่วยในการแก้ไขปัญหา
2. โทรหาช่างโดยตรงเพื่อติดต่อช่างซ่อมบํารุงเพื่อทําการแก้ปัญหาเบื้องต้น
3. นําอุปกรณ์สํารองมาใช้แก้ไขจัดทําโครงการ บรรจุในแผนปฏิบัติการประจําปีให้มี
งบประมาณรองรับกรณีอุปกรณ์ชํารุด
4. มอบหมายให้ครู ICT เป็นผู้ดูแล และประสานงานกับเจ้าหน้าที่ในระดับเขตพื้นที่
5. ขอรับการสนับสนุนสื่อ อุปกรณ์หรืองบประมาณในการจัดซื้อ จัดหาเครื่องมืออุปกรณ์รับ
สัญญาณ
6. จัดทําโครงการ บรรจุในแผนปฏิบัติการประจําปีให้มีงบประมาณรองรับกรณีอุปกรณ์ชํารุด 7. ใช้ข้อมูลจากสื่อDLTV ในรูปแบบใบงานและกิจกรรม ( PPTและ PDF
8. แก้ปัญหาโดยการเปิด DLTV จาก Computer เข้า TV
9. มีการจัดหาอุปกรณ์รับสัญญาณในการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV) มาใหม่ในกรณีซ้อม
แซมไม่ได้ผล
10. โรงเรียนให้ครูที่มีความรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์ (DLTV) เป็นผู้ดูแลเกี่ยวกับอุปกรณ์ เมื่อเสีย
หรือชํารุดเพียงเล็กน้อยครูสามารถแก้ไขได้ก็ให้ครูที่มีความรู้รับผิดชอบ แต่ถ้าเกินความสามารถของ ครูก็จะแก้ปัญหาโดยการติดต่อช่างที่มีความเชียวชาญมาแก้ไขให้
11. ให้ครูผู้รับผิดชอบที่ได้รับการแต่งตั้งตรวจสอบอุปกรณ์ประสานกลุ่มเครือข่ายเพื่อ ปรับปรุงแก้ไขขอความช่วยเหลือจากกลุ่ม ICT-LPG1 ของต้นสังกัด
12. ประสานกับมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม , บริษัทสามารถคอมมิวนิเคชั่น เซอร์วิส จํากัด


ใบกิจกรรมท่ี 3 ด6านครูผ6ูสอน
คําชี้แจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามด้านครูผู้สอนในการจัดการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ดังน้ี
1.การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ครูผู้สอนควรมีการวางแผนหรือเตรียมการ ในเร่ืองใดบ้าง
............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
2. การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ครูผู้สอนควรมีลักษณะอย่างไร ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
35


ใบกิจกรรมที่ 3 ด6านครูผ6ูสอน
คําชี้แจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามการบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) ดังนี้
1. การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ครูผู้สอนควรมีการวางแผนหรือ เตรียมการในเรื่องใดบ้าง
แนวคําตอบ
1. ครูจัดสภาพห้องเรียนให้เหมาะสม เช่น ห้องเรียนสะอาด มีมุมประสบการณ์แสงสว่าง เพียงพอ โทรทัศน์สามารถใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ท้ังภาพและเสียง ติดตั้งทีวีมีความสูงระดับสายตา จัดโต๊ะเก้าอี้นักเรียนเหมาะสม เอ้ือต่อการปฏิบัติกิจกรรม ตามแผนการจัดการเรียนรู้
2. ครูเตรียมการสอนล่วงหน้า ทั้งสื่อ วัสดุ อุปกรณ์ ใบงาน ใบความรู้และกิจกรรมเสริม ตามที่คู่มือครูพระราชทานสอนทางไกลผ่านดาวเทียม รวมทั้งมอบหมายงานให้นักเรียนเตรียมพร้อม ในการเรียนครั้งต่อไป
3. ครูร่วมจัดการเรียนรู้ไปพร้อมกับครูโรงเรียนต้นทางและต้องเอาใจใส่ กํากับ ดูแล แนะนํา นักเรียนให้ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนทุกครั้ง
4. ครสู รปุ สาระสําคญั รว่ มกบั นกั เรยี นหลงั จากกจิ กรรม การเรยี นรสู้ น้ิ สดุ ลงและบนั ทกึ ผลการ จัดการเรียนรู้หลังสอนทุกครั้ง
5. ครูวัดและประเมินผล เมื่อกิจกรรมการ เรียนรู้สิ้นสุดในแต่ละครั้ง แต่ละหน่วย การเรียนรู้ ทําให้ทราบว่าผลการเรียนรู้ของนักเรียนบรรลุจุดประสงค์ การเรียนรู้หรือไม่ เพื่อปรับปรุงแก้ไขต่อไป
6. ครูจัดกิจกรรมสอนซ่อมเสริมนอกตารางออกอากาศเพื่อช่วยเหลือ นักเรียนที่ไม่บรรลุ จุดประสงค์การเรียนรู้หรือให้ความรู้เพิ่มเติมแก่นักเรียน
2. การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ครูผู้สอนควรมีลักษณะอย่างไร
แนวคําตอบ
1. มีความรับผิดชอบต่อหน้าท่ี จัดเตรียมเอกสารการเรียนการสอนล่วงหน้าอย่างน้อย 3 วัน
2. มีความรับผิดชอบต่อผู้เรียน คอยกระตุ้นให้นักเรียนสนใจเรียนกับครูต้นทาง และดูแลให้ คําปรึกษาผู้เรียนตลอดเวลา
3. ทันต่อเหตุการณ์ศึกษาหาความรู้ใหม่ๆ เพ่ือนํามาเสริมทักษะการเรียนรู้ให้กับนักเรียนเสมอ 4. ใฝ่รู้ ใฝ่เรียน และมีความรู้ ความสามารถด้านการใช้เทคโนโลยี
5. มีความเอาใจใส่นักเรียนแนะนํา กํากับ ดูแล ช่วยเหลือให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมใน
การเรียนท้ังก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียน
6. แสวงหาวิธีการสอนจากคลิปการสอนใน VDO หรือในช่อง YouTube ก่อนและนํามาสอน
จริงในช้ันเรียน
36


37
8. สรุปบทเรียนให้นักเรียนเข้าใจมากขึ้น หลังทํากิจกรรมการเรียนรู้สิ้นสุดลงในทุกคาบวิชา ที่จัดการเรียนรู้ในแต่ละวัน และตรวจใบงานเพื่อแจ้งให้นักเรียนเห็นพัฒนาการด้านการเรียนของ ตนเอง
9. ใช้คําถามกระตุ้นให้ผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้และมีส่วนร่วมในกิจกรรมกับครูต้นทาง 10. มีการเสริมแรงเชิงบวกระหว่างสอน ดูแลเอาใจใส่นักเรียนอย่างทั่วถึง
11. มีเทคนิคและวิธีการสอนที่หลากหลาย เพื่อให้นักเรียนเกิดความสนใจในการเรียนรู้ได้
อย่างมีประสิทธิภาพ
13. มีการเตรียมการสอนล่วงหน้า ทั้งสื่อ อุปกรณ์ ใบงาน ให้ตรงกับหน่วยการเรียนรู้
สามารถวัดและประเมินผลนักเรียนได้ตรงตามวัตถุประสงค์และมีการประเมินที่หลากหลาย
7. จัดทําใบงาน ใบความรู้เป็นรูปเล่มเพื่อป้องกันการสูญหายและง่ายต่อการตรวจงาน


ใบกิจกรรมท่ี 4 ด6านนักเรียน
คําชี้แจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามการบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม(DLTV) ดังน้ี
1. การจัดการเรียนการสอนการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ให้มีประสิทธิภาพ เห็น ผลชัดเจน นักเรียนควรมีพฤติกรรมการเรียนรู้อย่างไร ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
2. ในการจัดการเรียนการสอน การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ทางโรงเรียนควร เฝ้าระวังผู้เรียนในระหว่างการเรียนรู้ในเร่ืองใดบ้าง ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
38


ใบกิจกรรมที่ 4 ด6านนักเรียน
คําชี้แจง ขอให้ท่านอธิบาย/แสดงความคิดเห็น จากข้อคําถามการบริหารจัดการศึกษาทางไกล ผ่านดาวเทียม (DLTV) ดังน้ี
1. การจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ให้มีประสิทธิภาพ เห็นผลชัดเจน นักเรียนควรมีพฤติกรรมการเรียนรู้อย่างไร
แนวคําตอบ
1. มีความใส่ใจเน้ือหาที่เรียนต้ังใจเรียนในขณะท่ีครูต้นทางสอนเข้าเรียนตามกําหนดเวลา 2. จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ในการเรียนให้พร้อมก่อนเข้าเรียน
3. มีสมาธิและจดจ่อในเนื้อหาที่เรียน ตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ตามขั้นตอนพร้อมๆ
กับโรงเรียนต้นทาง
4. ให้ความร่วมมือและร่วมกิจกรรมตามเน้ือหาท่ีได้เรียน ส่งใบงานครบทุกครั้ง
5. เม่ือเรียนเสร็จควรทบทวนเน้ือหาที่เรียน และนํากลับไปทบทวนและฝึกฝนต่อไป
6. มีความสนใจ กระตือรือร้น ในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ
7. สรุปเนื้อหาเรื่องที่เรียนได้ครอบคลุมตามจุดประสงค์การเรียนรู้ทบทวนบทเรียน ศึกษา
ค้นคว้าจากแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพ่ิมเติม
8. ทําแบบฝึกหัด ใบงาน หรือตอบคําถามตามที่ครูโรงเรียนต้นทางมอบหมาย ซักถาม
ครูผู้สอนถ้ามีข้อสงสัย หรือข้อคิดเห็นที่เกิดข้ึนขณะจัดกิจกรรมการเรียนรู้
2. ในการจัดการเรียนการสอนการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ทางโรงเรียนควร เฝ้าระวังผู้เรียนในระหว่างการเรียนรู้ในเร่ืองใดบ้าง
แนวคําตอบ
1. ความต้ังใจในการเรียน และการปฏิบัติกิจกรรมของนักเรียน
2. พฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน การเข้าห้องเรียนตรงเวลา สมาธิในการเรียน
3. ความซื่อสัตย์ต่อตนเองและผู้อื่น เช่น กรณีที่ได้รับมอบหมายจากครูต้นทางให้ตรวจ
ผลงานตนเอง
4. ความเป็นระเบียบวินัย
5. ความรับผิดชอบในการทํางาน
39


ส่วนที่ ๔
การนิเทศภายใน การจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
การนิเทศการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม ผู้บริหารสถานศึกษาต้อง ดําเนินการนิเทศหรือแต่งตั้งคณะกรรมการนิเทศภายใน เพื่อนิเทศการจัดการเรียนการสอนของ ครูผู้สอน อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และนําผลการนิเทศมาใช้ในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจาก การนิเทศภายในเป็นกระบวนการเชิงบริหารเสริมสร้างประสิทธิภาพการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ เป็นฐานสําคัญเชิงการบริหาร ที่เกิดจากความร่วมมือและยึดหลักความเสมอภาคและความเป็น ประชาธิปไตย มีข้อปฏิบัติหรือข้อตกลงร่วมกันที่จะดําเนินงานให้บรรลุผลตามเป้าหมายที่วางไว้ ภายใต้กรอบนโยบายของพระราชบัญญัติการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2546 จะพบว่ากระบวนการ ปฏิรูปการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนสําคัญที่สุดนั้น จะต้องมาจากการพัฒนาโดยโรงเรียน องค์ประกอบที่ สําคัญประการหนึ่งคือกระบวนการนิเทศภายใน เป็นกลไกของการชี้นําให้ความช่วยเหลือ ควบคุม กํากับติดตาม ให้การปฏิรูปการเรียนรู้ภายในโรงเรียน ก้าวไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงจําเป็นอย่างยิ่ง ที่ผู้เกี่ยวข้องทุกคนต้องคิดทบทวนและแสวงหาแนวทางพัฒนา โดยการใช้การนิเทศภายในเป็น ยุทธศาสตร์สําคัญควบคู่ไปกับการปฏิรูปการเรียนรู้ในโรงเรียน สถานศึกษา เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ของการจัดการศึกษา
4.1 ความหมายของการนิเทศภายในโรงเรียน
การนิเทศภายในโรงเรียนเป็นกระบวนการที่ทําให้การเรียนการสอนเกิดการพัฒนามากขึ้น ซึ่งกรองทอง จิรเดชากุล (ม.ป.ป. : 4) สุรศักดิ์ ปาเฮ (2546 : 35) ยุทธนา ดากระ(2546 : 12) กล่าวว่า การนิเทศภายในโรงเรียน หมายถึง การส่งเสริม สนับสนุน หรือให้ความช่วยเหลือครูผู้สอน ในโรงเรียนให้ประสบผลสําเร็จในการปฏิบัติงานตามภารกิจหลัก ได้แก่ การจัดกิจกรรมการเรียนการ สอนหรือ การสร้างเสริมพัฒนาการของนักเรียนทุกด้าน ทั้งด้านร่างกาย สังคม อารมณ์ จิตใจและ สติปัญญา ให้เต็มตามวัยและศักยภาพนอกจากนี้การนิเทศภายในโรงเรียนยังเป็นการปฏิบัติงาน ร่วมกันระหว่างผู้บริหารโรงเรียนกับครูผู้สอน ซึ่งเป็นความพยายามทุกวิถีทางที่จะทําโรงเรียนดีขึ้น สุดท้ายคือการศึกษาของเด็กก้าวไกลไปอย่างมีประสิทธิภาพ
สรุปได้ว่าการนิเทศภายในเป็นกระบวนการชี้แนะ แนะนําและให้ความร่วมมือต่อกิจกรรม ของครูในการปรับปรุงการเรียนการสอนเพื่อให้ได้ผลตามจุดมุ่งหมายที่วางไว้ โดยการทํางานร่วมกัน ระหว่างผู้นิเทศกับผู้รับการนิเทศ และเป็นการรับรองคุณภาพของนักเรียน
4.2 หลักการนิเทศภายในโรงเรียน
หลักการนิเทศภายในโรงเรียน เป็นแนวทางที่ช่วยให้ผู้บริหารสถานศึกษา ปฏิบัติภารกิจ การนิเทศภายในในโรงเรียนได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ ซึ่งมีผู้กล่าวถึง ดังนี้
สํานักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (2541 : 52 - 53) กล่าวว่าหลัก การนิเทศภายในโรงเรียนประถมศึกษาที่น่าจะนําไปสู่ความสําเร็จ ดังนี้
40


41
1. การนิเทศภายในโรงเรียน จะต้องดําเนินการอย่างเป็นระบบและต่อเนื่องตามขั้นตอน กระบวนการนิเทศ
2. บุคลากรที่เป็นหลักสําคัญในการดําเนินการพัฒนาระบบการนิเทศภายในโรงเรียน คือ ผู้บริหารโรงเรียนจะต้องดําเนินการโดยเปิดโอกาสให้คณะครูในโรงเรียนมีส่วนร่วมในการ ดําเนินการ
3. การนิเทศภายในโรงเรียนจะต้องสอดคล้องกับความต้องการ ความจําเป็นในการพัฒนา ครูในโรงเรียนและสอดคล้องกับระดับพัฒนาการของครู
ชารี มณีศรี (2542 : 31 – 32) กล่าวถึงหลักการพื้นฐานของการนิเทศการศึกษาไวว้ ่า
1. การนิเทศเป็นการช่วยกระตุ้นประสานงานและแนะนาให้เกิดความเจริญงอกงามแก่ครู โดยทั่วไป ซึ่งจัดจะทาได้โดยจัดให้มีฝ่ายฝึกอบรมด้านวิชาชีพ เพื่อให้ครูได้ทราบหลักวิธีการสอนทั่วไป พัฒนาหลักวิชาความรู้ใช้เทคนิคการสอนให้มีประสิทธิภาพ ให้มีความเชื่อมั่นในการสอน ให้มี ประสบการณ์การสอน พัฒนาเจตคติในการทางานให้อยู่ในเกณฑ์ดีและปรับปรุงแบบประมวล การ เรียนการสอน โครงการสอนทั้งจัดให้มีกิจกรรมส่งเสริมหลักสูตร อันเป็นส่วนหนึ่งในการเสริมสร้าง ประสบการณ์แก่ผู้เรียน จัดทาวัสดุอุปกรณ์การสอนชนิดต่างๆทั้งที่ทาได้ในโรงเรียนและในท้องถิ่น ให้เข้าใจเทคนิคการประเมินผลและช่วยให้มีประสบการณ์ในการเตรียมเครื่องมือประเมินผลชนิดต่างๆ สรุปผลการวัดและวางแผนช่วยเด็กที่เรียนล้าหลัง
2. การนิเทศตั้งอยู่บนรากฐานประชาธิปไตย ถือว่าครูใหญ่เป็นผู้นาทางการศึกษา (ด้าน วิชาการ) มากกว่าที่จะเป็นโดยตําแหน่งการนิเทศยอมรับความแตกต่างระหว่างบุคคลให้ครูได้มี ความสามารถเพื่อปรับปรุงการเรียนของเด็กให้ดีขึ้น เปิดโอกาสให้คิดและกระตุ้นให้มีความคิดริเริ่ม มีส่วนร่วมในกาวางแผนและกําหนดนโยบาย การนิเทศช่วยให้ครูมีส่วนร่วมในการตัดสินใจและ ก่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างครู ครูใหญ่ และศึกษานิเทศก์ต่อการช่วยแก้ปัญหาด้านการเรียนการสอน
3. การนิเทศ เป็นกระบวนการเสริมสร้างสรรค์ ซึ่งควรหลีกเลี่ยงการบังคับ การปฏิบัติ ไม่ซื่อตรง การประเมินค่า เข้มงวดตรวจตรา จัดมาตรฐานและพิธีรีตอง การนิเทศจึงสร้างบรรยากาศ ให้ครูพยายามคิดหาวิธีทางานแบบใหม่อยากคิดสร้างสรรค์ หากเขามีความรู้สึกมั่นคงพอ การนิเทศ ต้องปล่อยให้ครูได้คิดสร้างสรรค์ตามสติของแต่ละคน
4. การนิเทศ เป็นการปรับปรุงหลักสูตรเป็นงานที่เกี่ยวข้องกันและถือว่าการนิเทศเกี่ยวข้อง กับปัญหาการใช้หลักสูตร วัสดุอุปกรณ์ การใช้แหล่งทรัพยากรในชุมชนให้เกิดประโยชน์มากที่สุด ซึ่ง สอดคล้องกับการวางแผนพัฒนาหลักสูตร
5. การนิเทศ คือ การสร้างมนุษย์สัมพันธ์และยอมรับนับถือบุคคลอื่น เห็นอกเห็นใจคนอื่น ตรงไปตรงมาและหาโอกาสร่วมมือช่วยเหลือเพื่อสร้างมิตรไมตรีกับคนอื่น
6. การนิเทศ มุ่งส่งเสริมบํารุงขวัญและกาลังใจของครูให้สูงขึ้นซึ่งช่วยให้การเรียนการสอน ดีตามไปด้วย การนิเทศไม่ขอร้องให้ครูทาในสิ่งที่แม้ตัวเองก็ไม่สามารถจะทําได้
7. การนิเทศขจัดช่องว่างระหว่างโรงเรียนกับชุมชน โดยเฉพาะในชุมชน ด้วยการศึกษา และวางแผนเพื่อทราบความต้องการและปัญหาในชุมชน ช่วยเหลือเร่งเร้าครูให้สํารวจใช้แหล่ง ทรัพยากรในชนบทให้เกิดประโยชน์ ร่วมมือกับผู้นาในชนบทปรับปรุงเทคนิควิธีการสอนให้เหมาะสม


42
กับเด็กชนบท ทั้งส่งเสริมให้ครูจัดแสดงกิจกรรมต่างๆ เช่น การสาธิตทางการเกษตร สัปดาห์ ศิลปวัฒนธรรม การอยู่ค่ายพักแรมและการทัศนศึกษา เป็นต้น
เยาวภา เดชคุปต์ (2542 : 134) ได้สรุปหลักการนิเทศภายใน ดังนี้
1. การนิเทศภายในโรงเรียนเป็นภารกิจที่ผู้บริหารโรงเรียนจะต้องรับผิดชอบและมีส่วนร่วม รับรู้ต่อความก้าวหน้าของครูในโรงเรียนที่มีผลต่อเนื่องจากโรงเรียน
2. โรงเรียนต้องทางานร่วมกันและใช้วิธีการประชาธิปไตยกับการดาเนินงาน กล่าวคือ มีความเคารพในเหตุผลซึ่งกันและกัน เป็นความร่วมมือร่วมใจและใช้วิธีการแก้ปัญหาแบบวิทยาศาสตร์ 3. โรงเรียนต้องเริ่มต้นด้วยการรู้สภาพปัญหาที่แท้จริงเสียก่อนแล้วจึงกําหนดแผนหรือ
แนวทางในการแก้ปัญหานั้น
4. โรงเรียนมุ่งเพื่อปรับปรุงคุณภาพการเรียนการสอนไม่ใช่การจับผิด จึงต้องพยายามให้
บุคลากรทุกฝ่ายเข้าใจและดาเนินงานให้เป็นไปตามอุดมการณ์ดังกล่าว
5. บุคลากรในโรงเรียนต้องยอมรับความจริงในแง่ที่ว่าไม่มีใครมีความสามารถหรือ
เชี่ยวชาญไปทุกเรื่อง
6. โรงเรียนมุ่งเน้นการสร้างบรรยากาศที่เป็นกันเองเพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ดีต่อกันทําให้
งานบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์ (2546 : 224 - 225) กล่าวว่า ความจําเป็นของการนิเทศ
ภายในโรงเรียน มีดังนี้
1. ศึกษานิเทศก์มีจํานวนจากัด ไม่สามารถนิเทศได้อย่างทั่วถึงและเจาะลึกถึงการเรียน
การสอนในห้องเรียน มีการขยายตัวในด้านจํานวนสถานศึกษา และขนาดของสถานศึกษา
2. การศึกษาด้านอาชีวศึกษา มีความหลากหลายในวิชาชีพความชํานาญความรู้เฉพาะ
สาขาทั้งทฤษฎีและปฏิบัติการจัดการศึกษานิเทศก์ให้ครบตามสาขาและเพียงพอจึงเป็นสิ่งที่ทาได้จากัด
3. การนิเทศภายในโรงเรียนเป็นการใช้ทรัพยากรในสถานศึกษาให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่ง
บุคลากรมีจํานวนมากและมีความชํานาญในสาขา เป็นการพัฒนาและปรับปรุงคุณภาพการศึกษาด้วย 4. การนิเทศภายในโรงเรียนก็จะได้สร้างความใกล้ชิดความคุ้นเคยกัน และการทางาน
ร่วมกันมีความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน เกิดสัมพันธภาพที่ดีต่อกันในการทางาน
5. การประสานในสถานศึกษาจะสะดวก เพราะความคุ้นเคยกันมีประชาสัมพันธ์งานได้ทั่วถึง สรุปได้ว่าหลักการนิเทศภายในโรงเรียนเป็นแนวทางที่ผู้นิเทศใช้เป็นหลักในการดาเนินงาน
ภายในสถานศึกษา ซึ่งต้องมีการวางแผนดําเนินการอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอนที่ชัดเจนและต้อง ดําเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยให้บุคลากรทุกคนมีส่วนร่วมคิดร่วมทําเพื่อให้ได้พัฒนาตนเองและนําไปสู่ การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน


ใบกิจกรรมท่ี 5 การนิเทศภายใน
คําช้ีแจง ขอให้ท่านอธิบายรูปแบบการนิเทศ/ขั้นตอนการนิเทศการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน ดาวเทียม (DLTV) ในโรงเรียนของท่าน โดยย่อ
............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
43


การนิเทศการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ของสํานักงานเขตพื้นท่ี การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6 ในครั้งนี้ ดําเนินการนิเทศ โดยใช้รูปแบบการนิเทศ เอ พี ไอ ซี อี (APICE Model) (เอกฐสิทธ์ิ กอบกํา, 2560, 78,104) ดังแผนภาพที่ 1 และแผนภาพท่ี 2 ดังน้ี
แผนภาพท่ี 1 การนิเทศ การนิเทศการจัดการศึกษาทางไกล DLTV โดยใช้กระบวนการนิเทศ PIDRE
ให?ความรู?ความเข?าใจในการทํางาน (Informing : I)
44
ตัวอยGางรูปแบบ การนิเทศภายใน
วางแผนนิเทศ (Planning : P)
ปฏิบัติการนิเทศ (Doing : D)
การสร?างขวัญและกําลังใจ (Reinforcing : R)
การประเมินผลผลิตและกระบวนการดําเนินงาน (Evaluating : E)


45
กรอบแนวคิดการนิเทศ เพ่ือยกระดับคุณภาพการศึกษา โดยใชก? ระบวนการนิเทศ พี ไอ ดี อาร\ อี (PIDRE Model)
ศึกษาสภาพป[จจุบัน/ป[ญหา และความต#องการ
กําหนดตัวชี้วัดความสําเร็จ (KPI)
สร#างสื่อ/นวัตกรรม และเคร่ืองมือการนิเทศ กําหนดกิจกรรมและปฏิทินการนิเทศ
แนวทางการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใช# DLTV และ DLIT
รวบรวม วิเคราะหG และสังเคราะหGผลการนิเทศ
ไม^มีคุณภาพ
แผนภาพที่ 2 กรอบแนวคิดการนิเทศการจัดการศึกษาทางไกล DLTV โดยใช? กระบวนการนิเทศ PIDRE
วางแผนนิเทศ (Planning : P)
ให#ความรู#ความเข#าใจในการทํางาน (Informing : I)
ปฏิบัติการนิเทศ (Doing : D)
การสร?างขวัญและกําลังใจ (Reinforcing : R)
ปฏิบัติการนิเทศ Coaching เพื่อกระตุ=นให=ผู=บริหารสถานศึกษา ครูผู=สอน และบุคลากรที่เกี่ยวข=อง วิเคราะหNปOญหา/เลือกแนว/ กําหนดแนวทางการ แก=ปOญหา/ วางแผน/ ดําเนินการแก=ปOญหา/ วิเคราะหN และสรุปผล/ แลกเปลี่ยนเรียนรู= /ชื่นชม
ปรับปรุง/ พัฒนา
ตรวจสอบ และประเมินผลการนิเทศ
การประเมินผลผลิตและกระบวนการ ดําเนินงาน (Evaluating : E)
สรุปและจัดทํารายงานผลการนิเทศ
มีคุณภาพ
นําเสนอและเผยแพร6ผลการนิเทศ (จัดนิทรรศการ แลกเปลี่ยน เรียนรูA/ยกย6องเชิดชูเกียรติ/Website ฯลฯ)


46
ขั้นตอนที่ 1 วางแผนนิเทศ (Planning - P) ดําเนินการวางแผนการนิเทศ ติดตามรEวมกันระหวEาง ศึกษานิเทศกK ผูMบริหารสถานศึกษา ครูผูMสอน และบุคลากรที่เกี่ยวขMอง ดังนี้
1. กําหนดตัวชี้วัด (KPI)
1) รMอยละ 90 ของครูผูMสอน 4 สาระการเรียนรูMหลัก (ภาษาไทย คณิตศาสตรK
วิทยาศาสตรK และภาษาอังกฤษ) ชั้นประถมศึกษาปcที่ 1 – 6 มีความรูMความเขMาใจ และสามารถบริหาร จัดการเรียนการสอน DLTV สอดคลMองกับครูโรงเรียนตMนทาง
2) รMอยละ 90 ของครูผูMสอนชั้นมัธยมศึกษาปcที่ 1- 3 มีความรูMความเขMาใจ และสามารถ จัดการเรียนการสอน ไดMเหมาะสมสอดคลMองกับมาตรฐานการเรียนรูMและตัวชี้วัดของหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และที่ปรับปรุงใหมE
2. จัดทําสื่อและเครื่องมือการนิเทศ ติดตาม
1) คูEมือการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
2) จัดทํา/จัดหา/พัฒนาสื่อการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV พรMอมทั้ง
แผนการจัดการเรียนรูM
3) จัดทํา/จัดหา เอกสารเสริมความรูM เชEน การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา และ ระเบียบ 4) จัดทําเครื่องมือนิเทศ ติดตามการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
3. จัดทําปฏิทินการนิเทศ ติดตามการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
ขั้นตอนที่ 2 ใหMความรูMความเขMาใจในการทํางาน (Informing - I) ประชุมเชิงปฏิบัติการใหMความรูM เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV ในประเด็นตEางๆ ดังนี้
1. แนวทางการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
2. รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
3. การวัดและประเมินผลการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
ขั้นตอนที่ 3 ปฏิบัติการนิเทศ (Doing - D) ดําเนินการนิเทศการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV แบบโคMช ทั้งนี้ศึกษานิเทศกK ไดMดําเนินการรEวมกับทีมบริหาร คณะอนุกรรมการ ก.ต.ป.น. ผูMบริหารสถานศึกษา และครูวิชาการ เพื่อกระตุMนใหMผูMบริหารสถานศึกษา ครูผูMสอน และบุคลากร ทางการศึกษาในการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV อยEางเปyนระบบ ดังนี้
1) สํารวจปzญหาตEางๆ ในการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV พรMอมกับวิเคราะหK สาเหตุ
2) เลือกแนวทางในการแกMปzญหา 3) กําหนดเป|าหมายความสําเร็จ 4) วางแผนการแกMปzญหา


5) ดําเนินการแกMปzญหาตามแผนที่วางไวM ในแตEละกิจกรรมที่ไดMกําหนดไวM
6) วิเคราะหK และสรุปผลการดําเนินงาน
7) แลกเปลี่ยนเรียนรูM ชื่นชมความสําเร็จ และขMอเสนอแนะในการดําเนินงาน
ขั้นตอนที่ 4 การสรMางขวัญและกําลังใจ (Reinforcing - R) คัดเลือกโรงเรียนที่มีผลการปฏิบัติกิจกรรม ที่เปyนเลิศ มอบเกียรติบัตรเพื่อเปyนการสรMางขวัญและกําลังใจ
1) จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนรูM และชื่นชมความสําเร็จในการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
2) ยกยEองเชิดชูเกียรตคิ รูผูMสอนที่มีการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV ที่เปyนแบบอยEาง ทดี่ ี
3) เผยแพรEผลงานการปฏิบัติงานของสถานศึกษาที่มีการจัดการเรียนการสอนทางไกล โดยใชM DLTV ที่ดีสูEสาธารณชน ผEาน Website ระบบ ICT และสารสนเทศของสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงใหมE เขต 6
ขั้นตอนที่ 5 การประเมินผลผลิตและกระบวนการดําเนินงาน (Evaluating - E) การประเมินผลการ นิเทศ ดําเนินการ ดังนี้
1) รวบรวม วิเคราะหK สังเคราะหKผลการนิเทศการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV 2) ตรวจสอบ และประเมินผลการนิเทศการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV
3) สรุปและจัดทํารายงานผลการนิเทศการจัดการเรียนการสอนทางไกลโดยใชM DLTV ของ
สถานศึกษาในสังกัด
47


ใบกิจกรรมท่ี 6 เครื่องมือนิเทศภายใน
คําช้ีแจง ขอให้ท่านสร้างเคร่ืองมือนิเทศ ติดตามการจัดการเรียนการสอนของครูผู้สอนตาม แนวทางการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ตามที่ออกแบบไว้ในกิจกรรมที่ 4
............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................
48


คําชี้แจง
สังเกตการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ของครูผู้สอนตามประเด็นกิจกรรม ตรวจสอบการปฏิบัติ และไม่ปฏิบัติ ถ้ามีการปฏิบัติ ให้ใส่ระดับการปฏิบัติ 5 4 3 2 1 ตามสภาพความเป็นจริง พร้อมกับระบุหลักฐานอ้างอิง
1 2
3 4 5
หมายถึง มีการดําเนินการในแต่ละกิจกรรม
หมายถึง มีการดําเนินการในแต่ละกิจกรรมสอดคล้องการจัดการศึกษาทางไกล
ผ่านดาวเทียม (DLTV)
หมายถึง มีการดําเนินการได้สอดคล้อง เหมาะสมกับการจัดการศึกษาทางไกล
ผ่านดาวเทียม (DLTV)
หมายถึง มีการดําเนินการได้สอดคล้อง เหมาะสมกับการจัดการศึกษาทางไกล
ผ่านดาวเทียม (DLTV) และมีคุณภาพ
หมายถึง มีการดําเนินการได้สอดคล้อง เหมาะสมกับการจัดการศึกษาทางไกล
ผ่านดาวเทียม (DLTV) มีคุณภาพ และเป็นแบบอย่างที่ดี
49
ตัวอยGางเครื่องมือการนิเทศภายใน การจัดการศึกษาทางไกลผPานดาวเทียม (DLTV)
ข้อ
กิจกรรม
ปฏิบัติ
ไม่ ระดับการปฏิบัติ ปฏิบัติ 1 2 3 4 5
หลักฐานอ้างอิง
1 จัดห้องเรียนมีความเหมาะสม และเอ้ือต่อการจัดการเรียนรู้
2 3 4
5
6 บันทึกผลหลังสอนหลังจาก การจัด การเรียนรู้ส้ินสุดลง
จัดเตรียมการสอนล่วงหน้า สอดคล้องกับการจัดการเรียน การสอนของครูต้นทาง
มอบหมายงานให้นักเรียน เตรียมความพร้อมในการ เรียนรู้
จัดการเรียนรู้พร้อมกับครู โรงเรียนต้นทางและเอาใจใส่ กํากับดูแลแนะนําให้นักเรียน ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้
สรุปสาระสําคัญร่วมกับ นักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้ สิ้นสุดลง