พระพุทธศาสนา ม.1

บทเรียนสำเร็จรูป
เรื่อง วนั สำคญั ทำงพระพทุ ธศำสนำ

กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1

http://www.dhammaforyou.com/index.php?mo=18&catid=7175&pid=6623

นำยวรัณธ์ธร นำศรี

ตำแหน่งครู

โรงเรียนห้วยยอด

สำนักงำนเขตพืน้ ทก่ี ำรศึกษำมธั ยมศึกษำ เขต 13

เรื่อง วนั สำคัญทำงพระพุทธศำสนำ

สำระสำคญั

วนั สาคญั ในพระพทุ ธศาสนา เป็นวนั ที่มีเหตุการณ์ที่สาคญั อนั เน่ืองดว้ ยพระรัตนตรัย คือ
พระพุทธเจา้ พระธรรมคาส่ังสอนพระพุทธเจา้ และพระสงฆส์ าวกของพระพทุ ธเจา้ เหตุการณ์ท่ีสาคญั
ดงั กล่าว เป็นประโยชน์เก้ือกูลแก่พทุ ธศาสนิกชนทุกหมู่เหล่า คือบริษทั สี่อนั ไดแ้ ก่ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก
และอุบาสิกา ใหน้ อ้ มราลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยในหลกั ท่ีสาคญั เพ่ือนาไปประพฤติปฏิบตั ิ เพ่ือ
จรรโลงใหพ้ ระพทุ ธศาสนา ดารงคงอยสู่ ถิตสถาพร เป็นคุณประโยชน์อนั ยงิ่ ใหญ่แก่ตนเองและแก่สตั ว์
โลกท้งั ปวง ซ่ึงมิใช่จากดั อยเู่ พยี งมนุษยชาติเท่าน้นั

ผลกำรเรียนรู้ทคี่ ำดหวงั

รู้และเขา้ ใจประวตั ิและความสาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา

จุดประสงค์กำรเรียนรู้

จุดประสงค์ปลำยทำง
1. เพื่อใหน้ กั เรียนมีความรู้และเขา้ ใจประวตั ิและความสาคญั ทางพระพุทธศาสนา
จุดประสงค์นำทำง
1. อธิบายประวตั ิและความสาคญั ของวนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา
2. บอกถึงคุณค่าและวนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา
3. ปฏิบตั ิตนตามหลกั ศาสนพธิ ี

เนื้อหำ

ประวตั ิและความสาคญั วนั วิสาขบูชา วนั อฏั ฐมีบูชา วนั อาสาฬหบูชา วนั เขา้ พรรษา
วนั ออกพรรษา วนั มาฆบูชา วนั ธรรมสวนะ

เวลำทใ่ี ช้ในกำรศึกษำบทเรียน

บทเรียนสาเร็จรูปน้ีใชเ้ วลาศึกษา 6 คาบ

แบบทดสอบก่อนเรียน วชิ ำ พระพทุ ธศำสนำ

เรื่อง วนั สำคัญทำงพระพุทธศำสนำ ระดับช้ันมธั ยมศึกษำปี ท่ี 1

...............................................................................................................................................................................

คำสั่ง ให้นักเรียนเลือกคำตอบทถี่ ูกต้องทสี่ ุดเพยี งข้อเดยี ว

1. เพราะเหตุใดเราจึงตอ้ งศึกษาวนั สาคญั ทางพระพุทธ 5. พระธรรมเทศนาที่พระสงฆแ์ สดงในวนั

ศาสนา วสิ าขบูชาคือเรื่องใด

ก. เพือ่ เตรียมตวั หยดุ พกั ผอ่ น ก. อริยสจั 4

ข. เพื่อจะไดห้ ยดุ ทาบาปในวนั น้นั ข. พรหมวิหาร

ค. เพ่อื จะไดป้ ระกอบศาสนพธิ ีไดถ้ ูกตอ้ ง ค. โอวาทปาติโมกข์

ง. เพ่ือจะไดล้ ะเวน้ การไปเยยี่ มพระสงฆ์ ง. ธมั มจกั กปั ปวตั ตนสูตร

2. ในวนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา นกั เรียนควรปฏิบตั ิ 6. หลงั จากพธิ ีวนั วสิ าขบูชาซบเซาไประยะหน่ึง

ตนอยา่ งไรจึงจะเหมาะสม พระมหากษตั ริยพ์ ระองคใ์ ดทรงฟ้ื นฟูข้ึนใหม่

ก. ทาบุญตกั บาตรฟังธรรม ก. รัชกาลท่ี 1

ข. ชวนเพ่อื นไปทศั นศึกษา ข. รัชกาลท่ี 2
ค. ไปเยยี่ มญาติที่ต่างจงั หวดั ค. รัชกาลที่ 3
ง. ช่วยนกั การทาความสะอาดหอ้ ง ง. รัชกาลที่ 4
3. วนั วสิ าขบูชามีความสาคญั อยา่ งไร 7. เหตุใดจึงจดั วา่ วนั อาสาฬหบูชาถือเป็นวนั สาคญั

ก. เป็นวนั ที่พระจนั ทร์เตม็ ดวง ทางพระพทุ ธศาสนา

ข. เป็นวนั ท่ีเจา้ ชายสิทธตั ถะเสด็จออกผนวช ก. เป็นวนั เริ่มแรกแห่งพระพทุ ธศาสนา

ค. เป็นวนั ที่พระพทุ ธเจา้ ทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ ข. เป็นวนั ท่ีมีพระรัตนตรัยครบบริบูรณ์

ง. เป็นวนั คลา้ ยวนั ประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ค. เป็นวนั ที่มีเหตุการณ์เกี่ยวกบั พระพุทธเจา้

ของพระพุทธเจา้ โดยเฉพาะ

4. การปฏิบตั ิตนเช่นใดในวนั วสิ าขบูชา ท่ีถือเป็นการ ง. เป็นวนั แรกท่ีพระพุทธเจา้ ทรงแสดงพระ

ระลึกถึงพระพทุ ธคุณไดด้ ีที่สุด . โอวาทแก่พระภิกษุ

ก. ละความชว่ั ทาความดี 8. วนั อาสาฬหบูชาโดยปกติแลว้ จะตรงกบั วนั ใด

ข. สรงน้าพระพุทธรูป ก. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 6
ค. ไมฆ่ า่ สัตวต์ ดั ชีวติ ข. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 8
ค. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 11
ง. ประกอบศาสนกิจ ง. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 12

5

9. ธรรมขอ้ ใดไม่มีความสมั พนั ธ์กบั พระธมั มจกั ร- 14. ในช่วงเขา้ พรรษามีวตั รปฏิบตั ิใดดงั ต่อไปน้ีที่

กปั ปวตั ตนสูตร พระสงฆก์ ระทามิได้

ก. ขอ้ ปฏิบตั ิสุดโตง่ ที่ผูอ้ อกบวชควรงดเวน้ ก. พฒั นาบริเวณวดั

ข. ขนั ธ์ 5 เป็นส่ิงท่ีไมค่ งทนถาวร ปราศจากตวั ตน ข. คา้ งคืนนอกอาวาส

ท่ีแทจ้ ริง ค. ไปเยย่ี มพระรูปอื่น

ค. แนวทางแกป้ ัญหาใหต้ รงเป้าคือแกท้ ี่ตน้ เหตุ ง. แสดงธรรมเทศนา

ง. อริยสจั 4 ความจริงที่ทาใหผ้ รู้ ู้และเขา้ ใจอยา่ ง 15. ขอ้ ใดต่อไปน้ีมิใช่ขอ้ ความในโอวาทปาฏิโมกข์

แทจ้ ริงเป็นอริยะได้ ก. การไม่ทาบาปท้งั ปวง

10. วนั น้ีแรม 1 ค่าเดือน 8 คุณแมล่ ุกข้ึนเตรียมอาหาร ข. การไมล่ ุ่มหลงในอบายมุข

และเตรียมผา้ อาบน้าฝนไปถวายพระวนั น้ีเป็นวนั อะไร ค. การทาความดีใหเ้ พยี บพร้อม

ก. วนั วสิ าขบูชา ง. การทาจิตของตนให้สะอาดผอ่ งแผว้

ข. วนั อาสาฬหบูชา 16. เหตุการณ์สาคญั ที่เน่ืองกบั วนั มาฆบูชาคือเหตุ

ค. วนั เขา้ พรรษา การณ์ในขอ้ ใด

ง. วนั มาฆบูชา ก. พระพุทธเจา้ ทรงแสดงปฐมเทศนา

11. ขอ้ ใดเป็นหลกั เกณฑท์ ่ีพระภิกษุสงฆต์ อ้ งปฏิบตั ิ ข. พระพทุ ธเจา้ ทรงไดอ้ คั รสาวก

ในช่วงเขา้ พรรษา ค. พระพุทธเจา้ ทรงแสดงธรรมโปรดพระพทุ ธ

ก. สวดปาติโมกขท์ ุกคร้ังหลงั จากทาวตั ร มารดา

ข. งดจาริกจากวดั แลว้ ศึกษาปฏิบตั ิธรรม ง. พระพุทธเจา้ ทรงปลงอายสุ งั ขาร ณ ปาวาลเจดีย์

ค. ออกเยย่ี มเยยี นชาวบา้ นที่อยใู่ กลเ้ คียง 17. ประเพณีวนั มาฆบูชาในประเทศไทยเร่ิมข้ึนเมื่อใด

ง. เดินทางไปเยยี่ มพระภิกษุในถิ่นทุรกนั ดาร ก. สมยั พระมหาธรรมราชาลิไทย

12. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 11 นอกจากจะเรียกวา่ วนั ข. สมยั รัชกาลที่ 2

ออกพรรษาแลว้ ยงั เรียกอีกอยา่ งวา่ วนั อะไร ค. สมยั รัชกาลที่ 3

ก. วนั พระเสด็จ ง. สมยั รัชกาลท่ี 4

ข. วนั มหาปวารณา 18. ขอ้ ใดไม่จดั เป็นองคป์ ระกอบของจาตุรงคสัน

ค. วนั พระเจา้ เปิ ดโลก นิบาต

ง. วนั อุโบสถสงั ฆกรรม ก. วนั ประชุมน้นั ตรงกบั วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 3

13. ประเพณีที่กระทาหลงั ออกพรรษา 1 เดือนคืออะไร ข. พระอรหนั ต์ 1,250 รูปลว้ นเป็ นเอหิภิกขทุ ้งั สิ้น

ก. การทอดกฐิน ค. พระอรหนั ตเ์ หล่าน้นั มาประชุมกนั โดยมิได้

ข. การทอดผา้ ป่ า นดั หมาย

ค. การลอยกระทง ง. พระพุทธองคท์ รงแสดงโอวาทปาติโมกขแ์ ก่

ง. การตกั บาตรดอกไม้ พระอรหนั ตเ์ หล่าน้นั

19. เม่ือถึงวนั สาคญั ทางพระพุทธศาสนา พุทธ- 20. วนั อฏั ฐมีบูชาเป็นวนั ถวายพระสรีระของ
ศาสนิกชนควรปฏิบตั ิตนอยา่ งไร.ในตอนค่า พระพทุ ธเจา้ ตรงกบั วนั ในขอ้ ใด

ก. จดั งานเฉลิมฉลอง ก. ข้ึน 15 ค่า เดือน 6
ข. ชวนกนั ไปชมมหรสพ ข. แรม 8 ค่า เดือน 6
ค. ช่วยกนั พฒั นาบริเวณวดั ค. ข้ึน 15 ค่า เดือน 8
ง. ไปร่วมเวยี นเทียนที่วดั ง. แรม 8 ค่า เดือน 8

http://www.design.in.th/children/

7

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

เร่ือง วนั สำคัญทำงพระพุทธศำสนำ
1. ค 11. ข
2. ก 12. ข
3. ง 13. ก
4. ก 14. ข
5. ก 15. ข
6. ข 16. ง
7. ข 17. ง
8. ข 18. ก
9 ข 19. ง
10. ค 20. ข

http://www.design.in.th/children/

วนั วสิ ำขบูชำ เรื่อง วนั สำคัญทำงพระพุทธศำสนำ

วนั วสิ าขบูชา ตรงกบั วนั เพญ็ เดือน 6 ของทุกปี
ถา้ ปี ใดมีอธิกมาสคือ เดือน 8 สองหนก็เล่ือนไปเป็นวนั
เพญ็ เดือน 7 วนั วสิ าขบูชาน้ีถือเป็นวนั คลา้ ยวนั ประสูติ
วนั ตรัสรู้ และวนั ปรินิพพานของพระพทุ ธเจา้

พระพุทธเจ้ำประสูติที่สวนลุมพนิ ีวนั ซี่งอยู่
ระหวา่ งเมืองกบิลพสั ดุน์ ครหลวงของแควน้ สักกะกบั
เมืองเทวทหนคร ของแควน้ โกลิยะ ในวนั เพญ็ เดือน
วสิ าขะ (เดือน 6) ก่อนพุทธศกั ราช 80 ปี

84000.org/tipitaka/picture/f00.html

พระพทุ ธจ้ำทรงตรัสรู้อนุตตรสมั มาสัมโพธิญาณ
ไดเ้ ป็นสัมมาสมั พทุ ธเจา้ ณ ใตร้ ่มพระศรีมหาโพธ์ิ ริมฝ่ังแมน่ ้า
เนรัญชรา ตาบลอุรุเวลาเสนานิคม แควน้ มคธ ในวนั เพญ็ เดือน
วสิ าขะ (เดือน 6) ก่อนพทุ ธศกั ราช 45 ปี ขณะที่มีพระชนม์
ได้ 35 พรรษา

http://www.dhammaforyou.com/index.php?mo=18&catid=7175&pid=6623

พระพทุ ธเจ้ำทรงดบั ขันธ์ปรินิพพำน ณ
ระหวา่ ง ตน้ รังท้งั คูใ่ นสาลวโนทยาน นครกุสินารา
ในวนั เพญ็ เดือนวสิ าขะ (เดือน 6) ก่อนพทุ ธศกั ราช
1 ปี เม่ือพระชนมไ์ ด้ 80 พรรษา

84000.org/tipitaka/picture/f00.html

กรอบที่ 2

นบั วา่ เป็นเรื่องอศั จรรยอ์ ยา่ งมากทมี่ เี หตกุ ารณ์
ทงั้ 3 มาเกดิ ขึน้ ในวนั เดยี วกนั

ในวนั นพี้ ทุ ธศาสนกิ ชนมกี ารประกอบพธิ ีกรรม

เพอื่ นอ้ มราลกึ สมเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ทที่ รงมี
พระมหากรุณาธิคณุ ตอ่ สตั วโ์ ลกทงั้ หลาย

ตอ่ มาในสมยั พระบาทสมเด็จพระพทุ ธเลิศหลา้ นภาลยั ไดท้ รงออกพระราชกาหนดเรียกวา่ พระราช
กาหนดพิธีวสิ าขบูชา หา้ มมิใหม้ ีการล่าสัตว์ และเสพสุราเมรัย 3 วนั คือวนั ข้ึน 14,15 และแรม 1 ค่าเดือน 6
และโปรดใหพ้ ระบรมวงศพ์ ร้อมท้งั ประชาชนทวั่ ไปทาบุญตกั บาตร รักษาศีล ปล่อยสตั วต์ ามศรัทธา จุดประทีป
โคมไฟ เวยี นเทียนฯลฯ

นอกจากน้ี ในการประชุมสมชั ชาสหประชาชาติ
เมื่อวนั ที่ 15 ธนั วาคม พ.ศ. 2542 องคก์ ารสหประชาชาติได้
มีมติกาหนดใหว้ นั วสิ าขบูชาเป็นวนั สาคญั ในกรอบของ
องคก์ ารสหประชาชาติ (International Recognition of
the Day of Vesak)

ปัจจุบนั วนั วสิ าขบูชาทางรัฐบาลประกาศใหเ้ ป็น
วนั หยดุ ราชการ 1 วนั

www.heritage.thaigov.net/religion/relceremony/relcer4.htm

กรอบที่ 3

กจิ กรรมทคี่ วรปฏบิ ัติในวนั วสิ ำขบูชำ

ในวนั น้ีพุทธศาสนิกชนตา่ งพากนั นอ้ มระลึกถึง
พระพทุ ธเจา้ พระธรรม และพระสงฆ์ ดว้ ยการไปชุมนุมตาม
พระอารามตา่ ง ๆ เพือ่ กระทาการบูชาปูชนียวตั ถุอนั ไดแ้ ก่
พระธาตุเจดียห์ รือพระพุทธปฏิมา ที่เป็นพระประธานใน
พระอุโบสถอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง ดว้ ยเครื่องบูชามีดอกไม้ ธูป
เทียนเป็นตน้ เร่ิมดว้ ยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัยดว้ ยบท
สวดมนตต์ ามลาดบั ดงั น้ีคือ

www.thaigoodview.com/.../budda/performance.html บทสรรเสริญ พระพุทธคุณ ดว้ ยบท " อิติปิ

โสภควา อรหงั สัมมาสัมพุทโธ...พุทโธภควาติ" บทสรรเสริญ พระธรรมคุณ ดว้ ยบท " สวากขาโต

ภควตาธมั โม...วญิ ญูหิติ" บทสรรเสริญ พระสังฆคุณ ดว้ ยบท " สุปฏิปันโน ภควโตสาวกสังโฆ...โลกสั สาติ "

จากน้นั กจ็ ะกระทา ประทกั ษิณ หรือที่เรียกวา่

เวยี นเทียน รอบพระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฎิมาใน

พระอุโบสถ ดว้ ยการเดินเวยี นขวาสามรอบ รอบแรก

จะสวดบทสรรเสริญพระพุทธคุณ รอบที่สองจะสวด

สรรเสริญพระธรรมคุณ และรอบท่ีสามสวดบทสรร

เสริญพระสงั ฆคุณ เม่ือครบ 3 รอบแลว้ จึงนาดอกไม้

ธูป เทียน ไปบูชาพระธาตุเจดีย์ หรือพระพทุ ธรูปใน

พระอุโบสถ ณ ท่ีบูชาอนั ควรเป็นอนั เสร็จพธิ ีเวยี นเทียน

จากน้นั ก็จะมีการแสดงพระธรรมเทศนาในพระอุโบสถ

ซ่ึงปกติจะมีเทศน์ ปฐมสมโพธิ ซ่ึงเป็นเรื่องพระพุทธ www.thaigoodview.com/.../budda/performance.html
ประวตั ิต้งั แตป่ ระสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน พิธีเริ่ม

ต้งั แต่ ประชุมฟังพระทาวตั รสวดมนต์ แลว้ จึงฟังเทศน์ซ่ึงจะมีไปตลอดรุ่ง

วนั วสิ ำขบูชำ จึงเป็นวนั ที่พุทธศาสนิกชน ไดบ้ าเพญ็ ประโยชนต์ น และสืบตอ่ พระพทุ ธศาสนา
ใหด้ ารงคงอยอู่ ยา่ งถูกตอ้ งตรงทาง เพือ่ ประโยชนส์ ุขของตนและของผอู้ ื่นตลอดชว่ั กาลนาน

กรอบท่ี 4

อา่ นกรอบที่ 1,2,3 เรือ่ งวนั เกยี่ วกบั วนั สาคญั
ทางพระพทุ ธศาสนา ตอบคาถามลงในสมดุ
ทาเสร็จแลว้ ใหต้ รวจคาตอบในกรอบที่ 6

คำสั่ง นักเรียนเขียนข้อควำมลงในผงั ทกี่ ำหนดให้เกย่ี วกบั วนั สำคญั ทำงพระพทุ ธศำสนำ โดยนำข้อควำมไปใส่
ในผงั ทกี่ ำหนดให้
สวนลุมพินีวนั พระนางสิริมหามายา พระเจ้าสุทโธทนะ วนั เพญ็ ขึน้ 15 คา่ เดือน 6 กรุงกบิลพัสด์ุ
กรุงเทวทหะ เนรัญชรา ต้นพระศรีมหาโพธ์ิ ก่อนพทุ ธศกั ราช 45 ปี อริยสัจ 4
พระชนมายุ 80 พรรษา พระพทุ ธเจ้ากาเนิดขึน้ โลก กุสินารา สาลวโนทยาน

เหตุกำรณ์ท่เี กย่ี วข้องกบั วนั วสิ ำขบูชำ

1. ประสูติ 2. ตรัสรู้ 3. ปรินิพพำน

.....................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................

พทุ ธศาสนิกชนปฏิบตั ิอยา่ งไรในวนั สาคญั น้ี
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................

กรอบท่ี 5

ตรวจคาตอบในกรอบนี้
ถา้ ทาไม่ถกู นกั เรียนตอ้ งกลบั ไปอา่ นทบทวนใหม่อกี ครงั้

แลว้ ลองทาใหม่นะ

เหตุกำรณ์ทเี่ ก่ียวข้องกบั วนั วสิ ำขบูชำ

1. ประสูติ 2. ตรัสรู้ 3. ปรินิพพำน

- พระเจา้ สุทโธทนะ - ตน้ พระศรีมหาโพธ์ิ - วนั เพญ็ ข้ึน 15 ค่า เดือน 6

- พระนางสิริมหามายา - แมน่ ้าเนรัญชรา - กสุ ินารา

- สวนลุมพินีวนั ระหวา่ งกรุง - วนั เพญ็ ข้ึน 15 ค่าเดือน 6 - สาลวโนทยาน

และเทวทหะ ก่อนพุทธศกั ราช 45 ปี - พระชนมายุ 80 พรรษา

- วนั เพญ็ ข้ึน 15 ค่าเดือน 6 - อริยสัจ 4

- พระพุทธเจา้ กาเนิดข้ึนในโลก

พุทธศำสนิกชนปฏิบัติอย่ำงไรในวนั สำคัญนี้
1. ตอนเชา้ ทาทาน ถือศีล ฟังเทศน์ และปฏิบตั ิธรรม
2. ตอนค่า เวยี นเทียน
3. ประดบั ธงชาติ

กรอบที่ 6

วนั อำสำฬหบูชำ

วนั อำสำฬหบูชำ เป็นวนั ท่ีสมเด็จพระอรหนั ต
สัมมาสัมพุทธเจา้ ไดแ้ สดง พระปฐมเทศนา หรือการแสดง
พระธรรมคร้ังแรก หลงั จากท่ีตรัสรู้ได้ 2 เดือนเป็นวนั ท่ีเร่ิม
ประดิษฐานพระพุทธศาสนาเนื่องจากมีองคป์ ระกอบของ
พระรัตนตรัยครบถว้ นคือ พระพทุ ธ พระธรรมและพระสงฆ์

เหตุการณ์น้ีเกิดข้ึนก่อนพุทธศกั ราช 45 ปี ในวนั
เพญ็ (ข้ึน 15 ค่า) เดือน 8

กำรแสดงพระปฐมเทศนำ ไดท้ รงแสดงแก่ ปัญจ-

http://www.ru.ac.th/oasc/culture/asalaha.htm วคั คยี ์ ณ ป่ าอิสิปตนมฤคทายวนั แขวงเมืองพาราณสี

ปัจจุบนั คือสารนาถ เมืองพาราณสี พระธรรมท่ีแสดงคือ ธัมมจักกปั ปวตั ตนสูตร เม่ือเทศนาจบ

พระโกณฑญั ญะ หน่ึงในปัญจวคั คีย์ ผปู้ ระกอบดว้ ย พระโกณฑญั ญะ พระวัปปะ พระภทั ทยิ ะ พระมหานามะ

และพระอัสสชิ กไ็ ดด้ วงตาเห็นธรรม มีความเห็นแจง้ ชดั วา่

ย กิญฺจิ สมุทยธมฺม สพฺพนฺต นิโรธธมฺมนฺติ สิ่งใดส่ิงหน่ึงเกดิ ขึน้ เป็ นธรรมดำ ส่ิงใดสิ่งน้ันย่อมดับไป

เป็ นธรรมดำ

เม่ือไดด้ วงตาเห็นธรรมจึงขออุปสมบทเป็นพระภิกษุในพระพทุ ธศาสนา พระพทุ ธเจา้ ก็ประทาน

อุปสมบทให้ ดว้ ยวธิ ีที่เรียกวา่ เอหิภิกขอุ ุปสัมปทา โดยกล่าวคาวา่ เธอจงเป็ นภิกษุมาเกิด พระโกณฑญั ญะ

จึงเป็น พระอริยสงฆอ์ งคแ์ รก

คาวา่ ธัมมจักกปั ปวตั นสูตร แปลวา่ สูตรของกำรหมุนวงล้อแห่งพระธรรม ใหเ้ ป็ นไปมีความ
โดยยอ่ วา่ ที่สุด 2 อยา่ งท่ีบรรพชิตไม่ควรประพฤติปฏิบตั ิคือ การประกอบตนใหอ้ ยใู่ นความสุขดว้ ยกาม ซ่ึง
เป็นธรรมอนั เลวเป็นของชาวบา้ น เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไมป่ ระกอบดว้ ยประโยชน์ท่ีสุดอีก
ทางหน่ึงคือ การประกอบการทรมานตนใหเ้ กิดความลาบาก ไมใ่ ช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบดว้ ยประโยชน์

กำรดำเนินตำมทำงสำยกลำง ไมเ่ ขา้ ไปใกลท้ ่ีสุดท้งั สองอยา่ งน้นั เป็นเร่ืองท่ีพระพุทธเจา้ ไดต้ รัสรู้
ดว้ ยปัญญาอนั ยงิ่ ทาดวงตาและญาณใหเ้ กิด เป็ นไปเพอ่ื ความสงบระงบั ความรู้ยงิ่ ความตรัสรู้ และนิพพาน
ทางสายกลาง ไดแ้ ก่ อริยมรรค มีองคแ์ ปด คือ ปัญญาอนั เห็นชอบ ดาริชอบ เจรจาชอบ การงานชอบ
เล้ียงชีพชอบ พยายามชอบ ระลึกชอบ และต้งั ใจชอบ

กรอบที่ 7

อริยสัจส่ี คือ ควำมจริงอนั ประเสริฐ ท่ีพระองคค์ น้ พบ

มี 4 ประการไดแ้ ก่

ควำมทุกข์ ไดแ้ ก่ ความเกิด ความแก่ ความตายความไดพ้ บ

กบั สิ่งท่ีไมเ่ ป็นท่ีรัก ความพลดั พรากจากส่ิงอนั เป็นท่ีรัก ปรารถนา

สิ่งใดแลว้ ไมไ่ ดส้ ่ิงน้นั วา่ โดยยอ่ อุปาทานในขนั ธ์ 5 เป็นทุกข์

สำเหตุแห่งทกุ ข์ ไดแ้ ก่ ตณั หาความทะยานอยาก อนั ทา

ใหเ้ กิดอีกความกาหนดั เพลิดเพลินในอารมณ์ คือกามตณั หา ความ

ทะยานอยากในกาม ภวตณั หา ความทะยานในภพ วภิ วตณั หา ความ

ทะยานอยากในความไมม่ ีภพ

ควำมดับทุกข์ โดยการดบั ตณั หาดว้ ยอริยมรรค คือ วริ าคะ www.numtan.com/web/picupload/314.JPG

สละ ดบั ปล่อยไป ไม่พวั พนั

หนทำงปฏิบัตเิ พ่ือดับทกุ ข์ ไดแ้ ก่ อริยมรรคมีองค์ 8 คือ ความเห็นชอบ ความดาริชอบ การเจรจา

ชอบ การกระทาชอบ การเล้ียงชีพชอบ ความพยายามชอบ การระลึกชอบ และการต้งั จิตมนั่ ชอบ

ดวงตา ญาณ ปัญญา วชิ ชา แสงสวา่ ง ไดเ้ กิดข้ึนแก่พระองคว์ า่

น้ีเป็นทุกข์ อนั ควรกาหนดรู้ และพระองค์ ไดก้ าหนดรู้แลว้

น้ีเป็นสาเหตุแห่งทุกข์ อนั ควรละ และพระองค์ ไดล้ ะแลว้

น้ีเป็นความดบั ทุกข์ อนั ควรทาใหแ้ จง้ และพระองค์ ไดท้ าใหแ้ จง้ แลว้

น้ีเป็นหนทางดบั ทุกข์ อนั ควรเจริญ และพระองค์ ไดเ้ จริญแลว้

สรุปไดว้ า่ ปัญญาอนั รู้เห็นแจง้ ชดั ตามความเป็ นจริงในอริยสัจ 4
ข้นั แรก รู้วา่ อริยสจั แตล่ ะอยา่ งน้นั เป็นอยา่ งไร
ข้นั ที่สองรู้วา่ ควรจะทาอยา่ งไรในอริยสัจแตล่ ะประการน้นั และ
ข้นั ที่สาม พระองคไ์ ด้ กระทาตามน้นั สาเร็จเสร็จแลว้

เม่ือพระผมู้ ีพระภาคอรหนั ตสัมมาสัมพุทธเจา้ ทรงประกาศพระธรรมจกั ร ใหเ้ ป็นไปแลว้ ไดม้ ีการ
บนั ลือต่อ ๆ กนั ไปใหท้ ราบทว่ั กนั วา่ พระธรรมอนั ยอดเยย่ี มที่พระองคท์ รงประกาศใหเ้ ป็นไปแลว้ ณ ป่ า
อิสิปตนมฤคทายวนั เขตเมืองพาราณสี อนั ใคร ๆ ในโลกจะปฏิวตั ิไม่ได้

กรอบท่ี 8

วนั อำสำฬหบูชำมเี หตุกำรณ์สำคญั ในทำง

พระพทุ ธศำสนำอยู่ 3 ประกำรคือ

1. เป็นวนั แรกท่ีพระพทุ ธเจา้ ทรงประกาศพระ

ศาสนา โดยทางแสดงพระปฐมเทศนา คือ ธมั มจกั กปั ป-

วตั นสูตรประกาศสัจธรรมอนั เป็นองคแ์ ห่งพระอนุตตร-

สมั มาสัมโพธิญาณท่ีพระองคต์ รัสรู้ ใหเ้ ป็นที่ประจกั ษแ์ ก่

สรรพสตั วท์ ้งั หลาย

2. เป็นวนั แรกที่บงั เกิดพระอริยสงฆส์ าวกข้ึนใน

84000.org/tipitaka/picture/f00.html โลกคือ พระโกณฑญั ญะ เม่ือไดฟ้ ังพระปฐมเทศนาจบ

ไดด้ วงตาเห็นธรรม ไดท้ ูลขออุปสมบท และพระพทุ ธเจา้ ไดป้ ระทานอุปสมบทใหด้ ว้ ยวิธีเอหิภิกขอุ ุปสัมปทา

ในวนั น้นั

3. เป็นวนั แรกที่บงั เกิดพระรัตนตรัย คือ พระพทุ ธรัตนะ พระธรรมรัตนะและพระสังฆรัตนะ ข้ึนใน

โลกอยา่ งสมบูรณ์บริบูรณ์

ในวนั น้ีพุทธศาสนิกชนตา่ งพากนั มานอ้ มระลึกถึงพระรัตนตรัย ดว้ ยการไปชุมนุมตามพระอาราม
ต่าง ๆ เพอื่ กระทาการบูชาปูชนียวตั ถุไดแ้ ก่ พระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฏิมาท่ีเป็นพระประธานในพระ
อุโบสถ อยา่ งใดอยา่ งหน่ึง ดว้ ยดอกไม้ ธูป เทียน เริ่มดว้ ยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย เวยี นเทียน และฟัง
พระธรรมเทศนา เช่นเดียวกบั ท่ีปฏิบตั ิในวนั วสิ าขบูชา การแสดงธรรมในวนั น้ีจะเทศนธ์ มั มจกั กปั ปวตั ตนสูตร

วนั อาสาฬหบูชาจึงเป็ นวนั ที่พทุ ธศาสนิกชนจะไดร้ ่วมกนั นอ้ มระลึกถึงคุณพระรัตนตรัยศึกษา พระ
ธรรมวนิ ยั อนั เป็ นแก่นแทข้ องพระพุทธศาสนาใหเ้ ขา้ ใจอยา่ งถูกตอ้ งตรงทางแลว้ นาไปประพฤติปฏิบตั ิ เพ่ือ
ประโยชน์ตนและประโยชน์ผอู้ ่ืนต่อไปชว่ั กาลนาน

ใน วนั สาคญั ทางศาสนาแลว้ ตอ้ งไม่ลมื หนา้ ทขี่ องชาวพทุ ธ
ทดี่ นี ะคะ ตอ้ งไปทาบญุ ตกั บาตรและปฏิบตั ธิ รรมดว้ ย

กรอบที่ 9

อา่ นกรอบที่ 6, 7,8, แลว้ ช่วยตอบคาถามดว้ ยครบั

คำสั่ง นักเรียนเลือกตัวอกั ษรด้ำนขวำมือมำใส่หน้ำข้อควำมด้ำนซ้ำยมือ โดยให้ข้อควำมสัมพนั ธ์กนั

.............1. วนั อาสาฬหบูชา ตรงกบั วนั ก. แม่น้าเนรัญชรา

.............2. ความหมาย”ธมั มจกั กปั ปวตั ตนสูตร” ข. ประกาศพระศาสนา

.............3. พระสงฆอ์ งคแ์ รกในพระพทุ ธศาสนา ค. ดบั ตณั หาดว้ ยอริยมรรค

.............4. อริยสัจ 4 ง. ทางสายกลาง

.............5. มรรค 8 จ. แขวงเมืองพาราณสี

.............6. ปัญจวคั คีย์ ฉ. ตณั หา

.............7. เอหิภิกขอุ ุปสมั ปทา ช. ความจริงอนั ประเสริฐ

.............8. ป่ าอิสิปตนมฤคทายวนั ฌ. พราหมณ์ท้งั 5

.............9. สาเหตุแห่งทุกข์ ฎ. โกณฑญั ญะ

...........10. ปฐมเทศนา ฐ. พระพุทธเจา้ ประทานอุปสมบท

ฑ. สูตรของการหมุนวงลอ้ มแห่งธรรม

ฒ. ข้ึน 15 ค่า เดือน 3

ณ. ข้ึน 15 ค่า เดือน 6

ด. ข้ึน 15 ค่า เดือน 8

กรอบท่ี 10

เฉลยคำตอบครบั

ด 1. วนั อาสาฬหบูชา ตรงกบั วนั ก. แม่น้าเนรัญชรา
ฑ 2. ความหมาย”ธมั มจกั กปั ปวตั นสูตร” ข. ประกาศพระศาสนา
ฎ 3. พระสงฆอ์ งคแ์ รกในพระพทุ ธศาสนา ค. ดบั ตณั หาดว้ ยอริยมรรค
ช 4. อริยสัจ 4 ง. ทางสายกลาง
ง 5. มรรค 8 จ. แขวงเมืองพาราณสี
ฌ 6. ปัญจวคั คีย์ ฉ. ตณั หา
ฐ 7. เอหิภิกขอุ ุปสมั ปทา ช. ความจริงอนั ประเสริฐ
จ 8. ป่ าอิสิปตนมฤคทายวนั ฌ. พราหมณ์ท้งั 5
ฉ 9. สาเหตุแห่งทุกข์ ฎ. โกณฑญั ญะ
ข 10. ปฐมเทศนา ฐ. พระพุทธเจา้ ประทานอุปสมบท
ฑ. สูตรของการหมุนวงลอ้ มแห่งธรรม
ฒ. ข้ึน 15 ค่า เดือน 3
ณ. ข้ึน 15 ค่า เดือน 6
ด. ข้ึน 15 ค่า เดือน 8

กรอบท่ี 11

วนั เข้ำพรรษำ

วนั เขา้ พรรษา เป็ นวนั ท่ีพระสงฆเ์ ร่ิมอยจู่ าพรรษา

ตลอด 3 เดือน ในฤดูฝน ต้งั แต่วนั แรม 1 คำ่ เดือน 8 จนถึง

กลำงเดือน 11 วนั เขา้ พรรษาท่ีพระพทุ ธเจา้ ทรงอนุญาตไว้

มีอยู่ 2 วนั คือ

วนั เข้ำปุริมพรรษำ คือเขา้ พรรษาแรก ต้งั แตว่ นั แรม

1 ค่า เดือน 8 ไปจนถึงวนั เพญ็ กลางเดือน 11

วนั เข้ำปัจฉิมพรรษำ คือวนั เขา้ พรรษาหลงั ต้งั แต่

วนั แรม 1 ค่าเดือน 9 ไปจนถึงวนั เพญ็ เดือน 12 learners.in.th/blog/phatt/175595

เม่ือเขา้ พรรษาแลว้ หากภิกษุมีกิจธุระจาเป็นอนั ชอบดว้ ยพระวนิ ยั พระพุทธเจา้ กท็ รงอนุญาตใหไ้ ปได้

โดยมีขอ้ จากดั วา่ จะตอ้ งกลบั มายงั สถานท่ีจาพรรษาเดิมภายใน 7 วนั ท่ีเรียกวา่ สัตตำหกรณยี ะ ดงั ต่อไปน้ี

1. เม่ือทายกทายกิ า ปรารถนาจะบาเพญ็ กุศล เมื่อมานิมนตก์ ็ใหไ้ ปเพอ่ื รักษาศรัทธาได้

2. ถา้ สงฆ์ ณ ท่ีแห่งใดแห่งหน่ึงเกิดอธิกรณ์ข้ึน กใ็ หไ้ ปเพือ่ ระงบั อธิกรณ์ได้

3. ถา้ บิดา มารดา ญาติ พ่ีนอ้ ง พระอุปัชฌาย์ อาจารย์ เป็นไข้ เม่ือทราบก็ใหไ้ ปได้

4. พระวหิ ารในท่ีแห่งอื่นเกิดชารุดเสียหาย ใหไ้ ปหาส่ิงของเพอื่ มาปฏิสงั ขรณ์พระวิหารน้นั ได้

5. เม่ือถูกสตั วร์ ้ายรบกวน ถูกโจรปลน้ พระวหิ ารถูกไฟไหมห้ รือถูกน้าท่วม ก็ใหไ้ ปจากท่ีน้นั ได้

6. เม่ือชาวบา้ นถูกโจรปลน้ อพยพหนีไป ก็ใหไ้ ปกบั พวกชาวบา้ นไดโ้ ดยใหไ้ ปกบั ชาวบา้ นท่ีมี

ความเลื่อมใสศรัทธาสามารถท่ีจะใหค้ วามอุปถมั ภไ์ ด้

7. เม่ือที่ใดเกิดความขาดแคลน อาหารหรือยารักษาโรค ขาดผอู้ ุปถมั ภบ์ ารุง ไดร้ ับความลาบากก็

อนุญาตใหไ้ ปจากที่น้นั ได้

8. ถา้ หากมีผเู้ อาทรัพยม์ าล่อ ก็อนุญาตใหไ้ ปจากที่น้นั ได้

9. หากภิกษุสงฆห์ รือภิกษุณีสงฆแ์ ตกกนั หรือมีผพู้ ยายามจะใหแ้ ตกกนั ถา้ การไปจากท่ีน้นั

สามารถระงบั การแตกกนั ได้ กอ็ นุญาตใหไ้ ปได้

ในวนั เขา้ พรรษา ถือวา่ เป็นกรณียกิจพเิ ศษสาหรับพระภิกษุสงฆ์ จะมีการประชุมกนั ใน

พระอุโบสถ ไหวพ้ ระสวดมนต์ ขอขมาซ่ึงกนั และกนั เสร็จแลว้ ก็ประกอบพธิ ีเขา้ พรรษา ภิกษุจะอธิษฐานใจ

ตนเองวา่ ตลอดฤดูกาลเขา้ พรรษาน้ีตนเองจะไมไ่ ปไหน ดว้ ยการเปล่งวาจาวา่

อิมสฺมึ อาวาเส อิม เตมาส วสฺส อุเปมิ

หรือวา่ อิมสฺมึ วหิ าเร อิม เตมาส วสฺส อุเปมิ แปลวา่

ขา้ พเจา้ ขออยจู่ าพรรษาตลอด 3 เดือน ในอาวาสน้ี หรือในวหิ ารน้ี (วา่ 3 คร้ัง)

กรอบที่ 12

หลงั จากเสร็จพิธีเขา้ พรรษาแลว้ ก็นาดอกไม้ ธูป
เทียน ไปนมสั การปูชนียวตั ถุ ในอาวาสน้นั ในวนั ต่อมากน็ า
ดอกไมธ้ ูปเทียนไปขอขมาพระอุปัชฌายอ์ าจารยแ์ ละพระ
เถระที่ตนเคารพ นบั ถือ

ในวนั เขา้ พรรษาน้ีตามประวตั ิ ชาวไทยเราได้

ประกอบพธิ ีทางศาสนาเนื่องในวนั เขา้ พรรษา มาต้งั แต่

www.oknation.net/blog/print.php?id=284997 คร้ังกรุงสุโขทยั ซ่ึงมีท้งั พธิ ีหลวง และ พธิ ีรำษฎร์
กิจกรรมท่ีกระทากม็ ีการเตรียมเสนาสนะใหอ้ ยใู่ นสภาพท่ีดี

สาหรับจะไดจ้ าพรรษาอยตู่ ลอด 3 เดือน จดั ทา เทยี นจำนำพรรษำ เพือ่ ใชจ้ ุดบูชาพระบรมธาตุ พระพทุ ธปฏิมา

พระปริยตั ิธรรม ตลอดท้งั เดือน ถวายธูป เทียน ชวาลา น้ามนั ตามไส้ประทีปแก่พระภิกษุสงฆท์ ี่อยจู่ าพรรษา

ในพระอาราม สาหรับเทียนจานาพรรษาจะมีการ แห่เทียน ไปยงั พระอารามท้งั ทางบกและทางน้าตามแต่

หนทางท่ีไปจะอานวยให้ เพอื่ นาเทียนเขา้ ไปต้งั ในพระอุโบสถหรือพระวหิ าร แลว้ ก็จะจุดเทียนเพื่อบูชาพระ

รัตนตรัย

สาหรับการปฏิบตั ิอ่ืน ๆ กจ็ ะมีการถวาย ผ้ำอำบนำ้ ฝน การอธิษฐานตนวา่ จะประพฤติปฏิบตั ิใหอ้ ยใู่ น
กรอบของศีลหา้ ศีลแปด ฟังเทศน์ฟังธรรม ตามระยะเวลาท่ีกาหนดโดยเคร่งครัด ตามกาลงั ศรัทธาและขีด
ความสามารถของตน นบั วา่ วนั เขา้ พรรษาเป็ นโอกาสอนั ดีที่พทุ ธศาสนิกชน จะไดป้ ระพฤติปฏิบตั ิตนในกรอบ
ของพระพทุ ธศาสนาไดเ้ ขม้ ขน้ ยง่ิ ข้ึนไปอีกระดบั หน่ึง

ตามประวตั กิ ลา่ วไวใ้ นสมยั พทุ ธกาล
ภิกษุไดท้ อ่ งเทีย่ วจารกิ ไปยงั ทตี่ า่ ง ๆ แมฤ้ ดฝู น ทาใหไ้ ปเหยยี บขา้ วกลา้ ของ
ชาวบา้ นเสยี หายหรอื เหยยี บย่าสตั วเ์ ล็กสตั วน์ อ้ ยถงึ แก่ความตายพระพทุ ธเจา้
จึงทรงวางระเบยี บใหพ้ ระภิกษุ อยู่ ประจาตลอดเป็นเวลา 3 เดอื นครบั

กรอบที่ 13

วนั ออกพรรษำ

วนั ออกพรรษา ตรงกบั วนั เพญ็ (ข้ึน 15 ค่า) เดือน 11
เป็นวนั ท่ีพระภิกษุสงฆอ์ อกจากจาพรรษา หรือการอยปู่ ระจาท่ี
ตลอดฤดูฝน เป็นระยะเวลา 3 เดือน ต่อจากวนั น้ีไปพระภิกษุ
สงฆก์ ็สามารถจาริกไปในท่ีต่าง ๆ และคา้ งแรมในที่อื่นได้

วนั ออกพรรษาน้ีมีการทาปวำรณำ ในหมูพ่ ระภิกษุ
สงฆค์ ือใหพ้ ระภิกษุสงฆท์ าปวารณาแทนการทาอุโบสถส์ งั ฆ-
กรรม ยอมใหว้ า่ กล่าวตกั เตือนซ่ึงกนั และกนั ต่างรูปต่างกล่าวคา
ปวารณาตามลาดบั อาวุโส

84000.org/tipitaka/picture/f00.html

ในวนั ออกพรรษาตามประวตั ิกล่าววา่ เป็นวนั ที่พระพุทธเจา้ เสด็จลงจากสวรรคช์ ้นั ดาวดึงส์ หลงั จาก
ที่ไดเ้ สด็จไปจาพรรษาและแสดงพระธรรมเทศนาโปรดพระพุทธมารดา การเสด็จลงจากดาวดึงส์คร้ังน้นั ได้
เสด็จลงมา ณ เมืองสังกสั สะ บรรดาพุทธศาสนิกชนจึงพากนั ไปตกั บาตรแด่พระพุทธเจา้ เรียกวา่ ตกั บำตรเทโว
คาเตม็ คือ ตกั บำตรเทโวโรหณะ คาวา่ เทโวโรหณะ แปลวา่ การหยง่ั ลงจากเทวโลก

สาหรับพิธีตกั บาตรเทโวน้นั โดยทว่ั ไปจะทากนั ในบริเวณ
พระอุโบสถ มีการอญั เชิญพระพุทธรูป ซ่ึงประดิษฐานบนบุษบกมี
ลอ้ เลื่อน มีบาตรต้งั อยหู่ นา้ พระพทุ ธรูป แลว้ ใชค้ นลากนาหนา้
พระภิกษุสงฆจ์ ะเดินตามพระพทุ ธรูป บรรดาพุทธศาสนิกชน
จะเรียงรายอยเู่ ป็นแถวสองขา้ งทางที่พระพทุ ธรูปและพระสงฆ์
เคล่ือนผา่ นเพอื่ ตกั บาตรอาหารที่นิยม นามาตกั ในวนั น้ีมี ข้ำวสุก
ข้ำวต้มมดั ใต้และข้ำวต้มลูกโยน

www.thaigoodview.com/.../budda/performance.html ในท่ีบางแห่งมีปูชนียวตั ถุ เช่น พระธาตุเจดีย์ สร้างไว้

บนภูเขา หรือสิ่งก่อสร้างท่ีสูงๆ ก็จะมีการอญั เชิญพระพุทธรูปลงจากภูเขา บรรดาพุทธศาสนิกชนก็มาคอยตกั

บาตร โดยต้งั แถวสองแถวเรียงรายรออยทู่ ่ีเชิงเขา เพ่ือใหด้ ูใกลค้ วามจริงวา่ พระพทุ ธเจา้ เสดจ็ ลงมาจากท่ีสูง

การบาเพญ็ กุศลนอกจากน้ีก็มีการถวาย ผ้ำจำนำพรรษำ และพธิ ีทอดกฐิน ซ่ึงจะกระทากนั หลงั วนั ออกพรรษา

ไปไดอ้ ีกถึง วนั เพญ็ กลางเดือน 12

กรอบท่ี 14

อา่ นกรอบที่ 11,12,13 เรอื่ งวนั เขาพรรษาและ
ออกพรรษาแลว้ ตอบคาถามนะคะ

คำส่ัง นกั เรียนสรุปความสาคญั และการปฏิบตั ิตนของพุทธศาสนิกชนในวนั เขา้ พรรษาและออกพรรษาลงใน

กรอบที่กาหนดให้

1. วนั สำคัญ ประวตั ิความเป็นมา การปฏิบตั ิตนของ

และความสาคญั พทุ ธศาสนิกชน

วนั เขา้ พรรษา ............................................. ...............................................
............................................. ..............................................
............................................. ..............................................
............................................. ..............................................

วนั ออกพรรษา ............................................. ..............................................
............................................. ..............................................
............................................. .............................................
............................................. ............................................

ตกั บาตรเทวโวโรหณะ .............................................. ..............................................
.............................................. ................................................

2. เพรำะเหตุใดจึงมีคำกล่ำวว่ำ เทศกำลเข้ำพรรษำ .........................................................................

คือเทศกำลแห่งกำรทำควำมดี ..........................................

กรอบที่ 15

ตรวจคาตอบคะ่ ทาผดิ
ตอ้ งกลบั ไปอา่ นใหม่อกี ครงั้ นะคะ

1. วนั สำคัญ ประวตั ิความเป็นมา การปฏิบตั ิตนของ
และความสาคญั พทุ ธศาสนิกชน

วนั เขา้ พรรษา - วนั แรม 1 ค่า เดือน 8 - รักษาศีล ฟังธรรม
- พระพุทธเจา้ ทรงวางระเบียบให้ - บวชเพอื่ ศึกษาธรรม
พระสงฆจ์ าพรรษาไมจ่ าริกเหยยี บ - ถวายผา้ อาบน้าฝน
ขา้ วกลา้ ของชาวบา้ น - ถวายเทียนพรรษา

วนั ออกพรรษา - วนั แรม 15 ค่า เดือน 11 - ใหท้ าน
- สิ้นสุดการจาพรรษา 3 เดือน - รักษาศีล
วนั ปวารณา คือพระสงฆย์ อมให้ - ปฏิบตั ิธรรม
วา่ กล่าวตกั เตือนกนั
- ทอดกฐิน

ตกั บาตรเทโวโรหณะ - เป็นพระพทุ ธเจา้ เสด็จจากสวรรค์ - ใหท้ าน

ช้นั ดาวดึงส์หลงั จากเสด็จจาพรรษา - รักษาศีล

และโปรดพทุ ธมารดา - ปฏิบตั ิธรรม

- แรม 1 ค่าเดือน 11

พทุ ธศาสนิกชนมกั ถือโอกาสเอาเทศกาลเขา้ พรรษา

2. เพรำะเหตุใดจึงมีคำกล่ำวว่ำ เทศกำลเข้ำพรรษำ เป็นจุดเริ่มตน้ ในการปฏิบตั ิตนเพ่ือ

คือเทศกำลแห่งกำรทำควำมดี การลด ละ เลิกอบายมุข

กรอบท่ี 16

วนั มำฆบูชำ

www.rd1677.com/branch.php?id=51673 วนั มาฆบูชาเป็ นวนั ท่ีพระอรหนั ตสมั มาสัมพทุ ธเจา้
ทรงประทานพระโอวาทสาคญั อนั ถือไดว้ า่ เป็ นหวั ใจของ
คาสอนในพระพทุ ธศาสนา คือ โอวำทปำฏิโมกข์ ในวนั เพญ็
(ข้ึน 15 ค่า) เดือนสาม ดวงจนั ทร์โคจรมาเสวยมาฆฤกษ์ แต่
ถา้ ปี ใดมี อธิกมำส คือ เดือนแปดสองแปด วนั มาฆบูชาก็จะ
เลื่อนไปเป็ นวนั เพญ็ กลางเดือนส่ี เหตุการณ์ดงั กล่าวน้ีเกิด
ข้ึนท่ี พระเวฬุวนั เมืองราชคฤห์ แควน้ มคธ ในปี แรกของ
ตรัสรู้ของพระพุทธองค์ คือ หลงั จากตรัสรู้แลว้ ได้ 9 เดือน

ความประจวบกนั พอดีของเหตุการณ์ในวนั น้ีซ่ึงนบั วา่ เป็นเร่ืองท่ีอศั จรรย์ มีสี่ประการคือ
ประกำรแรก เป็นการมาชุมนุมกนั ของพระสงฆส์ าวก จานวน 1,250 รูป เพือ่ เฝ้าพระบรม

ศาสดา โดยมิไดน้ ดั หมาย
ประกำรทส่ี อง พระสงฆส์ าวกดงั กล่าวลว้ นแต่เป็นพระอรหนั ตท์ ้งั สิ้น
ประกำรทส่ี ำม พระสงฆส์ าวกดงั กล่าวลว้ นแต่ไดร้ ับการอุปสมบทจากพระพทุ ธเจา้ ดว้ ยวธิ ี

เอหิภิกขอุ ุปสัมปทา

ประกำรทสี่ ่ี วนั น้นั ดวงจนั ทร์เพญ็ เสวยมาฆฤกษเ์ ตม็ บริบูรณ์
ความพร้อมกนั ขององคส์ ี่ประการจึงเรียกวา่ จำตุรงคสันนิบำต โอวาทปาฏิโมกข์ ท่ีพระพทุ ธเจา้ ทรง
แสดงเป็นการประมวลคาสอนหลกั ของพระพุทธศาสนา เพอื่ ใหพ้ ระสงฆส์ าวกนาไปประพฤติปฏิบตั ิ และนา
ไปสัง่ สอนผอู้ ่ืนในแนวทางเดียวกนั คือทรงเทศน์โอวาทปาติโมกขใ์ นที่ ประชุมสงฆซ์ ่ึงเป็นมหาสังฆนิบาต คือ

1. ขนั ติ คือความอดกล้นั เป็นตบะสูง พระพุทธะท้งั หลายกล่าววา่ นิพพานเป็นธรรมสูงสุด
คนทาร้ายคนอ่ืนไม่ใช่บรรพชิต คนเบียดเบียนคนอื่นไม่ใช่สมณะ

2. การไม่ทาชว่ั ท้งั ปวง การทาแตค่ วามดี การทาใจให้บริสุทธ์ิ น้ีคือคาสอนของพระพุทธท้งั หลาย
3. การไม่วา่ ร้าย การไมท่ าร้าย การสารวมในปาฏิโมกข์ การรู้จกั ประมาณในอาหาร การอยใู่ น
ที่สงดั การบาเพญ็ สมาธิ น่ีเป็ นคาสอนของพระพทุ ธเขา้ ท้งั หลาย
พิธีมาฆบูชาน้ีมีข้ึนคร้ังแรกสมยั รัชกาลท่ี 4 ในวนั น้ีพุทธศาสนิกชนก็จะไปประกอบศาสนกิจ เพื่อนอ้ ม
ระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย เช่นเดียวกบั ท่ี ประพฤติปฏิบตั ิในวนั วสิ าขบูชา และวนั อาสาฬหบูชา คือ นาดอกไม้
ธูป เทียน ไปนมสั การปูชนียวตั ถุที่สาคญั อนั ไดแ้ ก่ พระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฏิมาเป็นตน้ และฟังพระ
ธรรมเทศนาการแสดงธรรมในวนั น้ี จะแสดงธรรมในเรื่องพระโอวำทปำฏิโมกข์

กรอบที่ 17

กำรไม่ทำควำมช่ัวท้งั ปวง คนเราทาชวั่ ได้ 3 ทาง คือ ทางกาย วาจา และทางใจ ซ่ึงถือเป็นการกระทา
ท่ีผดิ ท้งั ทางกฎหมาย ศีลธรรมและขนบประเพณี ข้ึนอยกู่ บั วา่ จะประพฤติชวั่ แบบใด เพราะการทาชว่ั บางอยา่ ง
แมไ้ มผ่ ดิ กฎหมาย แต่ผดิ ศีลธรรมหรือขนบประเพณีไดก้ ารไม่ทาความชวั่ ท้งั ปวงแยกออกไดด้ งั น้ี

1. การไมท่ าชว่ั ทางกาย ไดแ้ ก่
1.1 ไมท่ าร้ายหรือเบียดเบียนผอู้ ื่น ไม่นาสตั วม์ าทรมานกกั ขงั
1.2 ไมล่ กั ขโมย ไมถ่ ือเอาทรัพยข์ องผอู้ ื่น
1.3 ไมป่ ระพฤติผดิ ในกาม รวมไปถึงการไมท่ าลายวตั ถุอนั เป็นที่รักของผอู้ ื่น

2. การไม่ทาความชว่ั ทางวาจา ไดแ้ ก่
2.1 ไม่พดู เทจ็ ไมพ่ ดู หลอกลวง
2.2 ไมพ่ ูดส่อเสียด ไม่พูดยว่ั ยใุ หค้ นแตกความสามคั คี
2.3 ไมพ่ ดู คาหยาบ
2.4 ไม่พดู เพอ้ เจอ้ เหลวไหลอนั หาสารประโยชน์ไมไ่ ด้

3. การไมท่ าชวั่ ทางใจไดแ้ ก่
3.1 ไม่คิดโชค อยากไดข้ องผูอ้ ่ืนโดยมิชอบ
3.2 ไม่คิดพยาบาท ปองร้ายหรือคิดแกแ้ คน้
3.3 ไมเ่ ห็นผดิ เป็นชอบ ไม่หลงงมงายกบั ความคิดท่ีผดิ ๆ

กำรทำควำมดีให้ถงึ พร้อม การไม่ทาชว่ั ดงั ท่ีกล่าวมา ถือไดว้ า่ เป็นการทาความดีถึงระดบั หน่ึงแลว้ แต่
จะใหด้ ีจริงไม่เพียงแต่ละเวน้ ความชว่ั หากแต่ตอ้ งประกอบคุณงามความดีดว้ ยการทาความดีก็ทาได้ 3 ทางคือ
ทางกาย ทางวาจา และทางใจ

1. การทาความดีทางกาย ไดแ้ ก่
1.1 มีเมตตากรุณาช่วยเหลือผูอ้ ่ืน
1.2 เคารพกรรมสิทธ์ิในทรัพยส์ ินของผอู้ ื่น
1.3 มีความสารวมในกาม ยนิ ดีเฉพาะคู่ครองของคน

2. การทาความดีทางวาจา ไดแ้ ก่
2.1 พูดแตค่ วามจริง
2.2 พดู แตค่ าที่ส่งเสริมความสามคั คี ช่วยใหค้ นท่ีแต่กร้าวกนั คืนดีกนั
2.3 พดู แตค่ าสุภาพอ่อนหวาน ไม่พดู คาหยาบ
2.4 พูดแต่คาท่ีมีสาระ มีประโยชน์ พูดใหถ้ ูกกาลเทศะ

กรอบที่ 18

3. การทาความดีทางใจ ไดแ้ ก่
3.1 พอใจแต่ของท่ีไดม้ าโดยชอบ ไม่คิดโลภในทางทุจริต
3.2 แผเ่ มตตาใหส้ ัตวโ์ ลกท้งั หลายมีความสุข
3.3 มีแตค่ วามเห็นชอบ

กำรทำใจให้บริสุทธ์ิ เมื่อเราละเวน้ ไม่ทาความชว่ั และพยายามทาความดีใหถ้ ึงพร้อมแลว้ เราก็ควรทาใจ
ใหบ้ ริสุทธ์ิดว้ ย โดยการหมนั่ ฝึกฝนตนเองใหม้ ีกศุ ลมูลหรือรากเหงา้ แห่งความดีข้ึนในจิตใจอีก 3 ประการไดแ้ ก่

1. อโลภะคือ ความไมโ่ ลภ หมน่ั ฝึกอบรมจิตใจใหร้ ะงบั ตณั หาหรือความอยากได้ คนที่ไม่
อยากไดข้ องของผอู้ ่ืนยอ่ มไม่ทาความชว่ั โดยการลกั ขโมยหรอฉ้อโกง

2. อโทสะ คือความไม่โกรธ ไมป่ ระทุษร้าย พยายามฝึกจิตใจของตนใหเ้ ป็ นคนมีเมตตา
ปรารถนาจะใหผ้ อู้ ่ืนอยเู่ ป็นสุข

3. อโมหะ คือความไมห่ ลง รู้จกั เหตุ รู้จกั ผล รู้จกั บาปบุญคุณโทษ ประโยชน์ มิใช่ประโยชน์

โอวาทปาฏิโมกขก์ ็คอื ขอ้ หา้ มและ
ขอ้ ปฏิบตั ใิ นเบญจศลี และ

เบญจธรรมนน่ั เอง

ในกรอบตอ่ ไป
ทาแบบฝึกหดั ครบั

กรอบท่ี 19

คำส่ัง นักเรียนสรุปเรื่องเกยี่ วกบั โอวำทปำฏิโมกข์ ลงในผังทก่ี ำหนดให้

โอวำทปำฏิโมกข์

การไม่ทาความชวั่ ท้งั ปวง การทาความดีใหถ้ ึงพร้อม การทาจิตใจใหบ้ ริสุทธ์ิ

การไมท่ าชว่ั ทางกาย การทาความดีทางกาย _______________
_______________
______________ ______________ _______________
______________ ______________ _______________
______________ ______________ _______________

การไมท่ าชวั่ ทางวาจา การทาความดีทางวาจา

______________ ______________
______________ ______________
______________ ______________
______________ ______________

การไมท่ าชว่ั ทางใจ การทาความดีทางใจ

______________ ______________
______________ ______________
______________ ______________

ตรวจคาตอบคะ่

กรอบท่ี 20

ถา้ ไม่ถกู ใหก้ ลบั ไปอา่ น
ทบทวนใหม่อกี ครงั้ นะครบั

โอวำทปำฏิโมกข์

การไมท่ าความชว่ั ท้งั ปวง การทาความดีใหถ้ ึงพร้อม การทาจิตใจใหบ้ ริสุทธ์ิ

การไม่ทาชว่ั ทางกาย การทาความดีทางกาย ไม่มวั เมาในกามคุณ
ไมอ่ าฆาตพยาบาท
ทาลายชีวติ เวน้ จากการทาลายชีวติ ไม่ทอ้ แท้ ซึม ง่วง
ลกั ขโมย เวน้ จากการลกั ทรัพย์ ไม่ฟุ้งซ่าน ราคาญใจ
ประพฤติผดิ ในกาม เวน้ จาการประพฤติผดิ ในกาม ไมล่ งั เลสงสัย

การไม่ทาชวั่ ทางวาจา การทาความดีทางวาจา

พดู เทจ็ เวน้ จากการพูดเทจ็
พูดคาหยาบ เวน้ จากการพูดคาหยาบ
พดู คาหยาบ เวน้ จากการพูดคาหยาบ
พดู เพอ้ เจอ้ เวน้ จากการพูดเพอ้ เจอ้

การไมท่ าชว่ั ทางใจ การทาความดีทางใจ

โลภ ไมอ่ ยากไดข้ องผอู้ ื่น
โกรธ ไม่พยาบาทปองร้าย
หลง มีความเห็นตามทานองคลองธรรม

กรอบที่ 21

วนั อฏั ฐมบี ูชำ

วนั อฏั ฐมีบูชาตรงกบั วนั แรม 8 ค่า เดือน 6 หรือ
เดือน 7 นบั ถดั จากวนั วสิ าขบูชาไป 7 วนั เป็นวนั คลา้ ยวนั
ถวายพระเพลิงพระพทุ ธสรีระของพระพุทธเจา้ ที่เมือง
กุสินารา จึงถือเป็ นวนั สาคญั ท่ีระลึกถึงพระพทุ ธองคอ์ ีก
วนั หน่ึง

84000.org/tipitaka/picture/f00.html

หลงั จากถวายพระเพลงิ พทุ ธสรรี ะแลว้ มกี ารแบง่ พระบรมสารีรกิ ธาตุ
โดยโทณพราหมณ์เป็นผูแ้ บง่ พระบรมสารรี ิกธาตอุ อกเป็น 8 ส่วน

เพอื่ ใหก้ บั กษัตริยแ์ ตล่ ะเมืองดงั นคี้ ะ่

พระนามกษัตรยิ ท์ ไี่ ดร้ บั คอื กษัตรยิ ม์ คธ
กษัตรยิ ล์ จิ ฉวเี วสาลี กษัตริยก์ บลิ พสั ด์ุ กษตั รยิ อ์ ลั ลกปั ปะ
กษัตริยม์ ลั ะกสุ นิ ารา กษัตริยม์ ลั ละปาวา กษตั ริยร์ ามคาม

กษตั รยิ โ์ มรยิกะษปตัิปรผิยลเ์ วิวนั ฎไฐดทพ้ รปี ะะองั คาร(เถา้ ถา่ น) สว่ นโทณ

พราหมณไ์ ดท้ ะนานทองคาทตี่ วงพระบรมสารรี กิ ธาตุ

ทกุ ทา่ นทไี่ ดไ้ ปกน็ าไปสรา้ งสถปู บรรจุและสกั การบูชา
ลกั ษณะของ พระบรมสารีริกธาตสุ งั เกตไดค้ ือ
พระธาตุอย่างใหญ่มลี กั ษณะคลา้ ยเมลด็ ถ่วั เขยี ว สีทอง
พระธาตุอย่างกลาง ลกั ษณะคลา้ ยเมลด็ ขา้ วสารหกั สีแก้ว
มุกดา พระธาตอุ ย่างเลก็ ลกั ษณะคลา้ ยเมลด็ พนั ธ์ุผกั กาด
สีดอกมะลิ

กรอบที่ 22

วนั ธรรมสวนะ

วนั พระ หรือ วนั ธรรมสวนะ หมายถึง วนั ประชุม

ถือศีลฟังธรรมในพุทธศาสนา (ธรรมสวนะ หมายถึง การฟัง

ธรรม) กาหนดเดือนทางจนั ทรคติละ 4 วนั ไดแ้ ก่

วนั ข้ึน 8 ค่า

วนั ข้ึน 15 ค่า (วนั เพญ็ )

วนั แรม 8 ค่า

วนั แรม 15 ค่า (หากเดือนใดเป็นเดือน

ขาด ถือเอาวนั แรม 14 ค่า)

ในวนั พระ พทุ ธศาสนิกชนถือเป็นวนั สาคญั ควร

ecurriculum.mv.ac.th/.../day/pic/pra1.gif ไปวดั เพือ่ ทาบุญ ถวายภตั ตาหารแด่พระสงฆ์ และฟังธรรม

สาหรับผทู้ ่ีเคร่งครัดในศาสนาอาจถือศีลแปดในวนั พระดว้ ย นอกจากน้ีชาวพทุ ธยงั ถือวา่ วนั พระไม่ควรทาบาป

ใด ๆ การทาบาปหรือไม่ถือศีลหา้ ในวนั พระถือวา่ เป็นบาปยง่ิ กวา่ ในวนั อ่ืน ส่วน วนั โกน เป็นภาษาพดู

หมายถึง วนั ก่อนวนั พระ 1 วนั

ประวตั คิ วำมเป็ นมำ

ในสมยั พทุ ธกาล พระเจ้ำพมิ พสิ ำร ไดเ้ ขา้ เฝ้าพระสัมมา
สมั พทุ ธเจา้ และกราบทูลวา่ นกั บวชศาสนาอื่นมีวนั ประชุมสนทนา
เกี่ยวกบั หลกั ธรรมคาส่ังสอนในศาสนาของเขา แต่วา่ ศาสนาพทุ ธยงั ไม่มี
พระพทุ ธองคจ์ ึงทรงอนุญาตใหภ้ ิกษุสงฆป์ ระชุมสนทนาและแสดงธรรม
เทศนาแก่ประชาชน ในวนั 8 ค่า 14 ค่า และ 15 ค่า

พทุ ธศาสนิกชนจึงถือเอาวนั ดงั กล่าวเป็น วนั ธรรมสวนะ
(สาหรับวนั ธรรมสวนะน้ี เมืองไทยมีมาต้งั แต่สมยั กรุงสุโขทยั )

img224.imageshack.us/img224/5140/0002919hd5.jpg

กรอบที่ 23

ตอบคาถาม เกี่ยวกบั วนั อฏั ฐมบี ูชา
และ วนั ธรรมสวนะแลว้ คะ่

คำสั่ง นักเรียนเขียนเคร่ืองหมำย  หน้ำข้อควำมที่ถูกต้อง และ × หน้ำข้อควำมทผ่ี ดิ
...............1. วนั อฎั ฐมีบูชาตรงกบั วนั แรม 8 ค่าเดือน 6
............. ..2. พระพทุ ธเจา้ ปรินิพพานท่ี เมืองกสุ ินารา
................3. ผทู้ ี่แบ่งพระบรมสารีริกธาตุคือพราหมณ์โกณฑญั ญะ
................4. พระบรมสารีริกธาตุถูกแบง่ ออกเป็น 7 ส่วน
................5. วนั ธรรมสวนะ หมายถึงการฟังธรรม
................6. ใน หน่ึงเดือนจะมีวนั พระ 4 วนั
................7. วนั พระเร่ิมมีมาต้งั แต่สมยั อยธุ ยา
................8. พระเจา้ ปเสนทิโกศล เป็นผกู้ ราบทูลพระพทุ ธเจา้ เก่ียวกบั วนั ประชุมของนกั บวชของศาสนาอ่ืน

ซ่ึงกระทาในวนั 8 ค่า 14 ค่าหรือ 15 ค่า
................9. เดือนขาดหมายถึงเดือนน้นั ไมม่ ีวนั แรม 15 ค่า
..............10. วนั พระหรือวนั ธรรมสวนะพุทธศาสนิกชนจะทาบุญตกั บาตรถือศีลฟังธรรม

กรอบท่ี 24

เฉลยคาตอบ เกีย่ วกบั วนั อฏั ฐมบี ูชา
และวนั ธรรมสวนะ

 1. วนั อฎั ฐมีบูชาตรงกบั วนั แรม 8 ค่าเดือน 6
 2. พระพุทธเจา้ ปรินิพพานท่ี เมืองกสุ ินารา
× 3. ผทู้ ่ีแบ่งพระบรมสารีริกธาตุคือพราหมณ์โกณฑญั ญะ
× 4. พระบรมสารีริกธาตุถูกแบง่ ออกเป็น 7 ส่วน
 5. วนั ธรรมสวนะ หมายถึงการฟังธรรม
 6. ในหน่ึงเดือนจะมีวนั พระ 4 วนั
× 7. วนั พระเร่ิมมีมาต้งั แตส่ มยั อยธุ ยา
× 8. พระเจา้ ปเสนทิโกศล เป็นผกู้ ราบทูลพระพทุ ธเจา้ เก่ียวกบั วนั ประชุมของนกั บวช

ของศาสนาอ่ืนซ่ึงกระทาในวนั 8 ค่า 14 ค่าหรือ 15 ค่า
 9. เดือนขาดหมายถึงเดือนน้นั ไม่มีวนั แรม 15 ค่า
 10. วนั พระหรือวนั ธรรมสวนะพทุ ธศาสนิกชนจะทาบุญตกั บาตรถือศีลฟังธรรม

กรอบท่ี 25

สรุปวนั สำคญั ทำงพระพทุ ธศำสนำ

วนั สำคัญที่เกย่ี วกบั พระพุทธเจ้ำ
ประสูติ วนั เพญ็ เดือน 6 ณ ลุมพินีวนั ระหวา่ งกรุงกบิลพสั ดุ-์ กรุงเทวทหะ
ตรัสรู้ วนั เพญ็ เดือน 6 ณ อุรุเวลาเสนานิคม แควน้ มคธ
ปฐมเทศนา วนั เพญ็ เดือน 8 ณ ป่ าอิสิปตนมฤคทายวนั กรุงพาราณสี
ปรินิพพาน วนั เพญ็ เดือน 6 ณ สาลวโนทยาน แควน้ มลั ละ กรุงกสุ ินารา

เสาหนิ พระเจา้ อโศกมหาราชปักไว ้ วหิ ารตรัสรู ้ ทย่ี ังหลงเหลอื อยูส่ มบรู ณท์ ส่ี ดุ ปัจจุบนั
เพอื่ ใหอ้ นุชนรุน่ หลงั ทราบวา่ ตรงจดุ นี้ สถานทตี่ รัสรนู ้ เี้ รยี กวา่ ตาบลพทุ ธคยา ขนึ้ อยกู่ บั
เป็ นทท่ี พี่ ระบรมศาสดาออกจากครรภ์ จงั หวดั คยา (หา่ งจากจังหวดั 12 กโิ ลเมตร)รัฐพหิ าร
ของพระมารดา (ปัจจบุ นั อยใู่ นเขต มเี มอื งหลวงชอ่ื ปัฎนะ หรอื ปัฎนา (หรอื ชอื่ เดมิ วา่
ประเทศเนปาล) ปาฎลบี ตุ ร)

สถานทพ่ี ระศาสดาประกาศพระพทุ ธ สถปู และวหิ ารปรนิ พิ พานทเี่ มอื งกสุ นิ ารา
ศาสนาเป็ นครัง้ แรก ปัจจบุ นั เรยี ก ปัจจบุ นั มสี ถปู และวหิ ารเป็ นสญั ลกั ษณ์เป็ น
สารนาถและเป็ นสถานทที่ พี่ ระสมั มา อทุ ยานทไี่ ดร้ ับการรักษาจากทางการ
สมั พทุ ธเจา้ ปรารภใหพ้ ระอรหันต์ 60 รปู
อนิ เดยี เป็ นอยา่ งดี มตี น้ สาละและไมอ้ นื่
ออกไปเผยแผพ่ ระศาสนา ปลกู อยทู่ วั่ ไป ใหค้ วามร่มรน่ื พอสมควร

แบบทดสอบหลังเรียน วชิ ำ พระพุทธศำสนำ

เรื่อง วนั สำคัญทำงพระพทุ ธศำสนำ ระดบั ช้ันมัธยมศึกษำปี ที่ 1

...............................................................................................................................................................................

คำสั่ง ให้นักเรียนเลือกคำตอบทถ่ี ูกต้องทส่ี ุดเพยี งข้อเดยี ว

1. เพราะเหตุใดเราจึงตอ้ งศึกษาวนั สาคญั ทางพระพทุ ธ 5. พระธรรมเทศนาท่ีพระสงฆแ์ สดงในวนั

ศาสนา วสิ าขบูชาคือเร่ืองใด

ก. เพ่ือเตรียมตวั หยดุ พกั ผอ่ น ก. อริยสัจ 4

ข. เพื่อจะไดห้ ยดุ ทาบาปในวนั น้นั ข. พรหมวหิ าร

ค. เพ่ือจะไดป้ ระกอบศาสนพธิ ีไดถ้ ูกตอ้ ง ค. โอวาทปาติโมกข์

ง. เพ่อื จะไดล้ ะเวน้ การไปเยยี่ มพระสงฆ์ ง. ธมั มจกั กปั ปวตั ตนสูตร

2. ในวนั สาคญั ทางพระพทุ ธศาสนา นกั เรียนควรปฏิบตั ิ 6. หลงั จากพิธีวนั วสิ าขบูชาซบเซาไประยะหน่ึง

ตนอยา่ งไรจึงจะเหมาะสม พระมหากษตั ริยพ์ ระองคใ์ ดทรงฟ้ื นฟูข้ึนใหม่

ก. ทาบุญตกั บาตรฟังธรรม ก. รัชกาลท่ี 1

ข. ชวนเพ่อื นไปทศั นศึกษา ข. รัชกาลที่ 2
ค. ไปเยย่ี มญาติที่ต่างจงั หวดั ค. รัชกาลที่ 3
ง. ช่วยนกั การทาความสะอาดหอ้ ง ง. รัชกาลที่ 4
3. วนั วสิ าขบูชามีความสาคญั อยา่ งไร 7. เหตุใดจึงจดั วา่ วนั อาสาฬหบูชาถือเป็นวนั สาคญั

ก. เป็นวนั ท่ีพระจนั ทร์เตม็ ดวง ทางพระพทุ ธศาสนา

ข. เป็นวนั ที่เจา้ ชายสิทธตั ถะเสด็จออกผนวช ก. เป็นวนั เริ่มแรกแห่งพระพทุ ธศาสนา

ค. เป็นวนั ที่พระพุทธเจา้ ทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ ข. เป็นวนั ท่ีมีพระรัตนตรัยครบบริบูรณ์

ง. เป็นวนั คลา้ ยวนั ประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ค. เป็นวนั ท่ีมีเหตุการณ์เก่ียวกบั พระพทุ ธเจา้

ของพระพทุ ธเจา้ โดยเฉพาะ

4. การปฏิบตั ิตนเช่นใดในวนั วสิ าขบูชา ท่ีถือเป็นการ ง. เป็นวนั แรกที่พระพุทธเจา้ ทรงแสดงพระ

ระลึกถึงพระพุทธคุณไดด้ ีท่ีสุด โอวาทแก่พระภิกษุ

ก. ละความชวั่ ทาความดี 8. วนั อาสาฬหบูชาโดยปกติแลว้ จะตรงกบั วนั ใด

ข. สรงน้าพระพุทธรูป ก. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 6
ค. ไม่ฆ่าสตั วต์ ดั ชีวติ ข. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 8
ค. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 11
ง. ประกอบศาสนกิจ ง. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 12

9. ธรรมขอ้ ใดไม่มีความสัมพนั ธ์กบั พระธมั มจกั ร- 14. ในช่วงเขา้ พรรษามีวตั รปฏิบตั ิใดดงั ต่อไปนีีี ้

กปั ปวตั ตนสูตร พระสงฆก์ ระทามิได้

ก. ขอ้ ปฏิบตั ิสุดโต่งท่ีผอู้ อกบวชควรงดเวน้ ก. พฒั นาบริเวณวดั

ข. ขนั ธ์ 5 เป็นส่ิงท่ีไมค่ งทนถาวร ปราศจากตวั ตน ข. คา้ งคืนนอกอาวาส

ท่ีแทจ้ ริง ค. ไปเยยี่ มพระรูปอ่ืน

ค. แนวทางแกป้ ัญหาใหต้ รงเป้าคือแกท้ ่ีตน้ เหตุ ง. แสดงธรรมเทศนา

ง. อริยสัจ 4 ความจริงที่ทาใหผ้ รู้ ู้และเขา้ ใจอยา่ ง 15. ขอ้ ใดต่อไปน้ีมใิ ช่ขอ้ ความในโอวาทปาฏิโมกข์

แทจ้ ริงเป็นอริยะได้ ก. การไมท่ าบาปท้งั ปวง

10. วนั น้ีแรม 1 ค่าเดือน 8 คุณแม่ลุกข้ึนเตรียมอาหาร ข. การไมล่ ุ่มหลงในอบายมุข

และเตรียมผา้ อาบน้าฝนไปถวายพระวนั น้ีเป็นวนั อะไร ค. การทาความดีใหเ้ พียบพร้อม

ก. วนั วสิ าขบูชา ง. การทาจิตของตนใหส้ ะอาดผอ่ งแผว้

ข. วนั อาสาฬหบูชา 16. เหตุการณ์สาคญั ท่ีเน่ืองกบั วนั มาฆบูชาคือเหตุ

ค. วนั เขา้ พรรษา การณ์ในขอ้ ใด

ง. วนั มาฆบูชา ก. พระพทุ ธเจา้ ทรงแสดงปฐมเทศนา

11. ขอ้ ใดเป็นหลกั เกณฑท์ ่ีพระภิกษุสงฆต์ อ้ งปฏิบตั ิ ข. พระพทุ ธเจา้ ทรงไดอ้ คั รสาวก

ในช่วงเขา้ พรรษา ค. พระพุทธเจา้ ทรงแสดงธรรมโปรดพระพทุ ธ

ก. สวดปาติโมกขท์ ุกคร้ังหลงั จากทาวตั ร มารดา

ข. งดจาริกจากวดั แลว้ ศึกษาปฏิบตั ิธรรม ง. พระพทุ ธเจา้ ทรงปลงอายสุ ังขาร ณ ปาวาลเจดีย์

ค. ออกเยยี่ มเยยี นชาวบา้ นท่ีอยใู่ กลเ้ คียง 17. ประเพณีวนั มาฆบูชาในประเทศไทยเร่ิมข้ึนเม่ือใด

ง. เดินทางไปเยย่ี มพระภิกษุในถ่ินทุรกนั ดาร ก. สมยั พระมหาธรรมราชาลิไทย

12. วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 11 นอกจากจะเรียกวา่ วนั ข. สมยั รัชกาลท่ี 2

ออกพรรษาแลว้ ยงั เรียกอีกอยา่ งวา่ วนั อะไร ค. สมยั รัชกาลที่ 3

ก. วนั พระเสดจ็ ง. สมยั รัชกาลที่ 4

ข. วนั มหาปวารณา 18. ขอ้ ใดไมจ่ ดั เป็นองคป์ ระกอบของจาตุรงคสนั -

ค. วนั พระเจา้ เปิ ดโลก นิบาต

ง. วนั อุโบสถสงั ฆกรรม ก. วนั ประชุมน้นั ตรงกบั วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 3

13. ประเพณีที่กระทาหลงั ออกพรรษา 1 เดือนคืออะไร ข. พระอรหนั ต์ 1,250 รูปลว้ นเป็ นเอหิภิกขทุ ้งั สิ้น

ก. การทอดกฐิน ค. พระอรหนั ตเ์ หล่าน้นั มาประชุมกนั โดยมิได้

ข. การทอดผา้ ป่ า นดั หมาย

ค. การลอยกระทง ง. พระพุทธองคท์ รงแสดงโอวาทปาติโมกข์

ง. การตกั บาตรดอกไม้ แก่พระอรหนั ตเ์ หล่าน้นั

19. เม่ือถึงวนั สาคญั ทางพระพุทธศาสนา พทุ ธ- 20. วนั อฏั ฐมีบูชาเป็ นวนั ถวายพระสรีระของ
ศาสนิกชนควรปฏิบตั ิตนอยา่ งไร.ในตอนค่า พระพุทธเจา้ ตรงกบั วนั ในขอ้ ใด

ก. จดั งานเฉลิมฉลอง ก. ข้ึน 15 ค่า เดือน 6
ข. ชวนกนั ไปชมมหรสพ ข. แรม 8 ค่า เดือน 6
ค. ช่วยกนั พฒั นาบริเวณวดั ค. ข้ึน 15 ค่า เดือน 8
ง. ไปร่วมเวยี นเทียนท่ีวดั ง. แรม 8 ค่า เดือน 8

http://www.design.in.th/children/

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

เร่ือง วนั สำคัญทำงพระพทุ ธศำสนำ
1. ค 11. ข
2. ก 12. ข
3. ง 13. ก
4. ก 14. ข
5. ก 15. ข
6. ข 16. ง
7. ข 17. ง
8. ข 18. ก
9 ข 19. ง
10. ค 20. ข

http://www.design.in.th/children/