คำที่ยืมมาจาภาษาเขมร

ใบความร้ทู ี่ ๕
เรอ่ื ง คาทยี่ ืมมาจากภาษาเขมร

คำท่ียืมมำจำกภำษำเขมรในภำษำไทยมีลักษณะเฉพำะ แตกต่ำงจำกคำที่ยืมมำจำกภำษำอ่ืน ๆ
ในภำษำไทย เพรำะสว่ นใหญ่เป็นคำภำษำเขมรโบรำณ ซ่งึ มใี ช้อยู่ในลุ่มแม่นำเจ้ำพระยำตังแตร่ ำวพุทธศตวรรษ
ที่ ๑๕ หรือก่อนหน้ำนันและอำจมีภำษำเขมรท่ียืมมำใช้ในภำษำไทยรำวพุทธศตวรรษท่ี ๑๙-๒๔ บ้ำง
แต่ไม่มำกนัก เพรำะอักขรวิธีของคำที่ยืมมำจำกภำษำเขมรในภำษำไทยส่วนมำกสอดคล้องกับอักขรวิธีภำษำ
เขมรโบรำณในศิลำจำรึกเขมรโบรำณสมัยพระนครและสมัยหลังพระนครมำกกว่ำอักขรวิธีของภำษำเขมร
ปจั จบุ นั

จำรกึ สมยั สโุ ขทัยและอยธุ ยำปรำกฏคำทีย่ มื มำจำกภำษำเขมรโบรำณ
เป็นจำนวนมำก แสดงให้เห็นถงึ ควำมสัมพันธข์ องภำษำเขมรในสมัยสโุ ขทัย
ทังยงั พบแผ่นลำนเงนิ ลำนทอง ในกรพุ ระปรำงค์วัดมหำธำตุกรงุ ศรีอยธุ ยำ
ท่ีจำรึกดว้ ยอักษรขอม ภำษำเขมรโบรำณ รวมทงั วรรณคดีสมัยอยุธยำตอนต้น
เช่น มหำชำติคำหลวง สมุทรโฆษคำฉนั ทแ์ ละอนริ ุทธคำฉนั ท์ เปน็ ต้น มีคำที่ยืมมำจำกภำษำเขมรปะปนอยู่มำก
แสดงวำ่ คำท่ียืมมำจำกภำษำเขมรน่ำจะมอี ิทธพิ ลต่อภำษำไทยสมัย กรุงศรีอยุธยำตอนต้นและมกี ำรใช้สืบทอด
มำถึงปัจจุบนั

ลักษณะของคาทีย่ ืมมาจากภาษาเขมร
๑. ภำษำเขมรเปน็ คำโดด คำยมื ท่ีมำจำกภำษำเขมรในภำษำไทยจึงมีลักษณะเป็นคำโดด เชน่ ขลำด เดิน
เกิด เรียบ เพลิง
๒. คำภำษำเขมรมักใช้พยญั ชนะ จ ร ล ญ เปน็ ตวั สะกด

ตัวอยา่ ง
จ สะกด เช่น เผดจ็ เสด็จ สมเด็จ กำจ อำจ อำนำจ สำเร็จ สำรวจ ฉกำจ ตำรวจ
ร สะกด เช่น ควร จำร บังอร ขจร จร
ล สะกด เช่น ดล ถกล บันดำล ทลู กงั วล ถวิล
ญ สะกด เชน่ เพ็ญ เจริญ จำเจริญ เชิญ อัญเชิญ ชำญ ชำนำญ ลำญ ผลำญ

๓. คำยืมภำษำเขมรจะมีพยัญชนะต้น ๒ ตัวเรียงกันในลักษณะของคำควบกลำ เมื่อออกเสียงไทยอ่ำน
พยัญชนะสองตัว เรียงกันโดยมีสระอะที่พยำงค์แรก ทำให้คำเดิมพยำงค์เดียวกลำยเป็น สองพยำงค์ แต่จะไม่
ปรำกฏรปู สระใหเ้ หน็ ในกำรเขยี น และบำงคำไทยอ่ำนออกเสียงแบบอักษรนำ

ตัวอย่าง
อ่ำนออกเสียงแบบอักษรนำ เช่น โตนด จมูก ไถง (ตะวัน) โขนง ขจี ไผท ขนอง (หลัง) เขนย

โขมด ขยำ ฉนำ (ปี) เฉพำะ ผกำ สดบั ขนนุ ถนน (อำ่ นออกเสยี งเรียงพยำงค์ เช่น ไพร (ปำ่ ) ขลำด ผลู (ทำง)

๔. คำที่มำจำกภำษำเขมร แล้วนำมำใช้ในภำษำไทยจะเป็นคำ ๒ พยำงค์ พยำงค์ต้นจะขึนต้นด้วย

“บัง บนั บำ บรร ประ” เชน่

ตวั อยา่ ง

บัง เชน่ บงั อร บังเกิด บังควร บงั อำจ บงั คับ บังคม บงั เหยี น

บัน เช่น บันดำล บนั เทงิ บันทึก

บรร เช่น บรรทม บรรทกุ บรรทัด บรรจุ บรรจบ

บำ เชน่ บำเพญ็ บำบัด บำรุง บำเรอ บำบวง บำนำญ

ประ เชน่ ประกำย ประสำน

๕. คำทม่ี ำจำกภำษำเขมร พยำงค์แรกมักขึนต้นด้วยสระอำ เชน่ กำ คำ ชำ ดำ ทำ ทำ สำ

ตวั อย่าง

กำ เชน่ กำเนิด กำหนด

คำ เช่น คำนัน คำนลั (เฝำ้ เจ้ำนำย)

ชำ เชน่ ชำรดุ ชำนำญ ชำนิ (ขี่)

ดำ เชน่ ดำริ ดำเนยี ล (ติเตียน)

ตำ เชน่ ตำรวจ ตำหนิ

ทำ เช่น ทำนบ ทำเนียบ

สำ เชน่ สำเรจ็ สำรวล สำรำญ สำคญั

๖. ไทยนำคำเขมรมำใช้เปน็ รำชำศพั ท์จำนวนมำก เช่น เสด็จ ถวำย ตรัส เสวย สรง โปรด บรรทม

๗. คำเขมรทแ่ี ผลงเปน็ คำไทย

ตัวอย่าง ข แผลงเป็น กระ เชน่

ขดำน แผลงเปน็ กระดำน

ขจอก แผลงเปน็ กระจอก

ขจดั แผลงเปน็ กระจดั (ขับไล่)

ขจำย แผลงเป็น กระจำย

ผ แผลงเปน็ ประ เช่น

ผสม แผลงเปน็ ประสม

ผสำน แผลงเป็น ประสำน

ผกำย แผลงเปน็ ประกำย

ประ แผลงเป็น บรร เชน่

ประทม แผลงเปน็ บรรทม

ประทุก แผลงเป็น บรรทกุ

ประจง แผลงเปน็ บรรจง

๘. คำเขมรในไทยบำงคำเป็นคำโดดมีใช้ในไทยจนคิดว่ำเป็นคำไทย เช่น แข (ดวงจันทร์) มำน (มี) อวย
(ให)้ บำย (ข้ำว) เลิก (ยก) ตกั (วำง, ใส่)

ตวั อยา่ งคาภาษาเขมรที่นาเขา้ มาใช้ในภาษาไทย

คาท่ีเกี่ยวกับ ตวั อย่างคาภาษาเขมรที่นาเข้ามาใชใ้ นภาษาไทย
คาราชาศพั ท์ บรรทม เสด็จ เสวย สรง ถวำย ทลู ตรสั
ผกำ (ดอกไม้) ขจร (ฟังไป) แข (พระจันทร์) เชวง (รุ่งเรือง)
วรรณคดี ทรวง (อก, ใจ) พนม (ภูเขำ) เพ็ญ (เต็ม) พเยีย (พวงดอกไม้)
ไพร (ป่ำ) เมิล (ดู) สดำ (ขวำ) แสะ (ม้ำ) ไถง (ตะวัน)
คาทว่ั ๆ ไป จำงำย (ไกล) บำย (ขำ้ ว) เสนง (เขำสัตว์)
ประชุม ขนุน ชนะ โดย ติ ทลำย เพลง ผล บวช บรรทัด
แถลง แผนก รำพึง เสบียง ขลงั กำลัง ครบ ฉลำด

แบบฝึกหัดท่ี ๕.๑
เรื่อง คาท่ียืมมาจากภาษาเขมร

คาชแี้ จง ใหน้ ักเรียนตอบคำถำมเก่ยี วกับคำทย่ี ืมมำจำกภำษำเขมรต่อไปนใี หถ้ ูกต้อง
๑. คำที่ยมื มำจำกภำษำเขมรมลี ักษณะอย่ำงไร จงอธบิ ำยมำพอสงั เขป
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
๒. จงยกตวั อย่ำงคำทย่ี ืมมำจำกภำษำเขมรดงั ต่อไปนี (อย่ำงละ ๕ คำ)

๒.๑ คำภำษำเขมรที่ใชใ้ นภำษำไทยมกั ใช้ “บัง บัน บำ” นำหนำ้ คำที่มสี องพยำงค์
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

๒.๒ คำภำษำเขมรทแ่ี ผลงจำก ข เปน็ กระ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

๒.๓ คำภำษำเขมรทแ่ี ผลงจำก ผ เป็น ประ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

๒.๔ คำภำษำเขมรท่แี ผลงจำก ประ เป็น บรร
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

แบบฝกึ หดั ท่ี ๕.๒
เร่ือง คาท่ียืมมาจากภาษาเขมร

คาชี้แจง ใหน้ ักเรยี นนำคำทยี่ ืมมำจำกภำษำเขมรท่ีกำหนดให้มำเติมในช่องว่ำงให้สัมพนั ธก์ บั ควำมหมำย

๑. ………………… หลง่ั นำ หลัง่ บญุ ก. ฉบับ

๒. ………………… งำม ข. กรรแสง

๓. ………………… กำรไหว้ ค. ดำเนนิ

๔. ………………… ไป (รำชำศพั ท์) ง. ขจี

๕. ………………… จบสิน จ. เจรญิ

๖. ………………… เร่งรีบ ฉ. ผกำ

๗. ………………… กระจำย ช. ขมีขมนั

๘. ………………… หนว่ ยงำนรำชกำรแผนกใหญ่ ซ. ละออ

๙. ………………… ลกั ษณะนำนของหนงั สือ ต้นเดมิ ของหนังสอื ฌ. กระทรวง

๑๐. ……………… ตอ่ สู้ สูร้ บ สงครำม ญ. กรวดนำ

๑๑. ……………… ผ้ำสไบ ฎ. กำจำย

๑๒. ……………… เตบิ โต งอกงำม ฏ. บงั คม

๑๓. ……………… เขยี วสดใส เขยี วขจี ฐ. ผจญ

๑๔. ……………… เดิน ไป ใหเ้ ปน็ ไป ฑ. เสรจ็

๑๕. ……………… ดอกไม้ ฒ. เสด็จ

แบบทดสอบ
เรอื่ ง คาท่ียมื มาจากภาษาเขมร

คาชแี้ จง ให้นักเรียนเลือกคำตอบท่ีถูกต้องแลว้ ทำวงกลมลอ้ มรอบข้อที่ถูกต้องที่สุดเพยี งข้อเดยี ว

๑. ข้อใดกลำ่ วถงึ ขอ้ สังเกตลักษณะของคำท่ีมำจำก ๒. คำภำษำเขมรท่ีใชใ้ นภำษำไทยมักจะสะกดดว้ ย
ภำษำเขมรไดถ้ ูกต้อง พยญั ชนะต่อไปนยี กเวน้ ข้อใด
ก. มกั จะเป็นคำควบกลำ ก. ญ
ข. มีวรรณยุกต์หลำกหลำย ข. น
ค. เป็นคำท่สี ะกดตรงตำมมำตรำ ค. จ
ง. มักมีประวิสรรชนีย์เปน็ ส่วนใหญ่ ง. ล
๓. ขอ้ ใดเปน็ คำท่ีมำจำกภำษำเขมรทุกคำ ๔. ขอ้ ใดไม่ใชค่ ำที่มำจำกภำษำเขมร
ก. ละออ สลดั ก. ชนะ
ข. ขจี พะโล้ ข. วิดโี อ
ค. บงั คม เตำ้ ทงึ ค. ฉลำด
ง. กรวดนำ เจริญ ง. กำจำย
๕. ขอ้ ใดไม่มคี ำทีม่ ำจำกภำษำเขมร
ก. จึงเรยี นมำเพ่ือโปรดพิจำรณำใหค้ วำมเห็นชอบ
ข. คณุ ปทู่ ำลำยกนกแกว้ ลำยไทยงำมวิจติ ร
ค. ใหร้ ืน่ เริงสุขสำรำญเหมือนดอกไมบ้ ำนยำมเช้ำ
ง. เพลงลำวดำเนนิ ทรำยมที ำนองไพเรำะอ่อนหวำน

ต้ังใจทากนั นะคะเด็ก ๆ
ขอใหโ้ ชคดีคะ่