เล่มที่ 1 การจัดรูปปาก และการใช้ลม

1

2

คำนำ

ชุดการสอนการพัฒนาทักษะการเรียนรู้วิธีเป่าเครื่องลมทองเหลืองระดับ
ประถมศึกษา โดยใช้ชุดฝกึ อิเลก็ ทรอนิกส์กลมุ่ สาระการเรียนรศู้ ิลปะ(วชิ าดนตรี2) ระดบั ช้ัน
ประถมศึกษา 6 โดยได้จัดทำขึ้นอย่างมีระบบตรงตามหลักการศึกษาในพระราชบัญญัติ
การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่3) พ.ศ. 2553 และหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 แล้วศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมจากหนังสือต่างๆ
จากห้องสมุด อินเทอร์เน็ต รวมทั้งปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ชุดการสอนนี้ จัดทำขึ้นเพื่อใช้
ประกอบการเรียนการสอน กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (วิชาดนตรี2) โดยใช้กิจกรรมการ
เรียนรู้ท่เี นน้ ผู้เรียนเป็นสำคัญ ทำให้ผเู้ รียนได้รับความรู้ มีทกั ษะ และช่วยพัฒนาผู้เรียนให้
มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีเจตคติที่ดีต่อการเรียนดนตรี ตลอดจนบรรลุตัวชี้วัดตาม
หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาไดก้ ำหนดไว้ทกุ ประการ

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดการสอนชุดนี้ จะเป็นประโยชน์แกห่ น่วยงาน
สถานศึกษา ครู ผู้ปกครองและ ผู้ที่สนใจ ได้มีแนวคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็น
สำคัญ เพอื่ พฒั นาผเู้ รยี นใหม้ คี ณุ ภาพตอ่ ไป

นายจักรภพ สุรยิ ะมงคล
โรงเรียนคำเท่ียงอนสุ สรณ์

สารบัญ 3

เรือ่ ง หน้า

- คำนำ 1
- สารบัญ 2
- คำชีแ้ จงในการใชช้ ดุ การสอน 3
- จุดประสงค์การเรยี นรู้ 4
- แบบทดสอบก่อนการเรยี น 5
- ใบความรู้ท่ี 1 ประวตั คิ วามเป็นมาของทรมั เป็ต 5
- แบบฝกึ หดั ที่ 1 ประวตั คิ วามเป็นมาของทรัมเป็ต 6
- แบบฝกึ หัดที่ 2 ประวัติความเปน็ มาของทรมั เป็ต 7
- ใบความรทู้ ่ี 2 ทรัมเปต็ ในยุคปัจจุบนั 9
- แบบฝกึ หดั ที่ 3 ประวัติความเป็นมาของทรัมเปต็ 10
- ใบความรู้ที่ 3 การเกิดเสียงของทรมั เปต็ 12
- ใบความรู้ท่ี 4 สว่ นประกอบของทรมั เปต็ 13
- ใบความรู้ท่ี 5 วธิ ีการดูแลรักษาทรัมเป็ต 14
- แบบฝกึ หัดที่ 4 สว่ นประกอบของทรัมเป็ต 15
- แบบทดสอบหลังเรยี น 16
- ภาคผนวก 20
- บรรณานกุ รม 28

4

คำชแี้ จงในการใช้ชุดการสอน

ชุดการสอนการพัฒนาทักษะการเรียนรู้วิธเี ป่าเคร่ืองลมทองเหลอื งระดบั ประถมศกึ ษา
โดยใชช้ ดุ ฝึกอิเล็กทรอนกิ ส์กลุ่มสาระ การเรียนรูศ้ ลิ ปะ(วชิ าดนตรี2) ระดับช้ันประถมศกึ ษา
ครูผูส้ อนและนักเรียนควรปฏิบตั ดิ ังนี้

สำหรบั นักเรียน
1. ศกึ ษาและทำความเข้าใจกับจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
2. อา่ นและฟงั คำอธบิ ายเพม่ิ เตมิ จากผสู้ อนอยา่ งตงั้ ใจจนเกดิ ความเข้าใจ
3. ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นเพ่อื ตรวจสอบความรู้พ้นื ฐาน
4. อา่ นและศกึ ษาใบความรู้
5. ทำแบบฝึกหัด
6. ทำแบบทดสอบหลงั เรียน

สำหรบั ครผู สู้ อน
1. ให้คำแนะนำและคอยกระตุน้ ให้นกั เรียนตระหนักในคุณธรรมและจริยธรรมใน

การทำงานร่วมกันขณะท่ีนักเรยี นฝึกปฏบิ ตั ิ
2. ประเมนิ ผลการปฏิบตั กิ จิ กรรม

2.1 บนั ทกึ คะแนนแบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรียน
2.2 บนั ทึกคะแนนแบบฝึกหัด

5

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

1.อธิบายความเป็นมาของเครอ่ื งเปา่ ลมทองเหลืองได้
2.บอกลกั ษณะของเครอื่ งเปา่ ลมทองเหลอื งในยคุ ปัจจบุ ัน
ได้
3.อธิบายการเกิดเสยี งจากการใช้ลกู สบู ได้
4.บอกสว่ นได้ประกอบเคร่ืองเปา่ ลมทองเหลอื ง
5.บอกวธิ กี ารดูแลรักษาเคร่ืองเป่าลมทองเหลอื งได้

6

แบบทดสอบก่อนเรยี น
ชุดที่ 1 ความรเู้ บอ้ื งตน้ เก่ยี วกับ

เคร่อื งเปา่ ลมทองเหลือง

คำช้แี จง
1. ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องทีส่ ุดเพียงคำตอบเดยี วแล้วทำ

เครื่องหมายกากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ
2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ขอ้ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเต็ม 10 คะแนน

*******************************************************************************************
1. ทรัมเป็ต จดั เป็นเครอ่ื งดนตรปี ระเภทใด

ก. เคร่ืองดดี
ข. เคร่ืองลิ่มนว้ิ
ค. เคร่อื งเปา่ แบบมีล้นิ
ง. เครื่องเป่าแบบไม่มีล้ิน
2. ชนชาตใิ ดในทางตะวนั ออกของโลกทเ่ี คยใชแ้ ตรทม่ี รี ูปร่างคลา้ ยทรมั เป็ต
ก. จีน
ข. ไทย
ค. กมั พชู า
ง. เวียดนาม
3. ในปจั จบุ นั ทรมั เปต็ แบง่ ออกเปน็ ก่ีชนิด
ก. 1 ชนดิ
ข. 2 ชนดิ
ค. 3 ชนิด
ง. 4 ชนดิ
4. ใครเปน็ ผู้คดิ ระบบล้ินลูกสูบในทรมั เป็ตสำเร็จและใชม้ าจนถงึ ปจั จบุ ัน
ก. เคนนี จี
ข. ปธิ ากอรัส
ค. ชารล์ -โฌแซ็ฟ ซกั ซ์
ง. ชตือเซลและบลือเมล

7

5. ส่วนใดของเมลโลโฟนทีบ่ งั คับทำใหเ้ กดิ ระดับเสยี งต่าง ๆ
ก. ลำโพง
ข. ลูกสูบ
ค. กำพวด
ง. ที่ปล่อยนำ้ ลาย

6. อปุ กรณท์ ี่ช่วยลดเสียงดังของทรัมเปต็ เรยี กวา่ อะไร
ก. มิวส์
ข. ลกู สบู
ค. กำพวด
ง. กระบอกสบู

7. เสียงทรมั เปต็ ทำใหผ้ ู้ฟงั เกิดอารมณ์อย่างไร
ก. โกรธ
ข. กลัว
ค. เศร้าเสยี ใจ
ง. ตื่นเตน้ รา่ เริง สนกุ สนาน

8. ในสมัยกอ่ นเสียงทรัมเปต็ ใชเ้ ปน็ สัญญาณบอกสิ่งใด
ก. ริ้วขบวนของพระมหากษัตรยิ ์
ข. การเคลื่อนกองทพั
ค. การจัดงานรน่ื เริง
ง. ถูกทัง้ ข้อ ก และข้อ ข

9. ข้อใดเป็นการดแู ลรักษาทูบาทไี่ ม่ถกู ต้อง
ก. ระวังไม่ใหท้ ูบาหล่นลงกระแทกพ้นื
ข. นำทบู าไปลา้ งน้ำเพ่อื ทำความสะอาด
ค. หลงั จากการเปา่ ควรทำความสะอาดกำพวดและตวั เคร่อื งใหส้ ะอาด
ง. หลงั จากการเปา่ ควรทำความสะอาดกำพวดให้สะอาด

10. ยโู ฟเนยี มมีลกู สบู จำนวนก่สี บู
ก. 1 ลูกสูบ
ข. 2 ลูกสูบ
ค. 3 ลกู สูบ
ง. 4 ลกู สูบ

8

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน
ชุดท่ี 1 ความรเู้ บ้อื งตน้ เกย่ี วกบั ทรัมเป็ต

ชอื่ – สกุล.....................................................................ชนั้ .......................เลขท่ี...................
คำช้ีแจง ให้นักเรยี นเลอื กคำตอบท่ีถกู ต้องทีส่ ุดเพยี งคำตอบเดียวแลว้ ทำเคร่ืองหมาย
กากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ

ขอ้ ก ข ค ง คะแนนเตม็ 10
คะแนนทไ่ี ด้
1
2

3
4 ผลการประเมนิ
5 ❑ ดีมาก
6 ❑ ดี
7 ❑ พอใช้
8 ❑ ปรับปรุง

9
10 ลงชอื่ .....................................ผู้ประเมนิ

(..........................................)

เกณฑ์การประเมนิ ดีมาก
คะแนนระหว่าง 9 – 10 อย่ใู นเกณฑ์ ดี
คะแนนระหว่าง 7 – 8 อยู่ในเกณฑ์ พอใช้
คะแนนระหวา่ ง 5 – 6 อยใู่ นเกณฑ์ ปรบั ปรุง
คะแนนระหวา่ ง 0 – 4 อยใู่ นเกณฑ์

ใบความรูท้ ่ี 1 9
ประวตั ิความเป็นมาของเครือ่ งเป่ าลมทองเหลอื ง

ทรัมเป็ต เป็นเครื่องดนตรีสากลจัดอยู่ในตระกูลเครื่องเป่า ประเภทเครื่องเป่า แบบไม่มีลิ้น มี
ประวัตคิ วามเปน็ มาอนั เก่าแกแ่ ละยาวนาน มตี ้นกำเนดิ มา 2 ทาง ด้วยกัน คอื

1. หลักฐานทางด้านตะวันออก มีหลักฐานปรากฏว่า ชาวจีนเคยใช้แตรที่มีรูปร่างคล้าย
ทรัมเปต็ มาเปน็ เวลานับพัน ๆ ปี

2. หลกั ฐานทางดา้ นตะวนั ตก ชาวโรมันใชแ้ ตรลกั ษณะคล้ายทรัมเปต็ ในกองทพั ชาวยโุ รป
ในสมัยโบราณเชื่อว่า ทรัมเป็ตเป็นของสูง ผู้จะมีครอบครองได้ต้องเป็นกษัตริย์หรือไม่ก็ขุนนางชั้นสูง
เทา่ นัน้ ในราชสำนกั อังกฤษสมยั ราชวงศ์ทิวเดอร์ ปรากฏว่า มี “แตรวงหลวง” มีผู้เล่นทรัมเป็ตจำนวน
15 คน และเสียงทรัมเป็ตยังเป็นสัญญาณให้ทราบว่า ถ้ามีเสียงทรัมเป็ตที่ไหนแสดงว่า ริ้วขบวน
ของพระเจ้าแผ่นดินหรือกองทัพกำลังเคล่ือนมาถงึ ทน่ี ัน่

ทรัมเป็ต ในสมัยก่อนเป็นทรัมเป็ตที่ไม่มีลูกสูบมีแต่ท่อลม ปากเป่าและลำโพง ใน ค.ศ.
1788 นักประดิษฐ์แตรชื่อ ชาร์ลส์ แคล็กเก็ทท์ ได้คิดทำลูกสูบติดขวางท่อลมของทรัมเป็ต ใช้นิ้ว
กดบังคับเสียงให้สูงหรือต่ำ ได้ทีละครึ่งเสียง ต่อมาใน ค.ศ. 1815 ชตือเซลและบลือเมลแห่งนคร
เบอร์ลิน ได้คิด “ระบบลิ้นลูกสูบ” นำมาติดในทรัมเป็ตได้สำเร็จ เรียกทรัมเป็ตชนิดนี้วา่ “ทรัมเป็ต
ตดิ ล้นิ บงั คบั ” ใช้มาจนถงึ ปจั จบุ ัน

ภาพทรมั เป็ต

10

ประวัตคิ วามเป็นมาของ เมลโลโฟน (mellophone)

mellophones แบบดง้ั เดมิ ทม่ี ีระฆังดา้ นหลงั หรอื ดา้ นข้างหนั หนา้ ไปทางคล้ายกบั แตรฝรัง่ เศส
เพลงมาร์ชชิ่งพร้อมกระด่ิงหนั หน้าไปข้างหน้า โดยทั่วไปแล้ว mellophone มีจุดเริ่มต้นในการ
ออกแบบแตรในศตวรรษท่ี 19 รนุ่ แรกสุดคือแตร Koenig ตามการออกแบบของHerman Koenigแต่
ผลิตโดยAntoine Courtoisซึ่งอาจมีบทบาทสำคัญในการออกแบบ Courtois เพิ่งชนะที่เหมาะสมใน
การผลิตท่ีsaxhornในฟ้องประดิษฐ์ของแซกโซโฟน , Adolphe Sax แตร Koenig มีวาล์วลูกสูบสาม
ตัวซึ่งเป็นแบบท่ีใช้กับทรัมเป็ตสมยั ใหม่ซึ่งเป็นเทคโนโลยีทีค่ ่อนข้างใหม่ในเวลานั้นและมีรูปร่างคล้าย
แตรฝรั่งเศสสมัยใหม่แต่มีขนาดเล็กกว่า รูปร่างแบบนี้ได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่โดยการโพสต์ฮอร์น [4]
Köhler & Sonเริ่มเดิมทีใช้ชื่อ "mellophone" สำหรับสายของแตรเคร่งครัดตามตราสารที่คล้ายกัน
โดยสแต็ สิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องมือที่มีลักษณะคล้ายแตรที่มีวาล์ว แต่ปากเป่าและมุมกระดิ่งได้รับการ
พัฒนาอย่างช้าๆเพื่อให้สามารถฉายภาพและควบคุมเสียงได้มากขึ้นด้วยเทคโนโลยีของวาล์ว
เครื่องดนตรีแบบดั้งเดิมถูกจำลองด้วยสายตาโดยมีรูปทรงกลมและกระดิ่งที่หันหน้าไปทางด้านหลัง
มันเล่นด้วยมือขวาแตกต่างจากแตรฝรั่งเศสและระฆังชี้ไปทางด้านหลังซ้ายของผู้เล่น มันถูกใช้เป็น
เสยี งระนาดเอกทั้งกลางแจ้งและในบ้านโดยวงดนตรีของชมุ ชนและโรงเรียนแทนแตรฝร่ังเศส การผลิต
เครอื่ งมอื เหล่าน้ลี ดลงอยา่ งมากในช่วงกลางศตวรรษท่ยี สี่ บิ และแทบไม่ได้ใชง้ านในปัจจบุ นั
Mellophone บูลโฟนคีย์ใน G ถูกผลิตขึ้นสำหรับกลองอเมรกิ ันและแตรเดี่ยวคอร์ปจากราวทศวรรษ
ที่ 1950 จนถึงราวปี 2000 เมอื่ Drum Corps Internationalเปล่ียนกฎเพอื่ ให้เครื่องดนตรที องเหลือง
อยใู่ นคยี ์ใด ๆ อยา่ งไรกต็ าม Kanstul และ Dynasty ยงั คงผลิตในปรมิ าณเล็กน้อย
mellophones ดนตรีโมเดิรน์ ท่ีเก่ียวข้องมากขน้ึ โดยตรงกับแตรเดีย่ ว-แตรเช่นFlugelhorn ,
ยูโฟเนียมและแตร ท่อของพวกเขามีลักษณะเป็นรูปกรวยมากกว่าทรัมเป็ตหรือทรอมโบนในทำนอง
เดียวกัน
เมลโลโฟนคือเครื่องดนตรีประเภทเครือ่ งลมทองเหลอื ง เสียงคล้ายกับเสียงของฮอรน์ นิยมนำมาผสม
ในวงแตรวงและวงโยธวาทิต บรรเลงแนวเสียงเดียวกันกบั ฮอรน์ ตัวเครอ่ื งมรี ปู ร่างลักษณะ 3 แบบ คือ
Straight Mellophone ลักษณะคล้ายกับทรัมเป็ต ท่อลมจะขดเป็นวงกลม การจับถือจะเหมือนกับ
ทรัมเปต็ ตวั เคร่ืองใหญก่ ว่า ปากลำโพงบานมากกวา่ ทรมั เปต็

11

ประวตั คิ วามเปน็ มาของ บารโิ ทน (Baritone -Bb)

บาริโทน (Baritone)
บาริโทน คือ เครื่องดนตรีประเภทเคร่ืองเป่าทองเหลือง ขนาดของเครื่องและท่อลมเล็กกว่ายูโฟเนียม
แต่รปู ทรงเหมือนกัน ลกั ษณะของเสียงมคี วามห้าวมากกวา่ ยูโฟเนยี ม
ฮอร์บาริโทนหรือบางครั้งเรียกว่าเพียงแค่เสียงบาริโทนเป็นเสียงต่ำเครื่องทองเหลืองใน saxhorn
ครอบครวั มนั เปน็ ลกู สูบวาล์วเครือ่ งทองเหลืองกบั เบ่ือท่ีสว่ นใหญเ่ ปน็ รปู กรวย แตม่ ันกม็ ที ีเ่ จาะท่ีแคบ
กว่าแหลมในทำนองเดียวกันยูโฟเนียม ใชป้ ากถ้วยขอบกว้างเช่นเดยี วกับเพ่ือนรว่ มงานทรอมโบนและ
ยูโฟเนียม เชน่ เดียวกับทรอมโบนและยูโฟเนยี มฮอร์นของบารโิ ทนถือไดว้ ่าเปน็ เคร่ืองดนตรีประเภทขน
ยา้ ยหรือไมเ่ ปลยี่ นรูป

แตรบาริโทน
BaritoneHorn
เคร่ืองดนตรีทองเหลอื ง
ช่วงที่เขียนของบาริโทนฮอร์นซึ่งเมื่อเขียนด้วยโน๊ตเสียงแหลมดังที่แสดงจะถูกย้ายขึ้นไปด้านบนเป็น
อนั ดบั ท่ีเกา้ จากระดบั เสยี งคอนเสริ ์ตของเคร่อื งดนตรี
ตราสารทเี่ ก่ียวขอ้ ง
ในสหราชอาณาจักร , ฮอร์บาริโทนเป็นส่วนหนึ่งของการวัดมาตรฐานของวงโยธวาทิต ในวงดนตรี
คอนเสิร์ตมักจะมีส่วนที่ทำเครื่องหมายบาริโทนแต่ส่วนเหล่านี้มักมีไว้สำหรับและเล่นยูโฟเนียม บาริ
โทนยงั สามารถเลน่ เพลงทเี่ ขียนขนึ้ สำหรบั ทรอมโบนได้เนอ่ื งจากมีระดบั เสยี งทคี่ ล้ายคลึงกนั

คนทีเ่ ลน่ ฮอร์บารโิ ทนเป็นเสียงบาริโทน (ฮอร์น) ผเู้ ล่น (สหราชอาณาจกั ร) หรอื Baritonist (US)

ลักษณะการก่อสร้างและลกั ษณะทว่ั ไป
บาริโทนเช่นทรอมโบนและยูโฟเนียมเป็นท่อทองเหลืองยาวเก้าฟตุ วาลว์ สว่ นใหญม่ ักเปน็ แบบลกู สบู
เปน็ สว่ นใหญข่ องการเจาะรูปกรวยเชน่ เดียวกบั ยูโฟเนยี ม แตม่ ีรทู แ่ี คบกวา่ ยูโฟเนยี ม การเจาะขนาด
เล็กทำให้การโจมตแี ตกต่างไปจากการโจมตแี บบกลมของยูโฟเนยี มและยงั ใหเ้ สยี งท่ีสว่างกวา่ ยโู ฟ
เนียมท่ีทำให้เกิดเสียงมืดอีกด้วย

12

สำคญั
บารโิ ทนแหลมในคอนเสริ ์ต B ♭หมายความว่าเม่ือไม่มวี าล์วจะกระตุ้นเครอื่ งดนตรจี ะผลิต partials
ของข♭ ประสานชุด เพลงสำหรบั ฮอรบ์ ารโิ ทนทส่ี ามารถเขียนได้ทัง้ ในโน๊ตเบสหรือโน๊ตสาม เม่อื เขยี น
ด้วยเสยี งเบสแตรบาริโทนเปน็ เครอ่ื งดนตรีทไ่ี มเ่ ปล่ียนทิศทาง แตเ่ มือ่ เขยี นในโน๊ตสามก็มกั จะใช้เป็น
transposing เคร่ืองดนตรี , transposing ลงเกา้ ที่สำคัญจากเพลงทเ่ี ขียนเพือ่ ใหเ้ ป็นลายลักษณ์อักษร
C กลางสำหรับบาริโทนเป็นคอนเสริ ์ต B ♭ด้านลา่ งตำ่ C (B ♭ 2ในสนามทางวทิ ยาศาสตร์ สญั กรณ์ )
ดว้ ย fingerings จึงตรงกบั ทรัมเปต็ แตใ่ หเ้ สยี งคตู่ ่ำกว่า มักใช้ในการเลน่ ชิน้ สว่ นท่เี ขียนขนึ้ สำหรับเท
เนอรท์ รอมโบนหรือยโู ฟเนยี มท่ีมเี สียงแหลมในทำนองเดยี วกนั

พสิ ยั
บารโิ ทนเป็นสว่ นหนึ่งของสว่ นอายขุ องวงดนตรี ส่วนท่ีสองท่ไี ม่มวี าล์วกดคอื คอนเสริ ต์ B ♭ในบรรทดั ที่
สองจากดา้ นลา่ งของโนต๊ เบส (B ♭ 2ในสญั กรณพ์ ิทชท์ างวิทยาศาสตร์ ) สว่ นทแี่ ปดท่ีไม่มีวาล์วกดคือ
คอนเสิร์ต B ♭ตรงกลางโน๊ตเสียงแหลม (B ♭ 4 ) Virtuosi สามารถเข้าถงึ เสียงเหยยี บบางส่วนท่ีอยู่ตำ่
กวา่ E 2วินาทบี างส่วนโดยท่ีวาลว์ ทง้ั หมดถกู กดซึ่งเปน็ โน้ตที่ตำ่ ทสี่ ดุ เลก็ น้อยบนเครื่องมือและเสยี ง
คร่ึงเสียงเหนอื B ♭ 4ซงึ่ เป็นค่าตำ่ สุดของชว่ งของเครอ่ื งมอื

โทน
เสยี งบาริโทนกับตำ่ ระหว่างความสว่างของทรอมโบนและเสียงกลมกลอ่ มมากขน้ึ ของยูโฟเนยี มท่ี

การแยกแยะความแตกตา่ งของแตรบาริโทนจากยูโฟเนยี ม

แตรบาริโทนคอนตเิ นนทลั สว่ี าล์ว (ตรงกลาง)
แมว้ า่ ทั้งแบรโิ ทนฮอรน์ และยูโฟเนียมจะผลิตบางสว่ นของอนุกรมB ♭ฮาร์มอนกิ ในช่วงเดียวกนั และทงั้
สองมีท่อหลกั ยาวเก้าฟตุ แตรบารโิ ทนมีแนวโน้มทจี่ ะมีรูท่ีเล็กกว่าและมีรูปทรงกระบอกมากกว่ายโู ฟ
เนียมซ่ึงเปน็ รปู กรวยมากกวา่ . โดยท่ัวไปแล้วแตรบาริโทนจะมกี ารหอ่ ตัวท่แี น่นกว่าและกระดง่ิ ท่ีเล็ก
กวา่ จึงมีขนาดเล็กกว่าและเบากว่าโดยรวมและให้เสยี งที่ "เบากว่า" และตรงกว่าเมอ่ื เทยี บกับเสยี งต่ำ
กลมที่แข็งกวา่ ของยโู ฟเนียม [2] [3]

13

มคี วามเข้าใจผิดกนั ทวั่ ไปวา่ เครอื่ งมือสามวาลว์ เปน็ บาริโทนและเครื่องมือสี่วาล์วเปน็ ยโู ฟเนียม ยูโฟ
เนยี มมกั มวี าล์วตวั ที่ส่ีเป็นทางเลอื กสำหรบั การแยกนวิ้ 1 และ 3 ด้วยน้ำเสยี งทีด่ ขี นึ้ วาล์วตัวทสี่ ่ี
สามารถดูได้ในลักษณะเดียวกับทรกิ เกอร์ F บนทรอมโบนโดยเปลย่ี นเครอ่ื งมอื ใหมเ่ พ่ือขยายช่วงลา่ ง

วาลว์ ตวั ทส่ี ่นี ้นั พบไดน้ อ้ ยกวา่ ในบาริโทน แต่การไม่มีวาลว์ ตัวทส่ี ีไ่ ม่ใช่ลกั ษณะท่กี ำหนด [4]

14

ประวตั ิความเปน็ มาของทูบา (Tuba)

ทบู า เป็นเครื่องดนตรใี นครอบครวั ทองเหลือง โดยการส่นั สะเทือนริมฝีปากหรือฉวดั เฉวียน
เป็นกระบอกเสยี ง มนั ปรากฏตัวคร้ังแรกในชว่ งกลางศตวรรษท่ี 19 ทำให้มันเปน็ หนงึ่ ในเครอ่ื งมือใหม่
ในปัจจบุ ันวงดนตรแี ละคอนเสิร์ตวงดนตรี ทูบาเปน็ ภาษาละตนิ สำหรับ
คนทีเ่ ลน่ ทูบาเรยี กว่านกั เล่นทูบาหรือจะรจู้ ักกันในชื่อเล่นวา่ เบส
ประวัติศาสตร์
การเพ่ิมวาลว์ ทำใหส้ ามารถเล่นชุดฮาร์โมนิกของเคร่อื งดนตรไี ด้ในระดบั ต่ำและยังมตี ัวเลือกโน้ตท่ี
สมบูรณ์อีกดว้ ย ก่อนทจี่ ะมีการประดษิ ฐข์ องวาล์วเครือ่ งมอื ทองเหลืองถูก จำกัด ให้บนั ทึกในซีรีส์ฮาร์
โมนิและทำให้มีการเลน่ โดยท่ัวไปสูงมากดว้ ยความเคารพของพวกเขาท่สี นามพ้ืนฐาน ฮาร์โมนกิ ท่ี
เร่ิมต้นสามอ็อกเทฟเหนือระดับเสยี งพื้นฐานน้นั ห่างกันประมาณหนงึ่ ก้าว ทำใหส้ ามารถบันทกึ โนต้ ที่มี
ประโยชนไ์ ด้หลากหลาย

15

ใใบบคคววาามมรรทูู้ท้ ี่่ี 62
เเรรือ่อ่ื งงกกาารรจจัดดั รรูปปู ปปาากกใใหหถ้ถ้ ูกูกตตอ้อ้ งง

- การจดั รปู ปากของนกั เรียนเพื่อเตรียมความพร้อมกอ่ นทจี่ ะเรมิ่ เปา่ ปากเปา่ เครื่อง
ดนตรี และการเป่าเคร่ืองดนตรี การจดั รปู ปากทถ่ี ูกตอ้ ง นอกจากจะทำรูปปากบนและ
ลา่ งแนบชดิ กนั ให้มากที่สดุ แล้ว (เหมือนด่งั การพดู คำว่าเอ็ม “M”) การทำให้นกั เรยี น
ตระหนกั เร่ืองการจัดมมุ ปากให้แขง็ แรงโดยการพดู คำวา่ ดมิ “DIM” และปากนกั เรียน
ต้องมีรู เพอ่ื เป่าลมออกมา ความกว้างของปากนกั เรียนจะเท่ากบั ก้านปากเปา่ เครอื่ ง
ดนตรขี องนักเรียนเอง กระบวนการตา่ ง ๆเหลา่ นต้ี ้องทำพร้อมๆกัน
▪ การหายใจเข้าเพื่อเตรยี มเปา่ เคร่ืองดนตรนี น้ั นักเรียนต้องหายใจเขา้
ทางมุมปากของตน จะหายใจเข้าได้เต็มปอดเรว็ กว่าทางจมกู
▪ ลำคอต้องเปดิ ให้กวา้ ง เพื่อลมจะไดเ้ ดินทางสะดวก ( ใหน้ ักเรยี น
หัวเราะแบบลุงซานตาคลอส โฮะ ๆๆ ) แลว้ ให้นกั เรยี นพิเคราะห์ลำคอ
ของตนวา่ เปดิ กวา้ งหรอื ยัง

1.จัดรูปปาก M-DIM ปากมรี ูหรอื เปิดช่องปาก

16

2.หายใจเข้าท่ีมมุ ปากเปดิ ลำคอใหก้ ว้าง ฝกึ เปา่ ลมโดยใช้มอื

3.ใช้ปากเป่าเครื่องดนตรี ( Mouthpiece) เป่าเพ่ือใหเ้ กิดเสียง

- ให้นกั เรยี นหายใจเขา้ ใหเ้ ยอะทส่ี ุดแลว้ แล้วเป่าลมออกมา ในขณะทรี่ มิ ฝีปากของนกั เรยี นจะค่อยๆ
ปดิ และแคบลง เม่ือริมฝปี ากมขี นาดที่พอดี รวมทั้งความเร็วของลมท่ีเป่าออกมาพอดี จะเกดิ เสยี งโดย
อัตโนมตั ิ ขอดีของการทำแบบนีจ้ ะทำให้นักเรียนเป่าปากเครอื่ งดนตรี ( Mouthpiece) ได้เสียงที่มี
คณุ ภาพดี

17

4.การเปา่ เคร่อื งดนตรี ใหม้ ีคุณภาพเสยี งที่ดี

-ใหน้ ักเรยี นคดิ และทำเหมือนการเปา่ ปากเป่าเครื่องดนตรี( Mouthpiece) โดยเฉพาะ
การปิดรปู ปากใหแ้ คบลง พรอ้ มกบั การเปา่ ลมออกมา เมื่อริมฝปี ากมีขนาดที่พอดี รวมท้งั
ความเรว็ ของลมท่ีเป่าออกมาพอดี จะเกิดเสยี งโดยอัตโนมัติ

18

5.การเป่าเสยี งที่ 1-5 ของเครอื่ งดนตรตี นเอง
(ตวั อย่าง ตัวเลขประจำนว้ิ )

โน้ตตัวท่ี 1 โน้ตตัวท่ี 2 โน้ตตวั ที่ 3 โน้ตตวั ท่ี 4 โน้ตตัวที่ 5

1 23 1 23 1 23 1 23 1 23

โดยเสียงท่ี 1 น้นั จะไม่มีนว้ิ มือใด กดลกู สูบเลย
- เมอ่ื เปา่ เสียงได้แลว้ ต้องให้นกั เรียนเลือกเปา่ เสยี งที่ถกู ต้อง โดยแนะนำใหน้ กั เรียนใชล้ มท่ีช้าๆ จะได้
เสยี งต่ำ เพอ่ื ค้นหาเสียงท่ี 1 ของตนเอง

- หากเป่าเสียงที่ 1 ได้ดแี ล้ว เพมิ่ เสยี งที่ 2-5 โดยใชล้ มที่มคี วามเรว็ เพ่ิมขน้ึ เช่นกันกับการ
เปา่ เสยี งท่ี 5 – 1 ให้นกั เรยี นลดความเรว็ ของลมลงที่ละนดิ จะไดเ้ สยี งที่ ต่ำลงเช่นกนั พรอ้ มกบั ใช้
นวิ้ กดลกู สูบตามรูปน้ิวมือทกี่ ำหนดให้ นิ้วช้ี เลข 1 นวิ้ กลาง เลข 2 น้ิวนาง เลข 3 โดยยงั ไม่ใชต้ ัวโนต้
ดนตรีสากล

- ให้นักเรียนเป่าโนต้ เสียงที่ 1 เพ่มิ ความเร็วลมเพ่ือเปา่ เสียงที่ 2 แล้วลดความเร็วลมเพื่อ
กลับมาเปา่ เสียงที่ 1 โดยจะเขยี นวธิ ีเปา่ โนต้ ตวั เลข จับคู่ ดงั น้ี ( 1-2-1 1-3-1 1-4-1 1-5-1 )
ใชช้ ดุ ละ 8 จงั หวะ

19

6.การเปา่ โนต้ Long Tone #1
เป่าโน้ตตัวท่ี 5 แล้วลดความเรว็ ของลมลง ทลี่ ะคร่ึงเสยี ง และเพม่ิ ลมเพ่ือกลับไปเป่าโน้ตตวั ที่ 5
เหมอื นเดิม ตามรูปน้ิวทีก่ ำหนดให้ ใช้ชดุ ละ 8 จงั หวะ

แบบฝกึ หัด Long Tone #1

เสียงท่ี 5 ลดลมลง ทีละคร่ึงเสียง เสียงที่ 5

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23
1 23
1 23 1 23

20

7.การเปา่ โน้ต Long Tone #2

เป่าโน้ตตัวท่ี 5 แล้วเพ่ิมความเรว็ ของลมลงและลดความเร็วของลม ตามรปู นว้ิ ทกี่ ำหนดให้ ใชช้ ุดละ

8 จังหวะ

แบบฝึกหัด Long Tone #2

เสยี งที่ 5 เพ่ิมลมขึ้นที เสยี งท่ี 5 ลดลมลง ทีละ เสียงที่ 5

ละคร่ึงเสยี ง ครึ่งเสียง

1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23 1 23 1 23 1 23

21

8.การเปา่ โนต้ Long Tone #3
เป่าโน้ตตวั ที่ 5 แล้วลดความเร็วของลมลง ท่ีละครึ่งเสยี ง และเพม่ิ ลมเพื่อกลบั ไปเป่าโนต้ ตวั ท่ี 5
เหมอื นเดิม ตามรปู นว้ิ ทกี่ ำหนดให้ ใชช้ ุดละ 8 จงั หวะ

เสยี งที่ 8 ลดลมลง ทลี ะ เสยี งที่ 8
คร่งึ เสยี ง

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

1 23 1 23 1 23

22

9.การเป่าบันไดเสยี ง ตามรปู นิ้วท่ีกำหนดให้ โนต้ ตวั ท่ี 1 – 8

1 23 1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23

10.การเป่าบันไดเสียงโครมาตกิ ( Chromatic scale ) ตามรูปน้ิวทก่ี ำหนดให้ โนต้ ตัวท่ี 1 – 13

1 23 1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23 1 23 1 23 1 23 1 23 1 23
1 23

รวมเสยี งซำ้

23

ภาคผนวก

@ แบบฝกึ หัด

24

โน้ตดนตรสี ากล
แบบฝกึ หดั เปา่ โนต้ ตวั ที่ 1- 5 #0

แบบฝกึ หัด Long Tone #1

25

แบบฝึกหดั Long Tone #2

แบบฝกึ หดั Long Tone #3

บนั ไดเสียง

26

แบบฝึกหดั ที่ 1ประวัตคิ วามเปน็ มา
ของเครอ่ื งเป่าลมทองเหลือง

ชือ่ ............................................................ชัน้ .......................เลขท.่ี .........................
คำชี้แจง นักเรียนเขยี นแผนภมู ถิ ิน่ กำเนิดของทรมั เปต็ ตามแผนภูมิที่กำหนดให้ (4 คะแนน)

................. ...................................
.. ...

ถิ่นกาเนิ ดของ
ทรมั เป็ต

...................................
...

.................
..

แบบฝึกหดั ที่ 2ประวัตคิ วาม 27

เปน็ มาของเครื่องเปา่ ลม
ชอื่ ............................................................ชนั้ ท...อ...ง...เ..ห...ล...ือ...ง...เลขที.่ .........................

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนตอบคำถามต่อไปน้ี (10 คะแนน)
1. เมลโลโฟน จัดเปน็ เคร่อื งดนตรีประเภทใด
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
2. หลกั ฐานทเ่ี ป็นถิน่ กำเนิดของทรมั เปต็ มาจากทางใดบา้ ง
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
3. ทบู าเกิดเสยี งได้อย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
4. ชาวโรมันใชแ้ ตรลักษณะคลา้ ยทรัมเป็ตในองค์กรใด
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
5. เหตุใดทรัมเป็ตจึงได้ชื่อว่าเป็นของสงู
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
6. วงทรมั เป็ต ทใ่ี ช้ในราชสำนักอังกฤษสมยั ราชวงศ์ทิวเดอร์ คือวงอะไร
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
7. ในสมัยก่อนเสยี งทรัมเป็ตใช้เปน็ สญั ญาณบอกสิ่งใด
…………………………………………………………………………………………………………………
8. ทรัมเปต็ สมัยก่อนมีส่วนประกอบอะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………………
9. ผคู้ ดิ ประดิษฐล์ กู สูบตดิ ขวางท่อลมของทรัมเปต็ คอื ใคร
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
10. ใครเป็นผูค้ ิดระบบล้นิ ลูกสูบในทรัมเปต็ สำเร็จและใชม้ าจนถึงปัจจบุ ัน
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

ใบความรู้ท่ี 3 28
การเกิดเสียงของ

ทรมั เป็ต

ทรัมเป็ต เป็นเครื่องดนตรีทีไ่ ด้รับความนิยมแพร่หลายในวงการดนตรสี ากล มสี ว่ นประกอบไม่
มากช้ินไม่ซับซ้อน

ทรัมเป็ต เป็นเคร่ืองดนตรีท่ที ำใหเ้ กิดเสียงระดบั ต่าง ๆ โดยการเป่าลมเข้ายงั ท่อกระบอกสบู
ถ้าตอ้ งการให้เกดิ ระดับเสยี งต่าง ๆ ต้องกดทก่ี ระบอกสบู ในขณะเป่าลมเขา้ ไป การกดกระบอกสบู จะ
ทำใหล้ น้ิ ของลูกสบู ถูกเปิด - ปดิ ทอ่ ลม เม่ือลมผ่านเข้าไปจึงทำให้เกิดระดบั เสยี งที่แตกต่างกันออกไป

นอกจากนี้การใช้ลม ใช้รมิ ฝปี าก ใชล้ ้นิ เปา่ ลมผ่านท่อลมเข้าสลู่ ูกสูบ ยังมผี ล
ทำใหเ้ กดิ ระดบั ความแรงของเสยี งได้

ใบความร้ทู ่ี 4
ส่วนประกอบของเครอื่ ง

เป่ า

29

สว่ นประกอบตา่ ง ๆ ของทรัมเปต็ มดี ังน้ี
1. ปากเปา่ หรือปากแตร หรอื เรยี กอกี อยา่ งหน่ึงวา่ กำพวด สามารถถอดออกได้

เม่ือเลิกเป่าทรัมเป็ตแล้วจะถอดออกทำความสะอาดและเก็บไวต้ ่างหาก
2. ลกู สูบ ทรัมเป็ตมลี กู สูบ 3 ลกู สูบ เปน็ ตวั ทำใหเ้ กิดเสยี งระดับต่าง ๆ เม่ือมีลมผา่ นเข้าสู่

กระบอกลกู สบู
3. ทต่ี ัง้ ระดบั เสียง เปน็ ตัวปรับระดบั เสียงของทรัมเป็ตใหเ้ ข้ากบั เสยี ง เครื่องดนตรีชนดิ อ่ืน

ๆ สามารถเล่ือนเข้าเลือ่ นออกเพอ่ื ปรับต้ังระดับเสยี งได้
4. ท่ีปล่อยนำ้ ลาย เปน็ ทส่ี ำหรับปลอ่ ยน้ำลายทเ่ี กิดจากการเป่า มกี ระเด่ือง

สำหรับกดให้ป่มุ เปิดและเปา่ น้ำลายออก
5. ลำโพง อยูส่ ว่ นปลายของทรัมเปต็ มลี ักษณะบานออก
6. ขอเกย่ี วน้วิ สาหรบั น้วิ กอ้ ยของมอื ขวาเกยี่ วยึดให้มัน่ ในขณะเปา่
7. กระบอกสบู สำหรับใสล่ กู สูบและลน้ิ

ภาพแสดงสว่ นประกอบของ
ทรมั เป็ต

ลูกสบู อนั ท่ี 1 ลกู สบู อนั ท่ี 2 ทต่ี งั้ ระดบั
ลูกสบู อนั ท่ี 3 เสยี ง

กาพวด ขอเกย่ี ว
น้วิ
ลาโพง

กระบอกสบู ทป่ี ล่อยน้าลาย

ใบความรทู้ ่ี 5
วิธีการดแู ลรกั ษา

ทรมั เป็ต

30

การดูแลรักษาทรัมเป็ต มีดังนี้
1. หลังจากการเปา่ ควรทำความสะอาดกำพวดและตวั เคร่อื งให้สะอาด
2. ถอดกำพวดแยกเกบ็ ไวต้ ่างหาก
3. ควรเป่าน้ำลายออกจากเคร่ืองใหห้ มดหลังจากการเปา่ แลว้
4. เกบ็ ทรมั เปต็ ไวใ้ นกล่องอย่างดี
5. ตรวจเช็คระบบลกู สูบวา่ ใช้งานได้ดีหรือไม่อยา่ งสมำ่ เสมอ
6. ระวังไมใ่ หท้ รัมเปต็ หลน่ ลงกระแทกพน้ื

แบบฝึกหัดที่ 4
ส่วนประกอบของทรมั เป็ต

31

ชื่อ............................................................ชัน้ .......................เลขท.่ี .........................
คำชี้แจง ใหน้ ักเรยี นเขยี นส่วนประกอบของทรมั เป็ตตามหมายเลขจากภาพ

ที่กำหนดให้ (7 คะแนน)

หมายเลข 2 หมายเลข 4
หมายเลข 3
หมายเลข 1

หมายเลข 5

หมายเลข 7 หมายเลข 6

หมายเลข 1 คือ.......................... หมายเลข 2 คือ..........................
หมายเลข 3 คือ.......................... หมายเลข 4 คือ..........................
หมายเลข 5 คือ.......................... หมายเลข 6 คือ..........................
หมายเลข 7 คือ..........................

แบบทดสอบหลังเรยี น
ชุดท่ี 1 ความรู้เบอ้ื งตน้ เกีย่ วกับทรัมเปต็

32

คำช้แี จง
1. ให้นกั เรียนเลอื กคำตอบที่ถูกต้องท่ีสดุ เพียงคำตอบเดียวแลว้ ทำ

เคร่ืองหมายกากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ
2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ขอ้ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเต็ม 10 คะแนน

*******************************************************************************************
1. ทรมั เปต็ มีลกู สบู จำนวนก่ีสบู

ก. 1 ลกู สบู
ข. 2 ลูกสบู
ค. 3 ลกู สบู
ง. 4 ลกู สบู
2. ทรมั เปต็ จัดเป็นเครื่องดนตรปี ระเภทใด
ก. เคร่อื งดดี
ข. เครื่องลม่ิ น้วิ
ค. เคร่ืองเปา่ แบบมลี น้ิ
ง. เคร่อื งเปา่ แบบไม่มีลนิ้
3. ข้อใดเปน็ การดแู ลรักษาทรัมเปต็ ท่ไี มถ่ ูกต้อง
ก. ระวังไมใ่ หท้ รัมเป็ตหล่นลงกระแทกพน้ื
ข. นำทรัมเป็ตไปลา้ งน้ำเพ่ือทำความสะอาด
ค. หลังจากการเป่าควรทำความสะอาดกำพวด
ง. หลังจากการเปา่ ควรทำความสะอาดกำพวดและตวั เครอื่ งใหส้ ะอาด
4. ชนชาติใดในทางตะวันออกของโลกท่เี คยใชแ้ ตรทีม่ ีรูปร่างคลา้ ยทรมั เป็ต
ก. จนี
ข. ไทย
ค. กมั พชู า
ง. เวียดนาม

33

5. ในสมัยกอ่ นเสียงทรัมเปต็ ใช้เปน็ สัญญาณบอกส่งิ ใด
ก. ริ้วขบวนของพระมหากษัตรยิ ์
ข. การเคลอ่ื นกองทพั
ค. การจดั งานรนื่ เรงิ
ง. ถูกท้งั ข้อ ก และข้อ ข

6. ในปัจจุบัน ทรมั เป็ตแบง่ ออกเป็นกช่ี นดิ
ก. 1 ชนดิ
ข. 2 ชนดิ
ค. 3 ชนิด
ง. 4 ชนดิ

7. เสยี งทรัมเป็ตทำให้ผู้ฟังเกิดอารมณ์อย่างไร
ก. โกรธ
ข. กลวั
ค. เศรา้ เสียใจ
ง. ต่นื เต้น รา่ เริง สนุกสนาน

8. อุปกรณท์ ีช่ ่วยลดเสยี งดังของทรมั เปต็ เรยี กว่าอะไร
ก. มิวส์
ข. ลูกสบู
ค. กำพวด
ง. กระบอกสบู

9. สว่ นใดของทรมั เป็ตท่บี ังคับทำใหเ้ กิดระดบั เสยี งต่าง ๆ
ก. ลำโพง
ข. ลกู สบู
ค. กำพวด
ง. ทป่ี ล่อยน้ำลาย

10. ใครเป็นผู้คิดระบบลิน้ ลูกสบู ในทรัมเป็ตสำเรจ็ และใชม้ าจนถงึ ปจั จบุ ัน
ก. เคนนี จี
ข. ปธิ ากอรสั
ค. ชารล์ -โฌแซฟ็ ซักซ์
ง. ชตือเซลและบลอื เมล

34

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรยี น
ชดุ ท่ี 1 ความรู้เบ้ืองตน้ เก่ียวกับทรมั เป็ต

ชือ่ – สกุล.....................................................................ชน้ั .......................เลขท.่ี ..................
คำช้แี จง ให้นกั เรียนเลอื กคำตอบที่ถูกต้องทส่ี ุดเพยี งคำตอบเดียวแลว้ ทำเครื่องหมาย
กากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ

ขอ้ ก ข ค ง คะแนนเตม็ 10
คะแนนทไ่ี ด้
1
2

3
4 ผลการประเมิน
5 ❑ ดมี าก
6 ❑ ดี
7 ❑ พอใช้
8 ❑ ปรบั ปรุง

9
10 ลงช่ือ.....................................ผู้

ประเมนิ

(..........................................)

เกณฑก์ ารประเมนิ ดมี าก
คะแนนระหวา่ ง 9 – 10 อยใู่ นเกณฑ์ ดี
คะแนนระหวา่ ง 7 – 8 อยใู่ นเกณฑ์ พอใช้
คะแนนระหว่าง 5 – 6 อยใู่ นเกณฑ์ ปรับปรุง
คะแนนระหวา่ ง 0 – 4 อยูใ่ นเกณฑ์

35

ภาคผนวก

36

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
ชุดท่ี 1 ความร้เู บ้อื งตน้ เก่ียวกบั ทรมั เป็ต

ข้อที่ คำตอบ
1. ง
2. ก
3. ง
4. ง
5. ข
6. ก
7. ง
8. ง
9. ข
10. ค

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน
ชดุ ที่ 1 ความรูเ้ บ้ืองต้นเกี่ยวกับทรัมเป็ต

37

ขอ้ ที่ คำตอบ
1. ค
2. ง
3. ข
4. ก
5. ง
6. ง
7. ง
8. ก
9. ข
10. ง

38

เฉลยแบบฝึกหดั ท่ี 1

คำชแี้ จง นักเรียนเขยี นแผนภูมิถนิ่ กำเนิดของทรมั เป็ต ตามแผนภมู ทิ ี่กำหนดให้ (4 คะแนน)

โรมนั

ตะวนั ตก

ถ่ินกาเนิ ดของ
ทรมั เป็ต

ตะวนั ออก

จนี

39

เฉลยแบบฝึกหัดท่ี 2

คำช้แี จง ใหน้ ักเรยี นตอบคำถามต่อไปนี้ (10 คะแนน)
1. ทรมั เป็ต จัดเป็นเคร่ืองดนตรปี ระเภทใด
เครอื่ งเป่าไม่มีลน้ิ
2. หลักฐานทเ่ี ปน็ ถน่ิ กำเนิดของทรัมเปต็ มาจากทางใดบ้าง
ตะวันตกและตะวันออก
3. ทรมั เป็ตเกิดเสยี งได้อยา่ งไร
เปา่ ลมผา่ นลกู สูบในกระบอกสูบ
4. ชาวโรมนั ใชแ้ ตรลักษณะคลา้ ยทรมั เป็ตในองค์กรใด
กองทพั
5. เหตุใดทรัมเป็ตจงึ ไดช้ ื่อวา่ เปน็ ของสงู
ผู้จะมไี ดเ้ ฉพาะกษัตริย์กับขนุ นางชั้นสงู
6. วงทรมั เป็ต ท่ใี ช้ในราชสานักองั กฤษสมยั ราชวงศท์ ิวเดอร์ คอื วงอะไร
แตรวงหลวง
7. ในสมยั กอ่ นเสียงทรมั เปต็ ใชเ้ ป็นสญั ญาณบอกสงิ่ ใด
การเคล่อื นขบวนของกษตั รยิ ์หรอื กองทัพ
8. ทรัมเป็ต สมัยก่อนมีสว่ นประกอบอะไรบ้าง
ท่อลม ปากเปา่ ลำโพง
9. ผคู้ ดิ ประดษิ ฐล์ ูกสูบติดขวางทอ่ ลมของทรัมเป็ตคือใคร
ชารล์ ส์ แคล็กเกท็ ท์
10. ใครเป็นผคู้ ดิ ระบบลิ้นลกู สูบในทรมั เป็ตสำเร็จและใชม้ าจนถึงปัจจบุ นั
ชตอื เซลกับบลือเมล

เฉลยแบบฝกึ หดั ท่ี 3 40

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนตอบคำถามต่อไปนี้ (10 คะแนน)
1. ทรัมเป็ตในปจั จบุ ันมรี ปู ทรงอย่างไร

ทรงกระบอก
2. เส้นผา่ ศูนยก์ ลางของทรัมเปต็ มีขนาดเทา่ ไหร่

3/8 นิ้ว
3. ปากลำโพงของทรัมเป็ต มเี สน้ ผา่ ศูนย์กลางเท่าไหร่

4 นวิ้
4. ทรมั เป็ตมีความยาวจากท่อลมถงึ ปากลำโพงเทา่ ไหร่

4 ฟตุ
5. กำพวดมีรูปรา่ งอย่างไร

รปู ถ้วยหรอื ระฆงั
6. สว่ นใดของทรมั เปต็ ทบี่ ังคับทำใหเ้ กิดระดบั เสียงต่าง ๆ

ลูกสบู
7. ทรัมเป็ตมีระดบั เสียงใด

โซปราโน
8. คูณภาพเสียงของทรมั เป็ตขนึ้ อยู่กับสิง่ ใด

ผบู้ รรเลง
9. อุปกรณท์ ี่ช่วยลดเสียงดังของทรัมเป็ตเรยี กว่าอะไร

มวิ ส์
10. เสยี งทรมั เปต็ ทำใหผ้ ู้ฟงั เกดิ อารมณ์อยา่ งไร

ตนื่ เตน้ ร่าเริง สนุกสนาน

เฉลยแบบฝกึ หัดท่ี 4 41

คำชแ้ี จง ใหน้ ักเรยี นเขียนส่วนประกอบของทรัมเปต็ ตามหมายเลขจากภาพ หมายเลข 5
ทกี่ ำหนดให้ (7 คะแนน)

หมายเลข 2 หมายเลข 4
หมายเลข 3
หมายเลข 1

หมายเลข 7 หมายเลข 6

หมายเลข 1 คือ กำพวด หมายเลข 2 คือ ลูกสบู
หมายเลข 3 คือ ขอเก่ียวน้ิว หมายเลข 4 คือ ท่ตี ั้งระดบั เสียง
หมายเลข 5 คือ ลำโพง
หมายเลข 7 คือ กระบอกสบู หมายเลข 6 คือ ที่ปล่อยนำ้ ลาย

รายการ ตารางบนั ทกึ คะแนนแบบทดสอบ 42
แบบทดสอบ ทดสอบก่อนเรยี น ทดสอบหลังเรยี น
ผลตา่ ง

รายการประเมิน ตารางบันทกึ คะแนน คะแนนท่ไี ด้
แบบฝึกหดั ที่ 1
แบบฝกึ หดั ที่ 2 คะแนนเต็ม
แบบฝกึ หดั ท่ี 3 4
แบบฝึกหดั ท่ี 4 10
10
รวม 7
31

43

บรรณานกุ รม

กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). สาระและมาตรฐานการเรียนรู้
กลมุ่ สาระศิลปะ. กรงุ เทพฯ : องค์การรับสง่ สนิ คา้ และพัสดุภณั ท์ (ร.ส.พ.).

กระทรวงศกึ ษาธิการ. (2546). การจดั การเรยี นร้กู ลุ่มศิลปะตามหลกั สตู รขน้ั พ้ืนฐาน พทุ ธศกั ราช
2544. กรงุ เทพฯ : องคก์ ารรับส่งสนิ คา้ และพัสดภุ ัณฑ์ (ร.ส.พ.).
ณรุทธ์ สทุ ธจิตต์. (2544). พฤตกิ รรมการสอนดนตรี. พิมพ์ครง้ั ท่ี 3. กรุงเทพฯ :

แหง่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประวตั ิทรัมเปต็ . (2559). [ออนไลน์]. แหล่งทีม่ า: http://lovemusicale.blogspot.com/

2017/02/blog-post.html. วันท่ีสบื คน้ 5 พฤษภาคม 2559.
หัทยา แผน่ ชยั ภมู .ิ (2542). การศึกษาประสิทธภิ าพของชุดการสอนเรอื่ ง โครงสร้าง

ฉนั ทลักษณ์ทางดนตรีผา่ นทักษะการฟัง สำหรับนกั ศึกษาช้ันปีท่ี 1
ของมหาวทิ ยาลยั พายพั . วทิ ยานิพนธ์ ปริญญาศลิ ปศาสตรมหาบณั ฑติ สาขาวิชา
ดนตรีศกึ ษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล.