เล่มที่ 2 วิธีเป่าโน้ตดนตรีสากล ตัวที่ 1-5

1

12

แบบทดสอบก่อนเรยี น 1
ชุดท่ี 2 The Basic.

คำชีแ้ จง
1. ให้นกั เรียนเลอื กคำตอบที่ถกู ตอ้ งท่ีสุดเพียงคำตอบเดยี วแล้วทำ

เคร่ืองหมายกากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ
2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเตม็ 10 คะแนน

*************************************************************************************
1. มือข้างใดทีร่ ับน้ำหนกั ของเครอื่ งดนตรี ทรมั เป็ต

ก. มอื ซ้าย
ข. มือขวา
ค. ทัง้ สองข้าง
ง. ถกู ทุกขอ้
2. วิธจี ับทรมั เป็ต น้ิวหัวแมม่ อื ขวา ควรอยใู่ นตำแหน่งใด
ก. วางนว้ิ หัวแม่มือไว้ด้านลา่ งวาล์วตวั แรกเทา่ น้ัน
ข. วางน้วิ หวั แม่มอื ไวด้ ้านลา่ งวาล์วตวั ทีส่ องกับตวั ท่ีสาม
ค. วางนิว้ หวั แม่มือไวด้ ้านข้างวาลว์ ระหวา่ งวาล์วตัวแรกและตัวที่สอง
ง. ถกู ทุกข้อ

23

3. Time Signature เลข 4 ดา้ นบน มีความหมายวา่ อย่างไร
ก. จำนวนของจังหวะในแตล่ ะหอ้ งเพลง หรอื 4 จังหวะ
ข. หมายถึงโน้ตตัวดำ
ค. จำนวนของจังหวะของแตล่ ะหอ้ งเพลง หรือ 3 จังหวะ
ง. จำนวนของจงั หวะของแต่ละห้องเพลง หรือ 2 จังหวะ

4. Time Signature เลข 4 ดา้ นล่าง มคี วามหมายวา่ อยา่ งไร
ก. จำนวนของจังหวะในแต่ละหอ้ งเพลง หรอื 4 จงั หวะ
ข. แทนคา่ หรอื เท่ากับโน้ตตัวดำ
ค. จำนวนของจังหวะของแต่ละหอ้ งเพลง หรือ 3 จังหวะ
ง. จำนวนของจังหวะของแตล่ ะหอ้ งเพลง หรอื 2 จังหวะ

5. ดงั ภาพน้ี มชี ื่อตรงกบั ขอ้ ใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Baline

34

6. ดังภาพน้ี มีชือ่ ตรงกบั ข้อใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Baline

7. ดังภาพนี้ มีชือ่ ตรงกบั ขอ้ ใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Measures & Baline

8. ดงั ภาพนี้ มีช่อื ตรงกับข้อใด

ก.. Time Signature ข. Measures & Baline

ค. G Clef ( กญุ แจโซล ) ง. Ledger Lines

45

9. ดงั ภาพนี้ มีช่ือตรงกับขอ้ ใด

ก. Time Signature ข. Measures & Baline

ค. G Clef ( กญุ แจโซล ) ง. Ledger Lines

10.

ตามภาพและโน้ตนี้ ทรัมเปต็ เปา่ โนต้ ตรงกบั เสยี งใด

ก. เสยี ง E ข. เสยี ง C

ค. เสียง B ง. เสียง D

6
5

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น 1
ชดุ ท่ี 2 the basics

ช่ือ – สกุล......................................................ชัน้ .......................เลขท.่ี ..................

คำชี้แจง ให้นกั เรียนเลือกคำตอบท่ีถูกต้องท่สี ดุ เพียงคำตอบเดียวแล้วทำ
เคร่ืองหมายกากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ

ข้อ ก ข ค ง คะแนนเต็ม 10
1

2 คะแนนทไี่ ด้

3
4 ผลการประเมนิ
5 ❑ ดีมาก
6 ❑ ดี
7 ❑ พอใช้

8 ❑ ปรบั ปรงุ

9
10 ลงชอ่ื .....................................ผู้ประเมิน

(..........................................)

67

เกณฑ์การประเมิน
คะแนนระหว่าง 9 – 10อยู่ในเกณฑ์ ดีมาก
คะแนนระหว่าง 7 – 8 อยใู่ นเกณฑ์ ดี
คะแนนระหว่าง 5 – 6 อยู่ในเกณฑ์ พอใช้
คะแนนระหวา่ ง 0 – 4 อยใู่ นเกณฑ์ ปรับปรุง

78

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 2

ชุดที่ 2 The Basic

คำชแ้ี จง
1. ให้นักเรยี นตอบคำถามใหส้ อดคล้องกบั ขอ้ คำถามมากทีส่ ุด
2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ข้อ ใชเ้ วลา 10 นาที คะแนนเตม็ 10 คะแนน

1.จงอธบิ ายวธิ ีจับเครื่องดนตรี (ทรมั เปต็ )ดว้ ยมือซา้ ยและมอื ขวามาใหถ้ ูกต้อง
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
2.จงอธบิ ายการจดั รูปปาก ขณะเปา่ ทรัมเป็ต มาโดยสงั เขป
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

3. จงบอกวธิ ีกดลกู สบู ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสยี ง C
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

4.จงบอกวธิ ีกดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสยี ง D
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

89

5.จงบอกวิธีกดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสียง E
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

6.จงบอกวธิ ีกดลกู สบู ขณะเป่าทรมั เป็ต เสียง F
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

8. จงอธิบาย ลักษณะและหนา้ ท่ขี องบรรทดั 5 เส้น ( Music Staff ) ใหถ้ กู ต้อง
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

9.จงอธบิ าย หน้าที่ของ เส้นน้อย (Ledger Line) ใหถ้ กู ต้อง
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
10.จงอธิบายหน้าทขี่ อง ห้องเพลงและเสน้ กน้ั ห้อง (Measures & Bar Line)
......................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

910

ใบความรทู้ ่ี 1
วธิ ปี ฏิบัติเครอ่ื งดนตรี

วิธกี ารปฏบิ ตั ิเครอ่ื งดนตรี ทรมั เป็ต

ขั้นที่ 1 การจัดร่างกายขณะจับเคร่อื งเพ่ือเปา่ ทรมั เป็ต ใช้มือซ้ายจบั ปลอกวาล์ว (Valve
Casing ) โดย มือซ้ายจะรองรับนำ้ หนักของเคร่อื งดนตรี ทั้งหมด มือขวามีหน้าท่ีประคองและ
กดลกู สบู ( Valves ) เท่านน้ั วางน้ิวก้อยมอื ซา้ ยไว้ด้านในวงแหวนของสไลด์วาล์วทส่ี าม

1011

ขัน้ ตอนที่ 2 จดั รปู มอื ขวา ให้เปน็ รูปคลา้ ยตัว " C. "
วางนิว้ หวั แมม่ อื ไว้ด้านลา่ งระหวา่ งวาล์วตัวแรกและตวั ทสี่ อง นิ้วชี้ นวิ้ กลาง และนว้ิ นาง วางไว้
บนลูกสบู (Valves) สว่ นนวิ้ กอ้ ยวางลงด้านบน ในตะขอ (Hook)

1112

ขัน้ ตอนที่ 3 จัดริมฝปี าก คล้ายเราพดู วา่ เอ็ม (M) เพอ่ื จดั รมิ ฝปี ากดา้ นบน ด้านลา่ ง ให้
ชิดกันพร้อมกบั เปิดช่องตรงกลางปากเลก็ นอ้ ย เพ่ือให้เกิดชอ่ งวา่ งใหล้ มผ่านออกมา และพูดคำ
วา่ ดิม ( Dim ) เพอื่ จดั มมุ ปากทั้งซา้ ยขวา ให้ออกแรงเกร็งมุมปากเลก็ นอ้ ย ( หมายเหตุ ทง้ั เอม็
และดมิ ให้ทำในเวลาเดียวกัน กอ่ นการจรด Mouthpiece กับรมิ ฝปี าก ) เปดิ ชอ่ งคอ โดย
ทำเสมอื นเราพดู วา่ โอ ( O ) เพอื่ ทำใหเ้ กดิ ช่องว่างในปากและลำคอ สง่ ผลดตี อ่ ลมที่เป่าออกมา
ระวังเร่ืองการกด Mouthpiece ของเคร่อื งดนตรกี ับริมฝีปาก เพราะหากกดปากเป่า กบั รมิ
ฝีปากมากเกินไปจะทำให้เกิดเสียง ท่เี รยี กวา่ บี้ แบน หรอื เสยี งท่ีไม่มคี ุณภาพได้

1213

ขั้นตอนท่ี 4 ยนื หรือนั่ง ลำตัวตอ้ งตงั้ ตรง เพือ่ ใหเ้ หมาะสมกบั การหายใจเพราะการ
เปา่ จำเป็นตอ้ งใช้ลมจำนวนมากๆ หากนัง่ ไม่ควรพิงพนกั เกา้ อี้ วางเทา้ เหยียบกบั พนื้ ใหเ้ ต็มฝา่
เท้า ทั้งสองข้าง เพ่ือการทรงตัวท่ีดี และท่สี ำคญั คอื การเคาะเท้า เพอื่ ให้จงั หวะขณะเปา่ ทรัมเป็ต
น่นั เอง

1314

ใบความรู้ท่ี 2
สญั ลกั ษณท์ างดนตรี

Music Staff หรือ บรรทัด 5 เสน้ มหี ้าเสน้ สี่ช่อง สำหรบั บันทกึ ตวั โนต้ และ
สัญลักษณ์ทางดนตรี ตา่ ง ๆ

Ledger Line หรือ เส้นน้อย มีหน้าทีค่ ลา้ ยบรรทดั 5 เสน้ เพยี งแตจ่ ะใช้บนั ทกึ ตวั โน้ต
ทอี่ ยใู่ นตำแหนง่ ที่สูงกว่า หรือต่ำกวา่ บรรทดั 5 เสน้ เท่าน้ัน หากไม่มีโนต้ ตวั ดงั กล่าว กไ็ ม่
จำเปน็ ต้องเขียน Ledger Line เสน้ น้อย ไว้กับบรรทัด 5 เสน้ เลย

Measures & Bar Line ห้องเพลง และ เส้นก้นั หอ้ ง ท้ังสองสัญลกั ษณน์ ้ี จะตอ้ ง
เกี่ยวขอ้ งกนั อยา่ งยงิ่ เพราะเสน้ ก้นั หอ้ ง มหี น้าที่แบง่ หอ้ งเพลง ดังภาพตัวอย่างดา้ นบน มี 2
ห้องเพลง และ 3 เส้นก้ันห้อง เปน็ ต้น

15
14

กุญแจประจำหลัก G Clef ( กญุ แจโซล ) มีคุณสมบัตทิ ่ที ำให้ โนต้ ในตำแหน่ง
เส้นที่ 2 ของโนต้ บนบรรทัด 5 เสน้ คือเสียง G สว่ นโนต้ เสยี งอ่ืนๆ กจ็ ะเรยี งตัวกนั ข้นึ
และลงไป ดงั น้ี

ช่อื เรยี ก โด เร มี ฟา โซล ลา ที โด
G Clef ( กญุ แจโซล ) เหมาะสำหรบั เครื่องดนตรีทมี่ รี ะดบั เสยี งปานกลางจนถึงเสยี งสูง
เช่น เมโลโฟน ทรัมเปต็ เป็นตน้ สว่ นเครอ่ื งดนตรที ่ีมีเสียงต่ำ เชน่ ทรอมโบน ทบู า ฯลฯ
เครอ่ื งดนตรเี สยี งตำ่ พวกนี้ นน้ั จะใช้ กญุ แจประจำหลัก F Clef เสยี ง F จะอยใู่ นตำแหน่ง
เสน้ ที่ 4 ดังภาพ.

1165

ความสมั พนั ธ์ ระหวา่ ง กุญแจประจำหลกั G clef ( กุญแจ โซล ) กญุ แจประจำหลัก
F clef ( กญุ แจ ฟา ) ทค่ี รอบคลมุ เสียงต่ำจนถงึ เสียงสงู ดังภาพ

1617

Time Signature ( ตัวกำหนดจังหวะ ) หมายถงึ เคร่อื งหมายทค่ี วบคุมตัวโนต้
และจังหวะในแตล่ ะหอ้ งเพลง โดยใช้สัญลกั ษณ์เปน็ ตวั เลข เช่น

Time Signature

มคี วามหมายวา่ ใหใ้ ชโ้ น้ตตัวดำ จำนวน 4 ตวั หรือเทยี บเทา่ ใน 1 หอ้ งเพลง
อธบิ ายว่า ใชโ้ นต้ ตวั ดำจำนวน 4 ตัว หรือใชโ้ นต้ ตวั อน่ื แตม่ ีค่าเทยี บเทา่ กบั โนต้ ตวั ดำ
จำนวน 4 ตัว

เลข 4 ดา้ นบน หมายถงึ จำนวนของจังหวะในหน่ึงห้องเพลง ( 4 จังหวะ )

เลข 4 ดา้ นลา่ ง หมายถงึ แทนค่าหรือเท่ากับโนต้ ตวั ดำ ( Quarter Note )

ซ่ึง Time Signature ก็ใชห้ ลักการเดียวกันน้ี

1718

แบบฝกึ หัดท่ี 1
การปฏบิ ตั ิเครอื่ งดนตรี

ในการเร่มิ ต้นเป่า เราจะใช้โน้ต LONG TONE หรอื โนต้ เสียงยาว เป่าจนกว่าครูจะ
บอกให้หยุด เพ่อื ฟังระดับเสยี ง ว่าถูกต้องหรอื ไม่ พร้อมกับใหน้ ักเรียนจดจำหน้าตาของตวั โน้ต
ตำแหนง่ โน้ตในบรรทดั 5 เส้น และความยาวเสยี ง ของโน้ตอย่างแม่นยำ

1. โนต้ ตัวแรก เสยี ง G เปา่ โดยการเปดิ ลูกสูบท้ังหมด ( โดยสังเกตจาก วงกลมเล็กๆ
ทง้ั สามวง ใต้โน้ตตัว G ) พร้อมกับใชล้ มเร็วและแรง ระวงั เรื่องการกด mouth piece กับริม
ฝีปากมากเกินไปจะทำใหเ้ กิดเสยี งที่ไม่พึงประสงค์ หรือนิยมเรียกว่าเสยี งแบน เสยี งบี้ เสียงไม่
เพราะน่ันเอง

1189

การเคาะจังหวะ โดยการใช้เทา้ เคาะจังหวะกับพื้น ชว่ ยใหเ้ ราสามารถรกั ษา
จังหวะใหค้ งท่ไี ด้ โดยเร่ิมจากการเคาะจงั หวะที่ 1 เท้าแตะพืน้ จังหวะและ ( & ) เทา้
ยกจากพนื้ เช่น

ในตวั กำหนดจงั หวะ โน้ตตัวดำ ( Quarter Note ) จะมีค่าความยาว 1 จงั หวะ
โน้ตตวั หยดุ ตวั ดำ ( Quarter Rest ) จะมคี า่ ความยาว 1 จงั หวะ

2.เปา่ และเริม่ นบั จงั หวะ

1920

3. โนต้ ตวั ใหม่ เสยี ง F ใหน้ ักเรยี นสังเกต วงกลมเล็กๆ ใตอ้ กั ษร F มีจดุ สีดำ
หนง่ึ จดุ นน่ั หมายความวา่ ใหน้ กั เรยี น ใชน้ ้ิวชก้ี ดลกู สบู เพยี งน้ิวเดยี วและจดจำตำแหนง่ เสยี ง
F วา่ อยใู่ นช่องท่ี 1 ของบรรทัด 5 เส้น

4. สองเสยี งรวมกนั

2201

5. โน้ตเสียง E ให้นักเรียนสงั เกต วงกลมเล็กๆ ใต้อกั ษร E มีสีจดุ ดำสองจุด น่ัน
หมายความวา่ ใหน้ กั เรยี น ใชน้ ว้ิ ชแี้ ละน้ิวกลางกดลูกสูบ พรอ้ มกับจดจำตำแหน่งเสียง E
วา่ อยูใ่ นเสน้ ท่ี 1 ของบรรทัด 5 เสน้

6. โน้ตทง้ั สามเสยี ง แสนไพเราะ

2221

Double Bar หมายถึง จุดสนิ้ สดุ ของเพลงหรือวรรคเพลง
Repeat Sign หมายถึง เครื่องหมายซำ้ เพอื่ เล่นอกี รอบ

7. เสียง D ใหน้ ักเรียนสังเกต วงกลมเลก็ ๆ ใต้อักษร D ว่ามีสดี ำสองจดุ นัน่

หมายความวา่ ใหน้ กั เรยี น ใชน้ ิ้วช้กี ับนิ้วนางกดลูกสูบ พรอ้ มกบั จดจำตำแหน่งเสยี ง D ว่า
อยู่ใต้เสน้ ที่ 1 ของบรรทัด 5 เส้น ในห้องเพลงสุดทา้ ย มีเคร่อื งหมาย Double Bar
หมายถึงจบวรรคเพลง หรือจบเพลงแลว้ ....

2232

8. โนต้ ท้งั สี่ ....เดนิ ไปย้อนกลับ เดินกลบั อีกท.ี ..กบั เครอ่ื งหมาย Repeat.
ทา้ ยหอ้ งเพลง

2234

9.เสียง C ใหน้ กั เรียนสงั เกต วงกลมเล็กๆ ใต้อักษร C ว่าไม่มีจดุ สดี ำเลย
นั่นหมายความวา่ ใหน้ ักเรียนเป่าโนต้ C โดยไมต่ ้องกดนิ้วใดเลย เพยี งแต่วางน้ิวไวบ้ นลกู สูบ
เบาๆ จะสังเกตอีกว่า ตำแหน่งนิ้วน้ี เหมอื นกบั เสยี ง G เพียงแต่ใชล้ มที่ตา่ งกัน

เสียง C ในข้อน้จี ะใชล้ มท่ชี ้าลง เฉอื่ ยลง จะได้เสียงท่ตี ำ่ ลง ท้ังนี้ นักเรียนต้องจดจำ
ตำแหน่งเสยี ง C วา่ อยูใ่ ต้เส้นทมี่ ชี ือ่ ว่า Ledger Lines ( เสน้ นอ้ ย ) อยู่ใต้เส้นท่ี 1 ของ
บรรทดั 5 เสน้

2245

10.โน้ตทงั้ ห้าตัว C D E F G

10.1 แบบฝกึ หัดต่อไปนี้ ตวั โน้ตจะเล็กลง เพ่ือให้เป็นมาตรฐานของตวั โนต้
ปกติ นักเรยี นจดจำตำแหน่งของตัวโน้ต ค่าความยาว จังหวะหยดุ และอนื่ ๆ
โดยลบตัวอักษรภาษาองั กฤษ ตัวเลก็ ๆ ออกจากตัวโนต้ เช่น

11. First Flight

12. Essential Elements

26

13.Wind Warmup # 1
การเปา่ เสยี งยาว โดยใชส้ ัญลักษณท์ างดนตรี (slur)

แบบฝกึ หัดนี้ ฝึกการใช้ลมท่ยี าวขึ้น ขอ้ สังเกตคอื โน้ตเสียง G F E D C
ใชค้ วามเร็วของลมไมเ่ ท่ากนั เสียง G ใชล้ มด้วยความเร็วท่สี ดุ แลว้ ค่อยๆ ลด
ความเร็วของลมลง ตามลำดบั ของโนต้ แตล่ ะตวั ซึ่งโนต้ ตัว C จะใชล้ มท่ชี า้ ทสี่ ดุ
วธิ ีคดิ แบบนี้ ( การใชค้ วามเร็วลม ) จะชว่ ยลดอาการกดปากเป่ากับรมิ ฝีปากได้
และช่วยลดเสยี งท่ไี มพ่ งึ ประสงค์ เช่นเสยี ง บ้ี แบน ไดม้ ากขึ้นเชน่ กนั

สัญลกั ษณท์ างดนตรที เ่ี พิ่มขน้ึ นม้ี ีชอ่ื เรียกวา่ สเลอร์ ( slur ) หมายความวา่
ใหใ้ ช้ลมเดียว เป่าโน้ตทงั้ หมดท่เี สน้ สเลอร์ โยงไปถึง

27

14. Wind Warmup # 2 การเปา่ เสียงยาว โดยใชส้ ญั ลกั ษณ์ทางดนตรี คือ
ชาร์ป เนเจอรร์ ลั และ แฟลต็ โนต้ ทีเ่ พ่มิ ขึ้นได้แก่เสยี ง F# Eb Db

แบบฝึกหัดน้ี ใชฝ้ ึกการเปล่ยี นลมลงทีละคร่งึ เสยี ง หน่งึ เสยี ง หนึง่ เสียงครง่ึ
ตามลำดับจนครบั สามเสยี ง

ขอ้ ควรคำนึงคือ การเปา่ ลมแบบฝึกหัดนีจ้ ะทำใหน้ ักเรยี นเกิดความเข้าใจ
เร่อื งการใช้ลมมากยง่ิ ขน้ึ ลมเร็วจะได้เสยี งสงู ทม่ี ีประสิทธิภาพ ลมชา้ ลงจะได้
เสยี งต่ำที่ดเี ช่นกัน ถึงแม้มีการเปลยี่ นลมเรว็ ลมช้า แตร่ ูปปากยงั คงเหมือนเดมิ
เสมอ ทส่ี ำคญั การกดนว้ิ ต้องถกู ต้องตามตวั โนต้ ทกุ คร้งั

28

15. Wind Warmup # 3 การเปา่ เสียงยาว โนต้ ท่เี พมิ่ ข้ึนได้แก่ Ab A Bb B C

แบบฝกึ หัดนี้ ใชฝ้ ึกการเปลี่ยนลมทเี่ ร็วข้นึ ลดลมลงมาทเี่ ดิม และลดความเรว็ ลง
และกลับมาใช้ลมตรงทเี่ ดิมอีกครั้ง ฝกึ การเพม่ิ ลมและลดลมไดด้ ีย่งิ ขนึ้ ช่วงเสียงท่ี
กว้างขน้ึ รวมท้ังการหายใจทย่ี าวขน้ึ สร้างความแข็งแรงของเสยี งไดด้ ขี ้นึ

29
16.การเป่าบนั ไดเสยี ง ในสเกล ซีเมเจอร์ (C Major ) โดยมีทมี่ าจาก การเปา่ โนต้ Long Tone # 1-3

17.การเปา่ บนั ไดเสยี ง โครมาติก (Chromatic scale)

2390

เกณฑป์ ระเมินการปฏบิ ตั ิแบบฝกึ

รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
2
3 1
แสดงทา่ ทาง แสดงทา่ ทาง
1. ทา่ ทางและการจบั แสดงท่าทาง ไม่ค่อยมน่ั ใจ ไมไ่ ด้เลย
แสดงทา่ ทาง แสดงทา่ ทาง
ทรัมเป็ต ถกู ต้อง ไมค่ ่อยมั่นใจ ไม่ได้เลย
เปา่ ถูกต้อง เปา่ ไม่ถกู ต้อง
2. การจรดรมิ ฝีปาก แสดงท่าทาง ไมค่ ่อยชดั เจน ไมช่ ดั เจนทกุ
และการใช้ลม ถกู ต้อง ทุกเสยี ง เสยี ง
ถูกต้องตาม ไม่ถูกต้องตาม
3. เปา่ ทรมั เปต็ โนต้ เป่าถูกต้อง โนต้ และอัตรา โน้ตและอัตรา
จังหวะแต่ จงั หวะเลย
CDEFG ชดั เจนทุกเสยี ง ไม่ค่อยม่นั ใจ

4. เป่าทรมั เป็ต ถกู ต้องตาม
ตามแบบฝกึ หัด โนต้ และอตั รา
จังหวะ

31
30

แบบทดสอบหลังเรยี น 1
ชุดท่ี 2 The Basic

คำช้แี จง
1. ให้นกั เรียนเลือกคำตอบทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ุดเพียงคำตอบเดยี วแลว้ ทำ

เคร่ืองหมายกากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ
2. ข้อสอบมจี ำนวน 10 ข้อ ใชเ้ วลา 10 นาที คะแนนเตม็ 10 คะแนน

*************************************************************************************
1. มือข้างใดท่รี ับน้ำหนกั ของเครื่องดนตรี ทรมั เป็ต

ก. มือซา้ ย
ข. มอื ขวา
ค. ทงั้ สองขา้ ง
ง. ถูกทกุ ขอ้
2. วิธจี ับทรัมเป็ต น้วิ หัวแมม่ ือขวา ควรอยใู่ นตำแหน่งใด
ก. วางนิว้ หวั แม่มอื ไว้ดา้ นล่างวาล์วตวั แรกเท่านนั้
ข. วางน้ิวหัวแม่มือไวด้ า้ นล่างวาล์วตัวทสี่ องกบั ตวั ทส่ี าม
ค. วางน้วิ หัวแมม่ อื ไวด้ า้ นลา่ งวาล์วระหว่างตวั แรกและตัวท่ีสอง
ง. ถกู ทุกขอ้

3312

3. Time Signature เลข 4 ด้านบน มีความหมายว่าอย่างไร
ก. จำนวนของจังหวะในแต่ละหอ้ งเพลง หรือ 4 จังหวะ
ข. หมายถงึ โน้ตตวั ดำ
ค. จำนวนของจังหวะของแตล่ ะห้องเพลง หรอื 3 จังหวะ
ง. จำนวนของจงั หวะของแต่ละห้องเพลง หรือ 2 จังหวะ

4. Time Signature เลข 4 ด้านล่าง มคี วามหมายว่าอย่างไร
ก. จำนวนของจงั หวะในแต่ละห้องเพลง หรือ 4 จังหวะ
ข. แทนค่าหรอื เท่ากับโน้ตตวั ดำ
ค. จำนวนของจังหวะของแตล่ ะหอ้ งเพลง หรือ 3 จังหวะ
ง. จำนวนของจังหวะของแตล่ ะห้องเพลง หรือ 2 จังหวะ

5. ดังภาพนี้ มชี อ่ื ตรงกับข้อใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Baline

3323

6. ดงั ภาพน้ี มีชอื่ ตรงกบั ข้อใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Baline

7. ดังภาพนี้ มีชอื่ ตรงกับข้อใด
ก. Music Staff
ข. Measures
ค. Ledger Lines
ง. Measures & Baline

8. ดงั ภาพน้ี มีช่อื ตรงกบั ข้อใด

ก.. Time Signature ข. Measures & Baline

ค. G Clef ( กญุ แจโซล ) ง. Ledger Lines

343

9. ดงั ภาพนี้ มชี ่ือตรงกับขอ้ ใด

ก. Time Signature ข. Measures & Baline

ค. G Clef ( กุญแจโซล ) ง. Ledger Lines

10.

ตามภาพและโนต้ นี้ ทรัมเป็ตเปา่ โนต้ ตรงกบั เสียงใด

ก. เสยี ง E ข. เสียง C

ค. เสียง B ง. เสยี ง D

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรยี น 1 345
ชดุ ที่ 2 The Basic

ช่อื – สกลุ .....................................................................ชั้น.......................เลขท่.ี ..................
คำชีแ้ จง ให้นักเรยี นเลอื กคำตอบที่ถกู ตอ้ งทสี่ ดุ เพยี งคำตอบเดยี วแล้วทำเครื่องหมาย
กากบาท (×) ลงในกระดาษคำตอบ

ขอ้ ก ข ค ง
1 คะแนนเต็ม 10
2 คะแนนท่ไี ด้
3
4 ผลการประเมนิ
5 ❑ ดมี าก
6 ❑ ดี
7 ❑ พอใช้
8 ❑ ปรับปรงุ
9
10 ลงช่อื .....................................ผู้ประเมิน

(..........................................)

3365

เกณฑก์ ารประเมิน ดีมาก
คะแนนระหว่าง 9 – 10 อยู่ในเกณฑ์ ดี
คะแนนระหวา่ ง 7 – 8 อยใู่ นเกณฑ์ พอใช้
คะแนนระหว่าง 5 – 6 อยใู่ นเกณฑ์ ปรบั ปรุง
คะแนนระหว่าง 0 – 4 อยู่ในเกณฑ์

37
36

แบบทดสอบหลังเรยี น 2

ชุดที่ 2 The Basic

คำช้ีแจง
1. ใหน้ กั เรียนตอบคำถามให้สอดคล้องกับข้อคำถามมากทส่ี ดุ
2. ข้อสอบมีจำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเตม็ 10 คะแนน

1.จงอธบิ ายวิธีจับเครื่องดนตรี (ทรัมเปต็ )ดว้ ยมอื ซ้ายและมอื ขวามาใหถ้ ูกตอ้ ง
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
2.จงอธบิ ายการจัดรูปปาก ขณะเป่าทรัมเปต็ มาโดยสงั เขป
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
3. จงบอกวิธีกดลกู สูบ ขณะเป่าทรมั เป็ต เสยี ง C
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
4.จงบอกวิธกี ดลกู สูบ ขณะเปา่ ทรมั เป็ต เสยี ง D
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

38
37

5.จงบอกวิธกี ดลกู สูบ ขณะเปา่ ทรัมเป็ต เสียง E
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
6.จงบอกวิธีกดลกู สูบ ขณะเป่าทรัมเปต็ เสยี ง F
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
8. จงอธิบาย ลักษณะและหน้าที่ของบรรทดั 5 เส้น ( Music Staff ) ใหถ้ กู ตอ้ ง
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
9.จงอธบิ าย หน้าทีข่ อง เส้นนอ้ ย (Ledger Line) ใหถ้ กู ตอ้ ง
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
10.จงอธิบายหน้าที่ของ ห้องเพลงและเส้นก้นั ห้อง (Measures & Bar Line)
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

3389

ภาคผนวก

3940

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 1
ชดุ ท่ี 2 The Basic

ข้อที่ คำตอบ
1. ก
2. ค
3. ก
4. ข
5. ค
6. ก
7. ง
8. ค
9. ก
10. ง

4041

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น 1

ชดุ ที่ 2 The Basic

ข้อที่ คำตอบ
1. ก
2. ค
3. ก
4. ข
5. ค
6. ก
7. ง
8. ค
9. ก
10. ง

4412

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น 2

ชดุ ท่ี 2 The Basic

คำชีแ้ จง

1. ให้นกั เรยี นตอบคำถามใหส้ อดคล้องกบั ขอ้ คำถามมากท่สี ดุ

2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเต็ม 10 คะแนน

1.จงอธบิ ายวธิ ีจับเครอื่ งดนตรี (ทรมั เป็ต )ดว้ ยมือซา้ ยและมอื ขวามาให้ถกู ตอ้ ง

ข้นั ที่ตอนที่ 1 ใชม้ อื ซา้ ยจับปลอกวาล์ว (Valve Casing ) และรองรับนำ้ หนักของเครอื่ ง
ดนตรี ทง้ั หมด มือขวามหี น้าทป่ี ระคองและกดลกู สบู ( Valves ) เทา่ นนั้ วางนิ้วกอ้ ยมอื ซา้ ยไว้
ดา้ นในวงแหวนของสไลดว์ าลว์ ทสี่ าม

ขั้นตอนที่ 2 จดั รปู มือขวา ใหเ้ ปน็ รปู คลา้ ยตัว " C. "วางน้ิวหัวแม่มือไว้ดา้ นล่างระหวา่ ง
วาล์วตวั แรกและตวั ทีส่ อง นวิ้ ช้ี น้ิวกลาง และนวิ้ นาง วางไว้บนลูกสบู (Valves) สว่ นน้วิ กอ้ ยวาง
ลงด้านบน ในตะขอ (Hook)
2.จงอธบิ ายการจดั รูปปาก ขณะเป่าทรัมเปต็ มาโดยสังเขป

จดั ริมฝีปาก คลา้ ยเราพูดว่า เอ็ม (M) เพอื่ จัดรมิ ฝปี ากดา้ นบน ดา้ นล่าง ให้ชิดกนั
พรอ้ มกับเปดิ ช่องตรงกลางปากเล็กนอ้ ย เพ่ือใหเ้ กดิ ช่องว่างให้ลมผา่ นออกมา และพูดคำวา่ ดมิ
( Dim ) เพอื่ จดั มุมปากทง้ั ซา้ ยขวา ใหอ้ อกแรงเกร็งมุมปากเลก็ น้อย ( หมายเหตุ ทง้ั เอม็ และดมิ
ให้ทำในเวลาเดียวกนั กอ่ นการจรด Mouthpiece กบั ริมฝปี าก )

3. จงบอกวิธกี ดลกู สูบ ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสยี ง C

ใช้นว้ิ วางไว้บนลูกสูบ โดยไมต่ อ้ งกดนวิ้ ใดเลย

4243

4.จงบอกวิธีกดลกู สบู ขณะเปา่ ทรมั เปต็ เสียง D
ใชน้ ้ิวชแ้ี ละนิว้ นาง กดลูกสูบ
5.จงบอกวธิ ีกดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสยี ง E
ใช้นว้ิ ชแ้ี ละนิว้ กลาง ทก่ี ดลูกสบู
6.จงบอกวิธกี ดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเป็ต เสียง F
ใชน้ ิ้วชน้ี ิ้วเดียวท่ีกดลูกสูบ
8. จงอธิบาย ลกั ษณะและหนา้ ทข่ี องบรรทดั 5 เส้น ( Music Staff ) ให้ถูกตอ้ ง
บรรทดั 5 เส้น มีจำนวนเสน้ 5 เส้น จำนวนช่อง 4 ช่อง มีหนา้ ท่ีสำหรบั บันทึกตัวโนต้ และ
สัญลกั ษณ์ทางดนตรี ต่าง ๆ
9.จงอธิบาย หน้าทข่ี อง เส้นนอ้ ย (Ledger Line) ใหถ้ ูกต้อง
เสน้ นอ้ ย มหี น้าทคี่ ลา้ ยบรรทัด 5 เสน้ เพียงแตจ่ ะใช้บนั ทกึ ตวั โน้ตทอ่ี ย่ใู นตำแหน่งทีส่ งู กว่า หรือ
ต่ำกวา่ บรรทดั 5 เส้น เทา่ น้ัน หากไม่มโี นต้ ตัวดงั กลา่ ว ก็ไม่จำเปน็ ตอ้ งเขียน Ledger Line
เสน้ น้อย ไว้กบั บรรทดั 5 เส้นเลย
10.จงอธิบายหน้าที่ของ ห้องเพลงและเสน้ กั้นห้อง (Measures & Bar Line)
ห้องเพลง และ เส้นก้ันหอ้ ง ทง้ั สองสัญลักษณ์น้ี จะตอ้ งเกย่ี วขอ้ งกนั อยา่ งยิง่ เพราะเส้นก้นั หอ้ ง
มหี นา้ ทแ่ี บง่ ห้องเพลง ดงั ภาพตัวอยา่ งดา้ นบน มี 2 หอ้ งเพลง และ 3 เสน้ กน้ั ห้อง เปน็ ตน้

44 43

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น 2

ชุดที่ 2 The Basic

คำช้แี จง

1. ให้นกั เรียนตอบคำถามใหส้ อดคลอ้ งกับข้อคำถามมากที่สุด

2. ขอ้ สอบมจี ำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที คะแนนเตม็ 10 คะแนน

1.จงอธิบายวธิ จี ับเครือ่ งดนตรี (ทรัมเป็ต )ดว้ ยมอื ซ้ายและมือขวามาให้ถกู ต้อง

ขน้ั ที่ตอนที่ 1 ใชม้ อื ซ้ายจับปลอกวาล์ว (Valve Casing ) และรองรับน้ำหนกั ของเคร่อื ง
ดนตรี ทง้ั หมด มือขวามีหนา้ ทป่ี ระคองและกดลกู สบู ( Valves ) เทา่ น้นั วางนวิ้ กอ้ ยมอื ซ้ายไว้
ดา้ นในวงแหวนของสไลด์วาลว์ ทสี่ าม

ขน้ั ตอนท่ี 2 จดั รปู มือขวา ให้เป็นรูปคลา้ ยตวั " C. "วางน้วิ หวั แม่มือไวด้ ้านล่างระหวา่ ง
วาล์วตวั แรกและตวั ทส่ี อง นิ้วชี้ นิว้ กลาง และน้วิ นาง วางไวบ้ นลกู สูบ (Valves ) สว่ นน้วิ ก้อยวาง
ลงด้านบน ในตะขอ (Hook)
2.จงอธิบายการจัดรูปปาก ขณะเปา่ ทรมั เป็ต มาโดยสงั เขป

จดั ริมฝีปาก คล้ายเราพูดวา่ เอม็ (M) เพือ่ จดั ริมฝีปากดา้ นบน ดา้ นล่าง ให้ชดิ กนั
พรอ้ มกับเปิดช่องตรงกลางปากเลก็ นอ้ ย เพื่อใหเ้ กิดช่องวา่ งให้ลมผ่านออกมา และพดู คำว่า ดมิ
( Dim ) เพอ่ื จดั มมุ ปากทั้งซา้ ยขวา ใหอ้ อกแรงเกร็งมุมปากเล็กน้อย ( หมายเหตุ ทั้งเอ็มและดมิ
ใหท้ ำในเวลาเดยี วกนั ก่อนการจรด Mouthpiece กบั รมิ ฝปี าก )

3. จงบอกวธิ ีกดลูกสบู ขณะเป่าทรัมเป็ต เสยี ง C

ใช้นว้ิ วางไว้บนลูกสบู โดยไม่ตอ้ งกดน้วิ ใดเลย

45
44

4.จงบอกวิธีกดลกู สบู ขณะเปา่ ทรมั เปต็ เสียง D
ใชน้ ้ิวชแ้ี ละนิว้ นาง กดลูกสูบ
5.จงบอกวธิ ีกดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเปต็ เสยี ง E
ใช้นว้ิ ชแ้ี ละนิว้ กลาง ทก่ี ดลูกสบู
6.จงบอกวิธกี ดลูกสบู ขณะเปา่ ทรัมเป็ต เสียง F
ใชน้ ิ้วชน้ี ิ้วเดียวท่ีกดลูกสูบ
8. จงอธิบาย ลกั ษณะและหนา้ ทข่ี องบรรทดั 5 เส้น ( Music Staff ) ให้ถูกตอ้ ง
บรรทดั 5 เส้น มีจำนวนเสน้ 5 เส้น จำนวนช่อง 4 ช่อง มีหนา้ ท่ีสำหรบั บันทึกตัวโนต้ และ
สัญลกั ษณ์ทางดนตรี ต่าง ๆ
9.จงอธิบาย หน้าทข่ี อง เส้นนอ้ ย (Ledger Line) ใหถ้ ูกต้อง
เสน้ นอ้ ย มหี น้าทคี่ ลา้ ยบรรทัด 5 เสน้ เพียงแตจ่ ะใช้บนั ทกึ ตวั โน้ตทอ่ี ย่ใู นตำแหน่งทีส่ งู กวา่ หรือ
ต่ำกวา่ บรรทดั 5 เส้น เทา่ น้ัน หากไม่มโี นต้ ตัวดงั กลา่ ว ก็ไม่จำเปน็ ตอ้ งเขียน Ledger Line
เสน้ น้อย ไว้กบั บรรทดั 5 เส้นเลย
10.จงอธิบายหน้าที่ของ ห้องเพลงและเสน้ กั้นห้อง (Measures & Bar Line)
ห้องเพลง และ เส้นก้ันหอ้ ง ทง้ั สองสัญลักษณ์น้ี จะตอ้ งเกย่ี วขอ้ งกนั อยา่ งยิง่ เพราะเสน้ กน้ั ห้อง
มหี นา้ ทแ่ี บง่ ห้องเพลง ดงั ภาพตัวอยา่ งดา้ นบน มี 2 หอ้ งเพลง และ 3 เสน้ กน้ั ห้อง เปน็ ตน้

46
45

บรรณานกุ รม

กรมวชิ าการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้
กลมุ่ สาระศิลปะ. กรงุ เทพฯ : องค์การรบั ส่งสินค้าและพัสดภุ ัณท์ (ร.ส.พ.).

กระทรวงศกึ ษาธิการ. (2546). การจดั การเรยี นรกู้ ลุ่มศิลปะตามหลกั สูตรขนั้ พน้ื ฐาน
พุทธศกั ราช 2544. กรุงเทพฯ : องค์การรับสง่ สนิ ค้าและพัสดภุ ณั ฑ์ (ร.ส.พ.).

ณรทุ ธ์ สทุ ธจิตต์. (2544). พฤติกรรมการสอนดนตรี. พิมพ์ครัง้ ท่ี 3. กรงุ เทพฯ :
แห่งจฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย.

ประวัติทรมั เป็ต. (2559). [ออนไลน์]. แหลง่ ท่มี า: http://lovemusicale.blogspot.com/
2017/02/blog-post.html. วันทส่ี ืบค้น 5 พฤษภาคม 2559.

หัทยา แผ่นชยั ภูม.ิ (2542). การศกึ ษาประสทิ ธภิ าพของชดุ การสอนเรื่อง โครงสรา้ ง
ฉนั ทลกั ษณ์ทางดนตรผี ่านทักษะการฟงั สำหรับนกั ศกึ ษาชนั้ ปที ่ี 1
ของมหาวิทยาลยั พายัพ. วทิ ยานิพนธ์ ปรญิ ญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชา
ดนตรศี กึ ษา บัณฑติ วทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลยั มหิดล.