หมู่บ้านสารสนเทศชุมชน ปี2563 บ.นางาม ต.ตาดทอง อ.ศรีธาตุ

หมู่บา้ นสารสนเทศชุมชนดีเด่น
เพ่อื การพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชวี ติ

บ้านนางาม หมู่ที่ 11 ตาบลตาดทอง
อาเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี
ปีงบประมาณ พ.ศ.2563

คานา

กรมการพัฒนาชุมชน ได้ให้ความสาคัญกับการนาข้อมูลสารสนเทศชุมชนมาใช้ในการจัดการเพ่ือ
พัฒนาคณุ ภาพชีวติ ของคนในชุมชนให้ดีย่ิงขึ้น และสามารถเช่ือมโยงข้อมูลกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องใน
ชมุ ชนในการนาขอ้ มลู ไปใชป้ ระโยชน์ในการวางแผนแกไ้ ขปัญหา พฒั นาหมบู่ า้ นได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ตรงกับ
ความตอ้ งการของประชาชน

สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอศรีธาตุ ได้คัดเลือกบ้านนางาม หมู่ท่ี 11 ตาบลตาดทอง อาเภอศรีธาตุ
จงั หวัดอุดรธานี เปน็ หมบู่ ้านสารสนเทศชมุ ชนดเี ด่นเพ่อื การพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต ประจาปี ๒๕๖3
โดยมีการนาข้อมูลความจาเป็นพ้ืนฐาน (จปฐ.) ข้อมูลพ้ืนฐานระดับหมู่บ้าน (กชช.๒ค) และข้อมูลอื่น ๆ ใน
ชุมชนมาวิเคราะห์ โดยผ่านโปรแกรม CIA : Community Information Radar Analysis เพ่ือนาผลที่ได้จาก
การวิเคราะห์เข้าสูก่ ระบวนการจัดทาแผนแก้ไขปญั หา ตามทีช่ มุ ชนตอ้ งการต่อไป

หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารถอดบทเรียนเล่มน้ี คงจะเป็นแนวทางสาหรับผู้สนใจในการศึกษา
กระบวนการเรียนรู้ของหมู่บ้านสารสนเทศชุมชนดีเด่นเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต และนาไป
พัฒนาการทางานของหมู่บ้านสารสนเทศฯ ได้ดีย่ิงขึ้น และขอขอบคุณผู้นาชุมชน กลุ่มองค์กร ประชาชนบ้าน
นางาม หมูท่ ี่ 11 ตาบลตาดทอง อาเภอศรีธาตุ ที่มสี ว่ นร่วมในการถอดบทเรียนเพ่ือเป็นตัวอย่างแก่หมู่บ้านอ่ืน ๆ
ต่อไป

สานกั งานพัฒนาชุมชนอาเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี

สงิ หาคม 2563

สารบญั หนา้

ส่วนท่ี 1 ขอ้ มูลท่วั ไปของหมูบ่ ้าน ๑
- ประวตั ิความเปน็ มา 1
- อาณาเขต 2
- ลักษณะภมู ปิ ระเทศ 2
- ประชากร/ครวั เรอื น 3
- การประกอบอาชีพ 3
- รายไดป้ ระชากร 3
- กลมุ่ อาชีพ 4
- กองทุนตา่ งๆ ในหมบู่ ้าน 5
- ผลิตภัณฑ์ชุมชน 6
- ปราชญ์ชมุ ชนด้านต่างๆ 7
- ศลิ ปะ วฒั นธรรม ประเพณี เทศกาล
7
ส่วนที่ 2 แนวทางการพัฒนาหมู่บา้ นสารสนเทศชมุ ชน 8
๒.๑ การบริหารจดั การ 8
๒.๒ การจัดทาสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) 11
๒.๓ การวิเคราะหข์ อ้ มูลชมุ ชน
๒.๔ การนาไปใช้ประโยชนแ์ ละการบริการ 13
15
ส่วนท่ี 3 ภาคผนวก
- ข้อมูลความจาเปน็ พ้นื ฐาน (จปฐ.) ปี 2562
- ขอ้ มูลพืน้ ฐานระดับหมบู่ ้าน (กชช2ค.) ปี 2562

สว่ นม่ี 1 ขอ้ มูลทัว่ ไปของหมบู่ ้าน
ประวัตหิ ม่บู ้าน

แตเ่ ดมิ บ้านนางาม เปน็ หมบู่ ้านเดียวกันกบั บ้านนาเรียง เนอ่ื งจากบ้านนาเรียงมปี ระชากรเพม่ิ มากข้ึน ทา
ให้ในชุมชนแออัด ทางรัฐบาลจึงมีนโยบายแยกหมู่บ้าน จึงได้แยกหมู่บ้านออกจากบ้านนาเรียง โดยตั้งชื่อว่า
“บา้ นนางาม” ขอต้ังหมบู่ ้านเม่ือปี พ.ศ. 2530 บา้ นนางามอยู่ในพ้ืนการปกครองขององค์การบริหารส่วนตาบล
ตาดทอง โดยมนี ายบญุ สนั ติ์ แดงลา เป็นนายกองคก์ ารบริหารสว่ นตาบล มผี ู้ใหญ่บ้านมาแลว้ ทั้งสนิ้ 5 คน

1.นายถนอม วงศ์สามารถ ดารงตาแหนง่ จนเกษยี น
2.นายคา สีดาวงศ์ ดารงตาแหนง่ 5 ปี
3.นายพดั พดุ ตาแสง ดารงตาแหนง่ 5 ปี
4.นายทนงศักด์ิ ศรดี าวงค์ เข้าดารงตาแหนง่ ปี 2553 จนถงึ ปัจจบุ ัน
อาณาเขต
บ้านนางาม พ้ืนที่ท้ังหมด 2,750 ไร่ หรือ 44 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ในตาบลตาดทอง อาเภอศรี
ธาตุ จังหวดั อดุ รธานี ห่างจากอาเภอศรีธาตไุ ปทางทิศเหนือ ระยะทาง 17 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดอุดรธานี
ไปทางทิศใต้ ระยะทาง 65 กิโลเมตร มีอาณาเขตตดิ ตอ่ ดงั น้ี
ทศิ เหนอื ตดิ ต่อกบั ตาบลเวียงคา อาเภอกมุ ภวาปี
ทิศใต้ ติดตอ่ กับ ตาบลบา้ นโปร่ง อาเภอศรธี าตุ
ทิศตะวนั ออก ติดต่อกับ บา้ นใหม่ไทรทอง ตาบลตาดทอง อาเภอศรีธาตุ
ทิศตะวันตก ติดตอ่ กับ บ้านนาเรียง ตาบลตาดทอง

หนา้ 1

ลักษณะภูมปิ ระเทศ

พน้ื ทสี่ ่วนมากเป็นพ้ืนทร่ี าบทีร่ าบลมุ่ เหมาะแกก่ ารทาการเกษตร มกี ารเพราะปลูกด้านการเกษตร
เช่น ปลูกขา้ ว ปลูกอ้อย ปลกู มนั สาปะหลัง

จานวนประชากร / ครัวเรือน

มีครวั เรือนท้ังหมด 151 ครวั เรือน
คน
จานวนประชากรที่อาศัยอย่จู รงิ ทั้งหมด 485 คน
คน
เพศชาย 239

เพศหญิง 246

ทมี่ า : ข้อมูลความจาเปน็ พื้นฐาน (จปฐ.) ปี 2562
หนา้ 2

การประกอบอาชพี

-อาชพี หลักของครัวเรอื น

อาชีพทานา จานวน 132 ครัวเรือน

อาชีพทาไร่ จานวน 132 ครัวเรือน

อาชพี รบั จา้ งทวั่ ไป จานวน 19 ครวั เรือน

-อาชพี เสริมหรอื อาชีพรอง

อาชีพปลกู ผกั สวนครัว จานวน 101 ครวั เรือน

อาชีพทอผ้า จานวน 25 ครัวเรอื น

อาชีพรบั จ้าง จานวน 78 ครวั เรอื น

อาชีพเลี้ยงสตั ว์ จานวน 15 ครวั เรือน

อาชพี ทาขนม จานวน 2 ครัวเรอื น

อาชพี ทาโต๊ะจากเหลก็ จานวน 1 ครวั เรอื น

อาชพี อ่นื ๆ นอกจากน้ี จานวน 35 ครวั เรือน

รายได้เฉลย่ี ของประชากร

- รายไดเ้ ฉลย่ี ตามข้อมลู จปฐ. ปี 2562 จานวน 111,486.81 บาท/คน/ปี
- ครัวเรอื นยากจน (รายได้ไมถ่ ึง 38,000 บาท/คน/ป)ี จานวน - ครัวเรอื น
- จานวนผู้ถือบตั รสวัสดิการแห่งรฐั ที่มีรายได้ต่ากว่า 100,000 บาท จานวน 300 คน

จานวนกลุ่มกิจกรรม/กลุ่มอาชพี

1.ชอ่ื กลุ่มทอผ้ามัดหม่ี-สมั มาชพี จานวนสมาชิก 25 คน

ชอ่ื ประธานกล่มุ นางสุมาลี ศรีพลไกร โทร.061-0625615

2.ช่ือกลุม่ พฒั นาสตรี จานวนสมาชกิ 15 คน

ชื่อประธานกลุ่ม นางสาย สีดาวงค์ โทร.087-2154004

3.ช่อื กลุ่มจัดการดนิ ป๋ยุ จานวนสมาชกิ 20 คน

ชือ่ ประธานกลมุ่ นายทนงศกั ด์ิ ศรีดาวงค์ โทร.061-1134480

4.ชอื่ กลมุ่ ออมทรัพย์ จานวนสมาชิก 113 คน

ชอ่ื ประธานกลมุ่ นายประเสรฐิ พนาพนม โทร.095-3299415

หนา้ 3

กองทนุ ตา่ งๆ ในหมูบ่ า้ น มีจานวน 5 กองทุน ดงั นี้

1.กองทนุ หมบู่ า้ นและชมุ ชนเมือง มงี บประมาณ 2,581,000 บาท

ชื่อประธานกองทนุ ฯ นายประเสรฐิ พนาพนม

2.กองทุนแก้ไขปัญหาความยากจน (กข.คจ.) มีงบประมาณ 280,000 บาท

ชื่อประธานกองทนุ นายสรุ ิยา อทุ ะกงั

3.กองทนุ ออมวนั ละบาท มีงบประมาณ 73,365 บาท

ชอ่ื ประธาน นายวฒุ เิ ดช ภูมโิ รจน์

4.กองทุนฌาปนกิจเงนิ ล้าน มีงบประมาณ 173,500 บาท

ชอ่ื ประธาน นายยมนา วจั นะพนั ธ์

5.กองทนุ 6 หมบู่ ้าน มงี บประมาณ 76,000 บาท

ช่อื ประธาน นายทะนงศกั ด์ิ ศรดี าวงค์

ขอ้ มูลด้านแหลง่ นาเพอ่ื การอุปโภค/บรโิ ภค

มีอยู่ 1 แหลง่ ได้แก่ หนองตาเปิก

ขอ้ มลู ร้านคา้ และสถานบรกิ ารในหมู่บา้ น

มีร้านค้า 4 แหง่

มีสถานบรกิ ารปมั้ นา้ มนั 1 แห่ง

สถานที่สาคัญในหมู่บา้ น

1.วดั เสนางาม และวัดโพธิศ์ รสี วา่ ง

2.โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตาบล

3.ท่ีอา่ นหนงั สอื ประจาหมู่บ้าน 1 แหง่

4.หอกระจายข่าว 1 แหง่

5.สถานีตารวจชุมชน 1 แห่ง

6.บ่อน้าตืน้ สาธารณะ 1 แห่ง

7.ประปาหมู่บ้าน 1 แหง่

หน้า 4

ผลิตภัณฑท์ ่นี า่ สนใจ/ผลติ ภัณฑ์จากภูมปิ ญั ญาท้องถิ่น
ผ้ามัดหมี่ จักสาน

ข้อมลู ดา้ นการบรหิ ารหมบู่ า้ น

1.ผ้ใู หญ่บ้านชอ่ื นายทะนงศกั ด์ิ ศรีดาวงค์ หมายเลขโทรศัพท์ 0611134480

2.นายก อบต. นายบุญสนั ต์ แดงลา หมายเลขโทรศัพท์ 0925541967

3.สมาชกิ อบต. ช่ือ นายถนอม วงคส์ ามารถ, นางสาย สดี าวงค์

แบง่ การปกครองออกเปน็ 5 คุ้ม

คุม้ ที่ 1 ชอื่ คุม้ นางาม 2007 ประธานคุ้มชอ่ื นายทองพุด ปติ ตาแสง

คมุ้ ที่ 2 ชอื่ คมุ้ บ้านใหมพ่ ฒั นา ประธานคมุ้ ชอ่ื นางโอบ หมนื่ ประชุม

คุ้มที่ 3 ชื่อ คุ้มรุง้ โรจน์ ประธานคุ้มชอ่ื นายประสิทธ์ิ พนะราบ

คมุ้ ที่ 4 ชื่อ คุ้มศรพี าเจริญ ประธานคมุ้ ชอ่ื นางนาง ศรีดาวงศ์

คุ้มที่ 5 ชือ่ คมุ้ อนามัยซติ ตี้ ประธานคมุ้ ช่อื นายพงษศ์ กั ดิ์ แก้วเวยี งกนั

รายชอื่ อาสาพัฒนาชุมชน (อช.)

1.นายบญุ เกดิ กลางศรี
2.นาคาพอง เสนาวงค์
3.นางกชพร วงคส์ ุรยิ า
4.นายกติ ตพิ งษ์ วันพะลา

รายชอ่ื อาสาสาธารณสุขประจาหมู่บา้ น (อสม.)

1.นางสาราญ แกว้ เวยี งกัน
2.นางกชพร วงศ์สุริยา
3.นางบังอร ภเู่ กษ
4.นางหนูกาย แกว้ ศริ ิ
5.นางผ่องศรี กลางศรี
6.นายทองพุด ปิตตาแสง

หน้า 5

รายชื่อปราชญช์ าวบ้านหรอื ผูม้ ีความรู้ความสามารถ
1.นายทนงศกั ด์ิ ศรดี าวงค์ อายุ 56 ปี บ้านเลขท่ี 15
ภูมิปัญญา/ความสามารถด้านการเกษตร การจดั การดนิ ปุย๋
2.นายสวุ รรณ พรรรหาญ อายุ 69 ปี บา้ นเลขที่ 9
ภูมปิ ญั ญา/ความสามารถด้านสมนุ ไพร
3.นางสมุ าลี ศรพี ลไกร อายุ 45 ปี บา้ นเลขท่ี 115

ด้านขนบธรรมเนยี ม จารีตประเพณี
1.ภาษาทีพ่ ดู สว่ นใหญ่ เป็นภาษาพนื้ ถ่นิ ภาษาอีสาน
2.การนับถือศาสนา พุทธ คริสต์
3.วัฒนธรรมเอกลกั ษณ์ คือ ชนสามเผ่า เผ่าลาว
4.ประเพณที ี่สาคัญ ไดแ้ ก่ งานบุญประจาปีต่างๆ ประเพณวี นั สงกรานต์ ฯลฯ

หน้า 6

ส่วนมี่ 2 แนวทางการพัฒนาหม่บู ้านสารสนเทศชมุ ชน
2.1 การบรหิ ารจัดการ

1. มสี ถานทดี่ าเนนิ การ โดยใช้ทท่ี าการผู้ใหญบ่ า้ น เป็นทที่ าการประชมุ และเปน็ แหล่งเผยแผ่ข้อมูล
ข่าวสารความรู้ ซง่ึ มคี วามพรอ้ มทงั้ ดา้ นสถานท่ี สิ่งอานวยความสะดวกต่างๆ

2. มีตวั แทนของหมู่บา้ นคือ นายทนงศกั ดิ์ ศรีดาวงศ์ เปน็ ผูร้ ับผิดชอบในการให้ความรเู้ ก่ยี วกบั การใช้
ระบบสารสนเทศ และปรับข้อมูลหมู่บ้าน ขอ้ มูลระบบสารสนเทศให้เปน็ ปัจจุบนั พร้อมเผยแพร่ขอ้ มลู ท่ีทนั สมัย
และเขา้ ร่วมอบรมการใช้โปรแกรม CIA วเิ คราะหข์ ้อมูลชุมชน

3. มีจัดประชุมโดยมเี ครือ่ งมืออุปกรณท์ ีท่ นั สมัย คอมพวิ เตอรโ์ น๊ตบุ๊ค เครอื่ งเสยี ง ไมโครโฟน
อนิ เตอร์เนต็

หน้า 7

2.2 การจดั ทาสารสนเทศภมู ศิ าสตร์ (GIS) เพ่อื พฒั นาคุณภาพชวี ิต

2.3 การวเิ คราะห์ขอ้ มูลชมุ ชน
การวเิ คราะหข์ อ้ มลู วิเคราะห์ข้อมลู หมบู่ ้านดว้ ย โปรแกรม Community Radar Analysis diagram :

CIA โปรแกรม CIA Program คือ โปรแกรมวิเคราะห์ข้อมูลชุมชนในการพัฒนาระบบสารสนเทศเพ่ือการ
บูรณาการวางแผนงาน/โครงการเพื่อยกระดับและพฒั นาคุณภาพชวี ิตชุมชน เพอื่ ส่งเสริมรปู แบบการใช้ประโยชน์
ข้อมลู สารสนเทศทีส่ าคัญของชมุ ชน คอื จปฐ. กชช2 ค. และข้อมลู อื่นๆ ทสี่ าคัญในชุมชน หรือ ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
กับชุมชน ในการวางแผนพัฒนา แผนงาน โครงการ หรอื กิจกรรมสอดคล้องกับปัญหาของพน้ื ที่

ผลการวิเคราะห์ข้อมูลหมู่บ้านด้วย โปรแกรม CIA ของ หมู่บ้าน บ้านนางาม หมู่ท่ี 11 ตาบลตาดทอง
อาเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี สามารถดูผลจาก Radar Diagram เพ่ือดูแผนภาพเรดาร์ ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
ชุมชน บ่งช้ีปัญหาและประเด็นของการพัฒนาสารสนเทศชุมชน ที่ตรงกับปัญหาของชุมชน เพื่อการพัฒนา
คณุ ภาพชวี ิตต่อไปน้ัน พบว่า ชุมชนมปี ัญหา ลาดับแรก ได้แก่ ด้านการพัฒนาอาชีพ ลา ดับท่ี 2 ด้านการจัดการ
ทุนชุมชน

จากการวิเคราะห์ข้อมูลด้วย Community Radar Analysis เพ่ือดูภาพรวมของผลการวิเคราะห์ของ
ชุมชน พบว่าบา้ นนางาม หมูท่ ี่ 11 มลี าดบั ผลการวิเคราะหแ์ ละประมวลผลขอ้ มูลฯ ท้ัง 5 ดา้ น ดังน้ี

หน้า 8

หนา้ 9

ลาดับที่ ดา้ น ค่าคะแนน
1 การแกป้ ัญหาความยากจน 2.20
2 การจัดการความเสีย่ งชุมชน 2.23
3 การพฒั นาดา้ นอาชีพ 2.27
4 การจดั การทุนชุมชน 2.51
5 การบรหิ ารจัดการชุมชน 2.87

จากโปรแกรม Community Radar Analysis diagram : CIA ทา ให้พบว่าบ้านนางาม หมู่ท่ี 11
ประเดน็ ปญั หาท่ีตอ้ งพัฒนาเป็นลาดบั ที่ 1 คอื ด้านการแก้ปญั หาความยากจน

หนา้ 10

2.4 การนาไปใชป้ ระโยชน์ และการให้บริการ
1 มีการนาสารสนเทศไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยการนาไปวิเคราะห์ข้อมูลหมู่บ้าน จัดทาแผน

ชมุ ชน กาหนดเปน็ แผนงาน โครงการ หรอื กจิ กรรมในการพฒั นาหมูบ่ า้ น หรอื แก้ปญั หาของหมบู่ ้าน สง่ เสริมให้
ชาวบา้ นมคี ณุ ภาพชวี ิตท่ดี ขี น้ึ

2 มกี ิจกรรมทเ่ี กดิ จากการใช้ขอ้ มูลสารสนเทศท่สี ่งผลตอ่ การพฒั นาคุณภาพชีวิต เชน่ โครงการหมู่บา้ น
สมั มาชพี ได้พจิ ารณาคดั เลอื กกลุ่มเปา้ หมาย ครวั เรือนสมั มาชพี เข้าร่วมโครงการ โดยใช้ขอ้ มลู เกณฑ์รายได้เฉลี่ย
จากการสารวจขอ้ มลู จปฐ. เป็นเกณฑ์ในการพิจารณา เป็นต้น

3 มีการส่งเสริมการใช้ประโยชน์สารสนเทศชุมชนในเวทีต่างๆ เช่น เวทีการจัดทาแผนชุมชน เวที
หม่บู า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี ง งานของภาคกี ารพฒั นาหน่วยงานอ่ืนๆ

4 มีรูปแบบ/ ช่องทางการให้บรกิ ารและการนาไปใชป้ ระโยชน์ หลายชอ่ งทาง ซงึ่ ประชาชนสามารถใช้
ระบบสารสนเทศ เครอื่ งมืออุปกรณไ์ ดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งเหมาะสม และลดเวลาในการทางาน เชน่ การใช้คอมพิวเตอร์
พมิ พแ์ ทนการเขียนมือ หรอื ตดิ ต่อผู้อ่ืนผา่ นทางแอปพิเคชัน่ เพื่อประหยัดเวลาและสามารถใช้เป็นหลักฐานในการ
ทางานได้จากการพมิ พ์ข้อความบนไลน์หรือเฟสบคุ๊

5 แผนการดาเนนิ งานอย่างต่อเน่อื ง

หน้า 11

ภาคผนวก

หน้า 12

หนา้ 13

หนา้ 14

หนา้ 15

หมู่บา้ นสารสนเทศชุมชนดีเดน่
เพอื่ การพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชวี ติ
สานกั งานพัฒนาชมุ ชนอาเภอศรธี าตุ จังหวดั อดุ รธานี
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย