กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม บทเรียนเรื่อง การสังคายนา

เนื้อหาในบทเรียน

ความหมาย การสังคายนา การสังคายนาครั้ง
ครั้งที่1 ที่2
การสังคายนา
ครั้งที่5 การสังคายนา การสังคายนา
ครั้งที่4 ครั้งที่3

ความหมาย

สังคายนา หมายถึง การประชุมสงฆ์เพื่อ
รวบรวมตรวจชำระ สอบทาน และจัดหมวดหมู่
หลักคำสอนของพระพุทธเจ้า เพื่อให้มีแนวทาง
ปฏิบัติไปในทางเดียวกัน อันจะทำให้พระพุทธ

ศาสนามั่นคงอยู่ได้นาน

การสังคายนา เป็นวิธีการรักษาพุทธพจน์โดยการ
รวบรวมคำสอนและจัดหมวดหมู่คำสอนของ

พระพุทธเจ้า และซักซ้อมบทสวดสาธยายพร้อมกันเพื่อ
จำสืบต่อกันมา ซึ่งเรียกว่า สังคายนา หรือสังคีติ แปล
ว่า การสวดพร้อมกัน การสังคายนาในพระพุทธศาสนา
เป็นการรักษาคำสอนเดิมของพระพุทธเจ้าไว้ให้แม่นยำ

ที่สุด เพื่อไม่ให้คลาดเคลื่อนไป

การสังคายนาครั้งที่ 1

- สุภัททภิกษุกล่าวจาบจ้วงพระธรรมวินัยหลังจาก
ที่พระพุทธองค์ปรินิพพาน ได้เพียง 7 วัน
-คัดเลือกพระอรหันต์ 500 องค์
-การสังคายนาครั้งนี้ใช้เวลา 7 เดือน

-การสังคายนาทำที่ถ้ำสัตยาบรรณ เชิงเขาเวภาระ
กรุงราชคฤห์ แคว้นมคธ ชมพูทวีป

หลังจากที่พระพุธเจ้าปรินิพพานแล้ว 3 เดือน

การสังคายนาครั้งที่ 2

-พ.ศ. 100 เกิดเหตุกลุ่มพระภิกษุวัชชีบุตรปฏิบัติผิดวินัย
-มีพระอรหันต์เข้าร่วม 700 องค์

-ที่วาลุการาม เมืองเวสาลี แคว้นวัชชี
- มีระยะเวลา 8 เดือน

การสังคายนาครั้งที่ 3

-เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 235 ในรัชสมัยของพระเจ้าอโศกมหาราช
หรือศรีธรรมาโศกราช

- สาเหตุคือพวกนักบวชในศาสนาอื่นปลอมเข้ามาบวชใน
พระพุทธศาสนาเพื่อหวังลาภสักการะ
-คณะสงฆ์ได้แตกออกไปถึง 18 นิกาย

-การสังคายนาครั้งนี้มีพระอรหันต์เข้าร่วม 1,000 องค์
-มีระยะเวลานาน 9 เดือน จึงเสร็จสิ้น

- เกิดการจัดหมวดหมู่คำสอนของพระพุทธเจ้าออก
เป็น 3 หมวดหมู่ใหญ่ๆ เรียกว่า ปิฎก

การสังคายนาครั้งที่ 4

-มีจุดประสงค์มุ่งให้พระพุทธศาสนา
ประดิษฐานมั่นคงในลังกาทวีป

-ดำเนินการสังคายนาโดยพระสงฆ์ 38 รูป
-การสังคายนาทำที่ถูปาราม เมืองอนุราธปุระ

เมื่อ พ.ศ. 236
- ใช้เวลานานถึง 10 เดือน

การสังคายนาครั้งที่ 5

-เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 433
-สาเหตุเกิดจากการที่พระสงฆ์แตก

กันเป็น 2 พวก
-มีพระสงฆ์เข้าร่วมการสังคายนากว่า 1,000 รูป

- ประชุมกันสวดซ้อมที่อาโลกเลณสถาน ณ
มตเลชนบท ในลังกาทวีป

การสังคายนาครั้งที่ 5 มีความสำคัญมาก เนื่องจากการสังคายนาหลัก
ธรรมของพระพุทธเจ้าแต่ละครั้งตั้งแรกเป็นต้นมา พระสงฆ์ทั้งหลายใช้วิธี
ท่องจำหลักธรรมเอาไว้ เรียกว่า มุขปาฐะ คือ ข้อความที่จำกันมาด้วย

ปากเปล่า ไม่ได้จดบันทึกไว้ จนถึงการสังคายนาครั้งที่ 5 นี้ พระเจ้า
ววัฏฏคามณีอภัยทรงเกรงว่าหลักธรรมของพระพุทธองค์จะเกิดความคลาด

เคลื่อนไปเรื่อยๆ จึงโปรดเกล้าฯ ให้จารึกพระไตรปิฎกลงในใบลาน
โดยให้จารึกคัมภีร์อธิบายความในพระไตรปิฎกที่เรียกว่า อรรถกถาไว้ด้วย

ใบงานเรื่อง การสังคายนา

คำชี้แจง: ให้นักเรียนสรุปใจความสำคัญการสังคายนาครั้งที่ 1 - 5

....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ชื่อ............................................................................
............................. ชั้น................ เลขที่...........