Tóm tắt bài giảng Bồ Tát Đạo - 1

Tóm tắt bài giảng
Khóa Bồ Tát Đạo

3 ngày 26-28/5/2013

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 1

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/26/2013

1. Tu hành tâm linh là không ngừng thay đổi tầng nhìn và tầm nhìn, tức là
thay đổi định nghĩa về mình (self-definition).

2. Nội dung của khóa học ngày cũng như nội dung của giai đoạn tu hành
mà chúng ta cần thực hiện ngay là chuyển hóa từ tâm thức vị ngã ta
tâm thức vị tha.

3. Hai Tâm thức này gọi là hai tâm thức căn bản trong bốn tầng tâm thức:
Vị ngã, vị tha, vô ngã và Bất Nhị.

4. Khi ở trong tâm thức vị ngã, những sự khẳng định của bản ngã thường
thường là điểm mù của mình, do đó ta rất ít biết tới. Thí dụ như: tôi là
những thứ tôi sở hữu, tôi sợ, tôi là cái rún của vũ trụ, tôi là nhất, tôi luôn
đúng, tôi là God.

5. Tất cả sự khẳng định ở tầng tâm thức vị ngã đều có chung một đặc tính
là đòi hỏi sự chú ý từ tha nhân. Tức là ‘tôi muốn ai cũng biết tôi, tôi
muốn ai cũng chú ý đến tôi’. Trong hình vẽ thì đó là một người mà tất
cả những mũi tên hướng về mình. Mũi tên tượng trưng cho sự chú ý.

6. Phẩm Hiền Thủ dạy những phương thức để giúp ta rời khỏi tâm thức vị
ngã (trang 6 và 7) dựa trên triết lý căn bản rằng: tin là trở thành. Niềm
tin này khác với sự chấp nhận một đối tượng, chấp nhận một sự hiển
hiện. Tin và trở thành đối tượng ta tin chỉ có khi mà đối tượng là một lý
tánh, một đặc tính bất biến của Chân Tâm.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 2

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/26/2013

1. Thay đổi định nghĩa về cái ‘tôi’

Trong quá trình tu luyện, sự thay đổi và tiến hóa của tâm thức thì đi song
song với sự thay đổi của định nghĩa về ‘tôi’. Do đó nếu ta biết chú ý, nhận tri
và thường thườn cảnh giác về những sự khẳng định của cái ‘tôi’ rồi chủ động
thay đổi sự khẳng định ấy cho tốt hơn thì ta dễ dàng tiến hóa hơn. Sau đây
là 4 tầng tâm thức, phối hợp với sự khẳng định của cái ‘tôi’ khi ta nhập thế.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 3

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/26/2013

2. Chuyển hóa từ vị ngã ra vị tha

Dưới đây là những khẳng định căn bản nhất giúp ta vượt ra khỏi tâm thức vị
ngã. Những sự khẳng định này được lấy từ phẩm Hiền Thủ trong kinh Hoa
Nghiêm, như sau:

Tín: không dơ bẩn, tâm thanh tịnh,
Diệt trừ kiêu mạn, gốc cung kính,
Là báu đứng đầu kho tàng Pháp,
Là tay thanh tịnh nhận mọi hạnh.

Tuy khiến ta vượt ra khỏi tâm thức vị ngã, nhưng chưa hoàn toàn đưa ta vào
tâm thức vị tha. Đây là bước tu hành căn bản và thực tế nhất của người mới
tu đạo bồ tát mà trong kinh Hoa Nghiêm gọi là giai đoạn tu Thập Tín.
Trong phần khẳng định thì lại chia ra hai phạm trù: Xuất Tục và Nhập Thế.
Nghĩa là có những khẳng định ta cần làm nhập tâm (internalize) khi ngồi thiền
để giúp ta khai mở tâm linh. Thí dụ như ‘tôi thanh tịnh’ là khẳng định lúc Xuất
Tục, giúp ta buông bỏ mọi thứ chấp trước, vướng mắc, dục vọng. Lại có
những khẳng định ta cần nhập tâm khi bước chân vào đời, sống với tha nhân.
Thí dụ như ‘tôi là thiện căn’ là khẳng định lúc Nhập Thế, sẽ giúp ta lạc quan,
hướng thượng, hướng thiện, tích cực làm lành, đem lợi ích tới mọi người, và
mở ra tâm thức vị tha.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 4

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/27/2013

3. Gieo hạt giống Bất Nhị ngay lúc này

Khi tu luyện, không những ta phải chuyển từ vị ngã lên vị tha, mà còn phải gieo
trồng hạt giống Phật Tánh. Giống như trồng cây, nếu không có hạt giống thì làm
sao trồng được? Hạt giống Phật tứ là Chân Như, là Phật Tánh, là Chân Tâm Bất
Nhị. Thông thường việc gieo trồng chủng tử Phật Tánh gọi là gieo trồng chủng
tử Vô Lậu. Nên nhớ rằng sự tu hành chuyển hóa từ tâm thức vị ngã lên tâm thức
vi tha vẩn còn trong phạm vi của chủng tử Hữu Lậu.

Nhưng làm sao có được hạt giống Chân Tâm?
Chư Phật sau khi đã chứng ngộ rồi thì ngài ‘zip’ toàn book cảnh giới chứng ngộ
của ngài, cũng tức là Chân Tâm, vào trong một hình tượng mà ta gọi là chủng tử
tự. Thí dụ như chủng tử tự A có hình tượng như sau:

Trong kinh Hoa Nghiêm, bồ tát Thiện Tri Chúng Nghệ là vị bồ tát chứng đắc sự
tu tập của tất cả những chủng tử Phật Tánh mà Phật truyền dạy. Ngài nói rằng
hễ chúng ta quán tưởng, đọc tụng thì sức mạnh của những chủng tử tự này sẽ
khiến chúng ta chứng nhập vào bát nhã ba la mật, tức là đại giác ngộ. Như thế
có nghĩa là:

Phật gói ghém, ‘zip’, cảnh giới Chân Tâm huyền diệu vào trong chủng tử tự.
Chúng ta trì tụng, quán tưởng để ‘unzip’ cảnh giới ấy ra.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 5

Có hai chủng tử tự mà chúng ta cần học trong khóa huấn luyện này:
1. Chủng tử tự A, gọi là chủng tử tự tối căn bản, khai mở ra Pháp Giới, mà khi

trì tụng thì chúng ta sẽ nhờ sức oai lực của chư Phật, Bồ Tát giúp cho ta
thâm nhập vào Pháp Giới, hay cảnh giới siêu việt ra ngoài mọi lý luận, tư
duy, phân biệt. Chủng tử này có tên là ‘Dĩ Bồ Tát Oai Lực, Nhập Vô Phân
Biệt Cảnh Giới’.
2. Chủng tử tự RA, gọi là chủng tử tự đem quang minh của Chân Tâm hiển
hiện trong tất cả quan hệ của cuộc sống. Chủng tử tự này có tên là ‘Vô Biên
Sai Biệt Môn’. Khi ta tu luyện quán tưởng chủng tử tự RA thì ta sẽ khởi phát
những sự khẳng định: ‘tôi thanh tịnh, tôi vô ngại, tôi là Đại Địa, tôi bình
đẳng, tôi là nguồn sống, tôi là thiện căn, tôi mở, tôi cho’ một cách tự nhiên
bởi vì tất cả những sự khẳng định ấy đều chỉ là những khía cạnh của Chân
Tâm mà chủng tử tự RA là cửa ngõ mở khai những đặc tính ấy.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 6

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/27/2013

4. Ý nghĩa của các hạt giống

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 7

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/28/2013

5. Liên quan mật thiết giữa xuất tục và Nhập Thế

Khi tu luyện Xuất Tục thì càng tu tâm ta càng khai mở, nghĩa là càng sáng rực
quang minh nội tại, chiếu xuyên qua màng đen sắc ấm, tới màn đen thọ ấm,
rồi tưởng ấm, rồi hành ấm, và cuối cùng là thức ấm.
Nhưng mỗi bước tiến bộ bên phần tu luyện Xuất Tục thì cần tương ưng với
một bước tiến bộ bên phần tu hành Nhập Thế thì mới khiến sự tu luyện và
tu hành được song song phát triển vô ngại.
Nhất là khi ta càng ra khỏi tâm thức vị ngã để bước vào tâm thức vị tha thì
càng lúc ta càng suy nghĩ về ‘chúng ta’ hơn là suy nghĩ về ‘ta’, tức là càng lúc
ta càng hình thành tâm thức ‘tập thể’ (collective) và vượt thoát tâm thức ‘cá
thể’ (individualistic).
Đồng thời, dù cho ta có khai mở và có khẳng định rằng ‘Tôi cho’, nhưng không
biết nhu cầu của tha nhân là gì và không biết hướng mình tới phục vụ tha
nhân thì ta vẫn còn kẹt trong tâm thức vị ngã. Do đó ta cần nên biết tới bốn
nhu cầu tâm lý chính yếu của tha nhân (không phải là nhu cầu thể chất hay
nhu cầu tâm linh). Đối với thành viên hội Từ Bi Phụng Sự, các anh chị huấn
luyện viên thì lại cần nên tìm hiểu rõ ràng về những nhu cầu này để có thể
phục vụ hữu hiệu hơn.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 8

Những nhu cầu tâm lý này gồm có:
1. Ai cũng cần được chú ý (attention)
2. Nhu cầu về sự ấm áp (warmness)
3. Nhu cầu về sự quan hoài (care)
4. Nhu cầu về sự cảm thông
Kết luận: Càng khai mở khi tu một mình thì càng liên kết (engaged), càng lan
tỏa quang minh (trong dạng tình thương, quan hoài, cảm thông, hay sự chú
ý) tới tha nhân khi nhập thế phục vụ.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 9

Tóm tắt Cương Lĩnh Bài Giảng ngày
5/28/2013

6. Nói về nhu cầu cần được chú ý

Ai ai cũng cần được chú ý đến và biết tới; nhất là đối với những người mới
bước tới Hội Từ Bi Phụng Sự. Là thành viên mới, hoặc là học viên mới, họ
cần được các an em cũ trong Hội hoặc các huấn luyện viên chú ý.
Nhu cần cần sự chú ý (attention) thì có gốc rễ ở trung tâm năng lượng số 3.
Thông thường nhu cầu cần chú ý là:
1. Cần được biết tới (recognition) như tha nhân cần ta biết tới họ tên gì,

làm gì, ở đâu, …
2. Cần được tri nhận (acknowledgement) như tha nhân cần ta nhận tri danh

tiếng của họ, nhận tri thành quả, sự cống hiến, đóng góp, …
3. Cần được tôn trọng (respect, esteem) như tha nhân cần ta đối xử lễ độ,

tử tế, cần ta coi trọng những việc họ làm, những lời họ nói, …
4. Cần được nối kết (connection) như tha nhân cần ta nối kết với họ qua

việc trao đổi ánh mắt, email, thư từ, chia sẻ ý kiến, để họ không cảm thấy
bị lẻ loi, bỏ rơi hay bị cho ra rìa.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 10

Khi tu tập, khẳng định rằng ‘Tôi cho’ thì ta nên nhạy cảm về nhu cầu cần
được sự chú ý của những người quanh ta rồi khéo léo ‘cho’ họ sự chú ý,
nhưng nên tránh vướng vào mạng lưới thị phi, nhân ngã, cũng tránh gây
hiểu lầm do ‘cho’ quá nhiều sự chú ý hoặc ‘cho’ không đúng lúc, đúng chỗ.

Chương trình huấn luyện bồ tát đạo 11