กรอบแนวทางการประเมินคุณภาพภายนอกแนวใหม่รอบสี่(พ.ศ.2559-2563)การศึกษาปฐมวัย

กรอบแนวทางการประเมินคณุ ภาพภายนอกแนวใหมร่ อบส
(พ.ศ.2559-2563)

การศึกษาปฐมวยั

เป้าหมายแผนการศึกษาแห่งชาติ

การเข้าถงึ ความเท่าเทียม คณุ ภาพทางการ ประสิทธิภาพ การตอบโจทย์
โอกาสทาง ทางการศึกษา ศึกษา (Quality) บริบทที่มีการ
การศึกษา (Efficiency) เปลี่ยนแปลง
(Equity)
(Access) (Relevancy)

จะทำให้ กำรประเมนิ คณุ ภำพ
กำรศกึ ษำภำยนอก

ชว่ ยทำให้ คณุ ภำพกำรศกึ ษำ
เป็นไปตำม ควำมคำดหวงั *
ของประเทศไดอ้ ยำ่ งไร?*รฐั ธรรมนูญ พรบ. การศึกษา ยทุ ธศาสตร์ ความต้องการของผใู้ ช้แรงงาน ฯลฯ

ท่ีมา : สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ





กรอบยทุ ธศาสตรช์ าติระยะ 20 ปี

ด้านที่ การพฒั นาและเสริมสร้างศกั ยภาพคน3 ปลูกฝัง
ระเบยี บวินัย
พฒั นา
ศกั ยภาพคน คณุ ธรรม
การยกระดบั
ตลอดช่วง การศึกษาและ จริยธรรม
การเรียนรใู้ ห้

มีคณุ ภาพ ค่านิ ยมที่พึง

ชีวิต เท่าเทียมและ

ทวั่ ถึง ประสงค์

การ การสร้าง
สร้างเสริมให้ ความอย่ดู ี
มีสขุ ของ
คนมี ครอบครวั
สขุ ภาวะท่ีดี
ไทย



บทบำทหน้ำทข่ี อง สมศ. ในกำรขบั เคลอ่ื นยุทธศำสตร์

กำรพฒั นำประสทิ ธภิ ำพของระบบบรหิ ำรจดั กำรศกึ ษำตำมแผนกำรศกึ ษำแหง่ ชำต
พฒั นาระบบการประกนั คณุ ภาพการศึกษาของสถานศึกษาที่
บรู ณาการเช่ือมโยงกบั ระบบการประกนั คณุ ภาพภายใน
การประเมินคณุ ภาพภายนอก และการติดตามประเมินผลของหน่วยงาน
ส่วนกลางและส่วนภมู ิภาค

พฒั นาระบบการประเมินประสิทธิภาพการจดั การศึกษาของ
สถานศึกษาทกุ ระดบั /ประเภทการศึกษา

ปรบั ปรงุ ระบบการประกนั คณุ ภาพการศึกษาของสถานศึกษาให้เป็น
ระบบท่ีไม่ย่งุ ยากต่อการปฏิบตั ิ และไม่เป็นภาระของผสู้ อน สอดคล้อง

กบั บริบทของสถานศึกษาแต่ละระดบั และเป็นไปตามมาตรฐาน
การศึกษาของชาติ

ดาเนินการในภารกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวขอ้ ง

บทบาท และ ทิศทาง

ใหม่ ของ สมศกใรชะ้กตล้นุ ไแกลกะาจรงูปใรจ.ะสเมถินาคนณุศึกภษาพาใกหา้ดราศเึกนษินางภานายพนฒั อนกา

และเร่งยกระดบั คณุ ภาพการศึกษา
อย่างต่อเนื่องและยงั่ ยืน ทงั้ ประเทศ

เพือ่ ให้สอดคล้องกบั ความจาเป็น บทบาท และ ทิศทาง
และยทุ ธศาสตรข์ องประเทศ ใหม่ ของ สมศ.
นาไปส่กู ารสรา้ ง

ความเข้มแขง็ ทาง
เศรษฐกิจและสงั คม

และส่งเสริมให้คนในสงั คมท่ีมี
ความหลากหลาย แตกต่าง
อย่รู ว่ มกนั ได้อย่างมีความสขุ

ตามศกั ยภาพได้ดีขึน้

หลกั กำรสำคญั

ในกำรประเมนิ ภำยนอกรอบท่ี 4 (2560-

เน้นการประเมิน ระบบ 2563)
และผลสมั ฤทธ์ิของการ
เปิ ดโอกาสให้สถานศึกษา
ประกนั คณุ ภาพภายใน สร้างความโดดเด่นเฉพาะ
เพ่ือส่งเสริม
ทาง หรือเป็นต้นแบบใน
ความรบั ผิดชอบของ การพฒั นาระดบั ชาติ

สถานศึกษาและต้นสงั กดั และนานาชาติ

ใช้กลไกการประเมิน ให้ความสาคญั กบั การ ไม่สรา้ งภาระงานและ
คณุ ภาพภายนอก ประเมินท่ีส่งเสริมให้ เอกสารเพ่ิมเติม กว่าหน้า
เพ่ือกระต้นุ และจงู ใจให้เกิด สถานศึกษาเกิดการ
การยกระดบั คณุ ภาพ พฒั นาอย่างต่อเนื่อง งานปกติ ท่ีควรจะเป็ น
การศึกษาตาม โดยสถานศึกษาสามารถ
ความคาดหวงั และยงั่ ยืน ประเมินด้วยตนเองได้

(self-assessment)

ระบบ กรอบแนวคิด
การประเมิน การประเมินคณุ ภาพ

- หลกั เกณฑแ์ ละเงอ่ื นไข ภายนอกรอบส่ี
- วิธีการประเมิน
วิสยั ทศั น์ใหม่
เป้าหมาย

=

พลเมอื งคณุ ภาพ

ผปู้ ระเมิน ฐานขอ้ มลู 1.ประเมินเพื่อการพฒั นา

& 2. ประเมินเพ่ือกระต้นุ และจงู ใจให้
เกิด การพฒั นาตนเองอย่างต่อเนื่อง
การบริหาร
จดั การ 3. ประเมินตามบริบท ประเภทและ

สมั มาชีพ เป้าหมาย
พ่ึงพาตนเองไมไ่ ด้
=

พลเมืองคณุ ภาพ

นิสยั /คณุ ลกั ษณะพึงประสงค์

ระบบประกนั คณุ ภาพภายใน
ของสถานศึกษา

สถานศึกษาดาเนินการประกนั คณุ ภาพภายใน
ตามมาตรฐานที่เหน็ พ้องต้องกนั กบั ต้นสงั กดั

ความเป็ นระบบและเช่ือถอื ได้

ความเหมาะสมและ
ความเป็ นไปได้

ประสทิ ธิผลท่เี กิดกับเดก็

การประเมินคณุ ภาพของระบบใดๆ

(Staffle Beam, 2001)

มีความเป็ นไปได้ เกดิ ประโยชน์
(Utility Standard)
(Feasibility
Standard)

มีความเหมาะสม มีความถกู ต้อง

(Propriety (Accuracy
Standard) Standard)

บริบท นโยบาย/ บรหิ ำรจดั กำร
ของ จดุ เน้น งำนประกนั
ของรฐั คณุ ภำพ
สถานศึกษา
สถานศึกษา ภำยใน
กาหนด เป็นระบบ
มาตรฐาน ต่อเน่ือง

การประกนั ผสู ้ ำเร็จกำรศกึ ษำ/ผเู ้ รยี น/
คณุ ภาพภายใน มสี มรรถนะตำมทค่ี ำดหวงั
มแี นวโนม้ ดขี นึ้ ตอ่ เนอ่ื ง
มาตรฐาน
การศึกษา

ชาติ/

มิติคณุ ภาพในการประเมินภายนอกรอบที่ส่ี

คณุ ภาพพืน้ ฐาน คณุ ภาพทางเลือก

การประเมินความโดดเด่นเฉพาะทาง
(ในดา้ นใดดา้ นหนงึ่ หรอื หลายดา้ น)

1. ด้านพืน้ ฐานสาคญั

2. ด้านนวตั กรรมการศึกษาปฐมวยั
3. ด้านชมุ ชนแห่งการเรียนรู้ (PLC)
4. ด้านสภาพแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการพฒั นาคณุ ภาพการเรียนรู้
5. ด้านการพฒั นาศกั ยภาพเดก็ รายบุคคลทงั้ เดก็ ทวั่ ไปและเดก็ พิเศษ

ระดบั คณุ ภาพ

ดีเยี่ยม : ดาเนินการได้ตามเกณฑ์ ครบถว้ น

สมบรู ณ์ เหมาะสม เป็นไปได้ มีพฒั นาการต่อเน่ือง
และมีนวตั กรรมแบบอย่างที่ดี

ดีมาก : ดาเนินการได้ตามเกณฑค์ รบถ้วน
สมบรู ณ์และมีพฒั นาการต่อเน่ือง

Rating Scale ดี : ดาเนินการได้ตามเกณฑค์ รบถว้ นสมบรู ณ์

พอใช้ : ดาเนินการตามเกณฑ์ แต่ไมค่ รบถว้ นในบาง
ประเดน็

ปรบั ปรงุ : ไม่สามารถดาเนินการได้ตามเกณฑเ์ ป็นส่วนใหญ่

มิติคณุ ภาพในการประเมินภายนอกรอบที่สี่

คณุ ภาพพืน้ ฐาน

1. ด้านการบริหารการจดั การสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั
2. ด้านคร/ู ผดู้ แู ลเดก็
3. ด้านคณุ ภาพของเดก็

๑. ด้านการบรหิ ารจัดการสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย

๑) ความเป็นระบบ
๒) ความเช่อื ถอื ได้
๓) ประสทิ ธผิ ล

เกณฑ์การประเมิน ระดบั คุณภาพ
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการบริหารจัดการที่เป็นระบบ ตามเกณฑ์ท่ีสถาน ดีเยย่ี ม
พัฒนาเด็กปฐมวัยกาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความน่าเชื่อถือ ส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพเด็ก มี
พัฒนาการอยา่ งตอ่ เนื่อง เปน็ ทพ่ี ึงพอใจของทุกฝ่าย และมนี วัตกรรมหรือแบบอย่างท่ีดใี ห้กับสถานพัฒนาเด็ก ดีมาก
ปฐมวยั อืน่ ได้
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการบริหารจัดการที่เป็นระบบ ตามเกณฑ์ที่สถาน ดี
พัฒนาเดก็ ปฐมวยั กาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความน่าเชื่อถือ ส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพเด็ก มี พอใช้
พัฒนาการอย่างต่อเน่ือง ปรับปรงุ
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการบริหารจัดการท่ีเป็นระบบ ตามเกณฑ์ท่ีสถาน
พฒั นาเด็กปฐมวยั กาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความนา่ เชือ่ ถอื ส่งผลต่อการยกระดับคณุ ภาพเด็ก

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการบริหารจัดการที่เป็นระบบ ตามเกณฑ์ท่ีสถาน
พัฒนาเด็กปฐมวัยกาหนด ผลการตรวจสอบคณุ ภาพมีความนา่ เชื่อถอื แต่ไม่ครบถ้วนในบางประเดน็

สถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั ไม่สามารถดาเนนิ งานตามมาตรฐานด้านการบริหารจัดการสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
ได้ตามเกณฑเ์ ปน็ สว่ นใหญ่

๒. ดา้ นครู/ผู้ดูแลเดก็ ให้การดแู ลและจัดประสบการณก์ ารเรยี นร้แู ละการเล่น
เพอื่ พัฒนาเดก็ ปฐมวัย

๑. ความเป็นระบบ
๒. ความเชอื่ ถือได้
๓. ประสิทธผิ ล

เกณฑ์การประเมิน ระดบั คุณภาพ
สถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานดา้ นการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และ การเล่นที่เป็นระบบ ตามเกณฑ์
ท่ีสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยกาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความน่าเชื่อถือ ส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพเด็ก มี ดีเยย่ี ม
พฒั นาการอย่างต่อเนื่อง เป็นที่พงึ พอใจของทุกฝา่ ย และมีนวตั กรรมหรือแบบอยา่ งที่ดีให้กับสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยอนื่ ได้
ดมี าก
สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ดาเนนิ งานตามมาตรฐานดา้ นการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และ การเล่นท่ีเป็นระบบ ตามเกณฑ์
ที่สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยกาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความน่าเชื่อถือ ส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพเด็ก มี ดี
พฒั นาการอย่างตอ่ เน่อื ง พอใช้
ปรับปรุง
สถานพฒั นาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานดา้ นการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และ การเล่นท่ีเป็นระบบ ตามเกณฑ์
ที่สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั กาหนด ผลการตรวจสอบคุณภาพมคี วามน่าเชื่อถือ ส่งผลต่อการยกระดบั คณุ ภาพเดก็

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และ การเล่นที่เป็นระบบ ตามเกณฑ์
ท่ีสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั กาหนด ผลการตรวจสอบคณุ ภาพมคี วามน่าเชื่อถอื แตไ่ ม่ครบถว้ นในบางประเด็น

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยไม่สามารถดาเนินงานตามมาตรฐานด้านการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และการเล่นได้ตามเกณฑ์
เปน็ ส่วนใหญ่

๒. ดา้ นคณุ ภาพเดก็ ปฐมวยั

๑. ความเหมาะสม เปน็ ไปได้
๒. ความเชอื่ ถือได้
๓. ประสิทธิผล

เกณฑ์การประเมนิ ระดับคุณภาพ
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านเด็กได้อย่างเหมาะสม เป็นไปได้ ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความ
น่าเช่ือถือ เป็นไปตามเกณฑ์ท่ีสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยกาหนดครบถ้วน เด็กมีพัฒนาการดีข้ึนอย่างต่อเน่ือง เป็นที่พึงพอใจของ ดีเยี่ยม
ผเู้ ก่ียวขอ้ งทกุ ฝา่ ย และมีนวัตกรรมหรอื เปน็ แบบอย่างทดี่ ีให้กับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยอื่นได้
ดีมาก
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านเด็กได้อย่างเหมาะสม เป็นไปได้ ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความ ดี
นา่ เชื่อถือ เปน็ ไปตามเกณฑ์ที่สถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยกาหนดครบถว้ น เด็กมีพัฒนาการดขี ้ึนอย่างตอ่ เน่อื ง
พอใช้
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านเด็กได้อย่างเหมาะสม เป็นไปได้ ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความ ปรบั ปรงุ
นา่ เช่อื ถอื เป็นไปตามเกณฑท์ ส่ี ถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั กาหนดครบถ้วน

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยดาเนินงานตามมาตรฐานด้านเด็กได้อย่างเหมาะสม เป็นไปได้ ผลการตรวจสอบคุณภาพมีความ
น่าเช่อื ถอื ตามเกณฑ์ทส่ี ถานพฒั นาเด็กปฐมวัยกาหนด แตไ่ มค่ รบถว้ นในบางประเดน็

สถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยไมส่ ามารถดาเนนิ งานตามมาตรฐานดา้ นคณุ ภาพของเด็กปฐมวัยได้ตามเกณฑเ์ ป็นส่วนใหญ่

แนวทางการประเมินคณุ ภาพทางเลือก

ความโดดเด่นเฉพาะทาง

ความโดดเด่น เฉพาะ
ทาง

หมายถงึ ความโดดเด่นเฉพาะทาง
ด้านใดด้านหนึ่งหรือหลายด้าน

โดยกาหนดรายการคณุ ภาพให้สถานศึกษา
เลือกรบั การประเมิน ดงั ต่อไปนี้

ระดบั การศึกษาปฐมวยั

ด้าน ด้าน ด้าน ด้าน ด้าน
พืน้ ฐาน การพฒั นา
สาคญั นวตั กรรม ชมุ ชนแห่ง สภาพแวดล้อม ศกั ยภาพเดก็
การศึกษา การเรียนรู้ ที่เอื้อต่อการ รายบคุ คล
ปฐมวยั ทงั้ เดก็ ทวั่ ไป
(PLC) พฒั นาที่ และเดก็ พิเศษ
สมบูรณ์
และ...ด้านอ่ืน ๆ

ขอบเขตของมาตรฐานคณุ ภาพ
ส่ิงท่ีม่งุ ประเมิน มาตรวดั และเกณฑต์ ดั สินคณุ ภาพ

แนวทางการพิจารณาผลการดาเนิ นงานของสถานศึกษา
ท่ีมีความโดดเด่นเฉพาะทาง (Challenging Standard)

1. ความตระหนัก (Awareness) 2. ความพยายามที่จะบรรลุ 3. การบรรลผุ ลลพั ธ์
มีการกาหนดเป้าหมายคณุ ภาพ ท่ีโดดเด่น (Achievement)
ผลลพั ธ์ (Attempt)
ในรายการนัน้ ๆ และมีการ พิจารณาจากกระบวนการขบั เคล่ือน อาจพิจารณาจากสดั ส่วนรอ้ ยละ
จดั ทาแผนงาน/โครงการ
หรือมีกิจกรรมพฒั นารองรบั คณุ ภาพในด้านนัน้ ๆ อย่างเป็น เมือ่ เทียบกบั นักเรียนทงั้ หมด
ระบบ ต่อเน่ือง ของปริมาณผลงานท่ีเป็ นท่ียอมรบั

การตดั สินระดบั คณุ ภาพ *C3

ความโดดเด่นเฉพาะทาง เป็นต้นแบบ โดดเด่น

จาแนกเป็น 3 ระดบั ดงั นี้ ได้รบั การยอมรบั ระดบั นานาชาติ

*C2 International
เป็นต้นแบบ โดดเด่น

ได้รบั การยอมรบั ระดบั ชาติ

National

*C1

เป็นต้นแบบ หรือโดดเด่น
ระดบั ท้องถิ่น/ภมู ิภาค

Local

ผลดี ครทู ุกคน ทกุ โรงเรียน จะเหน็ มีแรงจงู ใจ
ท่ีจะเกิด มีโอกาสสร้าง มีความภมู ิใจ
ความโดดเด่น Best / Good Practices ที่มีส่วนร่วม
ตามมา ให้โรงเรียนได้ ในการพฒั นา
ชดั เจน ที่เป็นตวั อย่างที่ดี ให้บรรลเุ ป้าหมาย
คณะกรรมกำร ถกู กระต้นุ ให้เรียนรู้ ใช้ ขอผลงานได้
สถำนศกึ ษำ ผอ.
ส่งผลให้เกิดการพฒั นาวิชาชีพ ครู และ ผอ.
และชมุ ชน การพฒั นาหลกั สตู รการผลิต อยากอยู่
จะมี ส่วนรว่ มรบั ผิดชอบ
และการพฒั นาครู โรงเรียนเลก็ กว่า
(accountability) ท่ีมีประสิทธิผลสงู ขนึ้ มากกว่า

ต่อกำรพฒั นำคณุ ภำพ
กำรศกึ ษำมำกขน้ึ