สรุปสาระสาคญั ของประชาคมอาเซยี น
ประชาคมอาเซียน (ASEAN: Association of South East Asian Nations)
ทมี่ าและความสาคญั ของประชาคมอาเซียน
เดมิ การจดั ต้ังกลุ่มประเทศอาเซยี น ในคร้ังแรก มีจุดมุง่ หมาย เพ่ือให้เกิดความ
ร่วมมอื เฉพาะในด้านเศรษฐกจิ และสงั คม เพราะแต่ละประเทศมีแนวคิดทางการเมอื งทีแ่ ตกต่างกนั
อย่างมาก
การจัดตั้งข้ึนในวันที่ ๘ สงิ หาคม ๒๕๑๐ ณ วงั สราญรมย์ ในกระทรวงการ
ต่างประเทศ กรงุ เทพมหานคร ซึ่งมปี ระเทศสมาชิกเรมิ่ แรก ๕ ประเทศ คือ อินโดนีเซยี มาเลเซีย
ฟิลิปปนิ ส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อมา บรไู น ดารุสซาลามได้เขา้ ร่วมเป็นสมาชิกในวนั ท่ี ๘ มกราคม
๒๕๒๗ เวียดนามไดเ้ ข้ารว่ มเม่อื วันท่ี ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๓๘ ลาวและพม่าเขา้ ร่วมเม่ือวนั ที่ ๒๓
กรกฎาคม ๒๕๔๐ และกมั พชู าเมอ่ื วนั ที่ ๓๐ เมษายน ๒๕๔๒ ปัจจบุ ัน ประชาคมอาเซยี น จงึ มี
ประเทศสมาชิกทั้งหมด 10 ประเทศ ได้แก่ ไทย สิงคโปร์ อนิ โดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลปิ ปินส์ (๒๕๑๐)
บรูไนดารสุ ซาลาม เวียดนาม ลาว พมา่ และกัมพชู า
มปี ระชากรรวมกันทัง้ หมด 580 ล้านคน
ASEAN+3 หมายถึง ประเทศสมาชกิ สมาคมอาเซียน รว่ มกบั ประเทศจนี ญ่ีปุ่น
และเกาหลี
ASEAN+6 ได้แก่ กลุ่มประเทศ ASEAN+3 และเพิ่มประเทศอินเดยี
ออสเตรเลีย และนวิ ซแี ลนด์ โดยมกี ารรวมตวั กนั เพอื่ เจรจาตอ่ รอง ซ่ึงส่วนใหญจ่ ะเปน็ การเจรจา
ทางการค้า โดยเก่ยี วข้องกบั การยกเว้น ยกเลิก หรือลดภาษรี ะหวา่ งกลุม่ ประเทศค่คู ้า
ประชาคมอาเซยี น มีประเทศสมาชิกท้งั หมด 10 ประเทศ ได้แก่ บรูไนดารุสซา
ลาม กมั พชู า อินโดนีเซยี ลาว มาเลเซยี พม่า ฟิลปิ ปนิ ส์ สงิ คโปร์ ไทย และเวียดนาม
คาขวัญของ ASEAN คอื One Vision, One Identity, One Community (หนง่ึ
วิสัยทัศน์ หน่งึ เอกลกั ษณ์ หนง่ึ ประชาคม)
๑
ประชาคมอาเซียน มีความรว่ มมือ ๓ ดา้ น หรือ ๓ เสาหลัก (pillars) คอื
ประชาคมความ ่ัมนคงอาเซียน (ASEAN Security Community- ASC)•มีวตั ถุประสงค์ •มวี ตั ถุประสงค์ •การพัฒนามนษุ ย์
ประชาคมเศรษฐ ิกจอาเซียน (ASEAN Economic Community- AEC)ที่ จ ะ ท า ใ ห้ ที่จะให้ภูมิภาค
สังคมและ ัวฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community-ASCC)ประเทศในเอเชียตะวันออก •การคุ้มครองและ
ภมู ภิ าคอยู่อย่าง เฉียงใต้มีความ สวสั ดกิ ารสังคม
สันติสุข แก้ไข ม่ั น ค ง ม่ั ง ค่ั ง
ปั ญ ห า ภ า ย ใ น และสามารถ •สิ ท ธิ แ ล ะ ค ว า ม
ภู มิ ภ า ค โ ด ย แ ข่ ง ขั น กั บ ยตุ ิธรรมทางสังคม
สันติวิธี และยึด ภูมภิ าคอน่ื ๆ ได้
มัน่ ในหลักความ •ค ว า ม ยั่ ง ยื น ด้ า น
ม่ันคงรอบด้าน ส่ิงแวดล้อม
•ก า ร ส ร้ า ง อั ต
ลักษณอ์ าเซียน
•ก า ร ล ด ช่ อ ง ว่ า ง
ทางการพฒั นา
สนธสิ ัญญาความสามคั คีและความร่วมมือในเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้ ได้มกี ารสรปุ
แนวทางของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชยี ตะวันออกเฉียงใตไ้ วจ้ านวน ๖ ข้อ ดังน้ี
๑) ใหค้ วามเคารพแก่เอกราช อานาจอธปิ ไตย ความเท่าเทียม บูรณภาพแห่งดินแดน
และเอกลักษณ์ของชาติสมาชิกทั้งหมด
๒) รัฐสมาชิกแตล่ ะรัฐมีสิทธทิ จ่ี ะปลอดจากการแทรกแซงจากภายนอก การรกุ ราน
ดนิ แดนและการบังคบั ขู่เขญ็
๓) จะไม่เข้าไปยงุ่ เก่ียวกับกจิ การภายในของรัฐสมาชิกอน่ื ๆ
๔) ยอมรบั ในความแตกต่างระหวา่ งกนั หรือแกป้ ญั หาระหวา่ งกนั อยา่ งสนั ติ
๕) ประณามหรือไมย่ อมรบั การคุกคามหรือการใชก้ าลัง
๒
๖) ใหค้ วามร่วมมือระหวา่ งกนั อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ
ประชาคมเศรษฐกิจอาเซยี น (ASEAN Economic Community – AEC)
๑. วัตถุประสงค์ เพือ่ ทีจ่ ะให้ภูมภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตม้ คี วามมน่ั คง ม่ังค่ัง และ
สามารถแข่งขนั กับภูมิภาคอน่ื ๆ ได้ โดย
มุง่ ใหเ้ กิดการไหลเวียนอยา่ งเสรขี องสินคา้ การบรกิ าร การลงทุน เงินทนุ
การพัฒนาทางเศรษฐกิจ และการลดปญั หาความยากจนและความเหลือ่ มลา้ ทางสังคม
มุ่งทจ่ี ะจดั ตง้ั ให้อาเซยี นเป็นตลาดเดยี วและเป็นฐานการผลติ (single
market and production base) โดยจะริเร่มิ กลไกและมาตรการใหมๆ่ ในการปฏิบตั ิตามขอ้
รเิ ริม่ ทางเศรษฐกจิ ทมี่ ีอยแู่ ลว้
ความชว่ ยเหลือแกป่ ระเทศสมาชิกใหม่ของอาเซยี น (กัมพูชา ลาว พม่า และ
เวยี ดนาม หรือ CLMV) เพอ่ื ลดชอ่ งว่างของระดบั การพฒั นา และชว่ ยใหป้ ระเทศเหล่านีเ้ ขา้ ร่วมใน
กระบวนการรวมตัวทางเศรษฐกิจของอาเซยี น
ส่งเสรมิ ความรว่ มมือในนโยบายการเงนิ และเศรษฐกจิ มหภาค ตลาดการเงนิ
และตลาดเงินทุน การประกนั ภัยและภาษีอากร การพฒั นาโครงสร้างพื้นฐานและการคมนาคม
กรอบความร่วมมือดา้ นกฎหมาย การพัฒนาความร่วมมอื ดา้ นการเกษตร พลงั งาน การท่องเที่ยว
การพฒั นาทรัพยากรมนุษย์ โดยการยกระดบั การศกึ ษาและการพัฒนาฝมี ือ
๒. กลุ่มสนิ คา้ และบรกิ ารนารอ่ งทส่ี าคญั ที่จะเกดิ การรวมกลมุ่ กนั คอื สนิ ค้าเกษตร /
สินค้าประมง / ผลติ ภัณฑไ์ ม้ / ผลิตภัณฑ์ยาง / ส่ิงทอ / ยานยนต์ /อิเลก็ ทรอนกิ ส์ / เทคโนโลยี
สารสนเทศ (e-ASEAN) / การบริการดา้ นสุขภาพ , ท่องเทีย่ วและการขนส่งทางอากาศ (การบนิ )
กาหนดใหป้ ี พ.ศ. 2558 เปน็ ปีทเี่ รม่ิ รวมตัวกนั อย่างเปน็ ทางการ โดยผอ่ นปรนใหก้ ับประเทศ ลาว
กมั พชู า พม่า และเวียดนาม
** ประเทศไทยได้รบั มอบหมายใหท้ า Roadmap ทางด้านท่องเทย่ี วและการขนสง่ ทาง
อากาศ (การบนิ )
บทบาทในการตัง้ รบั ในการเข้าเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียนของประเทศ
ไทย ไดแ้ ก่
ข้าราชการเกอื บทุกกระทรวง ทบวง กรม จะต้องเก่ยี วขอ้ งกับเรอ่ื งของอาเซียน
มากย่งิ ขนึ้ จึงต้องมีการปรับตวั เพ่อื ใหท้ นั กับประเทศอาเซยี นอ่ืน ๆ
๓
ระบบราชการไทยต้องทางานให้ทนั กบั ระบบราชการของประเทศอาเซียนอน่ื ๆ
โดยต้องมคี วามรเู้ พิ่มเตมิ และพน้ื ฐานการศึกษาความรู้ ความเข้าใจ และทกั ษะในการปฏิบัติงาน
ของข้าราชการต้องมมี าตรฐานเพียงพอ
การกระจายความร้พู ืน้ ฐานเร่ืองอาเซยี นมากขนึ้ ซง่ึ รวมถึงข้อตกลงที่สาคญั ๆ
รวมทง้ั วิถที างของอาเซียน หรอื ASEAN way
การศึกษาและให้ความรเู้ กี่ยวกับประเทศเพ่ือนบา้ น และประเทศสมาชกิ อาเซยี น
ควรมีมากขึ้น
การศกึ ษาและเรียนรู้ภาษาประเทศเพอ่ื นบ้านมากขึ้น
การปรบั เปลย่ี นทัศนคติ และ mentality ต่อประเทศเพื่อนบ้านใหเ้ ป็นเชงิ บวก
มากขนึ้
การสร้างคนรุ่นใหม่ทใี่ ห้ความสาคัญกับประเทศเพือ่ นบา้ น พรอ้ มมองประเทศ
เพื่อนบา้ นในเชิงบวก ไม่ใชศ่ ตั รู
การศกึ ษาและเรียนรู้ภาษาองั กฤษในฐานะภาษากลางของอาเซยี น
ภาคราชการไทยตอ้ งรีบปรับปรุงประสทิ ธภิ าพ
การเพม่ิ จานวนข้าราชการที่มีความรู้ ความเขา้ ใจ และทักษะทีจ่ าเป็นในการ
ปฏิบตั งิ านท่เี กีย่ วข้องกับประชาคมอาเซยี น
การพัฒนาและจัดฝกึ อบรมขา้ ราชการในเรอื่ งเกย่ี วกบั ประชาคมอาเซียนให้เปน็
ระบบ
การเพมิ่ จานวนและเครือข่ายวทิ ยากรทสี่ ามารถให้ความรู้ในเรอื่ งอาเซยี น
การเพิม่ ทักษะความสามารถในการส่อื สาร และทักษะในการใชเ้ ทคโนโลยี
สารสนเทศ
การต้องมกี ารปรบั ทศั นคตขิ องขา้ ราชการใหม้ องอาเซยี นในเชงิ บวก
การพฒั นาข้าราชการใหม้ ีทักษะ สมรรถนะ และทัศนคตทิ ีเ่ ปน็ สากล
การทข่ี ้าราชการตอ้ งมีความร้พู ื้นฐานเก่ียวกับนโยบายตา่ งประเทศของไทย เพือ่
สามารถเชื่อมโยงถงึ ความสาคญั ของประชาคมอาเซียนตอ่ ไทยได้
การเพม่ิ ทกั ษะความสามารถในการส่ือสาร และทักษะในการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศ
๔
การสรา้ งทกั ษะการเจรจา ต่อรอง และกระบวนการทางการทตู
การมีทักษะเฉพาะทาง เฉพาะตาแหนง่ ทเี่ ชีย่ วชาญ
การทข่ี า้ ราชการมีความรู้เกย่ี วกับการทางานขา้ มวัฒนธรรม ( Cross-cultural
Management)
การประสานงานระหวา่ งหน่วยงานตา่ งๆ ภายในประเทศอยา่ งมียทุ ธศาสตร์ และ
บูรณาการ
การจัดตั้งหนว่ ยงานท่รี ับผิดชอบเรอื่ งอาเซยี นโดยตรงในกระทรวงต่างๆ
บทบาทใน เชงิ รุกในการเข้าเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียนของประเทศ
ไทย ได้แก่
การผลักดนั และเข้าไปมสี ่วนร่วมในการจดั ต้งั ประชาคมอาเซียน เพ่ือชว่ ยทาให้
ไทยกลบั มามีบทบาทนาในอาเซียนอกี ครัง้
การทภี่ าคราชการไทยเข้าไปมีบทบาทในการจัดตงั้ ประชาคมการเมืองและความ
มน่ั คงอาเซียน ประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียน และประชาคมสงั คมและวฒั นธรรมอาเซียน
การผลักดันให้อาเซียนเป็นประชาคมทม่ี ปี ระชาชนเป็นศูนยก์ ลางอย่างแท้จริง
____________________________
๕