โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 0 ชื่อ-สกุล นางเพ็ญศร ี ฉอ้อนชม เบอร์โทรศัพท์ 081-9883461 ที่อยู่เลขที่ 66 หมู่ที่ 8 ต าบลคลองนกกระทุง อ าเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ต าแหน่งทางสังคม ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจักสานผักตบชวาบ้านคลองนกกระทุง ประเด็นการพัฒนา การพัฒนาหนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) 1.1 ทัศนะ คุณเพ็ญศร ี หร ือ “พี่ย้ิม” เป็นผู้ที่มีความสามารถในการบร ิหารจัดการกลุ่ม จากจุดเรม่ิ ของของคุณพ่อที่เป็นผู้จัดตั้งกลุ่มด้วยสมาชิกจ านวน 5 – 6 คน จากการมองว่าต้องการหารายได้เพ่ิม จากการท านา ด้วยการไปเร ียนรู้การจักสานจากศูนย์ศิลปาชีพบางไทร และมาจัดตั้งกลุ่มด้วยสมาชิก จ านวน 5 – 6 คน โดยมีพ่อค้าคนกลางจากสวนจตุจักรเข้ามารับซื้อ และได้มีการขอให้พี่ย้ิมกลับมา ท างานที่บ้านและช่วยดูแลงานสืบสานงานที่คุณพ่อท าไว้ พี่ย้ิมจึงได้ลาออกจากบรษิัทมาด าเนินการ ต่อ แต่มีการปรับเปลี่ยนจากการตลาดเชิงรับ เป็นการตลาดเชิงรุก ด้วยการออกไปหาลูกค้าตามบร ิษัท ห้างร้านต่างๆ จนท าให้เกิดการสั่งซื้อเป็นจ านวนมาก จึงท าให้เกิดการรวมตัวของสมาชิกมากขึ้นเร ื่อยๆ จนถึงปัจจุบัน มีถึง 50 กว่าคน ด้วยการมองศักยภาพของตนเองและสมาชิกในกลุ่ม ที่จะต้องก้าวไป ข้างหน้าด้วยกัน ไม่ย่อท้อต่อปัญหาหร ืออุปสรรคต่างๆที่เกิดขึ้น มีการวางแผนการท างานเป็นขั้นเป็น ตอนโดยสมาชิกทุกคนจะต้องมีส่วนร่วมในการท างาน ภายใต้การยอมรับ กติกาในการบร ิหารงานของ กลุ่มเป็นอย่างดี ท าให้ทุกคนมีความรู้สึกถึงความเป็นเจ้าของกลุ่มฯ เท่าๆกัน พี่ย้ิมสามารถดึงเอา ศักยภาพของสมาชิกแต่ละคนที่มีความโดดเด่นในงานมาใช้ได้อย่างน่าชื่นชม ให้เกียรติและช่วยเหลือ สมาชิกทุกคนประดุจญาติและคนในครอบครัว อีกทั้งยังมีความสามารถจากประสบการณ์ในการ ท างานในรูปแบบบร ิษัท ที่สามารถน ามาปรับใช้กับการบร ิหารจัดการกลุ่มได้เป็นอย่างดีท าให้มีสมาชิก เข้าร่วมกลุ่มทั้งในและนอกพื้นที่ ทั้งในส่วนต าบลคลองนกกระทุง ต าบลบางหลวง ต าบลล าพญา รวมทั้งต าบลไทรงาม อ าเภอก าแพงแสน นับเป็นความส าเร็จที่เป็นความภาคภูมิใจ ที่สามารถต่อยอด การด าเนินการจัดตั้งกลุ่มของผู้เป็นพ่อได้ประสบความส าเร็จอย่างสูงเช่นนี้… ข้อมูลทั ่วไปของครัวเรือน ข้อมูลพื้นฐานของครัวเรือน 4 ท.
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี “พี่ย้ิม”มีภาคภูมิใจที่ได้ช่วยเหลือคนในชุมชนให้มีอาชีพ มีรายได้ และที่เป็นความภาคภูมิใจที่ ส าคัญที่สุดคือการสร้างสรรค์ผลงานที่เป็นสินค้าที่ท าขึ้นจากภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษที่ทุกคนในชุมชน ได้สืบทอดและพัฒนารูปแบบจนเป็นที่นิยมทั้งคนไทยและชาวต่างประเทศ ซึ่งทางกลุ่มถือว่าได้ตอบ แทนแผ่นดินและสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมไทยให้ยั่งยืนต่อไป 1.2 ทักษะ 1.3 ทรัพยากร 1) เงินทุนครั้งแรกมาจากการกู้ยืมจากธนาคาร ธ.ก.ส. และยังมีเงินทุนหมุนเวียนของกลุ่ม ที่สามารถใช้เป็นทุนหมุนเวียนส่งผลต่อความส าเร็จของกลุ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) ภูมิปญัญาทอ้งถ่ินในการจกัสานของคนในชุมชน 3) ทรัพยากรธรรมชาติ “ผักตบชวา” จ านวนมากในพื้นที่ลุ่มน้าแม่กลองที่อุดมสมบูรณ์ และมี ลักษณะที่มีความเหมาะสมในการน ามาใช้ ในรูปแบบที่เป็นอัตลักษณ์เฉพาะ “ขาว ยาว อวบ” ในพื้นที่ อ าเภอเมืองฯ และพื้นที่จังหวัดใกล้เคียง คือสุพรรณบุร ี
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 1.4 ทางออก - การสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในกลุ่มในชุมชนเป็นเร ื่องยาก แต่สามารถสร้างให้ เกิดขึ้นได้จากการร่วมมือร่วมใจกัน ให้ทุกคนมีความเป็นเจ้าของกลุ่ม รู้สึกรักและอยากพัฒนากลุ่มให้ ดีขึ้นไปพร้อมๆกัน เพื่อความสร้างความเข้มแข็งให้กลุ่ม ให้สามารถเป็นที่พึ่งของคนในชุมชนได้ - เมื่อมีการปฏิเสธหร ือสมาชิกติดภารกิจไม่สามารถท าตามที่มีการสั่งสินค้าได้ จะใช้ เทคนิคการสรา้งแรงจูงใจด้วยการเพ่ิมค่าแรงให้สมาชิกเพื่อลดการปฏิเสธการทา ชน้ิงาน - เข้าร่วมกิจกรรมการออกร้านของส านักงานพัฒนาชุมชน ด้วยการน าสินค้าไปสู่ตลาด ต่างๆ การเปิดช่องทางการตลาดด้วยการขายแบบออนไลน์ การสร้างเพจ Face Book เพื่อ ประชาสัมพันธ์แนะน าสินค้า จนสามารถสร้างชื่อเสียงให้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ส่งผลให้มียอด จ าหน่ายสินค้าที่มากขึ้นตามไปด้วย รวมทั้งการเข้ารับการฝึกอบรม การศึกษาดูงานซึ่งถือเป็นการ พัฒนาองค์ความรู้ให้มากขึ้นอันจะเป็นการพัฒนารูปแบบของสินค้าได้เป็นอย่างดี รวมทั้งจะมีการเข้าสู่ โครงการส่งเสร ิมกระบวนการเคร ือข่ายองค์ความรู้ (Knowledge - Based OTOP : KBO) ของ กรมการพัฒนาชุมชนต่อไปด้วย
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 2.1 ขั้นตอนกระบวนการ 1) การท างานเรม่ิจากการท าความสะอาดผักตบชวา น ามามัดรวมกันประมาณ 200 ต้น แล้วน าไปตากแดด ประมาณ 3 วัน หลังจากนั้น น ามาแยกมัดรวมกันประมาณ 50 ต้น และตากแดด อีก 4-7 วัน แต่ต้องเก็บช่วงเย็น หลังจากนั้นน ามาล้างและน าไปผึ่งแดดอีกครั้ง สุดท้ายคือการอบ ด้วยก ามะถัน ซึ่งถือเป็นรายละเอียดที่ต้องใส่ใจในการท าเป็นอย่างมาก 2) น าเส้นผักตบชวา มาขึ้นรูปตามที่ต้องการ เมื่อเปน็รูปทตี่้องการแล้ว จะเพ่ิมในส่วนที่เป็น ส่วนประกอบอื่นๆ เช่น การบุผ้า การเย็บหูกระเป๋า การทาน้ามัน ตลอดจนการอบไล่ความชื้น ซึ่งมี ขั้นตอนมากมายกว่าจะได้เปน็ผลิตภัณฑ์ทมี่ีคุณภาพสัก 1 ชน้ิงาน 3) มีการประชุมกลุ่มเพื่อรับทราบข้อมูลเกี่ยวกับแบบของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้สมาชิกได้ ตัดสินใจรับงานไปท าตามความถนัดและความสามารถ 2.กระบวนการท างาน
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 2.2 ปัญหาที่พบและแนวทางแก้ไข 1) ปัญหาที่พบคือเร ื่องของ “คน”การสร้างความรักความสามัคคีให้เกิดขึ้นในกลุ่ม เป็น เร ื่องยากต้องใช้เวลาด้วยการใช้ใจแลกใจ จึงท าให้มีวันนี้ได้ 2) ปัญหาด้านการตลาดในช่วงแรกๆ ที่ต้องใช้ความอดทน และทักษะพิเศษด้านการ ประสานงานที่ต้องใช้เทคนิคต่างๆให้สามารถเข้าถึงลูกค้าเข้าถึงตลาดได้ ต้องใช้การแจกสินค้าเป็น ตัวอย่างทดลองใช้ หากใช้ดีหร ือต้องการสินค้าก็ขอให้สั่งสินค้าของกลุ่ม 3) ปัญหาที่ส าคัญที่มีความกังวลใจคือการขาดแรงงานในการผลิต เนื่องจากสมาชิกส่วน ใหญ่มีอายุมากขึ้น บางส่วนเสียชีวิตไป จึงต้องมีการวางแผนการสืบสานภูมิปัญญาให้แก่เยาวชนคนรุ่น ใหม่ที่สนใจ
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 2.3 รูปแบบการประยุกต์ใช้ เน้นการพัฒนาจากการเร ียนรู้สินค้าอื่นๆที่อยู่ในท้องตลาดจากการเดินทางไปท่องเที่ยว หร ือตามที่ลูกค้าสั่ง หร ือค าแนะน าจากผู้รู้และเก็บความรู้เก็บรูปแบบมาประยุกต์ใช้กับตัวผลิตภัณฑ์ งานสินค้าของกลุ่มให้มีคุณภาพเป็นที่ต้องการของตลาดให้มากที่สุด
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี เครอืข่ายการท างานเป็นเรอ่ืงส าคัญมาก ส่วนใหญ่การท างานของพี่ย้ิมจะยึดถือเร ื่องการ ท างานในลักษณะของการช่วยเหลือ การสนับสนุน พึ่งพาอาศัยกัน ทั้งในส่วนของสมาชิกเอง และ หน่วยงานภายนอก เช่น หน่วยงานของกรมการพัฒนาชุมชนเข้ามาให้ความรู้ ให้เข้าร่วมกิจกรรม รวมกลุ่มเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ , การสนับสนุนความรู้โดยการเป็นวิทยากร กับ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย (ก.ศ.น.)และหน่วยงานส่วนท้องถ่ิน , ความรู้ด้านวิชาการในการพัฒนา ผลิตภัณฑ์จากอาจารย์จากมหาวิทยาลัยศิลปากร , การสร้างตู้อบโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช มงคลธัญบุร ีภายใต้งบประมาณการวิจัยจากกระทรวงวิทยาศาสตร์การสนับสนุนพื้นที่จ าหน่ายสินค้า และตู้อบเส้นผักตบชวาจากบร ิษัทเซ็นทรัลกรุ๊ป รวมทั้งการสนับสนุนการเป็นเคร ือข่ายทางการค้า ห้างร้านต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการใช้วัสดุในการท าผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการให้การสนับสนุนการเป็น วิทยากรถ่ายทอดความรู้ให้แก่หน่วยงาน องค์กร มหาวิทยาลัย โรงเร ียนต่างๆทั้งในและนอกพื้นที่ ปัจจัยส าคัญที่ท าให้มีเคร ือข่ายเข้ามาร่วมท างาน อาจเป็นเพราะเห็นถึงความตั้งใจในการ ท างาน ความมุ่งมั่นที่จะพัฒนากลุ่ม พัฒนาสินค้าและผลิตภัณฑ์ให้ดีขึ้น เพื่อช่วยให้คนในชุมชนมีอาชีพ เสรมิและมีรายได้เพ่ิมขึ้น โดยการรวมกลุ่มในรูปแบบที่เป็นกลุ่มที่แสดงออกถึงการใช้ภูมิปัญญาของ คนในชุมชน และวิถีความเป็นไทยอย่างแท้จร ิง รวมทั้งการท างานแบบใจแลกใจต่อกัน เคร ือข่ายจึง ต้องการเข้ามาสนับสนุนช่วยเหลือและร่วมกันท างานในบทบาทของแต่ละหน่วยงาน 2.เคร ือข่าย
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี ทั้งนี้ในแต่ละหน่วยของเคร ือข่ายจะมีทั้งการให้ความรู้ด้านวิชาการเพื่อการพัฒนา การ สนับสนุนงบประมาณด้านอุปกรณ์เคร ื่องมือ และการจัดสรรพื้นที่ส าหรับการจ าหน่าย และในส่วนที่ กลุ่มให้การสนับสนุนเคร ือข่ายคือ การให้ความรู้ด้านการเป็นวิทยากรสอนการจักสานผลิตภัณฑ์ตามที่ คนสนใจเร ียนรู้ และการสนับสนุนการจัดกิจกรรมของหน่วยงานอื่นๆ ซึ่งถือเป็นการท างานร่วมกันใน บทบาทเคร ือข่ายการท างานซึ่งมีเป้าหมายสูงสุดคือการสร้างอาชีพสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนร่วมกันตาม บทบาทภารกิจ ส าหรบัความคาดหวังในการได้รบัการสนับสนุนช่วยเหลือเพ่ิมเติมนั้น กลุ่มมีความหวังว่าจะ สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ ให้เป็นสินค้า “OTOP ขึ้นเคร ื่อง”ได้ในอนาคต ซึ่งถือว่าไม่เกินความสามารถหร ือ เกินความฝัน หากได้รับความรู้และแนวทางการพัฒนาที่ถูกต้อง ตลอดจนการสนับสนุนด้านเคร ื่องมือใน การเพ่ิมและพัฒนาคุณภาพตัวผลิตภัณฑ์ให้มีมาตรฐานตามที่ก าหนด ซึ่งทางกลุ่มจะได้มีการประสาน ติดต่อเพื่อขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต่อไป 4. เทคนิค/เคล็ดลับ
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 1. แรงบันดาลใจ แรงบันดาลใจในการท างาน คือการได้สานต่อส่ิงที่คุณพ่อได้ท าไว้ในการสรา้งอาชพีสรา้งรายได้ ให้แก่คนในชุมชน ในครอบครัวชาวนาที่มีความยากจน รายได้ไม่ค่อยเพียงพอ เมื่อได้รับความร่วมมือและ การสนับสนุนจากคนในครอบครัว และคนที่ตั้งใจมารวมกลุ่มก็ย่ิงทา ให้เกิดความภาคภูมิใจที่จะน าพากลุ่ม ให้ก้าวไปสู่ความส าเร็จให้สูงขึ้นไป เพื่อให้คนในชุมชนมีความสุข และตัวเราเองก็มีความสุขที่ได้ท าให้คนอื่น มีความสุขจากการคิดงานของคุณพ่ออันเป็นการสร้างรายได้และการสืบสานภูมิปัญญาของชุมชนให้คงอยู่ ตลอดไป 2. ปัจจัยแห่งความส าเร็จ พิจารณา 3 มิติ Knowledge ความรู้เกี่ยวกับการจักสาน การใช้ประโยชน์จากผักตบชวา การน ามาใช้อย่างไรให้สร้างผลิตภัณฑ์ที่ มีคุณภาพ กระบวนการในการผลิตสินค้า การบร ิหารจัดการกลุ่ม Skill ทักษะด้านการตลาด การประสานงาน ที่จ าเป็นอย่างย่ิงในการติดต่อประสานงานกับลูกค้า ผู้ประกอบการ และหน่วยงานต่างๆ รวมทั้งทักษะด้านการเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ Attitude การท างานกลุ่ม ความสามัคคีเป็นเร ื่องส าคัญ ต้องใช้ใจแลกใจ และเข้าใจในความเป็นตัวตนของกัน และกัน หากเข้าใจกันแล้วจะท าให้เราท างานร่วมกันได้ดีช่วยเหลือกันได้ในทุกเร ื่อง สร้างความส าเร็จของ งานร่วมกัน 3. การวางแผนพัฒนาต่อยอด กลุ่มต้องการพัฒนาสินค้าให้มีมาตรฐานขึ้น เป็น “สินค้า OTOP ขึ้นเคร ื่อง” 1) พื้นที่ในการจัดเก็บวัสดุอุปกรณ์ และวัตถุดิบ ค่อนข้างจ ากัด 2) ในช่วงหน้าฝนอาจส่งผลต่อผักตบชวาที่จะน ามาใช้ ไม่มีแดดส าหรับการตาก 3) การขาดแรงงานที่มีความสามารถมาทดแทนผู้ที่มีอายุมากขึ้น หร ือเสียชีวิต 4) สินค้าต้องมีมาตรฐาน มีคุณภาพ เพื่อสร้างความพึงพอใจให้แก่ลูกค้า ความส าเร็จ ข้อจ ากัด
โครงการจัดการความรู้งานพัฒนาชุมชนปีงบประมาณพ.ศ.2566 กิจกรรมที่ 3 KM สัญจร : โดย ศพช.เพชรบุรี 1. มีอะไรจากภายนอกครัวเรือนที่เข้ามาเสริมความส าเร็จ ก ำลังใจจำกสมำชิกกลุ่ม และกำรสนับสนุนให้ก ำลังใจจำกพี่น้อง และคนในชุมชน ท ำให้ทีก ำลังใจที่จะท ำงำน แก้ไขปัญหำ และพัฒนำงำนให้ดียิ่งๆขึ้นไป รวมทั้งกำรสนับสนุนและกำรให้ควำมส ำคัญของหน่วยงำนต่ำงๆที่ร่วมช่วย สนับสนุนทั้งด้ำนวิชำกำร อุปกรณ์เครื่องมือต่ำงๆ รวมทั้งกำรร่วมออกบูทแสดงสินค้ำในกิจกรรมต่ำงๆ 2. การมีส่วนร่วม ความร่วมมือจากชุมชนเป็นอย่างไร คนในชุมชนเห็นควำมส ำคัญของกำรด ำเนินกำรของกลุ่มเป็นอย่ำงดี ให้กำรสนับสนุนช่วยเหลือในกำรท ำ กิจกรรมเป็นอย่ำงดี เนื่องจำกเป็นกำรสร้ำงรำยได้ให้คนในชุมชน หมู่บ้ำนมีชื่อเสียงจำกกำรด ำเนินกำรของกลุ่ม ส่งเสริมให้เกิดภำพลักษณ์ที่ดีในกำรพึ่งตนเองและกำรสร้ำงชุมชนเข้มแข็ง ปัจจัยเสริม
“...ใจแลกใจ จึงมีวนัน...ี้”
2