เรื่องเลี่ยงวัว 2

เรือง เลีย้ งววั

ผ้จู ดั ทำ
นำยวิทวสั ขนั หลวง

ชนั้ ม.3
ครูที่ปรึกษำ นำยอเุ ทน สมบตั ิศรี
รำยงำนเลม่ นีเ้ป็ นสว่ นหนงึ่ ของรำยวิชำกำรส่ือสำรและกำรคำนวณ(is2)
โรงเรียนหนั ห้วยทรำยพทิ ยำคม อำเภอประทำย จงั หวดั นครรำชสีมำ
สำนกั งำนพืน้ ท่ีเขตกำรศกึ ษำมธั ยมศกึ ษำ เขต 31
ภำคเรียนท่ี1 ปี กำรศกึ ษำ 2563

บทคดั ย่อ

1. ประโยชน์ของกำรเลีย้ งสตั ว์ตอ่ เศรษฐกิจของประเทศ

สตั ว์เลีย้ งจำพวกโคกระบือ สกุ ร ไก่และเป็ ด ล้วนมีบทบำทตอ่ เศรษฐกิจของประเทศ
ไทยเป็นอยำ่ งยิ่ง เพรำะนอกจำกจะเป็นสนิ ค้ำจำหนำ่ ยเพื่อกำรบริโภค เนือ้ นม ไข่
โดยตรงแล้ว ยงั มีผลพลอยได้หลำยชนดิ ทำเป็นเคร่ืองอปุ โภคและเครื่องใช้ได้หลำย
ๆ ประเภท สินค้ำบำงชนดิ มีปริมำณมำกจนกระทงั่ สำมำรถสง่ ออกไปจำหนำ่ ย
ตำ่ งประเทศได้ด้วย นบั วำ่ ผลผลติ จำกสตั ว์นี ้ชว่ ยลดกำรเสียดลุ กำรค้ำได้ประกำร

หนง่ึ (มหำวทิ ยำลยั สโุ ขทยั ธรรมำธิรำช, 2545) ประมำณ 60 เปอร์เซน็ ต์ของ
ประชำกรไทยมีอำชีพทำกำรเพำะปลกู และเลีย้ งสตั ว์ แม้ว่ำจำนวนผ้ปู ระกอบอำชีพ
เกษตรจะมีแนวโน้มลดลงอนั เป็นผลมำจำกทิศทำงของระบบเศรษฐกิจไทยมงุ่ ไปสู่

กำรประกอบกำรด้ำนอตุ สำหกรรม กำรเลีย้ งสตั ว์นบั เป็ นอำชีพท่ีสำคญั ของ
เกษตรกรไทย

คำนำ

ในบ้ำนเรำปัจจบุ นั โคตำ่ งประเทศพนั ธ์ุแท้หำซือ้ ยำก หำกซือ้ จำกตำ่ งประเทศ
โดยตรงก็มีรำคำแพง วิธีกำรจดั ซือ้ ก็ยงุ่ ยำก เรำสำมำรถสร้ำงโคพนั ธ์ุแท้ขนึ ้ มำได้โดย
ใช้แมโ่ คพืน้ เมืองหรือลกู ผสมบรำห์มนั ที่มีอยมู่ ำกในบ้ำนเรำเป็นแม่พืน้ ฐำน แล้วผสม
แบบยกระดบั สำยเลือด (upgrading) ไปเรื่อยๆ โดยทวั่ ไปพอถึงลกู ชวั่ ที่ 4 ถ่ือวำ่
เป็นพนั ธ์ุแท้ได้ เนื่องจำกโคพนั ธ์ุแท้จำกตำ่ งประเทศท่ีมีเลือดสงู เชน่ พนั ธ์ุชำร์โรเลส่ ์
และซิมเมนมลั เลีย้ งได้ยำกในบ้ำนเรำ สว่ นใหญ่พอสำยเลือดถึง 75% จะเลีย้ งยำก
ต้องดแู ลเอำใจใสม่ ำก ผ้ทู ี่มีควำมสำมำรถในกำรดแู ลเอำใจใสด่ ีสำมำรถเลีย้ งได้แต่
อำจะไมค่ ้มุ ทนุ เพรำะโคสำยเลือดตำ่ งประเทศสงู จะมีปัญหำผสมตดิ ยำก ไมท่ นตอ่
โรคและแมลง ดงั นนั้ เม่ือได้ลกู โคชวั่ ที่ 1 แล้วควรผสมด้วยโคพนั ธ์ุตำก กำแพงแสน
หรือกบนิ ทร์บรุ ี เพื่อสร้ำงเป็นพนั ธ์ุแท้ (ตำมภำพ) โดยไมใ่ ห้มีสำยเลือดของโคพนั ธ์ุ

ตำ่ งประเทศถึง 75%

สำรบญั
เร่ือง หน้ำ

ขนั้ ตอนกำรดำเนินงำน
1.พืน้ ท่ี กำรเลีย้ งววั ต้องใช้พืน้ ท่ีในกำรเลีย้ ง ววั เป็นสตั ว์ขนำดใหญ่ ดงั นนั้ คณุ จะต้อง
เตรียมพืน้ ที่ในกำรเลีย้ งให้เหมำะสม ถ้ำหำกเป็นชำวบ้ำนก็จะเลีย้ งปลอ่ ยตำมทงุ่ นำ
ทว่ั ไป ซงึ่ ต้องมีคนเฝ้ ำและดแู ลววั ตลอดทงั้ วนั แตถ่ ้ำหำกเรำจะเลีย้ งเป็นฟำร์มก็ต้อง
มีพืน้ ท่ี ทงั้ ทำคอก ปลกู หญ้ำ ตำ่ งๆ เพ่ือใช้เลีย้ งววั ที่ทำ่ นหำมำ

2. พนั ธ์ุววั สง่ิ ตอ่ มำที่ทำ่ นต้องเตรียมก็คือพนั ธ์ุววั เพรำะเรำต้องรู้กอ่ นวำ่ จะเลีย้ งววั
พนั ธ์ุอะไร เลีย้ งเพื่อไปขำยท่ีไหน ววั มีด้วยกนั หลำยสำยพนั ธ์ุแบง่ เป็นง่ำยๆก็ วนั พนั ธ์ุ
เนือ้ และววั นม ในท่ีนีข้ อยกตวั อยำ่ งววั พนั ธ์ุเนือ้ พืน้ เมืองของไทยเรำนะ่ ครับ

๑. กำรดแู ลจดั กำร
ได้แก่ กำรจดั สภำพแวดล้อมและควำมเป็ นอยขู่ องววั ควำย ให้อยใู่ นสภำพท่ีดี ให้
ผลิตผลสงู แตล่ งทนุ ต่ำ กำรดแู ลนี ้ครอบคลมุ ถงึ กำรจดั โรงเรือน กำรปรนนิบตั ิตอ่
สตั ว์ กำรควบคมุ อณุ หภมู ิในโรงเรือน และควำมชืน้ กำรดแู ลรักษำควำมสะอำด
เพื่อให้เหมำะสมแก่กำรขยำยพนั ธ์ุ กำรเจริญเตบิ โตตลอดจนกำรให้ผลิตผลของววั

๒. อำหำรและกำรให้อำหำร
ผ้เู ลีย้ งจะแสวงหำอำหำรท่ีมีคณุ ภำพในรำคำพอสมควร มำใช้เลีย้ งววั ควำย โดยมงุ่
ให้ได้ผลิตผล และผลกำไรสงู ทงั้ นีจ้ ะได้พิจำรณำรวมถงึ วิธีกำรให้อำหำรท่ีเหมำะสม
เพียงพอ และประหยดั

ปศสุ ตั ว์ ๒. อำหำร
และกำรให้อำหำร

ผ้เู ลีย้ งจะแสวงหำอำหำรท่ีมีคณุ ภำพในรำคำพอสมควร มำใช้เลีย้ งววั ควำย โดยมงุ่
ให้ได้ผลิตผล และผลกำไรสงู ทงั้ นีจ้ ะได้พจิ ำรณำรวมถงึ วิธีกำรให้อำหำรที่เหมำะสม
เพียงพอ และประหยดั

๓. พนั ธ์ุและกำรผสมพนั ธ์ุ

ผ้เู ลีย้ งจะพจิ ำรณำเลือกเลีย้ งพนั ธ์ุที่ให้ผลิตผลสงู แตเ่ ลีย้ งง่ำยตำมสภำพแวดล้อม
ของท้องถิ่น ยงิ่ กวำ่ นนั้ ผ้เู ลีย้ งจะเลือกใช้วิธีกำรผสมพนั ธ์ุที่เหมำะตำมวตั ถปุ ระสงค์

ของกำรผลิตวำ่ เป็นกำรผลติ พนั ธ์ุแท้ กำรผลิตเพื่อขนุ หรือกำรผลิตววั ควำยนม และ
พยำยำมปรับปรุงคณุ ภำพให้ดีขนึ ้ เรื่อยๆ

๔. กำรป้ องกนั รักษำโรค
ได้แก่ กำรวำงมำตรกำรอนั เหมำะสมในกำรป้ องกนั โรค และดแู ลรักษำสขุ ภำพสตั ว์
เพ่ือให้สตั ว์สำมำรถให้ผลิตผลได้สงู สดุ เทำ่ ท่ีจะเป็นไปได้

กำรเลีย้ งววั ควำยเนือ้ แบบทำไร่ปศสุ ตั ว์
ใช้พืน้ ท่ีกว้ำงขวำงมำก และมีกำรลงทนุ ปรับปรุงพืน้ ท่ี กนั้ รัว้ และปลกู สร้ำงแปลง
หญ้ำเลีย้ งสตั ว์ กำรเลีย้ งแบบนีโ้ ดยทว่ั ไป เป็นกำรเลีย้ งเพื่อขำยพนั ธ์ุววั ควำย
คณุ ภำพดี รำคำแพง มีกำรลงทนุ สงู ใช้วิชำกำรมำก ใช้โรงเรือน และเครื่องมือ
อปุ กรณ์ไร่มำก ในเมืองไทยได้มีผ้ลู งทนุ ทำไร่ปศสุ ตั ว์กันอยบู่ ้ำง เชน่ ไร่ปศสุ ตั ว์โชค
ชยั ใกล้อำเภอปำกชอ่ ง จงั หวดั นครรำชสีมำ

กำรต้อนเลีย้ งววั ควำยในทงุ่
เป็นกำรเลีย้ งแบบไลต่ ้อนสตั ว์ไปกินหญ้ำในทงุ่ กว้ำง ซง่ึ วำ่ งเว้นจำกกำรเพำะปลกู
หรือทงุ่ สำธำรณะ ผ้เู ลีย้ งสตั ว์อำจไมม่ ีพืน้ ที่เป็นขอบเขตของตนเอง หรือจำกดั พืน้ ท่ี

สำหรับกำรกกั ขงั ววั ควำยเมื่อครำวจำเป็ นเทำ่ นนั้ กำรเลีย้ งแบบนีล้ งทนุ เกี่ยวกบั
สถำนท่ีเลีย้ ง และอปุ กรณ์น้อยมำก โดยทวั่ ไปไมจ่ ำเป็นต้องมีโรงเรือนหรืออปุ กรณ์
มำกนกั ใช้วชิ ำกำรน้อย ผ้เู ลีย้ งไลต่ ้อนววั ควำยไปเลีย้ งโดยกำรเดนิ เท้ำ หรือขี่ม้ำ
แบบเคำบอยอเมริกนั ตะวนั ตก วตั ถปุ ระสงค์ของกำรเลีย้ งแบบนี ้โดยทว่ั ไป เพ่ือผลิต
ววั ควำยขำยใช้งำน และเอำเนือ้ มีผ้เู ลีย้ งววั ควำยแบบนีอ้ ยทู่ ว่ั ไปในเมืองไทย กำร
เลีย้ งแบบนีส้ ว่ นใหญ่เป็ นกำรเลีย้ งววั จำนวนววั ในฝงู หนง่ึ ๆ มีจำนวนตงั้ แต่ ๒๐๐-
๓๐๐ ตวั