รางวัลพระปกเกล้าทองคำ-โคกระบือ อบต.พลับพลาไชย จ.สุพรรณบุรี

ความเป็นมาโครงการ

โครงการธนาคารโค-กระบือเพ่ือเกษตรกรตามพระราชดาริ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (ร.9) ได้เสด็จพระราชดาเนินตรวจเย่ียมราษฎร เมื่อเดือนมีนาคม
พ.ศ.๒๕๒๒ ทรงทราบว่ามีราษฎรจานวนมากในพื้นท่ีโครงการพัฒนาท่ีราบเชิงเขาจังหวัดปราจีนบุรี ตามพระราชดาริ
ต้องเช่าโค-กระบือ มาใช้แรงงานในราคาแพง จึงทรงมีพระราชดาริให้กรมปศุสัตว์ จัดต้ังธนาคารโค -กระบือ
เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรท่ียากจน กรมปศุสัตว์จึงได้นากระบือ จานวน ๒๘๐ ตัว ให้ความช่วยเหลือเกษตรกรที่ยากจน
เป็นคร้ังแรกเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๒ โดยการให้เช่าซ้ือและผ่อนส่งภายใน ๓ ปี และต่อมาการดาเนินโครงการธนาคาร
โค-กระบือเพ่อื เกษตรกรตามพระราชดาริ ได้มกี ารพัฒนาและขยายการดาเนนิ งานครอบคลุมทัว่ ประเทศมาจนถงึ ปจั จบุ นั

เงื่อนไขโครงการ

เกษตรกรได้รับโค-กระบือสาวจานวน 1 ตัว
เพ่ือการผลิตลูก โดยลูกตัวที่ 1 เกษตรกรต้องส่งคืน
โครงการ เม่ือลูกมีอายุ 18 เดือน ส่วนลูกตัวต่อไป
จะเป็นของเกษตรกร และเมื่อครบกาหนด 5 ปี
โครงการฯ จะยกแม่กระบอื ให้เปน็ กรรมสิทธ์ิของเกษตรกร

เปา้ หมายโครงการ

ส่งเสริมอาชีพการเลีย้ งโค-กระบอื เพ่ิมรายได้ให้เกษตรกร
พฒั นาสายพนั ธก์ุ ระบอื ให้คงความเป็นเอกลกั ษณ์
ของกระบอื ไทย เพ่ือเพ่ิมมลู ค่าโค-กระบอื
พฒั นามาตรฐานการเลีย้ งโค-กระบอื

เสริมสรา้ งการมีส่วนรว่ มของสมาชิก

พฒั นาต่อยอดเป็นการท่องเท่ียว

เส้นทางการพฒั นาธนาคารโค-กระบอื เพ่ือเกษตรกร
ตามพระราชดาริ ตาบลพลับพลาไชย

2552 2559 2561
ไดร้ บั กระบอื 70 ตัว
ได้รับโค 58 ตัว,กระบอื 10 ตัว เกษตรกรยังมคี วามตอ้ งการ มีการปรบั เปล่ีย
โค-กระบือ , ส่งเกษตรกร คณะกรรมการกลมุ่ ใหม่
เพอื่ นามูลสัตว์มาผลติ แกส๊ ชวี ภาพ
ไปอาสาปศุสัตว์
อดีต และไดจ้ ดั ต้ังกลมุ่ ผูเ้ ลยี้ งสตั ว์ 2556 และอาสาผสมเทียมและใน
โครงการธนาคารโค-กระบอื ฯ พื้นทปี่ ระสบภัยแล้งมากขึ้น

ปริมาณโค-กระบือลดลง รางวัลธนาคารโค-กระบือ

พน้ื ที่เร่มิ ประสบภัยแล้ง ดเี ดน่ ระดับเขต 2557

และราคาพชื ผลการเกษตรตกตา่

เกษตรกรมรี ายไดจ้ ากการ
จาหนา่ ยลกู , สามารถ

ส่งเงิน(ค่าลูกตวั ท่ี1) ครบ 100%

เส้นทางการพฒั นาธนาคารโค-กระบอื เพอื่ เกษตรกร

ตามพระราชดาริ ตาบลพลบั พลาไชย

2562

ไดร้ ับกระบือ 50 ตวั ,โค 14 ตัว 2562 2563
เน้นพัฒนาสายพันธุ์โดยการผสมเทยี ม
และมกี ารติดตาม,ตรวจเยย่ี ม ปลี ะ 2 คร้งั , จดั งานกจิ กรรมยอ้ นรอยกระบือไทย
เรมิ่ จดั กจิ กรรมย้อนรอยกระบือไทยคร้งั ท่ี 1 คร้งั ที่ 2 มกี ารประกวดกระบอื ,
บรหิ ารจดั การลกู สตั วต์ ัวที่ 1 เอง
นากระบือของกล่มุ มาประกวด

รางวลั ธนาคารโค-กระบอื 2563
ดเี ด่น ระดับเขต

มลี กู เกิดจากการผสมเทียม ,
ไปดงู านสอนศิริฟาร์มควายไทย,

ซื้อพ่อพันธุก์ ระบือพันธด์ุ ี

องค์ประกอบของเครอื ข่ายและการแบง่ บทบาทหน้าที่

1.ประสานงาน สนง.ปศุสัตว์ เขต 7 สานกั งานปศุสตั ว์ 1.ส่งเสริม สนับสนนุ ประสานงาน คณะกรรมการ
2.กากับดแู ลความเรยี บรอ้ ย อาเภออทู่ อง 2.สนบั สนุนงบประมาณ, สถานที่ กลุ่มผ้เู ลี้ยงสตั ว์
3.เชิญชวนผมู้ ีจติ ศรัทธาบรจิ าคสตั ว์ 3.รวบรวมขอ้ มูลนาไปใชว้ างแผน
4. สนับสนนุ งบประมาณ,ครุภัณฑ์การเกษตร 1. ประสาน สนง.ปศสุ ัตวจ์ ังหวัดสพุ รรณบรุ ี 1. รว่ มพจิ ารณาคุณสมบัติเกษตรกร
2. ใหค้ วามรู้การดแู ลสตั ว์ ,คาปรกึ ษา, อบต.พลบั พลาไชย 2. ประสานงานเกษตรกร,อบต.ปศอ.
สานกั งานปศุสัตว์จังหวดั แนะนาแนวทางแกไ้ ขตรวจสอบและติดตาม 3. พาลงพืน้ ท่ีในการติดตาม,ประเมินสตั ว์ทีค่ อก
สพุ รรณบรุ ี 4. ร่วมคดิ ,ร่วมทาเพ่อื ขบั เคลอ่ื นโครงการ ธคก.
5. รว่ มแรงในการจดั งานประจาปีของกลุ่ม

1.ใหบ้ ริการผสมเทียม, ชว่ ยทาคลอด ศูนย์วจิ ยั การผสมเทียมฯ 1.ถ่ายทอดความรแู้ ละประสบการณ์ ให้เยีย่ ม
2.รักษาอาการปว่ ยเบอ้ื งตน้ และให้ ราชบรุ ี ชมสถานทีจ่ ริงในฟาร์ม
คาแนะนาความรูเ้ ก่ียวกับการดูแลสตั ว์ 2.สนับสนนุ พ่อพนั ธุด์ ี และสนับสนนุ นา้ เชือ้
เบ้ืองต้น

อาสาผสมเทยี ม 1.สนับสนนุ นา้ เชื้อพันธดุ์ ขี องกรมปศสุ ตั ว์ เอกชน
2.ถา่ ยทอดองค์ความรู้ในการผสมเทยี ม (สอนศริ ฟิ ารม์ )

อบต.พลบั พลาไชย รบั สมคั รเกษตรกร
คณะกรรมการกล่มุ ฯ ตรวจสอบคณุ สมบตั ิเบือ้ งต้น,ชี้แจงหลกั เกณฑเ์ ง่ือนไข

อบต.พลบั พลาไชย พิจารณากลนั่ กรองคณุ สมบตั ิผสู้ มคั ร อบต.พลบั พลาไชย
คณะกรรมการกล่มุ ฯ ผา่ น ไม่ผา่ น คณะกรรมการกล่มุ ฯ

ลงพืน้ ท่ีตรวจดคู วามพร้อม แก้ไข/จดั การ
พิจารณาจดั สรรโค-กระบอื
สนง.ปศสุ ตั วจ์ งั หวดั และปศสุ ตั วอ์ าเออ
อบต.พลบั พลาไชย

ลงพืน้ ที่ตรวจติดตาม,ประเมินผล ทกุ ๆ 4-6 เดือน ปศสุ ตั วอ์ าเออ
อบต.พลบั พลาไชย, อาสาปศสุ ตั ว์
ให้คาแนะนาเกี่ยวกบั การเลี้ยง,ทาวคั ซีน,ถ่ายพยาธิ,
แก้ไขระบบสืบพนั ธใ์ุ ห้แก่สตั ว์ ปศสุ ตั วอ์ าเออ ,อบต.พลบั พลาไชย,
คณะกรรมการ,อาสาผสมเทียม

ไม่มีปัญหา มีปัญหา

อบต.พลบั พลาไชย,ปศสุ ตั วอ์ าเออ ประชมุ กล่มุ แก้ไข/จดั การ
, คณะกรรมการ, สมาชิกกล่มุ สรปุ ผลการดาเนินงาน กฎ กติกา/ข้อบงั คบั กล่มุ

อบต.พลบั พลาไชย

ตารางแสดงปริมาณกระบือของโครงการ

เดือน ปี ที่รบั มอบ จานวน(ตวั ) คลอดลกู ตวั ที่ 1(ตวั ) ตง้ั ท้อง (ตัว) รวม
16
ธ.ค. 2558 14 (7 ครวั เรอื น) 2 74
64
ก.ค. 2561 70 (70 ครวั เรือน) 4 26
180
พ.ค. 2562 55 (55 ครัวเรอื น) 9

ส.ค. 2563 4 (4 ครัวเรือน) 26 53 (ร้อยละ 38.13)

รวม 139 (136 ครัวเรอื น) 41 (ร้อยละ 29.5)

ตารางแสดงปริมาณโคของโครงการ

เดือน ปี ทร่ี บั มอบ จานวน(ตวั ) คลอดลูกตัวที่ 1(ตัว) ต้งั ทอ้ ง (ตัว) รวม
28
ก.ค. 2560 26 (6 ครัวเรอื น 2
16
ธ.ค. 2562 14 (14 ครวั เรือน) 2
23
พ.ค. 2563 15 (15 ครวั เรอื น) 8
4 (4 ครวั เรือน)

เกษตรกร 175 ครวั เรือน(ม.2,4,5,6,7,8,9,10,12,13)

คณะกรรมการ

อาสาผสมเทยี ม

ความสามัคคี
ความร่วมมอื

ความมสี ่วนรว่ ม

การแบง่ หนา้ ท่ี

ความภาคภมู ใิ จ

เครือขา่ ยเพ่มิ ข้นึ

อาชพี มั่นคง,
มูลคา่ เพม่ิ ขึ้น

25%
45%

50%

มแี หล่งอาหาร

15%

25%
45%

50%

ลงพ้นื ท่ีติดตาม
,ต่อเน่อื ง

15%

25%
45%

50%

สบื สานประเพณี

15%

25%
45%

50%

ฟ้นื ฟวู ิถชี มุ ชน

15%

25%
45%

50%

ถา่ ยทอดความรู้

45%

50%

เปน็ ตวั แทน
ประชมุ ,วางแผน

45%

50%

แหลง่ ผลิตอาหาร
ครบวงจร

45%

50%

การต่อยอดหรือทิศทางการดาเนนิ งานในอนาคต

แหล่งพฒั นาสายพนั ธุ์ ตลาดค้ากระบอื ศูนยก์ ารเรียนรู้
กระบือคณุ ภาพ คุณภาพ ชุมชน/ท่องเท่ยี ว

เชิงอนุรกั ษ์

อาชีพปศุสตั ว์ควบคู่ ศนู ย์กลางการผลติ ผลิตภณั ฑ์/สนิ คา้
อาชีพเกษตรกรรมอืน่ อาหารสตั ว์ (TMR) จากกระบอื

ครบวงจร