Lecture 3

บทที่ 3 การเขา ถึงสารสนเทศและกลยทุ ธก ารสืบคน

เนือ้ หา

SEO ฐานขอ มูล ThaiLIS

การวางแผน Information
Access

รปู แบบ เทคนิค/กลยทุ ธ
การสืบคน

1. การวางแผนการเขา ถึงสารสนเทศ

การเขาถงึ สารสนเทศ (Information access)
หมายถงึ การท่ผี ูใชส ามารถคนและไดรบั สารสนเทศทต่ี องการ

โดยเครื่องมือชว ยคน ตางๆ โดยจาํ แนกเปน
การเขาถงึ สารสนเทศจากทรพั ยากรสารสนเทศของสถาบนั
และ ทรัพยากรสารสนเทศจากอนิ เตอรเ น็ต

(พยอม ยุวสตุ 2550)

Thailand 4.0

https://www.slideshare.net/thainetizen/40-ott

Thailand 4.0

https://www.slideshare.net/thainetizen/40-ott

Thailand 4.0

https://www.slideshare.net/thainetizen/40-ott

Thailand 4.0

https://www.slideshare.net/thainetizen/40-ott

องคป ระกอบของระบบคน คืนสารสนเทศ

รปู แบบการสืบคน สารสนเทศ

Manual System Computer System

สืบคน ดว ยมอื Computer

บตั รรายการ ฐานขอ มูลโอแพ็ก (OPAC)
บัตรดรรชนีวารสาร ฐานขอ มูลออนไลน
บรรณานกุ รม ฐานขอ มลู บนอินเทอรเ น็ต

รปู แบบการสืบคน สารสนเทศ

Computer (Online Public Access Catalog : OPAC)
• คน หาขอ มูลทางบรรณานุกรม
ฐานขอมลู โอแพ็ก (OPAC) • ตรวจสอบรายการยืม/คืน
ฐานขอ มลู ออนไลน • คน หาบทความจากวารสาร
E-book

รูปแบบการสืบคน สารสนเทศ

Computer ฐานขอ มูลออนไลน (Online Database)
ThaiLIS
ฐานขอ มูลโอแพก็ (OPAC) Web of Science
ฐานขอ มลู ออนไลน Springer link
E-book Science Direct
ProQuest Database Online, IEEE

รูปแบบการสืบคนสารสนเทศ

Computer E-Book หนงั สือที่สรางขน้ึ ดวยโปรแกรม
คอมพวิ เตอร มีลักษณะ เปนเอกสารอิเล็กทรอนิกส
ฐานขอ มูลโอแพ็ก (OPAC) โดยเปนแฟมขอ มูลที่สามารถอา นเอกสารผาน ทาง
ฐานขอ มูลออนไลน หนาจอคอมพิวเตอร ทงั้ ในระบบออฟไลนและ
E-Book ออนไลน

เทคนิคกลยุทธก ารสืบคน สารสนเทศ

เลือกที่เหมาะสม ที่อยใู กล
-Google อยูใ นชว งเวลาทีเ่ หมาะสม
- Yahoo
- Hotbot คําสําคัญ (Keyword
หัวเรื่อง(Subject)
Searching ที่ตรงกับเร่อื งทีต่ อ งการ
Technic

Boolean Operators
- AND
- OR
- NOT

ThaiLIS https://tdc.thailis.or.th/tdc/basic.php

Web of Science

Springer link

Science Direct

ProQuest

Google

ฐานขอ มูลวิจัย

• โครงการความSiรmวplมe PมoือweพrPฒัoinนt าหองสมดุ สถาบนั อดุ มศกึ ษา ThaiLIS

• http://202.28.199.2/tdc/basic.php

• สํานักงานกองทนุ สนบั สนนุ การวิจยั

• http://elibrary.trf.or.th

• หองสมุดงานวิจยั ศูนยข อสนเทศการวจิ ยั วช.

• http://www.riclib.nrct.go.th

ฐานขอ มลู งานวิจัย

• โครงการพัฒนาเครือขายระบบหอ งสมดุ ในประเทศไทย (ThaiLIS)
• Academic Search Elite

ครอบคลมุ สหสาขาวิชา ไดแก ศกึ ษาศาสตร บรหิ ารธุรกิจ
สังคมศาสตร มนษุ ยศาสตร วทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี วทิ ยาศาสตร

Simple PowerPoint

สขุ ภาพ
• ACM Digital Library

ดานคอมพวิ เตอรแ ละเทคโนโลยีสารสนเทศ จากสิ่งพิมพ ตอเนือ่ ง
จดหมายขา ว และเอกสารการประชุม

http://www.thailis.or.th/tdc

Simple PowerPoint

ฐานขอมูลวิจัย

• Education Research Complete
ฐานขอมูลเฉพาะทางดานการศึกษาท่มี ีเนื้อหาครอบคลุม

การศึกษาทงั้ ในและตางประเทศ
• ISI Web of ScienceSimple PowerPoint

ฐานขอมลู อา งองิ (Citation Database) ท่ใี หขอมลู บรรณานุกรม
พรอ มดวย บทคดั ยอ รายการอา งองิ (Cited Reference) และรายการอา งถงึ
(Citing Article) ซึ่ง ครอบคลุมในสาขาวิทยาศาสตร เชน เคมี ฟสกิ ส
วิศวกรรม เปนตน สาขาสังคมศาสตร เชน จติ วิทยา บริหารธุรกจิ เปนตน
และสาขาศลิ ปศาสตรแ ละมนษุ ยศาสตร

ฐานขอ มูลวิจยั

• ProQuest Digital Dissertations
ฐานขอมลู ที่รวบรวมขอมลู ทาง ดานธรุ กิจ การโฆษณา การตลาด

เศรษฐศาสตร การจัดการทรพั ยากรมนษุ ย การเงิน ภาษี คอมพิวเตอร
• ACS Publications

ฐานขอมลู ทีร่ วSบimรplวeมPoบwทerคPoวinาtม และงานวิจยั จากวารสารทางดานเคมีและ
วทิ ยาศาสตรที่เกย่ี วของ
• H.W.Wilson

เปน ฐานขอมลู ดรรชนี สาระสังเขปและเอกสารฉบับเต็มครอบคลมุ ทกุ
สาขาวิชา ดังนี้ Appiled Science & Technology, Art, Business, Education, General
Science, Humanities, Library and Information Science, Social Sciences, Law,
General Interest, Biological & Agricultural Science

ฐานขอมูลวิจัย

• SpringerLink -Journal
ฐานขอมลู หนงั สืออิเล็กทรอนิกสท ี่มีคณุ ภาพสงู จากสาขาวชิ ามนุษยศาสตรแ ละสังคมศาสตร

ส่งิ แวดลอ มและพืชศาสตรฟสิกส วิศวกรรมศาสตรและคอมพวิ เตอร ชวี ศาสตรและพฤติกรรมศาสตร
• ScienceDirect

เปน ฐานขอมลู ทีค่ รอบคลุมสาขาวชิ า Physical Sciences and Engineering, Life Sciences, Health
Sciences, Social Sciences andSimHupmleaPnoitwieesrPoint
• IEEE/IEE Electronic Library (IEL)

เปนฐานขอมลู ทีร่ วบรวมสารสนเทศจาก 2 แหลง ขอมูล คือ The Institute of Electrical and
Electronics Enginers (IEEE) และ The Instituion of Engineering and Technology (IET)

หลกั การทํางาน

• ลงทะเบียน
• คน หา
• คัดเลือก Simple PowerPoint
• คดั กรอง
• นาํ ไปประยุกตใ ชงาน

หลกั การทาํ งาน

• ลงทะเบียน
– ขอมูลที่ตองเตรยี ม (email/ID/password)
– พื้นที่จัดเกบ็ ขอ มูล (Drive/Folder)
– SoftwareSทimีต่pleอ PงowใeชrP (oFintoxit Reader/IDM/Zipfile)

ตรวจสอบการคัดลอกงานวิจัย

• โปรแกรม Turnitin
• โปรแกรม plagiarism-detector
• ฐานขอ มูล Deja Vu
• โปรแกรม eTBLASTSimple PowerPoint
• โปรแกรม WCopyfind
• Dupli Checker Free Online Plagiarism Detection Tool
• อักขราวิสทุ ธ์ิ

https://www.tineye.com/

https://www.tineye.com/

อกั ขราวิสทุ ธิ์

Simple PowerPoint

SEO

SEO ยอ มาจาก Search Engine Optimization หมายถงึ การทํา Website ใหคน เจอ
ไดงายผาน Search engine เพื่อทําใหจ ํานวนผูเขาชมเวบ็ ไซตเพิม่ ขึน้ และประหยดั
คา ใชจาย

“เราจะทําเวบ็ กนั ไปทําไม ถา ไมม ีใครเขามาดูเลย ?”

จากขอมลู ของ Internet Live Stats
“ทกุ ๆ วนั จะมคี นคนหาขอมูลบน Google มากกวา 3,500,000,000 ครั้ง!
(หรือ 40,000 คร้ัง/วินาท)ี ”

Search Engine

แนวทางการทาํ SEO

การทาํ SEO คือ ทําเวบ็ ไซตใหตรงตามเกณฑการใหคะแนนของ Google
ใหมากที่สุดเทาทท่ี าํ ได โดย Google จะเขามาเยีย่ มชมเวบ็ ไซตคุณเปนอยเู รือ่ ยๆ
แลวดคู วามเกี่ยวของของเนื้อหากับ Keyword ใดบา ง อกี ท้ังโครงสรา งและความ
นาเชื่อถือของเวบ็ ไซตเ ปน อยา งไร

เว็บไซต Backlinko ไดสรปุ ปจ จัย 200 อยา งทค่ี าดวามผี ลตออันดับใน
Google ไวในบทความ Google’s 200 Ranking Factors: The Complete List

Algorithm (อลั กอริทึม) ที่ใชใ นการจัดอันดับเว็บไซตข อง Google

1. ปจ จยั ภายใน (On-page / Micro)
การปรบั แตงตัวเวบ็ ไซตและเนื้อหาภายในเว็บไซตเปน สว นที่สําคญั ทีส่ ดุ ในการทํา SEO ใหติดอันดบั ไดแก

• Crawl Ability : โครงสรา งของเว็บไซตท เ่ี อ้อื ตอ การเก็บขอ มลู ของ Search Engine
• Site Volume : จาํ นวนหนา ภายในเวบ็ ไซต (Index)
• Site Theme : ลงิ คเชือ่ มโยงเนอื้ หาภายในเว็บไซต
• Text Match : การเลอื กใชคําท่เี กย่ี วของกบั
• Keyword ตลอดจนคณุ ภาพและปริมาณของเนื้อหาทีเ่ กีย่ วของกับ Keyword

ปจ จัยอืน่ ๆ ที่เกย่ี วของกบั การใชงานของผูใช (User Experience (UX)) เชน
PageSpeed : ความเรว็ ในการโหลดหนาเวบ็ ไซต
Mobile friendly : เว็บไซตใชงานไดงายบนโทรศพั ทมือถือและรองรับขนาดหนาจอทม่ี ีขนาดแตกตางกนั
(Responsive Web Design)

Algorithm (อลั กอริทึม) ทีใ่ ชในการจัดอันดับเวบ็ ไซตข อง Google

2. ปจ จยั ภายนอก (Off-page / Macro)
ปจ จยั จากภายนอกนัน้ คือ Backlink หรือลิงคจ ากเว็บไซตอืน่ โดยอาจเปน ลิงคที่ผอู ่นื สรางให

เวบ็ ไซตของเรา หรือลิงคทีเ่ ราสรา งดวยตวั เราเอง เชน การไปลงบทความในเวบ็ ไซตอ ่นื การลงทะเบยี น
เว็บไซตในสารบัญเวบ็ ไซต ซึ่งปจ จัยภายนอกนี้สามารถแบงไดเปน

• Link Popularity : ปริมาณ Backlink ทเ่ี ชือ่ มโยงมายังเว็บไซตของเรา
• Site Theme : คณุ ภาพของเนื้อหาและ Backlink ท่เี ชือ่ มโยงมายังเวบ็ ไซตของเรา

แนวทางการทํา SEO

ดานเนื้อหา
เปน สวนทส่ี าํ คัญทส่ี ดุ ในการทาํ SEO เพราะการที่เว็บไซตจ ะเกี่ยวของกบั

Keyword ใด Google จะดูจากความสาํ คัญของ Keyword ในเนื้อหาที่อยบู นเวบ็ ท้ัง
ปริมาณ Keyword, ตาํ แหนงท่ี Keyword นั้นปรากฏอยู วา จะอยูใน Title, URL,
สวนบนลา งของเวบ็ ไซต หรือรูปแบบของ Keyword วาเปน หวั ขอ, ตัวหนา, ตัวเอียง
หรือ Link เปนตน

แนวทางการทํา SEO

ดานโครงสรา งและประสิทธิภาพเวบ็ ไซต
เปน สว นที่เกี่ยวกบั เทคนิคการทําเว็บไซตท้ังในดา นโครงสราง ความสะดวกในการใชงาน ความ

ปลอดภยั และประสิทธิภาพดานความเร็ว ซึ่งสว นนีม้ ักจะตองใหผูเชี่ยวชาญดูแลให เชน
การทํา HTTPS เพือ่ เพิ่มความปลอดภยั ในการรบั สง ขอมูลบนเวบ็
การทาํ Responsive Design เพื่อใหส ามารถแสดงผลอยา งเหมาะสมไดบ นอปุ กรณทกุ ขนาด ทั้ง

Mobile, Tablet และ PC
การทํา Inbound Link เพือ่ ใหแ ตละหนาบนเวบ็ ไซตเชื่อมตอกนั อยางทว่ั ถงึ และเพม่ิ คะแนน Backlink ให

แตละหนา
เทคนิคอื่นๆ เชน เพ่มิ ความเร็วของเว็บไซต, การบีบอดั ภาพและสครปิ , การใช Hosting ทีน่ าเชือ่ ถือ,

การสราง robot.txt สาํ หรับ Search Engine เปน ตน
ควรใหผูเชีย่ วชาญตรวจสอบเรื่องเหลานี้ แลวพิจารณาวาจะปรับแกเ ว็บไซตเดมิ ใหดีขนึ้ หรือบางครั้ง

อาจจาํ เปนตองสรางเว็บไซตใหม โดยเฉพาะเรื่อง Responsive Design เพราะหากเวบ็ ไซตเดิมไมรองรับการแสดงผล
บน Mobile Device แลวการปรบั แกของเดมิ อาจยากกวา การสรางใหม

แนวทางการทํา SEO

ดา นความนา เชือ่ ถอื
เปน สว นที่เกีย่ วของกบั การพดู ถึงหรืออางอิงมาที่เว็บไซตจากแหลง ภายนอก ทั้ง Social Network และ

เว็บไซตอื่นๆ (ซึง่ สว นนจี้ ะมีผลตอการทาํ SEO มากทส่ี ุดอยางหนึ่ง) รวมถงึ อายุของเว็บไซต โดยเว็บไซตทีอ่ ยูมานาน
จะมีความนาเชื่อถือกวาเว็บไซตทีเ่ พง่ิ เปดใหม

การเขียนบทความท่มี ีคุณภาพเพื่อใหเ ว็บไซตอืน่ ใชในการอา งองิ หรือใหแ พรหลายใน Social Network
เปน วิธที ีน่ าสนใจและเปนวิธที ี่มีคุณภาพวธิ ีหนึ่ง ท้ังยงั ชวยสรางชือ่ เสยี งและภาพลักษณทด่ี ใี หกับแบรนดอ กี ดวย

*ขอควรระวงั : หาก Link ที่มาเวบ็ ไซตคณุ สว นใหญมาจากเว็บที่ไมม ีคุณภาพ (เชน เวบ็ ทีร่ ับจางใส
Link) เว็บไซตคุณอาจถูกลดความนาเชื่อถือลงได หรือ Link ที่เกดิ จากการซื้อโฆษณากจ็ ะไมไ ดคะแนนในสว นนี้
เชน กัน หรือการโพสต Link ในสว น Comment ของ Webboard ตางๆ สว นใหญเจาของเวบ็ ไซตจะทาํ ให Link น้ัน
ไมไ ดคะแนนการอา งองิ อยแู ลว เพื่อกันการ Spam Link จนสรางความรําคาญกบั ผูใชง านบนเว็บของเขาเอง