ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อย"มหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน"

43

ย่อยสลายตัวเองได้เร็วที่สุดภายใน 16 ชั่วโมง มีการสูญเสียน้ำหนักมากสุด และมีปฏิกิริยาของ
เอนไซม์chitinase และ b-glucanase สูงที่สุด สาหรับ pH ของน้ำ ไม่มีผลต่อการยืดอายุการเก็บรักษา
ตรวจสอบผลของแสงตอ่ การเก็บรกั ษาเห็ดโคนน้อย โดยนำเห็ดโคนนอ้ ยทีผ่ า่ นการล้างดว้ ยน้ำทแี่ ช่นำ้ แขง็ และ
บรรจถุ งุ PP ไมเ่ จาะรแู ล้วเกบ็ ทีอ่ ุณหภมู ิหอ้ งและหอ้ งเย็น และเก็บในทีม่ ีแสง มแี สงสลับมดื 12 ช่ัวโมงในรอบ
วัน และในท่มี ดื ตลอดเวลา ผลการทดลอง พบว่าแสงไม่มผี ลในการเก็บรักษาดอกเห็ดโคนนอ้ ย สาหรับวิธีการ
บรรจุแบบดัดแปลงบรรยากาศ โดย นำดอกเห็ดผ่านการล้างน้ำที่แช่น้ำแข็ง บรรจุในถุงพลาสติกชนิด
polyethylene (PE) ถุงพลาสติก ชนิด PP และบรรจุในถุงไนลอน (polyamide, PA) ในสภาพปกติสภาพ
สุญญากาศ + และสภาพ ดัดแปลงบรรยากาศ โดยมีอัตราส่วนของ CO2 และ O2 เท่ากับ 20 %CO2 5 %O2,
15 %CO2 + 5 %O2 , 10 %CO2+ 5 %O2 แล้วเก็บไว้ที่อุณหภูมิห้องเย็นและอุณหภูมิห้อง ผลการทดลอง
พบว่าการ บรรจุแบบสุญญากาศไม่เหมาะสมตอ่ การบรรจุดอกเห็ด ส่วนการบรรจแุ บบสภาพบรรยากาศปกติ
และสภาพแบบดัดแปลงบรรยากาศ ไม่มีผลแตกต่างกนั ในการเกบ็ รักษาดอกเห็ดโคนน้อย

44

บทที่ 3

ระเบียบวธิ ีดำเนนิ การวิจยั

การดำเนินงานวิจัยเกี่ยวกับการถอดบทเรียน เพื่อจัดตั้งศูนย์วิจัยชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อย
มหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน” เป็นการถอดบทเรียนเพื่อสร้างองค์ความรู้ ในการพัฒนาเพื่อเป็นต้นแบบการสร้าง
อาชีพด้วยการยกระดับรายได้จากเศรษฐกิจฐานรากที่เป็นทุนเดิมมาจากสิ่งที่ชุมชนดำเนินการ ให้เกิดความ
ยงั่ ยนื ผ่านการบูรณาการองค์ความรทู้ างวิชาการ ภูมิปัญญา และความเขม้ แขง็ จากหนว่ ยงานภาคการปกครอง
ระดับท้องถิ่น ผ่านการดำเนินงานหลักของกลุ่มวสิ าหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก ตำบลแม่แฝกใหม่
อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยที่ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research)
ทำการศกึ ษาวเิ คราะห์ขอ้ มูลทงั้ เอกสารตำรา (document analysis) และเก็บข้อมูลภาคสนาม (field study)
โดยวิธีการถอดบทเรียนเพื่อศึกษากระบวนการต่างๆที่เกิดขึ้นกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรย่ังยืนบ้านสบ
แฝก ที่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับเห็ดโคนน้อย ตั้งแต่จุดเริ่มต้นของการดำเนินงาน เช่นการรวมกลุ่ม จนถึง
สถานการณ์ปัจจุบันและการวางแผนงานในอนาคต โดยการดำเนินงานมีกรอบแนวคิดและวิธีการดำเนนิ
งานวจิ ัย ดังรายละเอียดต่อไปนี้

3.1 กรอบแนวคิดการดำเนนิ การวจิ ยั
การดำเนินกิจกรรมการถอดบทเรียน เพื่อจัดตั้งศูนย์วิจยั ชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7

วันทำเงิน” มีแนวคิดในการดำเนนิ งาน แบง่ เปน็ 3 กจิ กรรมท่ีสำคัญ ได้แก่ 1) การสรา้ งเครือขา่ ยความร่วมมือ
ที่ยั่งยืน 2) การวิเคราะห์สังเคราะห์กิจกรรมที่ดำเนินการปัจจุบัน และ 3) การวางแผนงานในอนาคตของ
ศูนยว์ ิจยั ชมุ ชน “การเพาะเห็ดโคนอ้ ยมหศั จรรย์ 7 วันทำเงิน” ดังภาพที่ 3.1

การวิเคราะห์สถานการณป์ ัจจุบนั เชน่ สภาพปัญหา / 45
จดุ ออ่ น/จุดแขง็ และอ่ืนๆ
พฒั นาแนวทางการขยายผล
Strengths Opportunities ศนู ยว์ จิ ยั ชุมชน “การเพาะเห็ดโคน

Focus group discussion/Brain storm นอ้ ยมหัศจรรย์ 7 วนั ทำเงิน”
ในภมู ิภาค ภาคเหนอื ตอนบน

Weakness Threats

การสรา้ งเครือข่ายขยายผล สถานการณป์ จั จบุ ันของกลุม่ ฯ องคค์ วามร/ู้ เทคโนโลยี

องค์ความรู้/แนวทางใน ภาครฐั /ภาคเอกชน/ท้องถน่ิ
การขยายผลของศนู ยฯ์ การบูรณาการความร่วมมือ

แนวทางการขยายผลเพอ่ื เปน็
ตน้ แบบในอนาคต

ภาพที่ 3.1 กรอบแนวคิดการวจิ ัย

46

3.2 กระบวนการ และวธิ กี ารดำเนินการถอดบทเรยี น
1. สภาพแวดลอ้ มและพนื้ ทีก่ ารถอดบทเรียน
การดำเนินการถอดบทเรียน จะใช้พื้นที่ของศูนย์วิจัยชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อย

มหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน” ภายใต้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก ที่ตั้งเลขที่ 72 หมู่ที่ 2
ตำบลแม่แฝกใหม่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 50290 ซึ่งปัจจุบันเป็นสถานที่ในการดำเนินกิจกรรม
ทั้งหมดของกลมุ่ ฯ มีพน้ื ที่ดำเนินกิจกรรมอย่างกว้างขวาง มีพื้นที่การดำเนินงานจริงเกี่ยวกับเหด็ โคนนอ้ ยในทุก
ขั้นตอน มีความสะดวกในด้านการเขา้ ออก จอดรถ สามารถเปน็ พ้ืนท่ที ่ีเหมาะสมในการประสานงานและจัดต้ัง
ศนู ย์วิจยั ฯ ดงั ภาพท่ี 3.2

ภาพท่ี 3.2 สถานทีด่ ำเนินกจิ กรรมถอดบทเรยี น
ศูนยว์ ิจยั ชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน”
2. กล่มุ เป้าหมายทร่ี ว่ มดำเนนิ กิจกรรมถอดบทเรียน
ในการถอดบทเรียนคร้ังน้ีมกี ลุ่มเป้าหมาย ทงั้ หมด 30 คน โดยเน้นผูเ้ ขา้ ร่วมอบรมทง้ั หมด 5
กลุ่มใหญๆ่ คือ 1) กล่มุ ผูน้ ำองคก์ ารปกครองส่วนท้องถ่นิ เชน่ กำนนั ผ้ใู หญบ่ ้านและอื่นๆ เพื่อช่วยขับเคลื่อน
ในเชิงนโยบาย 2) สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก 3) นักวิชาการ/อาจารย์ 4) กลุ่ม
เครือข่ายในการยกระดับศนู ย์วิจยั เหด็ โคนน้อยในอนาคต และ 5) กลุ่มผู้เปราะบางในพืน้ ที่ตำบลแม่แฝกใหม่
ดงั ภาพท่ี 3.3

47

ภาพที่ 3.3 กลุม่ เปา้ หมายท่รี ่วมดำเนนิ กิจกรรมถอดบทเรียน
3. เรม่ิ ดำเนินกจิ กรรมถอดบทเรียน

กอ่ นการเร่มิ เขา้ สู่การให้ความร้แู ก่ผู้เข้าร่วมอบรม ได้มกี ารกำหนดให้มกี ารน่งั ล้อมวง เพื่อให้
ผู้เขา้ อบรมไดพ้ บปะ พดู คยุ และสามารถแสดงความคิดเหน็ ต่อกันดว้ ยการสื่อสารแบบซ่งึ หนา้ (Face to Face
reaction) ซึ่งเป็นวิธีการที่ทำให้ผู้สื่อสารและผู้รับสารได้สนทนาแบบรับรู้ความรู้สึกจากการแสดงออกทางสี
หน้า อารมณ์ในขณะนั้นได้ดี โดยเริ่มทำความรู้จักกันผ่านการแนะนำตัว ชื่อ หน้าที่ความรับผิดชอบปัจจุบัน
ภมู ลิ ำเนา และข้อมูลอน่ื ๆทีผ่ อู้ บรมอยากบอก เชน่ ความรู้สกึ ก่อนการฝกึ อบรม, ความคาดหวงั หลังจากอบรม
เสร็จแลว้ , พนื้ ฐานความร้ขู องตนเองทเ่ี กีย่ วข้องกบั ประเดน็ อบรมครงั้ น้ี และคำถามอนื่ ๆ ดงั ภาพท่ี 3.4

48

ภาพที่ 3.4 แสดงการแนะนำตนเองของผ้เู ขา้ รว่ มกิจกรรมถอดบทเรยี น
4. วทิ ยากรใหค้ วามรทู้ างวชิ าการ

วิทยากรในการถอดบทเรียนครั้งนี้ คือ อาจารย์อรุณี เวียงแสง และมีนักวิชาการจาก
มหาวิทยาลัยในการร่วมดำเนินกิจกรรมครั้งนี้ จำนวน 3 ท่าน คือ อาจารย์เพ็ญวรัตน์ พันธ์ภัทรชัย วิทยาลัย
เทคโนโลยีและสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา (หัวหน้าโครงการ) รศ.ดร.สัญญา สะ
สอง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และผศ.ดร.ชุติมันต์ สะสอง คณะ
วิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ เป็นผู้ร่วมดำเนินกิจกรรมในการขับเคลื่อนให้เกิดการถอด
บทเรียนจากองค์ความรู้ของกลุ่มสาหกิจชุมชนฯ โดยก่อนการเริ่มถอดบทเรียน ได้มีการให้ความรู้และ
แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับหัวข้อ แนวทางในการจัดตั้งศูนย์วิจัย ปัจจัยที่สำคัญในการทำงานร่วมกับ
ชุมชน การทำงานเชงิ นโยบายร่วมกับผูน้ ำชุมชน ความเขม้ แขง็ ของศูนยว์ ิจยั และประเดน็ อ่นื ๆ ดงั ภาพที่ 3.5

49

ภาพท่ี 3.5 วทิ ยากรใหค้ วามรทู้ างวชิ าการก่อนการเริ่มถอดบทเรียน
5. ดำเนินการถอดบทเรียน

จากกลมุ่ เป้าหมายทเี่ ขา้ รว่ มอบรม จำนวน 30 คน รายละเอยี ดตามขอ้ 2. ใหท้ ำการแบง่ กลุ่ม
ออกเป็น 3 กล่มุ โดยให้สมาชกิ กลมุ่ ช่วยกนั วิเคราะหต์ ามโจทย์หัวขอ้ ต่างๆ ดังต่อไปนี้

กลุ่มที่ 1 วิเคราะห์เกี่ยวกับเครือข่ายความรว่ มมือที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก
(เห็ดโคนน้อย) ได้มีส่วนช่วยในการดำเนินกิจกรรมต่างๆ โดยอาจจะอยู่ในฐานะที่เป็นผู้ให้หรือผู้รับก็ได้ โดย
พิจารณาและให้ข้อมูล 2 ส่วน ได้แก่ 1) การเขียนแผนผังเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือ 2) การวิเคราะห์
ผ้เู ก่ียวข้อง ในประเด็น ชอ่ื หนว่ ยงาน, สง่ิ ทอี่ ยากให้หนนุ และส่ิงทเี่ คยให้ ในรปู แบบของตาราง ดงั ภาพที่ 3.6

50

ภาพที่ 3.6 วเิ คราะหเ์ กย่ี วกับเครือขา่ ยความร่วมมือทก่ี ลุม่ วสิ าหกิจชมุ ชนเกษตรกรย่ังยืน
บ้านสบแฝก (เห็ดโคนน้อย)

กลมุ่ ท่ี 2 การวเิ คราะห์สนิ ค้า โดยให้สมาชิกกลมุ่ ทำการวเิ คราะห์สนิ ค้าปัจจบุ ัน ทส่ี อดคลอ้ งกบั สนิ ค้าที่
มีจำหน่าย/ผลผลิตของกลุ่มวิสาหกจิ ชมุ ชนเกษตรกรย่งั ยนื บ้านสบแฝก (เห็ดโคนน้อย) ท่ีมอี ยู่ในปจั จุบัน โดยให้
ขอ้ มูลทัง้ หมด 7 ดา้ น ดงั นี้ 1) ข้อดีของสินคา้ 2) ขอ้ จำกดั ของสนิ ค้า 3) เคร่อื งมอื ที่ใชใ้ นการผลิตสนิ ค้า/บริการ
4) คุณภาพสินค้า 5) คู่แข่งทางการตลาด 6) คู่ค้าสำคัญ และ7) คู่ค้าใหม่ โดยให้รายละเอียดในทุกผลผลิต/
สนิ ค้าที่ผลติ ได้แยกเปน็ 1 แผ่นตอ่ 1ผลผลติ ดงั ภาพท่ี 3.7

51

ภาพที่ 3.7 การถอดบทเรยี นเกยี่ วกบั การวเิ คราะหส์ นิ คา้ ท่ีมอี ยู่ในปัจจบุ นั
กลุ่มที่ 3 การวิเคราะห์ภาพรวมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยนื บ้านสบแฝก (เห็ดโคนน้อย)
โดยร่วมกันให้ข้อมูลทั้งหมด 10 ประเด็น ดังนี้ 1) กลุ่มเรามีจุดเด่นอะไร/กี่คน ถึงให้การสนับสนุน 2) กลุ่ม
ผู้สนับสนุนเราเป็นใครบ้าง 3) อะไรที่ทำให้เราได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง 4) กิจกรรมหลักๆของเรามี
อะไรบา้ ง 5) ทรพั ยากรท่จี ำเป็นต้องใชม้ ีอะไรบา้ ง 6) พนั ธมิตรสำคัญมีใครบ้าง 7) แหล่งรายได้หลักของเรามา
จากไหน 8) ค่าใช้จา่ ยหลกั ๆที่เกิดขึน้ ในการทำงาน 9) ภาพอนาคตของกลุ่มในอีก 3-5 ปีท่ีอยากเห็น และ 10)
เร่ืองหลกั ๆท่ีตอ้ งเตรยี มเพอ่ื ให้บรรลอุ นาคตในขอ้ 9 ดังภาพท่ี 3.8

52

ภาพที่ 3.8 การวิเคราะห์ภาพรวมของกลมุ่ วสิ าหกิจชุมชนเกษตรกรยงั่ ยนื
บ้านสบแฝก (เห็ดโคนนอ้ ย)

6. การนำเสนอผลการถอดบทเรยี น
ตัวแทนกลุ่มจำนวน 3 คน ทำการนำเสนอขอ้ มูลในการถอดบทเรียนตามหัวข้อที่ได้รับมอบหมาย ใน
ขอ้ ที่ 5 เพอื่ รว่ มกันแลกเปล่ียนความคิดเหน็ ในการปรบั ปรุงแก้ไขให้ผลการถอดบทเรียนสมบรู ณ์ที่สุด ดังภาพ
ที่ 3.9

53

ภาพท่ี 3.9 การนำเสนอผลการถอดบทเรียน
7. สรุปผลการถอดบทเรยี น
หัวหน้าโครงการร่วมกับทีมงานร่วมกันสรุปผลการถอดบทเรียน เกี่ยวกับศูนย์วิจยั ชุมชน “การเพาะ
เห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน” ออกมาเป็นรูปเล่มรายงานฉบบั สมบูรณ์, E-book, โปสเตอร์ และคลิป
วดี โี อสน้ั เพอื่ สามารถนำองคค์ วามรเู้ ก่ยี วกบั ถอดบทเรียนไปขยายผลให้กบั ผู้ทสี่ นใจตอ่ ได้
8. ดำเนินการปิดโครงการวิจัย
3.3 กระบวนการ และวิธีการแผนปฏิบัติการ (Action plan) การสร้างความร่วมมือ เสริมพลังศูนย์วจิ ยั
ชุมชน

การจัดตั้ง ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน มีวัตถุประสงค์เพื่อ

เป็นศูนย์ในการขยายผลการยกระดับอาชีพการเพาะเห็ดโคนน้อยให้กับกลุ่มเปราะบางของตำบลแม่แฝก
ใหม่และเป็นต้นแบบของศูนย์วิจัยเห็ดโคนน้อยแบบครบวงจร ให้กับผู้ที่ต้องการศึกษาหรือสร้างอาชีพ

54

ระดับครัวเรือนให้มีรายได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำ
เงิน จึงมีกระบวนการและแผนปฏิบัติการ ในการสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายต่างๆ ดังนี้

1. การสร้างความร่วมมือของศูนย์วิจัยฯ จะแบ่งออกเป็น 3 ส่วนในระยะเริ่มต้น ได้แก่ 1) การ
สร้างความร่วมมือกับเครือข่ายของกลุ่มเปราะบางตำบลแม่แฝกใหม่ 2) ประธานวิสาหกิจฯสร้างความ
ร่วมมือกับนักวิชาการ อาจารย์มหาวิทยาลัยและผู้เชี่ยวชาญ ผ่านการอบรมสัมมนา และการเข้าร่วม
โครงการต่างๆ รวมถึงการรับงบประมาณจากแหล่งทุนของหน่วยงานภาครัฐ และ 3) การเข้าหาผู้นำ
ระดับชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในรูปแบบการร่วมประชุม การนำเสนอผลงานของกลุ่ม
หรือการช่วยเหลือกลุ่มต่างๆในหมู่บ้านร่วมกัน

2. ประธานกลุ่มวิสาหกิจฯ นำโดย คุณกัลยากร ตานันท์ ร่วมประชุมกับสมาชิกเพื่อดำเนินการ
เสริมพลังศูนย์วิจัยชุมชน ด้วยการให้กลุ่มเปราะบางในตำบลแม่แฝกใหม่ มาทำงานอัดก้อนเชื้อเห็ดที่
ศูนย์ เพื่อเป็นการสร้างรายได้ให้กับประชากรในชุมชน โดยเฉพาะการสร้างอาชีพให้กับคนท่ีมีรายได้ต่ำ
และไม่สามารถทิ้งภูมิลำเนาไปอยู่ที่อ่ืนได้

อย่างไรก็ตาม การจะสร้างอาชีพของกลุ่มเปราะบางได้อย่างยั่งยืน ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะ
เห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน จะต้องมีความพร้อมทั้งทางด้าน เทคโนโลยี องค์ความรู้ และ
งบประมาณในการดำเนินงานของศูนย์วิจัยฯระดับหนึ่งให้มีความพร้อมในทุกๆด้าน เพื่อขยายผลต่อใน
อนาคต ดังนั้นจึงได้มีการกำหนดแผนปฏิบัติการ (Action plan) ในการสร้างความร่วมมือ และแผนการ
ขยายผลเพื่อสร้างอาชีพให้กับกลุ่มผู้เปราะบางในตำบลแม่แฝกใหม่และกลุ่มผู้สนใจ เพื่อเป็นต้นแบบการ
ขยายผลของศูนย์วิจัยฯ โดยการเขียนกระบวนการถอดบทเรียนศูนย์วิจัยจะแสดงรายละเอียดดังตารางท่ี
3.1

ตารางที่ 3.1 รายละเอียดกระบวนการถอดบทเรียน ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ด

กจิ กรรม วตั ถุประสงค์ วิธี ร
ดำเนินการ

1. กิจกรรมการถอดบทเรียน เพ่อื วิเคราะห์ ปฏิบตั ิการ 2เ
การเพาะเหด็ โคนน้อยแบบ 7 วันทำเงนิ ทุนเดมิ คน้ หา กระบวนการ
ศกั ยภาพของ เพาะเหด็ โคน
ชุมชน และตอ่ ยอด น้อยทง้ั ระบบ
ยอด/ขยายองค์
ความร้ไู ปสู่ตำบล/
จังหวัด

2. จัดทำสอ่ื ในรปู แบบของ เพอ่ื ประชาสัมพันธ์ ถา่ ยทำสื่อ และ 3 เ
2.1 E-book องค์ความรขู้ องศนู ยว์ จิ ยั ชุมชน ศนู ยก์ ารเรียนรู้ รวบรวมองค์
2.2 Clip การดำเนนิ งานและองคค์ วามรูข้ อง
ความร้ฯู
ศูนยว์ จิ ยั ชมุ ชน
2.3 โปสเตอร์ ศูนย์วจิ ัยชมุ ชน

55

โคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน

ระยะ ผรู้ ับผิดชอบ ผลทค่ี าดว่าจะได้รบั งบ
เวลา ผลผลิต ผลลัพธ์ ผลกระทบ ประมาณ
(Output) (Outcome) (Impact) 20,000

เดือน อาจารย์เพญ็ ว - กระบวน คมู่ อื การเพาะ เครอื ข่ายผู้ 15,000

รัตน์ พันธ์ การเพาะ เห็ดโคนน้อย 7 เพาะ

ภัทรชยั ผศ. เห็ดโคน วันทำเงนิ เหด็ โคน

ดร.ชตุ ิมันต์ น้อย น้อย

สะสองและ - รา่ ง

กัลยากร ข้อเสนอ

ตานันท์ โครงการ

ตอ่

ยอดจาก

องคค์ วามรู้

จากการ

ถอด

บทเรียน

เดือน อาจารย์เพญ็ ว สื่อE-book เผยแพรใ่ นสอ่ื เกดิ กลมุ่ คน

รัตน์ พนั ธ์ /Clip/ ต่าง ๆ สนใจและ

ภทั รชยั ผศ. โปสเตอร์ มาฝึกอบรม

ดร.ชตุ ิมันต์

สะสองและ

กิจกรรม วตั ถุประสงค์ วธิ ี ร
ดำเนนิ การ

3. จดั ทำรายงานผลการดำเนินงาน เพื่อนำเสนอผล รวบรวมและ 1เ
การดำเนนิ งาน จดั ทำรายงาน
ของศนู ยก์ าร ผลการ
เรยี นรู้ ดำเนนิ งาน

4. แผนท่ศี ูนย์วจิ ยั ชมุ ชน เพือ่ ทราบทตี่ ้ังศูนย์ ออกแบบและ 1 เ

การเรยี นรู้ จัดทำแผนที่

56

ระยะ ผูร้ ับผิดชอบ ผลที่คาดว่าจะได้รับ งบ
เวลา ผลผลติ ผลลัพธ์ ผลกระทบ ประมาณ
(Output) (Outcome) (Impact)

กัลยากร

ตานันท์

เดือน อาจารย์เพญ็ ว ผลการ หนว่ ยงาน มีการต่อ 3,000

รัตน์ พันธ์ ดำเนินงาน สนับสนนุ ได้รับ ยอด

ภัทรชัย ผศ. รายงาน โครงการ

ดร.ชตุ ิมนั ต์

สะสองและ

กลั ยากร

ตานันท์

เดอื น อาจารย์เพ็ญว แผนที่ศูนยฯ์ มที ีต่ ง้ั ชดั เจน เกิดการรับรู้ 2,000

รัตน์ พนั ธ์

ภทั รชัย ผศ.

ดร.ชตุ ิมนั ต์

สะสองและ

กัลยากร

ตานันท์

รวม 40,000

57

บทท่ี 4

ผลการวจิ ัย

ผลการดำเนินงานวิจยั เก่ยี วกบั การถอดบทเรยี น เพื่อจดั ตั้งศูนยว์ ิจัยชุมชน “มหัศจรรยเ์ ห็ดโคนนอ้ ย 7
วันทำเงิน” เป็นการถอดบทเรียนเพ่ือสร้างองค์ความรู้ ในการพัฒนาเพื่อเปน็ ต้นแบบการสรา้ งอาชีพด้วยการ
ยกระดับรายไดจ้ ากเศรษฐกิจฐานรากที่เปน็ ทนุ เดมิ มาจากสิ่งที่ชมุ ชนดำเนินการ ใหเ้ กดิ ความย่ังยืนผ่านการบูร
ณาการองค์ความรู้ทางวิชาการ ภูมิปัญญา และความเข้มแข็งจากหน่วยงานภาคการปกครองระดับท้องถ่ิน
ผ่านการดำเนินงานหลักของกลมุ่ วิสาหกิจชุมชนเกษตรกรย่ังยนื บา้ นสบแฝก ตำบลแมแ่ ฝกใหม่ อำเภอสนั ทราย
จงั หวดั เชียงใหม่ โดยรายละเอยี ดของผลการวิจัยจะแสดงตามขอ้ มูลผลผลิต (Output) /ผลลพั ธ์ (Outcome)/
ผลกระทบ (Impact) ของโครงการ ในหัวข้อดังตอ่ ไปนี้

4.1 ผลผลิต (Output)
4.1.1 องค์ความรู้ของศนู ย์วจิ ัยชมุ ชน จากการถอดบทเรยี น
4.1.2 QR Cord และ Link การเข้าถึง Clip การดำเนินงาน และองค์ความรู้ของศูนย์วิจัยชุมชน
ความยาว 5-10 นาที
4.1.3 โปสเตอร์ ศูนย์วจิ ัยชมุ ชน อย่างน้อย 1 อัน

4.2 ผลลพั ธ์ (Outcome)
4.2.1 เกิดแผนปฏิบตั ิการ (Action plan) เสริมพลังศนู ยว์ ิจัยชุมชน

4.3 ผลกระทบ (Impact)
4.3.1 ข้อเสนอโครงการวิจยั และพัฒนา เร่ือง การพัฒนาความเขม้ แข็งของศนู ยว์ ิจัยชมุ ชนตอ่ ยอด
ที่คาดว่าจะได้รับงบประมาณ จากแหล่งทุนหรือ นโยบายต่างๆ อาทิ โครงการวิจัย และ
นวัตกรรม ประจำปีงบประมาณ 2566 ของสำนักงานการวิจยั แหง่ ชาติ วช. กระทรวงการ
อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม และ โครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนปี
2566 ของหน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรมด้านการพัฒนาระดับพื้นที่
(บพท.) เป็นตน้ จำนวน 1 เรอ่ื ง

58

4.1 ผลผลิต (Output)
4.1.1 องคค์ วามรู้ของศูนย์วิจยั ชุมชน จากการถอดบทเรียน
1) สภาพแวดลอ้ มและพืน้ ทกี่ ารถอดบทเรยี น
การดำเนินการถอดบทเรียน จะใช้พื้นที่ของศูนย์วิจัยชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อย

มหัศจรรย์ 7 วันทำเงนิ ” ภายใต้ กลมุ่ วิสาหกจิ ชมุ ชนเกษตรกรย่งั ยนื บา้ นสบแฝก ทตี่ ัง้ เลขที่ 72 หมู่ท่ี 2 ตำบล
แม่แฝกใหม่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 50290 ซ่ึงปัจจุบันเป็นสถานที่ในการดำเนินกิจกรรมทั้งหมดของ
กลุ่มฯ มีพื้นที่ดำเนินกิจกรรมอย่างกว้างขวาง มีพื้นที่การดำเนินงานจริงเกี่ยวกับเห็ดโคนน้อยในทุกขั้นตอน
ตั้งแต่การเข่ียเชื้อเห็ดโคนน้อย การขยายเชื้อลงเมล็ดข้าวฟ่าง การต่อเชื้อลงก้อนข้ีเลือ่ ยอัดถุงพลาสติก วิธีการ
ผลติ เห็ดโคนนอ้ ยสด และการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเหด็ โคนนอ้ ย ดังภาพท่ี 4.1

ภาพที่ 4.1 การอดั ก้อนข้ีเลอ่ื ยกอ่ นใส่เช้ือเหด็ โคนน้อย
ผลการวิเคราะห์วิเคราะหเ์ กี่ยวกบั เครือข่ายความรว่ มมือทก่ี ลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืน
บา้ นสบแฝก (เหด็ โคนนอ้ ย) ไดม้ สี ว่ นชว่ ยในการดำเนนิ กจิ กรรมต่างๆ โดยอาจจะอย่ใู นฐานะทเี่ ป็นผู้ใหห้ รอื ผู้รับ
ก็ได้ โดยพิจารณาและให้ข้อมูล 2 ส่วน ได้แก่ 1) การเขียนแผนผังเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือ ดังภาพท่ี
4.2

59

ภาพที่ 4.2 การเขียนแผนผังเช่อื มโยงเครอื ข่ายความรว่ มมอื ของ
ศนู ย์วิจัยชุมชน “การเพาะเหด็ โคนน้อยมหศั จรรย์ 7 วนั ทำเงิน”
และ 2) การวเิ คราะหผ์ ู้เกีย่ วข้อง ในประเด็น ชอ่ื หนว่ ยงาน, ส่งิ ท่ีอยากให้หนุน และส่งิ ที่เคยให้ ในรูปแบบของ
ตารางแสดงผล จากการศกึ ษาพบว่า ศูนยว์ ิจัยศูนยว์ ิจยั ชุมชน “การเพาะเหด็ โคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วนั ทำเงิน”
มีความเชื่อมโยงกับเครือข่ายความร่วมมือใน 5 กลุ่มหลักๆ ได้แก่ 1. เครือข่ายภาคการศึกษา 2. องค์การ
ปกครองสว่ นท้องถน่ิ 3. เครือขา่ ยภาครัฐ 4. เครือข่ายภาคเอกชน และ 5. เครอื ข่ายภาคประชาสังคมและภาค
ประชาชน (เครือข่ายชาวบ้าน) แสดงดังภาพที่ 4.3 ในแต่ละกลุม่ จะมีหนว่ ยงานย่อยทีท่ ำภารกิจหน้าที่ในการ
เป็นเครือข่ายที่แตกต่างกันในลักษณะการเป็นผู้ให้และผู้รับ ซึ่งขึ้นตรงกับบริบทหรือวัตถุประสงค์ของ
หน่วยงานนั้นๆเป็นสำคัญ ผลการถอดบทเรียนจะเห็นไดว้ ่ารูปแบบการสร้างเครือข่ายความร่วมมอื จะครบทกุ
ภาคส่วน ทำให้การดำเนินงานของศูนย์วจิ ัยฯ มศี กั ยภาพด้านเครือขา่ ยสูงซ่งึ เปน็ การสร้างโอกาสให้กับสมาชิก
ของศูนย์ในการพัฒนาและขยายผลการดำเนินงานต่อไปได้ในอนาคต จากการถอดบทเรียนครั้งนี้จะเห็นว่า
ศูนย์วจิ ยั ชุมชน “การเพาะเห็ดโคนนอ้ ยมหศั จรรย์ 7 วนั ทำเงิน” มีเครอื ข่ายกลุ่มย่อยมากถงึ 12 หน่วยงาน ทีม่ ี
ภารกิจร่วมกันตั้งแต่จัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก ตำบลแม่แฝกใหม่ อำเภอสัน
ทราย จังหวัดเชียงใหม่ รายละเอียดแสดงดงั ตารางที่ 4.1

60

กล่มุ รร. โรงเรยี น
ตำบลแม่

แฝก

กศน.แม่ มทร. ม.แมโ่ จ้ รร.มงฟอรต์
แฝกใหม่ ล้านนา ประถม
เทศบาล
มช. ภาค ประชา อปท. ตำบลแม่ สภาองคก์ ร
การศึกษา สังคม ชุมชน
ม.ราชภฎั แฝก
ภาครัฐ ภาคเอกชน
คา่ ย กำนัน/
กาวิละ ผใู้ หญ่บา้ น

สาธารณสุข

สำนักงาน สยามฟาร์ม
แรงงาน เหด็

ชม. บุญมา
ฟารฒ์

ภาพท่ี 4.3 ความเชือ่ มโยงกบั เครือข่ายความร่วมมอื ใน 5 กลมุ่

61

ตารางที่ 4.1 วเิ คราะหเ์ ครือข่ายผูเ้ กย่ี วข้องศูนย์วิจัยชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อยมหศั จรรย์ 7 วันทำเงนิ ”

ลำดับท่ี ชือ่ หนว่ ยงาน สิ่งทีอ่ ยากใหห้ นนุ ทเ่ี คยให้
1
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี -การพรีเซนต์ การตลาดและการ -สร้างเพจในเฟสบุ๊ค
2
3 ราชมงคลลา้ นนา โฆษณา -อุปกรณ์เขี่ยเชื้อเห็ดโคนน้อย
4.
5. (U2T ตำบลแมแ่ ฝกใหม)่ 1 ชุดพร้อมหม้อนึ่งแรงดัน

ขนาดเลก็

-แนวทางการขยายกับกลุ่ม

เปราะบาง

-อบรมการแปรรูปผลิตภัณฑ์

จากเหด็ โคนน้อย

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี -เทคโนโลยีด้านการจัดการ -โรงเรือนอัจฉริยะ 1 โรงเรอื น

ราชมงคลลา้ นนา โรงเรอื นอัตโนมัติ ขนาด 3.5 x 4.0 เมตร

(กรมพลังงานและ -ความรู้ด้านเทคโนโลยีและ

ส่งิ แวดลอ้ ม) วศิ วกรรม

-ความรูด้ ้านเทคโนโลยีอัตโนมตั ิ

มหาว ิทยาลัยแม่ โ จ้ -สนับสนุนงบประมาณโครงสร้าง -หม้อนึ่งเชื้อเห็ดขนาด 200

ร ่ ว ม ก ั บ ศ ู น ย์ เคร่ืองจักรหรอื อปุ กรณข์ นาดเล็ก ก้อน

อุตสาหกรรมเชียงใหม่ ที่ -องค์ความรู้ด้านการใช้เครื่องมือ

1 ต่างๆ

กศน. ตำบลแม่แฝกใหม่ -อุดหนุนเรื่องการอบรม การแปร - ว ิ ท ย า ก ร ใ น ก า ร อ บ ร ม

รูปผลิตภัณฑจ์ ากเห็ดโคนน้อย ผลิตภัณฑ์คุกกี้และแหนมจาก

-ความรู้เก่ียวกับการเลือกบรรจุ เห็ดโคนนอ้ ย

ภณั ฑ์

สภาองค์กรชุมชนตำบล -สนับสนุนขับเคลื่อนร่วมกันใน ขข้อมูลกลุ่มเปราะบางของ

แม่แฝกใหม่ ก า ร ย ก ร ะ ด ั บ อ า ช ี พ ก ล ุ ่ มผู้ ตำบลแมแ่ ฝกใหม่

เปราะบางในการเข้ารว่ มกิจกรรม

-สร้างเครือข่ายชุมชนแม่แฝกใหม่

ด้านกลมุ่ เปราะบางและผยู้ ากไร้

62

6. องค์การปกครองส่วน -สนับสนุนนโยบายเพ่ือขับเคลื่อน - ให้การสนับสนุนด้านการจัด

ท้องถิ่น (อปท.) ตำบล กจิ กรรมระดับชุมชนอยา่ งจริงจงั ประชมุ ของตำบล

แ ม ่ แ ฝ ก ใ ห ม ่ ไ ด ้แก่ -กำกบั ติดตามการดำเนินกิจกรรม

เ ท ศ บ า ล , ก ำ น ั น , ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับชุมชนอย่าง

ผู้ใหญ่บ้าน, สาธารณสุข เข้มแข็ง

และโรงเรียน

7. เครือขา่ ยอุดมศึกษา -สนับสนุนองค์ความรู้ บุคลากรที่ - ใ ห ้ บ ุ ค ล า ก ร ท ี ่ ม ี ค ว า ม

(มทร.ล้านนา, ม.ราชภัฏ มีความเชย่ี วชาญในการฝกึ อบรม เชยี่ วชาญในการเขียนข้อเสนอ

เชียงใหม่,มช. และม.แม่ -สนับสนุนงบประมาณภายใต้ โครงการเพื่อของบประมาณ

โจ้) แหล่งทุนต่างๆ ดำเนินกิจกรรม

8. โรงเรยี นมงฟอรต์ ประถม -สง่ เสริม/ขยายผลการจดั กิจกรรม -ม ี ค ว า ม ร ่ ว ม ม ื อ ก า ร จั ด

สร้างองค์ความรู้ด้านอาชีพและ กิจกรรมให้กับเด็กนักเรียน

เทคโนโลยีการเพาะเห็ดโคนน้อย เกยี่ วกับการเพาะเหด็ โคนนอ้ ย

กับนักเรยี น

9. มหาวิทยาลยั เชียงใหม่ -สนับสนุนบุคลากรที่มีความ -ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะ

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี เชี่ยวชาญ เห็ดโคนน้อย 7 วันทำเงิน

ราชมงคลล้านนา -สนับสนุนงบประมาณผ่านการ (ถอดบทเรียน)

มหาวิทยาลัยราชภัฏ เขียนข้อเสนอโครงการในรูปแบบ

เชียงใหม่ ของงานวจิ ัย

10. คา่ ยกาวิละ (ร.7พัน1) -ชว่ ยเผยแพรอ่ งค์ความรู้ -ใหค้ วามรว่ มมอื และสนับสนุน

-สนับสนุนงบประมาณดำเนิน งบประมาณดำเนินกิจกรรม

กิจกรรมสร้างอาชีพให้กับพล สรา้ งอาชีพให้กบั พลทหาร

ทหาร

11. ส ำ น ั ก ง า น แ ร ง ง า น -ชว่ ยเผยแพรอ่ งคค์ วามรู้ - ใ ห ้ ค ว า ม ร ่ ว ม ม ื อ ย ก ร ะ ดั บ

จงั หวดั เชยี งใหม่ -สนับสนุนงบประมาณ อาชีพ

12. สยามฟาร์มเห็ด -ให้องค์ความรู้ด้านการเขี่ยเช้ือ -ร่วมเป็นวทิ ยากรในการอบรม

เหด็ และการเพาะเหด็ เชงิ พานชิ ย์ การเขี่ยเช้ือเห็ดโคนนอ้ ย

13. บญุ มาฟาร์มเหด็ -ขยายเครือข่ายการขายก้อนเช้ือ ยงั ไมม่ ีความร่วมมือ

เหด็

63

2) ผลการวิเคราะห์สินคา้ โดยให้สมาชิกกลุ่มทำการวิเคราะห์สินค้าปัจจบุ ัน ที่สอดคล้อง
กับสินค้าที่มีจำหน่าย/ผลผลิตของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก (เห็ดโคนน้อย) ที่มีอยู่ใน
ปัจจุบัน โดยให้ข้อมูลทั้งหมด 7 ด้าน ดังนี้ 1) ข้อดีของสินค้า 2) ข้อจำกัดของสินค้า 3) เครื่องมือที่ใช้ในการ
ผลิตสนิ คา้ /บริการ 4) คุณภาพสนิ คา้ 5) คูแ่ ขง่ ทางการตลาด 6) คู่ค้าสำคญั และ7) คคู่ ้าใหม่ โดยให้รายละเอียด
ในทกุ ผลผลิต/สินค้าที่ผลติ ไดแ้ ยกเป็น 1 แผน่ ต่อ1ผลผลิต จากการศึกษาพบวา่ ปจั จบุ ัน ศนู ยว์ จิ ยั ฯ มีผลติ ภัณฑ์
ทีอ่ อกขายอยู่ 3 ผลติ ภัณฑห์ ลัก คอื เห็ดโคนน้อยสด, คกุ กเ้ี หด็ โคนนอ้ ย และแหนมเหด็ โคนนอ้ ย ดังภาพท่ี 4.4
ซงึ่ ผลติ ภณั ฑแ์ ปรรูปจากเห็ดโคนนอ้ ยทง้ั 2 ผลติ ภณั ฑ์ เป็นผลติ ภัณฑ์ใหม่ท่ียังไมไ่ ด้มีการวางขายในท้องตลาด
นอกจากจะมีการสงั่ และรบั ออเดอร์ผ่านชอ่ งทางออนไลนแ์ ละการออกบธู เทา่ นนั้ เมือ่ ทำการวิเคราะห์จะพบว่า
การเพาะเห็ดและจำหน่ายในรูปแบบเห็ดโคนน้อยสด สามารถทำได้เลยไม่มีความซับซ้อนทั้งทางด้านบรรจุ
ภัณฑ์และการทำความสะอาด แต่มีข้อเสีย คือเห็ดโคนน้อยจะไมส่ ามารถเกบ็ เป็นระยะเวลานานได้ สามารถ
เก็บเห็ดสดในอุณหภูมิแช่เย็น (5-10 องศาเซลเซียส) ประมาณ 2-3 วัน ได้โดยเห็ดไม่เน่าเสียหากเกินกว่านี้
เหด็ โคนน้อยจะเสยี และไม่สามารถรับประทานได้ ดงั นน้ั การแกไ้ ขปญั หาเก่ียวกบั การยืดอายุการเก็บรักษาของ
ผลิตภัณฑ์เห็ดโคนน้อยสด คือแนวทางในการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารประเภทต่างๆ โดยเฉพาะคุกกี้
เห็ดโคนน้อยและแหนมเห็ดโคนน้อย ซึ่งการแปรรูปจะทำให้เห็ดโคนน้อยกลายเป็นอาหารที่มีความเป็น
เอกลักษณ์ มีกลิ่นรสที่พิเศษตามวัตถุดิบ ทั้งยังมีความเป็นเอกลักษณ์ของวัตถุดิบทางการเกษตรที่นำมาปรุง
เปน็ อาหารและผลิตภณั ฑ์เบเกอรี อยา่ งไรก็ตามเม่ือวิเคราะห์จุดแขง็ ของการดำเนินงานของศนู ย์วิจยั ชมุ ชนฯ ก็
คือการตลาด หากการตลาดสามารถขยายผลได้ดี ก็จะทำให้ผู้บริโภคมีอำนาจในการซื้อมากขึ้น อีกทั้งยังเปน็
การสร้างมูลค่าเพิ่ม (value added) ให้กับผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ดโคนน้อยอีกด้วย รายละเอียดการถอด
บทเรียนแสดงดังตารางที่ 4.2-4.4

(ก) (ข)

ภาพที่ 4.4 ผลิตภัณฑ์แปรรปู จากเห็นโคนนอ้ ย (ก) คุกกี้เหด็ โคนนอ้ ย (ข) แหนมเหด็ โคนน้อย

ตารางท่ี 4.2 การวเิ คราะหส์ นิ คา้ เห็ดโคนน้อยสด ข้อ

ข้อดี • อายกุ ารเก็บรัก
• การตลาดยังไม่ก
• สด อรอ่ ย มโี ปรตีนสูง • การจาํ หน่าย/ก
• แปรรปู ไดห้ ลายอย่าง • วัสดุอุปกรณ์แล
• ทาํ ให้เกิดอาชพี
• มรี ายไดส้ ู่ครัวเรือนและชมุ ชน เคร่อื งผสมวัสด
• สามารถทาํ ไดท้ กุ เพศทุกวยั อื่นๆ
• เป็นกจิ กรรมบาํ บัดใหผ้ ูส้ งู วยั

คณุ ภาพสินคา้ คู่แขง่

• ปลอดภัย • เหด็ ปา่
• ผลติ จากวสั ดทุ างธรรมชาติ • เห็ดฟาง
• ไม่ใช้สารเคมี • เห็ดตบั เต่า
• เห็ดอื่นๆ

64

อจากดั เครอ่ื งมือท่ใี ช้

กษาตา่ํ • โรงเรือน
กว้างขวาง • ตเู้ ขย่ี เชอ้ื และอปุ กรณ์
การขนสง่ • หมอ้ น่ึงแรงดนั
ละกอ้ นเชอ้ื เหด็ เชน่ • ระบบควบคมุ อตั โิ นมตั ภิ ายใน
ดุ, ตู้เขเี่ ช้ือและอุปกรณ์
โรงเรือน (ใช้กับโรงเรอื นอจั ฉรยิ ะ)

ค่คู ้า คคู่ ้าใหม่

• บุคคลทัว่ ไป ระบบออนไลน์ • รา้ นอาหาร
• ออกบธู ตามงานตา่ งๆ • ร้านค้าเกษตรใน
• ร้านค้า/ตลาดในชุมชน
สถานศึกษา
• ลูกค้าทั่วไปที่มาเยีย่ ม

ศนู ยว์ จิ ยั ชุมชน

ตารางที่ 4.3 การวเิ คราะหส์ ินคา้ ผลติ ภณั ฑ์คกุ ก้เี ห็ดโคนน้อย

ข้อดี ขอ้

• เกบ็ รักษาได้นาน • ตน้ ทุนการผลิตผ
• มปี ระโยชน์ต่อร่างกาย • การตลาดยังไม่ก
• มีรายไดส้ ู่ครัวเรือนและชมุ ชน • การจาํ หนา่ ย/กา
• สามารถรบั ประทานได้ทุกเพศทกุ วัย • แรงงาน

คุณภาพสินคา้ คแู่ ข่ง

• ปลอดภยั • ผลติ ภัณฑ์ขนมอบต่างๆ
• ผลิตจากวสั ดุทางธรรมชาติ • คุกก้ี
• ปลอดภัยต่อผ้บู รโิ ภค • ขนมไทยพื้นบา้ ง
• ไมใ่ ชส้ ารเคมี • ขนมขอบเค้ยี ว

65

อจากดั เครื่องมือท่ีใช้

ผนั แปรตามตลาด • เตาอบ
กวา้ งขวาง • โถผสมแปง้
ารขนสง่ • อปุ กรณต์ ่างๆในการผลิตขนมอบ

คูค่ ้า คคู่ า้ ใหม่

• บุคคลทว่ั ไป ระบบออนไลน์ • ร้านอาหาร
• ออกบธู ตามงานตา่ งๆ • ร้านกาแฟในชุมชน
• จัดเบรคหน่วยงานต่างๆ • ลกู ค้าท่วั ไปทีม่ าเย่ยี ม

ศูนยว์ จิ ัยชมุ ชน

ตารางท่ี 4.4 การวเิ คราะห์สนิ ค้า ผลิตภัณฑแ์ หนมเหด็ โคนน้อย

ขอ้ ดี ข้อ

• เกบ็ รกั ษาไดน้ าน • น้าํ หนกั เห็ดหลงั
• มีประโยชนต์ ่อร่างกาย อัตราส่วน 50:5
• มรี ายได้สคู่ รัวเรือนและชมุ ชน
• สามารถรบั ประทานได้ทกุ เพศทกุ วัย • การตลาดยังไมก่
• การจาํ หน่าย/ก

คุณภาพสนิ คา้ คูแ่ ข่ง

• ปลอดภยั • แหนมหม/ู เนอื้
• ผลิตจากวสั ดทุ างธรรมชาติ • แหนมเห็ดนางฟา้
• ปลอดภยั ต่อผบู้ รโิ ภค
• ไม่ใชส้ ารเคมี

66

อจากัด เคร่อื งมอื ท่ใี ช้

งนง่ึ หายไปใน • ชุดหม้อน่งึ
50 • เครือ่ งช่งั ดจิ ติ อล
กวา้ งขวาง • อปุ กรณ์ตา่ งๆในการทาํ ครวั
การขนส่ง

คู่คา้ คคู่ ้าใหม่

• บุคคลท่วั ไป ระบบออนไลน์ • ร้านอาหาร
• ออกบธู ตามงานต่างๆ • ร้านขายของฝาก
• คนทต่ี อ้ งการลองผลติ ภณั ฑ์ • ลกู คา้ ทวั่ ไปทีม่ าเยยี่ ม

ใหมๆ่ ศูนย์วจิ ัยชุมชน

67

3) ผลการวิเคราะห์ภาพรวมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืนบ้านสบแฝก
(เห็ดโคนน้อย) โดยร่วมกันให้ข้อมูลทั้งหมด 10 ประเด็น ดังนี้ 1) กลุ่มเรามีจุดเด่นอะไร/กี่คน ถึงให้การ
สนับสนุน 2) กลุม่ ผู้สนบั สนนุ เราเป็นใครบ้าง 3) อะไรทีท่ ำให้เราไดร้ ับการสนับสนนุ อย่างตอ่ เนอื่ ง 4) กิจกรรม
หลกั ๆของเรามีอะไรบา้ ง 5) ทรัพยากรทจ่ี ำเปน็ ตอ้ งใช้มีอะไรบา้ ง 6) พนั ธมติ รสำคัญมีใครบ้าง 7) แหล่งรายได้
หลักของเรามาจากไหน 8) ค่าใชจ้ ่ายหลักๆท่ีเกดิ ขึน้ ในการทำงาน 9) ภาพอนาคตของกลมุ่ ในอกี 3-5 ปที ี่อยาก
เหน็ และ 10) เรือ่ งหลกั ๆทต่ี ้องเตรยี มเพ่ือใหบ้ รรลอุ นาคตในขอ้ 9 จากการศกึ ษาพบว่า

3.1 ศูนย์วิจัยมีจุดเด่นทั้งหมด 6 ด้าน คือ 1. มีผู้นำ/ประธานกลุ่มที่มี
ศักยภาพในการพฒั นาตนเองและถา่ ยทอดองคค์ วามรู้สงู มคี วามพร้อมในการทำงานเพื่อ
ชมุ ชน 2. มีการรวมกล่มุ ดำเนินกิจกรรมต่างๆของศูนยว์ ิจัยฯที่เข้มแขง็ 3. มพี ้ืนที่ป่าอุดม
สมบูรณ์ 4. พื้นที่มีแหล่งเกษตรกรรม 5. มีศูนย์เรียนรู้ภายในชุมชน และ6. มีความ
รว่ มมือกับหนว่ ยงานหลายๆสว่ นทงั้ ภาคการศึกษา ภาครฐั และภาคเอกชน

3.2 เมื่อวิเคราะหก์ ล่มุ ผู้สนับสนนุ หรอื ผ้ทู มี่ สี ่วนไดส้ ว่ นเสีย จะเห็นว่า
ทางศูนย์วิจัยฯ มีศักยภาพด้านการสร้างความร่วมมืออย่างเข้มแข็งผ่านการเข้าร่วม
กจิ กรรมตา่ งๆของภาครฐั และภาคเอกชนทจี่ ัดกจิ กรรม ทัง้ ทางดา้ นการเข้ารว่ มอบรมเพ่อื
พัฒนาตนเองและการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆเพื่อจัดหางบประมาณในการพัฒนาหรือ
ยกระดับศูนย์วิจยั ฯ ดังนน้ั จากการวิเคราะห์เพ่ือถอดบทเรียนจะเหน็ ว่า กลุ่มผู้สนับสนุน
ทั้งหมดจากอดตี จนถึงปจั จบุ นั มีรายช่อื ดัง ตารางท่ี 4.1

3.3 การรวมกลุ่มและดำเนินกิจกรรมต่างๆของศูนย์วิจัยชุมชนฯอย่าง
เข้มแข็ง เป็นประเด็นสำคัญที่ทำให้ศูนย์วิจัยชุมชนฯ ได้รับการสนับสุนจากหน่วยงาน
ต่างๆทั้งทางภาคการศึกษา ภาครัฐและภาคเอกชนอย่างต่อเนื่อง เหนือสิ่งอื่นใดการ
ดำเนินกิจกรรมต้องมีการขยายผลอยา่ งจริงจังและเปน็ รูปธรรม

3.4 กจิ กรรมหลักๆของ ศนู ยว์ ิจัยฯในปัจจบุ ัน มีรายละเอยี ดดังน้ี
3.4.1 มีภารกิจในการจัดอบรม ใหค้ วามรูเ้ กี่ยวกบั เห็ดโคนน้อยแบบครบวงจร ให้กับกลมุ่
ผูท้ ่สี นใจ โดยมสี มาชกิ ของศนู ย์วิจยั ชุมชนฯ เป็นผู้ชว่ ยในการดำเนนิ การจัดกจิ กรรม
3.4.2 จัดกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาอาชีพ สร้างรายได้ให้กับกลุ่มเปราะบาง 50 ครัวเรือน
ของตำบลแมแ่ ฝกใหม่ และจดั ทำแผนขายาผลการยกระดบั อาชีพในอนาคตรว่ มกบั ผ้นู ำชมุ ชน

68
3.4.3 ผลติ กอ้ นเช้อื เห็ดโคนนอ้ ยทัง้ ในรูปแบบของก้อนเชื้อเห็ดท่ีเปดิ ปากได้เลยและเช้ือ
เหด็ สำหรบั ขยายลงก้อนฟาง เพื่อจำหนา่ ย แสดงดงั ภาพที่ 4.5-4.6

ภาพท่ี 4.5 การขยายเชอื้ ลงกอ้ นขี้เลอ่ื ย(เปดิ ปาก)

69

ภาพที่ 4.6 การขยายเชื้อลงกอ้ นเหด็ โคนนอ้ ย
3.4.5 ผลิตเห็ดโคนน้อยสด เพอ่ื จำหนา่ ย แสดงดงั ภาพท่ี 4.7

ภาพที่ 4.7 เหด็ โคนน้อยบรรจพุ ร้อมจำหนา่ ย

70

3.4.6 แปรรปู ผลิตภัณฑ์จากเห็ดโคนนอ้ ยร่วมกับศูนย์การศึกษานอกโรงเรยี น เพื่อสร้าง
รายไดใ้ ห้กับศนู ย์วิจยั ฯและกศน. ตลอดจนเปน็ การถ่ายทอดองค์ความรูด้ ้านการแปรรูปผลติ ภณั ฑ์เห็ดโคนน้อย
ใหก้ ับนกั ศึกษา กศน.อกี ดว้ ย ผลติ ภณั ฑแ์ สดงดงั รูป แสดงดงั ภาพที่ 4.8

ภาพท่ี 4.8 การถา่ ยทอดองค์ความรกู้ ารทำคุกกเ้ี ห็ดโคนน้อยใหก้ ับนศ.กศน.ตำบลแมแ่ ฝกใหม่
3.5 ในการดำเนินกิจกรรมภายในของศูนย์ มีทรัพยากรที่จำเป็นต้องใช้ ดังนี้ อาคารสถาน

ที่ตงั้ สำหรบั ใช้ในการฝึกอบรม, แหล่งน้ำสำหรับใชภ้ ายในศูนยว์ ิจัยชุมชนฯ, วัตถดุ บิ ในการเพาะเห็ด, เคร่ืองมือ
และอุปกรณ์ต่างท่ีใช้ในการเขยี่ เช้ือเหด็ และเพาะเห็ดโคนน้อย, ผนู้ ำ/ผู้คนในชุมชน ที่ชว่ ยลงแรงในการพัฒนา
กิจกรรมร่วมกัน และตลาด ที่ต้องมกี ารสนบั สนุนในการขายผลิตภัณฑจ์ ากเหด็ โคนน้อยทั้งในรูปแบบเห็ดโคน
น้อยสดและผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเหด็ โคนน้อย

3.6 การดำเนินกิจกรรมภายใต้ศนู ยว์ จิ ยั ฯ เพ่ือเป็นต้นแบบในการยกเศรษฐกิจฐานราก และ
สร้างรายได้ชุมชนจำเป็นต้องมีพันธมิตรที่เข้มแข็ง เริ่มจากพันธมิตรของชุมชนตำบลแม่แฝกใหม่ อำเภอสัน
ทราย จังหวัดเชียงใหม่ ทั้งหมด 9 สว่ นงาน ได้แก่

3.6.1 ผู้นำหมบู่ ้านทง้ั หมด 14 ตำบล
3.6.2 วัดเจดียแ์ มค่ รวั
3.6.3 เทศบาลตำบลเจดียแ์ ม่ครวั
3.6.4 กศน.ตำบลแม่แฝกใหม่
3.6.5 กลุม่ วิสาหกิจชุมชนบ้านสบแฝก กลุ่มเห็ดโคนนอ้ ย
3.6.6 สภาเยาวชนตำบลแม่แฝกใหม่

71

3.6.7 กล่มุ ผสู้ งู อายตุ ำบลแม่แฝกใหม่
3.6.8 กลุ่มเปราะบางตำบลแมแ่ ฝกใหม่
3.6.9 โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลแมแ่ ฝกใหม่
นอกจากนี้ยังมีส่วนงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องเช่น กลุ่มอุดมศึกษา (มหาวิทยาลัยต่างๆใน
พ้ืนทจี่ ังหวดั เชยี งใหม่) สภาอตุ สาหกรรมและหน่วยงานอื่นๆ
3.7 แหลง่ รายไดจ้ ากการดำเนนิ กจิ กรรมของศนู ย์วิจัยชุมชนฯ มาจาก การขายเหด็ โคนน้อย
สด, การขายก้อนเชื้อเห็ด, การขยายผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ดโคนน้อย, การขายชุดอุปกรณ์สำหรับเพาะ
เหด็ โคนน้อย และการเข้าศกึ ษาดงู าน
3.8 ค่าใชจ้ ่ายหลักๆที่เกิดข้นึ ในการทำงาน ได้แก่
3.8.1 ค่าวสั ดุอปุ กรณ์ เช่น ฟางก้อน, กอ้ นเชอื้ , ปยุ๋ , กากนำ้ ตาล และรำขา้ ว
3.82 คา่ แรงงาน ในการจา้ งทำก้อนเชือ้ ขี้เล่อื ย
3.8.3 ค่าหมอ้ นึ่งแรงดนั สำหรับนงึ่ ก้อนเชอ้ื เห็ด
3.8.4 คา่ น้ำ
3.8.5 ค่าไฟฟา้
3.8.6 คา่ บำรุงรกั ษาอุปกรณต์ ่างๆ
3.8.7 ค่าใช้จ่ายปลีกย่อยอนื่ ๆ
3.9 ภาพอนาคตของกลุ่มใน 3-5 ปี ท่ีอยากเหน็
- เป็นอาชีพท่ีสามารถสรา้ งรายไดใ้ หก้ ับสมาชกิ กลมุ่ ได้อย่างยัง่ ยืน และมีคุณภาพชีวิตท่ีดี
ขึ้น
- มีการแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายและเป็นที่ต้องการของตลาด เป็นที่รู้จักของ
บคุ คลทวั่ ไป
- เป็นผลิตภณั ฑ์ OTOP ของชุมชนตำบลแมแ่ ฝกใหม่
- มหี ้องแปรรปู ทม่ี ีมาตรฐานรองรบั ผลติ ภัณฑ์แปรรปู จากเหด็ โคนน้อย
- ผลิตภณั ฑแ์ ปรรูปจากเห็ดโคนน้อยไดร้ บั มาตรฐานในการผลิตอาหารตามระบบสากล
- มกี ารขายสินคา้ ในห้างสรรพสนิ คา้
- มีเครอื ข่ายการทำงานร่วมกับหน่วยงานต่างๆอยา่ งเขม้ แขง็
- เปน็ ศนู ยว์ จิ ยั ชุมชน ทีม่ ีการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผลิตเห็ดโคนน้อย เทคโนโลยี
และนวัตกรรมทีเ่ กยี่ วขอ้ ง ใหก้ บั บุคลลทีส่ นใจ
- เป็นแหล่งพัฒนาผลงานวจิ ยั เพื่อยกระดบั คณุ ค่าทางวชิ าการในการเผยแพรส่ ูส่ าธารณะ
- เปน็ ศูนย์วิจยั ชุมชน ตน้ แบบด้านการผลิตเห็ดโคนน้อยครบวงจร

72

3.10 สิ่งที่ต้องเตรียมเพื่อให้บรรลุวตั ถุประสงค์ในการพัฒนาศูนย์วิจยั ชุมชนฯในระยะ 3-5
ปี

- สรา้ งกลมุ่ ให้เขม้ แข็ง มีความพร้อมในการถา่ ยทอดองคค์ วามรู้
- สรา้ งตวั ตนของคนใหร้ ักในสง่ิ ท่ีกำลังดำเนนิ การ ผ่านการถ่ายทอดจากปราชญ์หรือผู้ท่ี
มคี วามรูค้ วามเชย่ี วชาญด้านเห็ดโคนนอ้ ย
- สรา้ งความม่นั คงทางรายได้และอาชพี ให้กับสมาชิก เพ่อื สรา้ งฐานรากระดับครอบครัว
ทเ่ี ข้มแข็งกอ่ นไปชว่ ยเหลอื ผ้อู ื่น
- สรา้ งเครอื ขา่ ยกับหน่วยงานตา่ งๆทม่ี ีศักยภาพในการสนับสนุนการทำงานของกลมุ่
- ประธานและสมาชกิ จะต้องพฒั นาศกั ยภาพดา้ นตา่ งๆของตนเองอย่เู สมอ
- เตรียมและวเิ คราะห์เครือขา่ ยเพอ่ื ขยายผลตน้ แบบจากระดับชมุ ชนไปสู่ระดบั ภมู ิภาค
อย่างไรกต็ ามการจะดำเนินกจิ กรรมของศนู ย์วิจัยชุมชนฯ จะต้องอาศัยการขับเคลื่อนจาก
หลายภาคส่วน ถึงจะนำไปสู่ผลประสบความสำเรจ็ ไดอ้ ย่างเรว็ วัน

73

4) กิจกรรมตา่ งๆที่ศนู ย์วจิ ัยชมุ ชนฯ ดำเนินการ
4.1.2 QR Code และ Link การเข้าถึง Clip การดำเนินงาน และองค์ความรู้ของ

ศูนย์วิจยั ชมุ ชน ความยาว 5-10 นาที โดยมีลิงก์และ QR Codeสำหรับการเข้าถงึ วดี โี อการดำเนนิ งานและองค์
ความรูข้ องศนู ย์วจิ ยั ชมุ ชน ดังนี้

ลงิ ก์สำหรบั เข้าถงึ ข้อมลู
https://www.youtube.com/watch?v=wwL6OyYbHoQ&feature=youtu.be
QR Code สำหรบั เขา้ ถงึ ขอ้ มูล

ตวั อยา่ งวีดโี อนำเสนอการดำเนินงานของศูนยว์ ิจัยชมุ ชนฯ

74

4.1.3 โปสเตอร์ ศนู ย์วิจัยชมุ ชน อยา่ งนอ้ ย 1 อนั

4.2 ผลลพั ธ์ (Outcome)
4.1.1 เกิดแผนปฏบิ ัติการ (Action plan) เสรมิ พลงั ศูนยว์ จิ ยั ชมุ ชน
การจัดตั้งศูนยว์ จิ ัยชุมชน “การเพาะเห็ดโคนน้อยมหศั จรรย์ 7 วันทำเงิน” จะเกิดขึน้ ไม่ได้

ถา้ ไมไ่ ดร้ ับการสนบั สนุนจากหลายภาคสว่ นท้งั เครือข่ายภาคการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้นำ
ชุมชนทมี่ องเหน็ จุดหมายรว่ มกนั ในการยกระดบั เศรษฐกิจฐานราก โดยเฉพาะการสร้างรายได้จากอาชีพที่มีอยู่
ในชุมชนอยา่ งเข้มแข็ง สิ่งที่คาดหวังของศูนย์วิจยั ชุมชนฯ คือการมุ่งสู่เป้าหมายเพ่ือเป็นต้นแบบการยกระดับ
รายได้จากอาชพี การเพาะเหด็ โคนน้อยในระดบั ภูมภิ าค เพ่ือช่วยกลุม่ เปราะบาง อันไดแ้ ก่ กลุม่ ผ้สู งู อายุ กลุ่มผู้
พิการ เดก็ ท่ีหลดุ จากระบบการศกึ ษาปกติ ครอบครวั ทม่ี กี ารแตกแยกหยา่ รา้ ง เปน็ ต้น

ดงั น้ัน จึงได้มกี ารจัดทำแผนปฏิบัติการในระยะ 3-5 ปี เพอื่ เป็นตัวช้ีวดั ถึงวัตถุประสงค์และ
ความตงั้ ใจในการกอ่ ตงั้ ศนู ยว์ จิ ยั ชุมชนฯ ใหเ้ ป็นศนู ยว์ ิจยั ต้นแบบของภูมภิ าค ในการถา่ ยทอดองค์ความรู้ สร้าง
รายได้ สรา้ งอาชีพ หลอ่ เล้ียงครอบครวั ชุมชน และมกี ารเผยแพร่องคค์ วามรู้ทางด้านวิชาการออกสู่สาธารณะ
ร่วมกบั นกั วิชาการตา่ งๆด้วย

75

ชือ่ โครงการ : การขยายผล ศูนย์วิจัยชมุ ชน “การเพาะเห็ดโคนนอ้ ยมหศั จรรย์ 7 วันทำเงิน”

วตั ถปุ ระสงค์ : 1. เพ่อื สรา้ งศนู ย์วิจัยชมุ ชน การเพาะเหด็ โคนน้อยต้นแบบระดับภมู ภิ าค ภาคเหนอื ตอนบน

2. เพือ่ สร้างศูนยเ์ ขีย่ เช้ือเห็ดโคนน้อย จำนวน 3 ศูนย์ในเขตภาคเหนอื ตอนบน

3. เพ่อื ขยายผลสรา้ งอาชพี ใหก้ บั กล่มุ เปราะบางในพน้ื ท่ตี ำบลแมแ่ ฝกใหม่

4. เพอ่ื ถ่ายทอดองคค์ วามรู้ดา้ นการประกอบอาชีพเพาะเหด็ โคนนอ้ ยเชงิ พานิชย์

กลมุ่ เป้าหมาย : 1. กลุ่มผู้มีศกั ยภาพและความพรอ้ มในการสร้างศนู ย์เขี่ยเชือ้ เหด็ โคนนอ้ ย

2. กลมุ่ เปราะบางในเขตตำบลแมแ่ ฝกใหม่ จำนวน 150 คน

แหล่งทนุ ในการขยายผล : จากหน่วยงานภาครฐั หรืออน่ื ๆ

ระยะเวลาดำเนนิ การ : 3-5 ปี

รายชอ่ื สมาชิก : 1. นางสาวกัลยากร ตานนั ท์ ตำแหนง่ ประธาน

2. นายอาชว์ ชิดทอง ตำแหนง่ ปราชญ์เชย่ี วชาญเห็ดโคนนอ้ ย

3. นางสางนารีรตั น์ เล้าประชา ตำแหน่ง เหรัญญกิ .

4. นางสาววลิ ยั กันทะดว้ ง ตำแหน่ง กรรมการ .

5. นายจรัญ ชลมาลัย ตำแหนง่ กรรมการ .

6. นางดวงเดือน สรุ นิ ทร์ ตำแหน่ง กรรมการ

7. นางบงั อร เลา้ ประชา . ตำแหนง่ กรรมการ

8. นางสาวเจยี มจติ สุรินทร์ ตำแหน่ง เลขานกุ าร

รา่ งแผนปฏิบัตกิ าร (Action plan) เสรมิ พลังศูนย์วิจยั ชมุ ชน

ชอื่ หน่วยงาน : ศนู ย์วจิ ยั ชุมชน “การเพาะเหด็

ประเด็นยทุ ธศาสตร์ : ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ที่ 2 การสร
แห่งชาตฉิ บับท่ี 13 ในประเดน็
สร้างความเขม้ แขง็ ทางเศรษฐก
การพฒั นาอยา่ งยง่ั ยืน และยทุ

องคค์ วามรู้ที่จำเป็น : การถา่ ยทอดองค์ความรู้ เทคโน

ตัวชว้ี ัด : 1. สรา้ งศนู ยเ์ ข่ียเช้ือเห็ดโคนน้อ

2. ขยายผลสรา้ งอาชพี ใหก้ ับก

เป้าหมายของตวั ชี้วัด : การขยายผลศูนย์วิจัยเกีย่ วกบั เ
ครัวเรือน

ลำดบั ท่ี กิจกรรม ระยะเวลา ต

1. การวางแผนการดำเนินงานของศูนย์วิจัยฯ 1 ปี (2566) 1.ระดับ

ในระยะ 5 ปี (2566-2570) ความส

-ต้งั คณะกรรมการดำเนนิ งานของศูนยว์ ิจัยฯ 1 เดือน ดำเนนิ ง

-ทบทวนกิจกรรมต่างๆของศูนย์วิจัยท่ี 1 เดอื น แผนแล

ดำเนนิ การมา ติดตาม

-จัดทำแผนดำเนินงานในระยะ 5ปี (2566- 2 เดอื น 2.แผนด

2570) ระยะ 5

76

ดโคนน้อยมหศั จรรย์ 7 วันทำเงนิ ”

ร้างความสามารถในการแข่งขนั ซ่งึ มรี ายละเอยี ดตามแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คม
นยุทธศาสตร์ท่ี 1 การเสรมิ สรา้ งและพฒั นาศักยภาพทุนมนษุ ย์ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 การ
กจิ และแข่งขนั ไดอ้ ย่างยงั่ ยนื ยุทธศาสตร์ที่ 4 การเติบโตที่เปน็ มิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ มเพอ่ื
ทธศาสตร์ที่ 9 การพฒั นาภาค เมือง และพนื้ ทเ่ี ศรษฐกจิ

นโลยี นวตั กรรม เก่ียวกับการเพาะเหด็ โคนนอ้ ย

อย จำนวน 3 ศูนยใ์ นเขตภาคเหนือตอนบน

กลมุ่ เปราะบางในพ้นื ทีต่ ำบลแมแ่ ฝกใหม่

เหด็ โคนนอ้ ยทงั้ หมด 3 ศูนยว์ ิจยั และถ่ายทอดองคค์ วามร้ใู หก้ ับกลุม่ เปราะบาง 250

ตัวชี้วัด เปา้ หมาย กลุ่มเป้าหมาย ผู้รับผิดชอบ หมายเหตุ
ระดบั ท่ี 5 ประธานศูนย์วิจัย
บ คณะกรรมการ
สำเร็จในการ ศนู ย์วิจยั ฯ
งานตาม
ละการ 1 แผน/ฉบบั
มรายงานผล
ดำเนินงาน
5 ปี

-จัดทำแผนดำเนินงาน ในปีที่ 2566 1 เดือน 3.แผนด
ระยะ 1
-ปฏิบตั ิตามแผนดำเนินงาน ในปี 2566 1 ปี
1.ผลกา
-ติดตามและประเมินผล โดยรายงานผล 2 เดอื น ดำเนนิ ง
เดอื น/ป
ปฏิบตั ิการตามแผน ปี2566 รอบ 6 เดือน และ
2. การ
12 เดือน ในการอ
กิจกรร
-นำเสนอและได้รับการอนุมัติแผนดำเนินงาน 1 เดอื น จำนวน
เกิดขึ้น
ของศูนย์ระยะ 5 ปี (2566-2570)

2. การประชาสัมพนั ธศ์ นู ย์วจิ ยั 2 เดือน

- ประชาสัมพันธ์ศูนย์วิจัยแนวทางการ

ดำเนินงานตามแผนงานต่อที่ประชุมระดับ

องคก์ ารปกครองสว่ นท้องถิน่ (อปท.)

- มีการจัดบูธออกงานร่วมกับหน่วยงานต่างๆ 1 ปี

ของระดบั จังหวดั หรือระดับประเทศ

3. โครงการขยายผลศูนย์การเรียนรู้การผลิตเช้อื 3 ปี

เหด็ โคนน้อย (2567-

2569)

4. โครงการขยายผลเพื่อยกระดับรายได้ของกลมุ่ 1-5 ปี จำนวน
เปราะบางด้ายอาชีพการเพาะเห็ดโคนน้อย เข้าร่วม

77

ดำเนินงาน
1 ปี

าร รอ้ ยละ 80 ผู้นำอปท./ ประธานและ
งาน 2 รอ้ ยละ 80 บคุ คลทว่ั ไป/ คณะกรรมการ
ปี 3 ศนู ย์ หนว่ ยงาน
ราชการและ ศนู ยว์ จิ ัยฯ
รมีสว่ นรว่ ม เอกชนหรือผ้ทู ี่
ออกบธู จดั เก่ียวข้องอื่นๆ
รม 5คร้งั /ปี
ผูท้ ่มี ีความ ประธานศูนย์วจิ ยั และ
นศูนย์วจิ ยั ฯท่ี พร้อมในการ หวั หนา้ แหล่งทนุ
นใหม่ จัดต้งั ศูนยว์ จิ ัย สนับสนนุ
จำนวน 3 แห่ง

นครวั เรือนที่ 50 ครวั เรอื น/ กลมุ่ เปราะบาง ประธานและ
มอบรม ปี ต.แม่แฝกใหม/่ คณะกรรมการ
(250 กรรมการ ศูนย์วิจยั ฯ/กลมุ่
ศนู ยว์ ิจัยฯ
ครัวเรอื น) เปราะบาง

5. โครงการสร้างความยั่งยืนด้านรายได้ของ 5 ปี 1.จำนว
อบรม
สมาชกิ ศนู ยว์ ิจัย
2.จำนว
-กิจกรรมการผลิตเห็ดโคนน้อยเพื่อขายเชิง อบรม

พานชิ ย์ 1.จำนว
รูปผลติ
-ระบบการตลาดของการขายเห็ดโคนนอ้ ย 2.จำนว
ผลติ ภัณ
-การแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารจากเหด็ โคนนอ้ ย ได้รับ
3.จำนว
-การบรรจุและการยืดอายุการเก็บเห็ดโคน ผลติ ภณั
เห็ดโคน
นอ้ ยสด
1.จำนว
6. โครงการยกระดับห้องแปรรูปผลิตภัณฑ์จาก 5 ปี อบรม
2.จำนว
เหด็ โคนนอ้ ย ผลงาน

-ห้องแปรรูปตามมาตรฐานการผลิตอาหาร 2 ปี

-มาตรฐานการผลติ อาหาร เชน่ อย. หรืออ่ืนๆ 3 ปี

-ผลติ ภัณฑ์จากเหด็ โคนนอ้ ย 5ปี

7. การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผลิตเหด็ โคน 5 ปี
น้อยแบบครบวงจร
-การอบรม/ใหค้ วามรู้
- ก า ร เ ผ ย แ พ ร ่ ผ ล ง า น ท า ง ว ิ ช า ก า ร ร ่ ว ม กั บ
นักวิชาการ

78

วนหลักสูตร 4 หลักสูตร ประธานและ ประธานและ
วนผรู้ ว่ ม 20 คน คณะกรรมการ คณะกรรมการ
ศนู ย์วจิ ยั ฯ/
อาจารย์/ ศูนยว์ ิจัยฯ
นกั วจิ ยั /
ผเู้ ชยี่ วชาญ

วนห้องแปร 1-2 หอ้ ง ประธานและ ประธานและ
ตภัณฑ์ คณะกรรมการ คณะกรรมการ
วนมาตรฐาน อยา่ งนอ้ ย 1 ศูนยว์ ิจยั ฯ/
ณฑ์อาหารท่ี มาตรฐาน อาจารย/์ ศูนย์วิจยั ฯ
นักวิจัย/
วนตัวอยา่ ง 5 ผลิตภณั ฑ์ ผู้เช่ยี วชาญ/ ประธานและ
ณฑ์จาก อปท./กศน.แม่ คณะกรรมการ
นนอ้ ย แฝกใหม่
ศูนย์วจิ ยั ฯ
วนผ้รู ่วม ร้อยละ 80 ประธานและ
คณะกรรมการ
วนหนงั สอื / อย่างน้อย 1 ศนู ยว์ จิ ยั ฯ/
นวิจยั เร่อื ง/ปี อาจารย/์
นกั วจิ ยั /
ผู้เช่ยี วชาญ

79

4.3 ผลกระทบ (Impact)
ขอ้ เสนอโครงการวิจยั และพฒั นา เรือ่ ง การพฒั นาความเข้มแข็งของศนู ยว์ ิจัยชุมชนต่อยอด ท่ีคาดว่า

จะได้รับงบประมาณ จากแหล่งทุนหรอื นโยบายต่างๆ อาทิ โครงการวจิ ยั และนวัตกรรม ประจำปีงบประมาณ
2566 ของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ วช. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม และ
โครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนปี 2566 ของหน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัยและนวตั กรรมด้านการพัฒนา
ระดับพน้ื ที่ (บพท.) เป็นต้น จำนวน 1 เรอื่ ง

80

บทท่ี 5

สรปุ ผลการวิจยั และขอ้ เสนอแนะ

งานวิจัยน้ี ไดท้ ำการศึกษาการถอดบทเรยี น เพือ่ จดั ต้ังศูนยว์ ิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อย
มหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ทำการจัดตั้งศูนย์วิจัยชุดชนด้านการเพาะเห็ดโคนน้อย
ครบวงจร และเป็นศูนย์วิจัยชุมชนที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลเกี่ยวกับการเพาะเห็ดโคน
น้อยเพื่อสร้างอาชีพให้กลุ่มเปราะบางในพื้นที่ตำบลแม่แฝกใหม่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ และ
บุคคลที่สนใจ จากการศึกษาคณะวิจัยสามารถสรุปผลการวิจัยได้ดังนี้

1. ความพร้อมด้านสถานทแ่ี ละสง่ิ แวดล้อมของศูนย์วิจยั ฯ พบว่า การสรา้ งศนู ย์วิจยั ชุมชนฯ
การมพี ื้นท่ีทีส่ ามารถอำนวยความสะดวกในการดำเนินกจิ กรรมของศูนยฯ์ ถือเปน็ ปัจจัยแรกท่ีต้องมคี วามพร้อม
โดยจะต้องมีสถานที่ดำเนินงานที่อำนวยความสะดวกในทุกๆส่วน แยกอออกจากกันตามความเหมาะสมของ
ลกั ษณะการทำงาน จากการศึกษาพบว่า การจัดตง้ั ศูนยว์ จิ ัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนนอ้ ย 7 วันทำงาน จะแบ่ง
พ้ืนที่การทำงานออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 1) สว่ นของห้องเขี่ยเชื้อเหด็ จะตอ้ งมลี กั ษณะพืน้ ที่ท่สี ะอาด มหี ้องแยก
ไม่มีการปะปนกับการทำงานส่วนอื่นๆ เนื่องจากห้องนี้จะต้องมีความปลอดภัยต่อเชื้อและมีความสะอาดสูง
ขนาดห้องขึ้นอยู่กับจำนวนผลผลิตที่ต้องการ โดยในห้องจะต้องมีอุปกรณ์ในการเขี่ยเชื้อเห็ดโคนน้อยอย่าง
ครบถว้ น เชน่ ตู้เข่ยี เชื้อเห็ด ตะเกียงแอลกอฮอล์ มดี ตัดเนอ้ื เย่อื เข็มเข่ยี เช้ือ และอน่ื ๆ ในขณะทำการเข่ียเช้ือ
จะต้องมีความสะอาดสูงที่สุดทั้งมือผู้ดำเนินงานและวัสดุอปุ กรณ์ในการเขี่ยเชื้อเห็ดโคนน้อย 2) ส่วนของการ
เตรียมเมล็ดข้าวฟ่างและก้อนขี้เลื่อย จะต้องมีอาคารหรือโถงที่มีบริเวณสำหรับบรรจุขี้เลื่อยใส่ถุง มีอากาศ
ถา่ ยเทสะดวก มสี ถานที่กวา้ งขวางในการดำเนินงาน ตลอดจนมีโถงทีโ่ ลง่ ไม่จำเปน็ ตอ้ งมีหอ้ งในระบบปดิ เน้น
ความกว้างขวาง อากาศถา่ ยเท และมอี ปุ กรณ์ตา่ งๆในการเตรยี มวัสดุท้ังเมล็ดข้าวฟา่ งและส่วนของก้อนข้ีเล่ือย
เชน่ หมอ้ นงึ่ ความดัน อปุ กรณใ์ นการทำก้อนข้ีเล่ือย และอ่นื ๆ และ3) ส่วนของโรงเรอื นเพาะเห็ด จะต้องแยก
ออกจากส่วนผลิต ดังที่กล่าวมาในข้อ 1-2 เนื่องจากจะเน้นการผลิตเห็ดโคนน้อยสด ซึ่งเป็นผลผลิตของ
ศูนย์วิจัยฯ เพื่อใช้ในการจำหน่ายในเชิงพานิชย์และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ จะเห็นได้ว่าหากการจะเกดิ
ศูนยว์ ิจัยชุมชนฯอยา่ งเป็นรปู ธรรมความพร้อมดา้ นสถานทแ่ี ละส่งิ แวดลอ้ มถือเป็นสงิ่ สำคญั ในระดบั ตน้ ๆ

2. เครือข่ายที่จำเป็นในการดำเนินงานของศูนย์วิจัยชุมชนฯ การจะขับเคลื่อนศูนย์วิจัยฯ
เพอื่ เปน็ ต้นแบบในการดำเนนิ งานด้านการเพาะเหด็ โคนน้อย ฟันเฟืองสำคัญที่สดุ คือการขับเคลื่อนโดยผู้นำใน
ชุมชนในทุกๆหน่วยงานอย่างเข้มแข็ง โดยเฉพาะกลุ่มกำนัน/ผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่ เนื่องจากเป็นผู้นำที่อยู่ใน
ชมุ ชน ทราบและเขา้ ใจบริบทของพนื้ ท่ี ความตอ้ งการของคนในชมุ ชน และแนวทางในการพฒั นาชุมชนน้ันๆดี

81

ที่สุด รองลงมา คือหน่วยงานภาครัฐ เช่น หน่วยงานภาคการศึกษา แหล่งทุนภาครัฐ หรือกลุ่มนักวิจัย/
ผู้เชีย่ วชาญ ซึ่งเป็นผ้ทู ีม่ คี วามเชี่ยวชาญ มีแนวทางในการชว่ ยชุมชนยกระดับผลงานในรปู แบบผลงานวิจัยผ่าน
การเขียนข้อเสนองบประมาณในระดับหน่ึง และถ้าหน่วยงานทีอ่ ยู่ในระดับสูงขึน้ ก็คือหน่วยงานที่ทำงานเชิง
นโยบายต่างๆ เช่น กระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ที่มีพันธกิจในการยกระดับพืน้ ที่ ชุมชนเป็นสำคัญ และที่ขาด
ไม่ได้ คอื กำลังภาคประชาสงั คม/ประชาชนในพนื้ ท่ี ทร่ี ่วมกันดำเนินการอย่างเขม้ แขง็ มีบุคลากรที่มีศักยภาพ
ในการพฒั นาดา้ นต่างๆ ถ้าพจิ ารณาจากข้อมูลจะเห็นว่า ทุกหนว่ ยงานทีก่ ลา่ วมาจะตอ้ งทำงานสอดรับกันเป็น
อย่างดีตามพันธกิจของตนเองเพื่อยกระดับชุมชนที่กำลังพัฒนา หากขาดส่วนใดส่วนหนึ่งไป จะทำให้การ
ขับเคล่อื นกจิ กรรมตา่ งๆของศนู ยว์ จิ ัยฯเป็นไปอยา่ งลา่ ชา้ หรอื อาจจะทำให้ไม่สำเรจ็ เลยก็ได้ โดยเฉพาะศนู ยว์ ิจัย
ฯที่กำลงั เร่มิ ตน้ และมีต้นทุนด้านงบประมาณต่ำ

3. การวิเคราะหส์ นิ คา้ หรือผลผลติ ที่เกดิ ขนึ้ ของศนู ย์วจิ ัยฯชมุ ชน ในภาพรวม จะเหน็ ว่าจาก
การศึกษา ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน มีสินค้าหลักคือ การจำหน่าย
เห็ดโคนน้อยสด และมีสินค้าแปรรูปจากเห็ดโคนน้อย ท้ังหมด 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ คุกก้ีเห็ดโคนน้อยและ
แหนมเห็ดโคนน้อย ซ่ึงปัจจุบันจะเห็นว่า 90 เปอร์เซ็นต์ของการจำหน่ายผลผลิตจะเป็นการจำหน่ายใน
รูปแบบเห็ดโคนน้อยสด และอีก 10 เปอร์เซ็นต์จะเป็นการจำหน่ายในลักษณะการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์
ดังที่กล่าวมา ปัจจัยสำคัญในการจำหน่ายผลผลิต คือการตลาดที่กว้างขวาง หรือความต้องการของ
ผู้บริโภค โดยเฉพาะกลุ่มผู้บริโภคที่เคยรับประทานเห็ดโคนน้อยอยู่แล้ว นอกจากนี้การแปรรูปเป็ น
ผลิตภัณฑ์ต่างๆ เป็นแนวทางพัฒนาที่ยั่งยืน เพื่อรองรับปริมาณเห็ดโคนน้อยที่มากขึ้นจนอาจจะทำให้
ราคาเห็ดโคนน้อยสดตกต่ำ หรือไม่สามารถเก็บได้นานที่อุณหภูมิห้องและแช่เย็น แม้กระทั่งการแปรรูป
เพื่อสร้างมูลค่าเพ่ิมให้กับลิตภัณฑ์ทางการเกษตร จะเห็นได้ว่าทางศูนย์วิจัยมีการวางแผนอย่างครบวงจร
โดยมุ้งเน้นความยั่งยืนในการสร้างรากฐานรายได้และอาชีพการเพาะเห็ดโคนน้อย

4. ความพร้อมและความเหมาะสมในการยกระดับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรยั่งยืน
บ้านสบแฝก (เห็ดโคนน้อย) ให้เป็น ศูนย์วิจัยชุมชนการเพาะเห็ดโคนน้อยมหัศจรรย์ 7 วันทำเงิน จาก
การศึกษา พบว่า กลุ่มวิสาหกิจฯ มีจุดเด่นทั้งหมด 6 ด้าน คือ 1. มีผู้นำ/ประธานกลุ่มท่ีมีศักยภาพในการ
พัฒนาตนเองและถ่ายทอดองค์ความรู้สูง มีความพร้อมในการทำงานเพ่ือชุมชน 2. มีการรวมกลุ่มดำเนิน
กิจกรรมต่างๆของศูนย์วิจัยฯที่เข้มแข็ง 3. มีพื้นท่ีป่าอุดมสมบูรณ์ 4. พ้ืนท่ีมีแหล่งเกษตรกรรม 5. มีศูนย์
เรียนรู้ภายในชุมชน และ6. มีความร่วมมือกับหน่วยงานหลายๆส่วนทั้งภาคการศึกษา ภาครัฐและ
ภาคเอกชน ซ่ึงเป็นองค์ประกอบสำคัญในการดำเนินกิจกรรมของศูนย์วิจัยฯ ให้ประสบความสำเร็จตาม
วัตถุประสงค์

82

5. การเผยแพร่องค์ความรู้ด้านต่างๆทั้งในรูปแบบการอบรม การจัดทำคู่มือ และการ
เผยแพร่ผ่านผลงานวิจัยร่วมกับนักวิชาการ ถือเป็นการต่อยอดเพ่ือสร้างประโยชน์ให้กับคนที่สนใจ และ
เป็นคุณูประการต่อวงการศึกษอย่างยิ่ง

ข้อเสนอแนะเก่ียวกับการวิจยั ในขัน้ ตอ่ ไป
1. ควรทดลองการนำทฤษฎีและการปฏิบัติการด้านการระดมสมอง การมีส่วนร่วม กับภาค
เครือขา่ ยในการระดมความคดิ เพ่ือพัฒนาผลการวจิ ัย
2. ควรมีการติดตามในระยะยาว เพื่อพัฒนาความสามารถในการแก้ไขปญั หาเพื่อเป็นแนวทาง
ในการขายผลการจัดต้ังศนู ย์วจิ ยั ชมุ ชนอ่นื ๆ

ประโยชน์ในทางประยกุ ต์ของผลงานวจิ ัยที่ได้
1. การจัดต้ังศนู ยว์ จิ ยั ชมุ ชนฯ จะตอ้ งมวี ัตถปุ ระสงค์ เปา้ หมายรว่ มกนั ของสมาชิกของศนู ยว์ ิจัย

ฯเป็นสำคัญ เพ่ือใหก้ ารดำเนนิ กิจกรรมต่างๆ ภายใตศ้ ูนยว์ จิ ัยฯ เพอ่ื ใหเ้ กดิ ผลประสบความสำเรจ็
2. ศูนยว์ จิ ยั ฯ จะตอ้ งมีเครือข่าย ผู้มสี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี อยา่ งครบวงจรท้ังภาครัฐ ภาคการศึกษา

และภาคเอกชน เพื่อช่วยกันขับเคลื่อนการดำเนินงานของศูนย์ตามความเชี่ยวชาญและเพื่อความยั่งยืนของ
อาชพี และรายได้ของประชากรในชมุ ชน

3. ศักยภาพของประธานศูนย์ คือสิ่งที่สำคัญ โดยเฉพาะการร่วมอบรม สัมมนา ค้นคว้าข้อมูล
ทำงานร่วมกับนักวิชาการในมุมของการวิจัยและบริการวิชาการ นอกจากจะเป็นการพัฒนาศักยภาพของ
ประธานแล้วยงั เปน็ การถา่ ยทอดองค์ความรทู้ ่ีได้กลับมาให้กับศูนย์วจิ ยั และขยายผลในชมุ ชนต่อไป

4. งบประมาณในการดำเนนิ การจัดตงั้ ศูนย์ จำเป็นต้องใช้งบประมาณสว่ นหนึ่ง ในการซื้อวัสดุ
อุปกรณ์ วัตถุดิบการผลิต ตลอดจนการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ประเภทอาคาร ที่เหมาะสมกับการเพาะเลีย้ ง
เชือ้ เหด็ เป็นสำคัญ

5. การขับเคลื่อนในชุมชนจะไปได้ดี จะต้องมีส่วนร่วมกับเครือข่ายต่างๆ ทั้งภาครัฐ
ภาคเอกชนและภาคการศกึ ษา อยา่ งเขม้ แข็ง

83

บรรณานกุ รม

กาญจนา คำปาต๋า. 2557. การจัดการหลังเก็บเก่ยี วเพื่อปอ้ งกันการย่อยสลายตวั เองของเหด็ โคนน้อย.
วทิ ยานิพนธป์ รญิ ญาโท, มหาวิทยาลยั เชยี งใหม่ : เชยี งใหม่.

เกษม สร้อยทอง. 2537. เห็ดและราขนาดใหญ่ในประเทศไทย. โรงพิมพ์ศิริธรรมออฟเซ็ท :
อุบลราชธานี.

จรญั ญา บันเทิง. 2548. การมสี ว่ นร่วมในการพฒั นาชนบท. กรุงเทพฯ: โอ เอ พรน้ิ ต้งิ การพมิ พ์.
เ จ ษ ฎ า ก า พ ย ์ ไ ช ย . 2554. ก า ร เ พ า ะ เ ห ็ ด โ ค น น ้ อ ย . แ ห ล ่ ง ท ี ่ ม า :

https://www.gotoknow.org/posts/466859, สบื ค้นเมอื่ วนั ท่ี 6 ตุลาคม 2565.
เจิมศักดิ์ ปนทอง. 2529. รวมแนวคิดเร่ืองการตลาดราคาและนโยบายทางการเกษตร. [ม.ป.ท. : ม.

ป.พ.].
จำนง อดิวฒั นสทิ ธ์.ิ 2532. ประวตั แิ นวความคดิ ทางสงั คม. กรงุ เทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ฉอ้าน วุฑฒิกรรมรักษา. 2526. ปจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมที่มีผลตอการเขามามีสวนรวมของ

ประชาชนในโครงการสรางงานในชนบท : ศกึ ษาเฉพาะกรณีโครงการท่ี ไดร้ บั รางวัลดีเดนของ
ตำบลคุงพยอม อำเภอบานโปง จังหวัดราชบุรี. กรุงเทพฯ : คณะสังคมสงเคราะหศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์.
เฉลียว บรุ ีภักดแี ละคณะ 2545. ชดุ การเรยี นรูดวยตนเอง.กรุงเทพฯ: ทบวงมหาวทิ ยาลัย.
ชาติชาย ณ เชียงใหม่. 2533. การมีส่วนร่วมของประชาชนและการสนับสนนุ การพัฒนาขององค์กร
ประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนกั วิจัย สถาบันบณั ฑิตพฒั นาบริหารศาสตร์.
ณรงค์ วารีชล. 2551. การมีส่วนร่วมของกรรมการชุมชนในการพัฒนาเทศบาลสู่เมืองน่าอยู่.
กรณศี กึ ษาเทศบาลตำบลบางพระ. ปัญหาพิเศษรฐั ประศาสนศาสตรมหาบัณฑติ สาขาวิชาการ
บริหารทัว่ ไป, วิทยาลยั การบรหิ ารรฐั กิจ มหาวทิ ยาลยั บูรพา.
ณฐั ภูมิ สดุ แกว้ และ คมสนั หตุ ะแพทย์. 2552. การเพาะเหด็ สวนครวั . สำนกั พิมพเ์ กษตร ธรรมชาติ:
กรุงเทพฯ.
ตนิ ปรัชญพฤทธ์ิ. 2542. ทฤษฎอี งคการ. (พิมพคร้ังที่ 4). กรงุ เทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช
ทานตะวัน อินทร์จันทร์. 2546. การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการชุมชนในการพัฒนาชุมชนย่อยใน
เขต เทศบาลเมืองลำพูน. การค้นคว้าอิสระรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐ
ประศาสนศาสตร์, บัณฑติ วทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลัยเชยี งใหม่.

84

ไทยรุ่งเจริญดี. 2555. ปุ๋ยยูเรีย. แหล่งที่มา : http://www.thaifertilizer.com, สืบค้นเมื่อวันที่ 8
ตุลาคม 2565.

ธนวัฒน์ คำภีลานนท์. 2550. การมีส่วนร่วมของกรรมการชุมชน ในการพัฒนาท้องถิ่น เขตเทศบาล
เมืองคูคต จังหวดั ปทมุ ธานี. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร/กรงุ เทพฯ.

นรนิ ทรช์ ยั พฒั นาพงศา. 2533. แนวทางในการใหป้ ระชาชนมสี ่วนร่วมในการพฒั นาชนบท. กรงุ เทพฯ
: กองแปลและวิเทศสัมพันธ์สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. แปลจาก Peter Oakley
and David Marsden. (ไมร่ ะบชุ ่ือหนังสอื ).

นริ ันดร์ จงวุฒิเวศย.์ 2527. การมีส่วนรว่ มของประชาชนในการพัฒนา. กรงุ เทพมหานคร: สำนักพมิ พ์
มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล.

ณรงค์ วารีชล. 2551. การมีส่วนร่วมของกรรมการชุมชนในการพัฒนาเทศบาลสู่เมืองน่าอยู่.
กรณศี ึกษาเทศบาลตำบลบางพระ. ปญั หาพิเศษรฐั ประศาสนศาสตรมหาบัณฑติ สาขาวิชาการ
บริหารทั่วไป, วทิ ยาลัยการบรหิ ารรัฐกิจ มหาวทิ ยาลยั บูรพา.

บุญชม ศรสี ะอาด. 2537. การพัฒนาการสอน. พมิ พคร้ังที่ 1.กรุงเทพฯ : สุวีรยิ าสาสน.
ปราณี ยุติธรรม. 2549. การพัฒนาความสามารถในการแกโจทยปญหาดวยกระบวนการระดมสมอง

สร้าง มโนทัศน สำหรบั นักเรยี นชน้ั ประถมศึกษาปท่ี 6, ครศุ าสตรมหาบณั ฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยราชภฏั ภเู กต็ .
ปริญญา จันทรศรี. 2547. การเพาะเลี้ยงเห็ดโคนน้อย. สถาบันวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม.่
ปริญญา จันทรศรีและคณะ. 2557. การรวบรวมและจำแนกสายพันธุ์ของเชื้อเห็ดโคนน้อยด้วย ลาย
พมิ พด์ ีเอ็นเอ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : เชียงใหม.่
ประสิทธ์ิ เขียวศรีและคณะ. 2548. รูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมภาวะผู้นำทางวิชาการของผูบ้ ริหาร
สถานศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศกึ ษาธิการ.
ปิยนาถ ประยูร. 2548. System Thinking วิธีคิดกระบวนระบบ. กรุงเทพฯ : โครงการ เสริมสร้าง
การเรยี นรู้เพอื่ ชุมชนเป็นสุข (สรส).ปรีดา เจษฎาวรางกุล. (2550). การมีสวนร่วมของกรรมการ
ชุมชนในการพัฒนาชุมชนในเขต เทศบาลเมืองคูคต อําเภอลําลูกกา จังหวดปทุมธานี.วิทยานิ
พนธรฐั ประศาสนศาสตรมหาบณั ฑติ, สาขาการปกครองทองถ่ิน, วิทยาลยั การปกครองทองถ่ิน,
มหาวทิ ยาลยั ขอนแก่น.
ปรัชญา เวสารัชช์. 2528. การมีส่วนร่วมของประชาชนในกิจกรรมเพื่อพัฒนาชนบท. กรุงเทพฯ :
สถาบนั ไทยคดีศกึ ษา มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร.์