วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วยที่ 1การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต

กลุมสาระการเรียนรู
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

วิชา วิทยาศาสตร์
ปีการศึกษา 2564

นางพรรณทิพย์ มารแ์ ต็ง

1

หนวยการเรียนรูที่ ๑ ชวี ติ กบั ส่งิ แวดลอ ม

แผนผงั หัวขอ หนวยการเรียนรู



๑ การปรบั ตวั ของสง่ิ มชี ีวิต

สง่ิ มีชวี ิตประกอบดวยพืชและสตั ว ส่ิงมีชวี ติ สามารถดาํ รงชวี ิตอยไู ด เน่อื งจาก
มกี ารปรบั ตวั ใหมลี ักษณะทเี่ หมาะสมกับสภาพแวดลอม

๑.๑ การปรบั ตวั ของพืช
พชื เปนสิง่ มชี ีวติ พืชแตล ะชนดิ จะเจรญิ เตบิ โตไดด ีในที่ตาง ๆ กนั พชื บางชนิด

เจริญเติบโตไดดีบนบก เชน มะมว ง กุหลาบ เขม็ พืชบางชนดิ เจรญิ เตบิ โตไดดใี นนํา้
เชน บวั จอก แหน พชื บางชนดิ เตบิ โตไดดใี นทแ่ี หงแลง เชน กระบองเพชร ดังนั้น
ถานาํ พืชมาปลูกในทท่ี ไี่ มเหมาะสม พืชอาจจะเจรญิ เตบิ โตไดไมสมบูรณ หรืออาจตายได

มะมว ง กระบองเพชร
วทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี ป.๕
5

การปรบั ตวั ใหเ ขา กบั สงิ่ แวดลอ ม เปน การทาํ ตัวใหก ลมกลืนหรือจัดตัวให
เขากับสิ่งแวดลอ มใหมท ี่แปลกไปจากส่ิงแวดลอมเดมิ เพอ่ื ชว ยใหส งิ่ มีชีวิตรอด
พน จากศัตรูและอนั ตรายตาง ๆ สิง่ มชี วี ิตใดทไี่ มสามารถปรบั ตวั ใหเขา กับ
สง่ิ แวดลอมไดก จ็ ะถกู ศตั รรู บกวนหรือลมตายและสูญพนั ธุ

ในท่แี หงแลง พชื ปรบั ตวั ใหเ ขากบั ส่งิ แวดลอม 6
โดยมีข้ผี ึง้ เคลอื บอยทู ี่ใบและลําตน

พชื ท่อี าศัยอยใู นนาํ้ มักมีลาํ ตน อวบ เชน
ผกั ตบชวา หรือมสี วนที่ชว ยใหพืชลอยนาํ้ ได
เชน ผกั กระเฉดมีนวมหมุ

วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี ป.๕

พืชทเี่ จรญิ เติบโตในแหลง ท่ีอยูทต่ี า งกนั จะมลี กั ษณะใบ ลําตนั และราก
ท่ีเหมาะสมกบั ดํารงชวี ิตอยูในแหลงทอี่ ยูทต่ี า งกนั เชน
 กระบองเพชรเปน พชื ทอี่ ยูใ นทะเลทราย มีการปรบั ตวั โดยเปลยี่ นใบใหม ีขนาด

เลก็ แหลม แข็งคลายหนาม และมขี ผ้ี ึ้งเคลอื บ เพื่อลดการสญู เสยี นาํ้
 กา นใบของผกั ตบชวา หรอื รากของจอก ซ่ึงเปน พชื น้าํ จะอวบพอง มชี อ ง

อากาศ และกลวง ชวงใหล อยนา้ํ ได
 ลําตนของกระเฉด มีนวมหุมคลา ยฟองนาํ้ ทําใหลอยนาํ้ ได
 ตาํ ลงึ มีลาํ ตน ออ นจงึ เลอ้ื ยพนั ไปตามตน ไมอ่นื
 ตนโกงกางที่ข้ึนอยูใ นปาชายเลนมกี ารพฒั นารากใหม รี ากคาํ้ จนุ จํานวนมากย่นื

ออกมาจากบริเวณลาํ ตน และปกลงในเลน เพ่อื ปองกนั ลําตน โคน ลมเมอื่ คล่ืน
ซัด หรอื มีนํ้าข้ึน นํา้ ลง

พชื มีโครงสรางและลกั ษณะที่เหมาะสม
ในแตละแหลงที่อยซู ่งึ เปนผลมาจากการปรบั ตัว
เพอื่ ใหด าํ รงชีวิตและอยูรอดไดในแตละแหลงทอี่ ยู

ใบเปลยี่ นเปนหนามของตนกระบองเพชร

ผกั ตบชวา ตน้ โกงกาง

๑.๒ การปรับตวั ของสตั ว
สตั วเ ปน สง่ิ มชี ีวิตทแ่ี ตกตางไปจากพืช เพราะมีความซบั ซอนของรางกาย

และการดาํ รงชีวิตมากกวาพชื
สตั วปรับโครงสราง รปู ราง และพฤตกิ รรม

หรือท้งั รปู รางและพฤติกรรมใหเขา กับสิ่งแวดลอ ม
เพ่อื ใหส ามารถดํารงชวี ิตอยูไ ด

วทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี ป.๕

การปรับตวั ของสตั วม ีหลายลักษณะ ดงั นี้

หมขี ว้ั โลก

การปรับตวั ของสตั วม หี ลายลักษณะ ดังน้ี

กิ้งกา

การปรับตวั ของสัตวม หี ลายลักษณะ ดงั น้ี

สนุ ขั ในเขตรอ น

การปรบั ตัวของสัตวม ีหลายลักษณะ ดังน้ี

ยรี าฟ

การปรบั ตัวของสตั วมีหลายลักษณะ ดังน้ี

ต๊กั แตนใบไม

การปรับตวั ของสตั วมหี ลายลกั ษณะ ดงั น้ี

นกอินทรี

การปรับตวั ของสัตวมีหลายลกั ษณะ ดังนี้

ปลา