ก
ก คำนำ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช ๒๕๕๒ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ พร้อมกฎกระทรวงที่ เกี่ยวข้อง และพระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. ๒๕๔๕ มุ่งเน้นให้การปฏิรูประบบบริหาร และการจัดการทางการศึกษา ให้มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล โดยให้มีเอกภาพทางนโยบายและมีความหลากหลายในทางปฏิบัติ กระทรวงศึกษาธิการได้มี คำสั่งให้ใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ พร้อมกันทั่วประเทศในปีการศึกษา ๒๕๖๑ โดยกำหนดให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีบทบาทสำคัญในการจัดทำกรอบหลักสูตรระดับท้องถิ่น เพื่อเชื่อมโยงหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และความต้องการของท้องถิ่นสู่การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา โดยคณะบุคคลผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทุกฝ่าย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาหลักสูตรของสถานศึกษา หลักสูตรท้องถิ่น และหลักสูตรฐานสมรรถนะต้นแบบของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร เพื่อให้ โรงเรียนนำไปเป็นแนวทางในการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นระดับโรงเรียน ตลอดจนมีการประเมิน คุณภาพการศึกษาระดับท้องถิ่น เพื่อให้สอดคล้องกับการประเมินคุณภาพการศึกษาระดับชาติ และยังมีการวัดและประเมินผล การใช้หลักสูตรทั้งที่เป็นหลักสูตรแกนกลาง และหลักสูตรท้องถิ่นซึ่งเป็นภารกิจของเขตพื้นที่การศึกษา และโรงเรียนร่วมกัน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร ได้จัดทำหลักสูตรท้องถิ่น โดยความร่วมมือ ของคณะกรรมการประกอบด้วยศึกษานิเทศก์ คณะครู และผู้ทรงคุณวุฒิปรับปรุงจนแล้วเสร็จ และมีมติเห็นชอบให้สำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร ใช้หลักสูตรท้องถิ่นตามหลักสูตร แกนการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ ฉบับนี้ได้ ทั้งในโรงเรียนต้นแบบการใช้หลักสูตร โรงเรียนที่มีความพร้อมการใช้หลักสูตร และโรงเรียนทั่วไปทุกโรงเรียน จะมีผลทำให้หลักสูตรสถานศึกษาที่โรงเรียนจัดทำขึ้นนั้นมีหลักสูตรท้องถิ่น และคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการโรงเรียนนำหลักสูตร ท้องถิ่นมาเป็นแนวทางใน การจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นระดับโรงเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ครอบคลุม และสอดคล้องกับ หลักสูตรสถานศึกษาต่อไป
ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข หลักสูตรท้องถิ่นและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ๑ เป้าหมายและจุดเน้น ๒ กรอบหลักสูตรท้องถิ่น ๒ คำขวัญกรุงเทพมหานคร ๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ๔ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ๑๐ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ๑ ๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ๑ ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างประเทศ ๑ ๕ การประเมินคุณภาพการศึกษาระดับท้องถิ่น ๑ ๗ การนำหลักสูตรท้องถิ่นและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นไปใช้ ๑ ๗
๑ หลักสูตรท้องถิ่นและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่น พุทธศักราช ๒๕๖๖ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช ๒๕๖๐) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ให้สอดคล้องกับ สภาพ และความต้องการของท้องถิ่นจังหวัดกรุงเทพมหานคร จึงเป็นตัวกลางในการประสานความร่วมมือกับโรงเรียน และชุมชนใน การร่วมมือกับคิด และจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นฉบับนี้ขึ้น โดยได้แต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาร่างหลักสูตรท้องถิ่น ตามหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ซึ่งประกอบด้วยผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร ผู้บริหารโรงเรียนระดับประถมศึกษา ครูผู้สอนระดับประถมศึกษา ศึกษานิเทศก์ ผู้รับผิดชอบกลุ่มสาระการเรียนรู้ และเชิญผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านจากหน่วยราชการส่วน ท้องถิ่น คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิดังกล่าวได้ร่วมกันพิจารณาร่างหลักสูตรท้องถิ่น จากเอกสารและแหล่งข้อมูลต่าง ๆ อาทิเช่น หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ แหล่งเรียนรู้ชุมชน ภูมิปัญญาท้องถิ่น สภาพแนวโน้มการเปลี่ยนแปลง ทางสังคมและเศรษฐกิจในท้องถิ่น สภาพปัญหา ความต้องการของท้องถิ่น จุดเด่นของชุมชน เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อให้สถานศึกษาใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้แก่ผู้เรียนของตน เกี่ยวกับเรื่องราวของท้องถิ่น ชุมชน ในแง่ ต่าง ๆ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ และปฏิบัติ จนสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างพอเพียง เกิดเป็นสมรรถนะและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ดีในตัวผู้เรียน
๒ ๑. เป้าหมาย /จุดเน้น ๑. ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เรื่องราวของชุมชน ท้องถิ่นซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมในชีวิตจริงของตนเอง ๒. ส่งเสริมให้ผู้เรียนร่วมกันอนุรักษ์ชุมชนและท้องถิ่นจังหวัดกรุงเทพมหานคร และให้สามารถพัฒนาชีวิตตนเองให้เป็น สมาชิกที่ดีของชุมชน ๓. ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดความซาบซึ้ง รัก หวงแหน และผูกพันกับท้องถิ่น มีความภาคภูมิใจในท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร มากยิ่งขึ้น ๒. กรอบหลักสูตรท้องถิ่น ๒.๑ คำขวัญจังหวัดกรุงเทพมหานคร กรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เมืองศูนย์กลางการปกครอง วัด วัง งามเรืองรอง เมืองหลวงของประเทศไทย กรุงเทพมหานคร เป็นเมืองหลวงที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ การเมือง การปกครอง การเศรษฐกิจ และการศึกษา ของประเทศไทย รวมถึงยังมีสถาปัตยกรรมที่มีความสำคัญทางศาสนา ประวัติศาสตร์ และศิลปวัฒนธรรมอันดีของประเทศไทย ตามที่ได้กล่าวในคำขวัญ ซึ่งแสดงถึงอำนาจและความสำคัญที่กรุงเทพมหานคร มีต่อประเทศไทย เป็นสภาพแวดล้อม และบริบทของ จังหวัด จัดเป็นสาระท้องถิ่นที่ครบถ้วนอันเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ สำหรับผู้เรียน และประชาชนผู้ใฝ่รู้ทั่วไป สำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร จึงกำหนดให้ “คำขวัญจังหวัดกรุงเทพมหานคร” เป็นสาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ที่สอดคล้อง กับหลักสูตรแกนกลาง ศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ซึ่งครูผู้สอนสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นสาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่สอนได้ทุกกลุ่มสาระ และยังสามารถคิดประยุกต์ สร้างสรรค์ในการผลิตเป็น สื่อการเรียนการสอนประเภท และรูปแบบต่าง ๆ ได้อีกตามต้องการ เพื่อเร้าผู้เรียนให้เกิดความ กระตือรือร้น และสนใจเรียนมากขึ้น อันจะเป็นการส่งเสริมให้ผู้เรียน เกิดความซาบซึ้ง รัก หวงแหน และมีความภาคภูมิใจในท้องถิ่นจังหวัดกรุงเทพมหานครมากยิ่งขึ้นด้วย
๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ การอ่าน มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และ ความคิดเพื่อนำไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน สาระที่ ๒ การเขียน มาตรฐาน ท ๒.๑ ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียน เรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวในรูปแบบต่าง ๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาค้นคว้า อย่างมีประสิทธิภาพ สาระที่ ๓ การฟัง การดู และการพูด มาตรฐาน ท ๓.๑ สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด และความรู้สึกในโอกาส ต่าง ๆ อย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ สาระที่ ๔ หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทาง ภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ สาระที่ ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์ วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่า และนำมา ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๑. การอ่านจับใจความจากสื่อต่าง ๆ เช่น - นิทานหรือเรื่องเล่าเกี่ยวกับท้องถิ่น ๒. ประวัติกรุงเทพมหานคร เช่น - คำขวัญประจำจังหวัด - ตราประจำจังหวัด - ต้นไม้ประจำจังหวัด - สถานที่สำคัญ เช่น หอสมุดแห่งชาติ วัดพระแก้ว - บุคคลสำคัญ เช่น นายกรัฐมนตรี สุนทรภู่ ๓. บทร้องเล่นและบทเพลงที่มีคุณค่าของกรุงเทพมหานครใน หนังสือกลอนดอกสร้อย เช่น - แมวเอ๋ยแมวเหมียว - รักเมืองไทย - กาเหว่า ๔. การละเล่นในท้องถิ่นของเด็กไทย เช่น - มอญซ่อนผ้า - งูกินหาง รีรีข้าวสาร ๕. วรรณกรรมพื้นบ้าน - ตำนานท่าเตียน - ตำนานสามเสน - ตำนานแม่นาคพระโขนง - ตำนานแร้งวัดสระเกศ - ตำนานเปรตวัดสุทัศน์ - ตำนานเรือสำเภาวัดยานนาวา กลอนนิทาน เช่น - พระอภัยมณี - ลักษณวงศ์ - สิงหไกรภพ - เงาะป่า - สังข์ทอง จารึก - จารึกที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์)
๔ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ จำนวนและพีชคณิต มาตรฐาน ค ๑.๑ เข้าใจความหลากหลายของการแสดง จำนวน ระบบจำนวน การดำเนินการของจำนวน ผลที่ เกิดขึ้นจากการดำเนินการ สมบัติของการดำเนินการ และนำไปใช้ มาตรฐาน ค ๑.๒ เข้าใจและวิเคราะห์แบบรูปความสัมพันธ์ ฟังก์ชัน ลำดับและอนุกรม และนำไปใช้ มาตรฐาน ค ๑.๓ ใช้นิพจน์ สมการ อสมการ และเมทริกซ์ อธิบายความสัมพันธ์หรือช่วยแก้ปัญหาที่กำหนดให้ หมายเหตุ: มาตรฐาน ค ๑.๓ สำหรับผู้เรียนในระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๑ – ๖ สาระที่ ๒ การวัดและเรขาคณิต มาตรฐาน ค ๒.๑ เข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับการวัด วัด และคาดคะเนขนาดของสิ่งที่ต้องการวัด และนำไปใช้ มาตรฐาน ค ๒.๒ เข้าใจและวิเคราะห์รูปเรขาคณิต สมบัติ ของรูปเรขาคณิต ความสัมพันธ์ระหว่างรูปเรขาคณิต และทฤษฎีบททางเรขาคณิต และนำไปใช้ สาระที่ ๓ สถิติและความน่าจะเป็น มาตรฐาน ค ๓.๑ เข้าใจกระบวนการทางสถิติ และใช้ ความรู้ทางสถิติในการแก้ปัญหา มาตรฐาน ค ๓.๒ เข้าใจหลักการนับเบื้องต้น ความน่าจะ เป็น และนำไปใช้ หมายเหตุ: มาตรฐาน ค ๓.๒ สำหรับผู้เรียนในระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๓ ๑. โจทย์ปัญหาการบวก ลบ คูณ หารระคน และการสร้างโจทย์ ปัญหา การบวก การลบ การคูณ การหาร โดยใช้ชื่อสถานที่ ทรัพยากร ผลิตภัณฑ์ สินค้า อาชีพ และเรื่องราวใน กรุงเทพมหานคร หรือในสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ ๒. โจทย์ปัญหา และโจทย์ปัญหาระคนของจำนวนนับ เศษส่วน จำนวนคละ ทศนิยม และร้อยละ และการสร้างโจทย์ปัญหา การบวก การลบ การคูณ การหารระคนของจำนวนนับ เศษส่วน จำนวนคละทศนิยมและร้อยละ โดยใช้ชื่อสถานที่ ทรัพยากร ผลิตภัณฑ์ สินค้า อาชีพ และเรื่องราวใน กรุงเทพมหานคร หรือในสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ ๓. ค่าประมาณใกล้เคียง เป็นจำนวนเต็มหมื่น เต็มแสน และเต็มล้าน โดยใช้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกรุงเทพมหานครหรือ สำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ เช่น จำนวนประชากร รายได้ ของประชากร เป็นต้น ๔. การหาพื้นที่ หาความยาว โดยใช้พื้นที่ของชุมชน ตลาด วัด หรือแหล่งเรียนรู้ ในกรุงเทพมหานครหรือ ในสำนักงานเขตที่ โรงเรียนตั้งอยู่ ๕. การเก็บรวบรวมข้อมูลและ การจำแนกข้อมูลที่เกี่ยวกับ กรุงเทพมหานครหรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ เช่น จำนวน ประชากร รายได้ของประชากร อาชีพ จำนวนคนเข้าใช้สนาม กีฬา จำนวนคนเข้าใช้ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ เป็นต้น ๖. การอ่านแผนภูมิแท่ง เปรียบเทียบโดยใช้ข้อมูลที่ เกี่ยวกับ กรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ เช่น จำนวนประชากร รายได้ของประชากร อาชีพ จำนวนคนเข้าใช้ สนามกีฬา จำนวนคนเข้าใช้ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ เป็นต้น ๗. การเขียนแผนภูมิแท่ง เปรียบเทียบและกราฟเส้น โดยใช้ข้อมูล ที่เกี่ยวกับ กรุงเทพมหานครหรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ เช่น สถิติจำนวน ประชากร รายได้ของประชากร อาชีพ เป็นต้น
๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว ๑.๑ เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต และ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบ นิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน การเปลี่ยนแปลงแทนที่ในระบบ นิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไข ปัญหาสิ่งแวดล้อมรวมทั้งนำ ความรู้ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว ๑.๒ เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของ สิ่งมีชีวิต การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ ความสัมพันธ์ ของ โครงสร้าง และหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์และ มนุษย์ที่ทางานสัมพันธ์กัน ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและ หน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ทำงานสัมพันธ์กัน รวมทั้งนำ ความรู้ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว ๑.๓ เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการ ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สารพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลง ทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพ และวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ สาระที่ ๒ วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐาน ว ๒.๑ เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของ สสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของสสารกับโครงสร้าง และแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการ เปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการ เกิดปฏิกิริยาเคมี มาตรฐาน ว ๒.๓ เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงานปฏิสัมพันธ์ระหว่าง สสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจาวัน ธรรมชาติของ คลื่น ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่น แม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ สาระที่ ๓ วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ มาตรฐาน ว ๓.๒ เข้าใจองค์ประกอบ และความสัมพันธ์ของ ระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและ ภูมิอากาศโลกรวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ๑. ทรัพยากรธรรมชาติ - ระบุชนิดของพืชประจำจังหวัด และพืชที่พบในบริเวณ เขตต่าง ๆ และเป็นที่มาของชื่อเขตในกรุงเทพมหานคร เช่น ต้นไทรย้อยใบแหลม เขตหนองจอก (จอก แหน) เขตบางรัก (ต้นรัก) เขตบางกอกน้อย,บางกอกใหญ่ (ต้นมะกอกน้ำ) - ตรวจสอบและระบุสิ่งมีชีวิตที่พบบริเวณริมแม่น้ำ เจ้าพระยา ป่าชายเลนบางขุนเทียน - ระบุปัญหา เสนอแนวทางในการแก้ไข และอนุรักษ์ ทรัพยากรบริเวณริมแม่น้ำเจ้าพระยา ป่าชายเลนบางขุนเทียน และคลองต่าง ๆ - สำรวจและอธิบายความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตที่พบใน โรงเรียน และแม่น้ำเจ้าพระยา - เขียนโซ่อาหารแสดงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตภายใน โรงเรียน และบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา - การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ กรุงเทพมหานคร เช่น ป่าชายเลนบางขุนเทียน แม่น้ำ เจ้าพระยา คลองแสนแสบ ดินเหนียวกรุงเทพ ไม่ให้เกิด ปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ - บอกปัญหาสิ่งแวดล้อมที่พบ และระบุวิธีการแก้ไขและ อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในกรุงเทพมหานครอย่างยั่งยืน เช่น ปัญหาขยะในแม่น้ำเจ้าพระยา ขยะและน้ำเสียจากชุมชน ในคลองแสนแสบ มลพิษทางอากาศจากการจราจร ที่ติดขัดในย่านชุมชน ปัญหาการขาดแคลนพื้นที่สีเขียว - ระบุส่วนประกอบและบอกหน้าที่ของอวัยวะภายนอก ของสัตว์ทะเลที่พบบริเวณริมแม่น้ำเจ้าพระยา ป่าชายเลน บางขุนเทียน - นำพืชท้องถิ่นมาทดลองเกี่ยวกับปัจจัยในการ เจริญเติบโตของพืช เช่น ส้มบางมด ลิ้นจี่บางขุนเทียน - ศึกษาโครงสร้างของพืชที่พบในบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา ป่าชายเลนบางขุนเทียน เช่น ผักตบชวา ต้นโกงกาง ต้นลำพู เป็นต้น - ยกตัวอย่างชนิดของอาหารที่ได้รับความนิยมในจังหวัด กรุงเทพมหานคร และระบุสารอาหารที่ได้รับจากอาหารชนิด นั้น เช่น ต้มยำกุ้งแม่น้ำเจ้าพระยา
๖ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - สำรวจสิ่งมีชีวิต และสิ่งไม่มีชีวิตบริเวณริมแม่น้ำ เจ้าพระยา - สำรวจ จัดกลุ่ม สิ่งมีชีวิตที่พบบริเวณริมแม่น้ำเจ้าพระยา ป่าชายเลนบางขุนเทียน และบริเวณชุมชนโดยรอบ ๒. วิทยาศาสตร์กายภาพ - อธิบายสมบัติของวัสดุที่ใช้ทำอุปกรณ์และเครื่องมือ ในการเดินเรือ, ประมงน้ำจืดในแม่น้ำเจ้าพระยา - สำรวจขยะที่พบบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา และเปรียบเทียบ สมบัติของวัสดุ - อธิบายการเปลี่ยนสถานะของน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา เมื่อได้รับความร้อน - สามารถพิจารณาคุณภาพของน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา หรือคลอง ได้จากสี กลิ่น ความโปร่งใส - สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครจะต้อง มีโครงสร้างที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิต และสามารถ ปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมเพื่ออาศัยอยู่ใน สภาพแวดล้อมนั้น ๆ เช่น ชุมชนริมแม่น้ำเจ้าพระยา และคลอง, ชุมชนป่าชายเลนบางขุนเทียน - จำแนกแหล่งที่มาของเสียงรอบ ๆ โรงเรียน - สังเกต เปรียบเทียบลักษณะของดินเหนียวกรุงเทพ - สังเกต เปรียบเทียบ หินที่พบบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา และหินที่พบทั่วไป - ทดลองปลูกพืชอย่างง่ายในดินเหนียวกรุงเทพ และการนำดินเหนียวกรุงเทพไปใช้ประโยชน์ - ระบุปัญหามลพิษทางอากาศในเขตสาทรหรือเขตอื่น ในกรุงเทพมหานคร และเสนอแนวทางแก้ไขปัญหา - ระบุทิศทางลมในเวลาต่าง ๆ ริมแม่น้ำเจ้าพระยาได้ (เช้า กลางวัน ก่อนเลิกเรียน) - รู้จักการปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจากธรณีพิบัติภัยในพื้นที่ กรุงเทพมหานคร เช่น น้ำท่วม ดินยุบตัว เป็นต้น
๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ และศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิต ในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๑ เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็น พลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษาประเพณี และวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลก อย่างสันติสุข สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรใน การผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมี ประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจ พอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ มาตรฐาน ส ๓.๒ เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของการร่วมมือกัน ทางเศรษฐกิจในสังคมโลก สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีต จนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของ เหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถ วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลก และความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่และ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูล ตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศ อย่างมีประสิทธิภาพ มาตรฐาน ส ๕.๒ เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับ สิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิด การสร้างสรรค์วิถี ๑. บุคคลตัวอย่างในชุมชนที่ทำความดีตามหลักศาสนา ๒. ประเพณีและวัฒนธรรมในกรุงเทพมหานครหรือ สำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) เช่น - พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ - พระราชพิธีถวายผ้าพระกฐินทางชลมารค - ประเพณีตักบาตรพระร้อยทางเรือวัดสุทธาโภชน์ - ประเพณีทำขวัญข้าว - ประเพณีชักพระวัดนางชี - ประเพณีอัฏฐมีบูชา วัดด่าน เขตยานนาวา - ประเพณีอาราติปูยา วัดวิษณุ - วิปัสสนากรรมฐาน วัดบรมสถล ประเพณีชาวมอญ วัดปรก - วัฒนธรรมทางภาษาของชาวมอญ ๓. บุคคลที่มีผลงานที่เป็นประโยชน์แก่กรุงเทพมหานคร เช่น สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ผู้นำชุมชน ๔. ลักษณะผลงานที่เป็นประโยชน์ ๕. ภูมิปัญญาท้องถิ่นในกรุงเทพมหานคร หรือสำนักงาน เขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) - โขน - มวยไทย - ตำราดูลักษณะแมวของของสมเด็จพระพุฒาจารย์ พุทธสรมหาเถระ (นวม พุทฺธสโร) วัดอนงคาราม - ภูมิปัญญาการต่อเรือ (พิพิธภัณฑ์เรือจิ๋วและอู่เรือจิ๋ว จากเขตบึงกุ่ม) - การทำขนมไทยโบราณ ตามตำรับดั้งเดิม ชุมชนบ้าน ข้าวเม่า - กระดาษข่อย - การทำขวัญข้าว - บาตรบ้านบาตร -การทำขลุ่ยและแคน ชุมชนบางไส้ไก่ ๖. ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการในกรุงเทพมหานคร ๗. การผลิตสินค้าหรือแหล่งผลิตสินค้าและบริการใน กรุงเทพมหานคร เช่น นิคมอุตสาหกรรม การบริการ ขนส่งมวลชนทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ
๘ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการ ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน แหล่งผลิตสินค้า - นิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ การบริการขนส่งมวลชน - ทางบก เช่น รถโดยสาร ขสมก. รถไฟฟ้าบีทีเอส รถไฟฟ้ามหานคร เป็นต้น - ทางอากาศ เช่น ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ - ทางน้ำ เช่น เรือโดยสาร ๘. ตัวอย่างสินค้าและบริการของชุมชนในกรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) - วิสาหกิจชุมชนซินแส เขตสาทรผลิตภัณฑ์น้ำมัน มะพร้าวได้ OTOP ๔ ดาว - ดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้า เขตคันนายาว ๙. แหล่งสินค้าโอทอปของชุมชนในกรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) ๑๐. อาชีพของคนในกรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่ โรงเรียนตั้งอยู่ ๑๑. หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่นำมาศึกษาความเป็นมาของ กรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) และสถานที่สำคัญต่าง ๆ เช่น - วัดต่าง ๆ เช่น วัดปรก วัดยานนาวา - อนุสาวรีย์รัชกาลที่ ๖ - พระบรมมหาราชวัง - พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก - สุสานแต้จิ๋ว - มัสยิดยะวา - สุสานแต้จิ๋ว เป็นต้น ๑๒. วิถีชีวิตของคนในกรุงเทพมหานคร เช่น การประกอบ อาชีพ การเดินทาง การสื่อสาร การดำรงชีวิต เป็นต้น ๑๓. ปัจจัยการตั้งถิ่นฐานของชุมชนในกรุงเทพมหานครมาจาก หลายปัจจัย ได้แก่ - ปัจจัยด้านความสะดวกสบายในการคมนาคม เช่น ทางด่วนพิเศษ รถไฟฟ้าบีทีเอส เป็นต้น - ปัจจัยด้านความปลอดภัย เช่น มีไฟฟ้าส่องสว่าง มีกล้องวงจรปิด เป็นต้น - ปัจจัยด้านความเจริญทางเทคโนโลยี เช่น ห้องสมุด อิเล็กทรอนิกส์ เครือข่ายการเรียนรู้ทางคอมพิวเตอร์
๙ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น เป็นต้น ๑๔. หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่นำมาศึกษาความเป็นมาของ กรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานเขตที่โรงเรียนตั้งอยู่ (เขตสาทร) และสถานที่สำคัญต่าง ๆ เช่น - วัดต่าง ๆ เช่น วัดปรก วัดยานนาวา - อนุสาวรีย์รัชกาลที่ ๖ - พระบรมมหาราชวัง - พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก - สุสานแต้จิ๋ว - มัสยิดยะวา - สุสานแต้จิ๋ว เป็นต้น
๑๐ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกำลังกาย การเล่นเกม กีฬาไทยและกีฬาสากล มาตรฐาน พ ๓.๑ เข้าใจมีทักษะในการ การเคลื่อนไหว กิจกรรมทางกายการเล่นเกมและกีฬา มาตรฐาน พ ๓.๒ รักการออกกำลังกาย การเล่นเกม การเล่น กีฬา ปฏิบัติเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กติกามีน้ำใจนักกีฬา มีจิตวิญญาณในการแข่งขัน และชื่น ชมในสุนทรียภาพของการกีฬา สาระที่ ๔ การสร้างเสริมสุขภาพ สมรรถภาพ และการป้องกันโรค มาตรฐาน พ ๔.๑ เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสริม สุขภาพการดำรงสุขภาพ การป้องกันโรค และการสร้างเสริม สมรรถภาพเพื่อสุขภาพ สาระที่ ๕ ความปลอดภัยในชีวิต มาตรฐาน พ ๕.๑ ป้องกันและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อุบัติเหตุ การใช้ยา สารเสพติด และความรุนแรง ๑. กิจกรรมการเล่นพื้นบ้าน เช่น - กระโดดเชือก - ขี่ม้าส่งเมือง - วิ่งเปี้ยว ๒. การแสดงประกอบจังหวะในท้องถิ่น เช่น - เพลงกรุงเทพมหานคร ๓. การเล่นเกม กีฬา และการออกกำลังกาย - การออกกำลังกายประกอบจังหวะด้วยท่ารำแม่ไม้ มวยไทย - การเต้นลีลาศ โดย ชมรมลีลาศ สวนลุมพินี - กิจกรรมกีฬา โดย ศูนย์สร้างสุขทุกวัยลุมพินี - กิจกรรม เครือข่ายคนไทยไร้พุง โดย สสส. - กิจกรรม แค่ขยับ เท่ากับ ออกกำลังกาย ๔. การป้องกันโรคในชุมชน เช่น - โรคไข้เลือดออก - โรคตาแดง - โรคท้องร่วง ๕. การมีส่วนร่วมในการส่งเสริม และพัฒนาสุขภาพของคนใน ชุมชน - การนวดแผนไทย (วัดจรรยาวาส) ๖. การป้องกันมลพิษจากสิ่งแวดล้อมในชุมชน - ควันพิษจากท่อไอเสียรถยนต์ - ฝุ่นละอองจากการก่อสร้างเส้นทางคมนาคม - การแยกขยะ ตามประเภท และการนำไปรีไซเคิล ๗. การป้องกันอุบัติเหตุในชุมชน และความปลอดภัยในการ ใช้รถ ใช้ถนนในการเดินทาง เช่น - หนูน้อยหัวแข็ง ประสานความร่วมมือกับสถานีตำรวจ นครบาลยานนาวา
๑๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ ทัศนศิลป์ มาตรฐาน ศ ๑.๑ สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ตามจินตนาการ และความคิดสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณคุณค่างาน ทัศนศิลป์ ถ่ายทอด ความรู้สึก ความคิดต่องานศิลปะอย่าง อิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มาตรฐาน ศ ๑.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างทัศนศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่างาน ทัศนศิลป์ที่ เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย และสากล สาระที่ ๒ ดนตรี มาตรฐาน ศ ๒.๑ เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่าง สร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอด ความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และ ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มาตรฐาน ศ ๒.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างดนตรี ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของดนตรีที่ เป็น มรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย และสากล สาระที่ ๓ นาฏศิลป์ มาตรฐาน ศ ๓.๑ เข้าใจ และแสดงออกทางนาฏศิลป์ อย่าง สร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่านาฏศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดอย่างอิสระ ชื่นชม และ ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มาตรฐาน ศ ๓.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของนาฏศิลป์ที่เป็น มรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย และสากล ๑. ศิลปกรรมท้องถิ่น - งานสถาปัตยกรรม - วัดและอุโบสถ เช่น วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร วัดยานนาวา - โบสถ์คริสต์ เช่น โบสถ์อัสสัมชัน โบสถ์เซนต์หลุยส์ - มัสยิด/สุเหล่า เช่น มัสยิดยะวา - วัดจีน เช่น วัดมังกร วัดโพธิ์แมนคุณาราม - ตึกมหานคร - สกายวอล์กช่องนนทรี - ประติมากรรม - พระพุทธบาทรูปและงานประติมากรรมแต่ละสมัยใน วัดต่าง ๆ ในท้องถิ่น เช่น เจดีย์ดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร พระแก้วมรกต - อนุสาวรีย์ต่าง ๆ เช่น อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ อนุสาวรีย์ พระเจ้าตากสิน - จิตรกรรม - ภาพจิตรกรรมฝาผนังวัดต่าง ๆ ได้แก่ วัดพระศรี รัตนศาสดาราม วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร วัดยานนาวา ฯ - แหล่งเรียนรู้ศิลปะ - หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร - พิพิธภัณฑ์ศิลปะไทยร่วมสมัยโมค่า - ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ TCDC ที่ไปรษณีย์กลาง - บางกอก ซิตี้ซิตี้ แกลเลอรี่ (ถ.สาธรใต้) - บ้านศิลปิน คลองบางหลวง - พิพิธภัณฑ์บ้าน ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมท (บ้านซอยสวนพลู) ๒. ดนตรีพื้นบ้าน - เพลงพื้นบ้าน เช่น เพลงพื้นบ้านตามยุคสมัย เช่น เพลงฉ่อย เพลงอีแซว เต้นกำรำเคียว - การแสดงดนตรีพื้นฐาน ได้แก่ ดนตรีไทย เช่น ขลุย เพียงออ อังกะลุง
๑๒ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - การขับร้อง เพลงลูกทุ่ง ๓. นาฏศิลป์ - ศิลปะการแสดง เช่น รำโทน รำวงมาตรฐาน รำกลองยาว ระบำชาวนา ฟ้อนอวยพร ระบำฉิ่ง ระบำกินนรี ร่อน ระบำดอกบัว - การประดิษฐ์ท่ารำใหม่ เพื่อใช้ในโอกาสต่าง ๆ ใน ท้องถิ่น เช่น ระบำไม้ตะพด ฟ้อนบูชารอยพระพุทธบาท ระบำดอกทานตะวัน เป็นต้น - การละเล่น เช่น รีรีข้าวสาร งูกินหาง มอญซ่อนผ้า
๑๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ การดำรงชีวิตและครอบครัว มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำงาน มีความคิดสร้างสรรค์ มี ทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะการจัดการ ทักษะ กระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน และทักษะ การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะนิสัย ในการ ทำงานมีจิตสำนึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และ สิ่งแวดล้อมเพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว สาระที่ ๒ การอาชีพ มาตรฐาน ง ๔.๑ เข้าใจ มีทักษะที่จำเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาอาชีพ มีคุณธรรม และมีเจตคติที่ดีต่ออาชีพ ๑. งานบ้าน - การทำน้ำผลไม้ในท้องถิ่น - การประกอบอาหารคาวหวานในท้องถิ่น - ขนมไทยท้องถิ่น - ผลิตภัณฑ์ OTOP - งานตกแต่งบ้าน บริเวณบ้านด้วยวัสดุในท้องถิ่น - ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในครัวเรือน เช่น น้ำยาล้างจาน - ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ เช่น สบู่ ยาสระผม ฯลฯ ๒. งานเกษตร - การปลูกพืช ผัก ผลไม้ในท้องถิ่น - การปลูกพืชผักสวนครัวปลอดสารพิษ - การทำนาข้าวและนาหญ้า - การทำสวนกล้วยไม้ - การปลูกไม้ดอก ไม้ประดับ - การเลี้ยงหอยแครง และกุ้งแชบ๊วย - การเลี้ยงปลาสวยงาม - การเลี้ยงไก่ชน - การเลี้ยงนกเขา ๓. งานช่าง - การประดิษฐ์ที่ได้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น - การซ่อมแซมอุปกรณ์และเครื่องมือเครื่องใช้ภายในบ้าน - งานซ่อมเครื่องยนต์ จักรยานยนต์ งานช่างอื่น ๆ เบื้องต้น ๔. งานประดิษฐ์ - การประดิษฐ์เรือไทยโบราณ เช่น เรือเอี่ยมจุ๊น เรือบด - การประดิษฐ์และซ่อมเครื่องดนตรีประเภทเครื่องเรือนไม้ และเครื่องหนัง เช่น อังกะลุง ระนาด กลอง ฆ้องวง ฯลฯ - การหล่อพระ - การประดิษฐ์ขันลงหินบ้านบุ - การทำขลุ่ยและแคนในหมู่บ้านลาว - การทำบาตร - การประดิษฐ์ของเล่น ของใช้จากเศษวัสดุธรรมชาติ ในท้องถิ่น
๑๔ - การประดิษฐ์ของประดับตกแต่งที่ใช้วัสดุธรรมชาติใน ท้องถิ่น - การแกะสลัก ผลไม้ในท้องถิ่น ๕. งานออกแบบ - การใช้เทคโนโลยีในการออกแบบผลิตภัณฑ์/ บรรจุ ภัณฑ์ที่เน้นความเป็นท้องถิ่น - การทำเว็บไซต์สาระท้องถิ่น ผลิตภัณฑ์ และเผยแพร่ เช่น อาหารคาวหวาน ขนมไทย อาหารท้องถิ่น เป็นต้น
๑๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สาระที่ ๑ ภาษาเพื่อการสื่อสาร มาตรฐาน ต ๑.๑ เข้าใจและตีความเรื่องที่ฟังและอ่านจากสื่อ ประเภทต่าง ๆ และแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล มาตรฐาน ต ๑.๒ มีทักษะการสื่อสารทางภาษาในการแลกเปลี่ยน ข้อมูลข่าวสาร แสดงความรู้สึก และความคิดเห็นอย่างมี ประสิทธิภาพ มาตรฐาน ต ๑.๓ นำเสนอข้อมูลข่าวสาร ความคิดรวบยอด และความคิดเห็นในเรื่องต่าง ๆ โดยการพูด และการเขียน สาระที่ ๒ ภาษาและวัฒนธรรม มาตรฐาน ต ๒.๑ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับ วัฒนธรรมของเจ้าของภาษา และนำไปใช้ได้อย่างเหมาะสม กับกาลเทศะ มาตรฐาน ต ๒.๒ เข้าใจความเหมือนและความแตกต่าง ระหว่างภาษาและวัฒนธรรมของเจ้าของภาษากับภาษา และวัฒนธรรมไทย และนำมาใช้อย่างถูกต้องและเหมาะสม สาระที่ ๓ ภาษากับความสัมพันธ์กับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น มาตรฐาน ต ๓.๑ ใช้ภาษาต่างประเทศในการเชื่อมโยง ความรู้กับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น และเป็นพื้นฐานในการ พัฒนาแสวงหาความรู้ และเปิดโลกทัศน์ของตน สาระที่ ๔ ภาษากับความสัมพันธ์กับชุมชนและโลก มาตรฐาน ต ๔.๑ ใช้ภาษาต่างประเทศในสถานการณ์ ต่าง ๆ ทั้งในสถานศึกษา ชุมชน และสังคม มาตรฐาน ต ๔.๒ ใช้ภาษาต่างประเทศเป็นเครื่องมือพื้นฐาน ในการศึกษาต่อ การประกอบอาชีพ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กับสังคม ๑. เรื่องเกี่ยวกับเขตต่าง ๆ ซึ่งมีสาระท้องถิ่นที่น่าสนใจ ๑.๑ ศาสนสถานสำคัญ เช่น - วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม - วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร - วัดพระศรีรัตนศาสดาราม - วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร - วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ - วัดยานนาวา ๑.๒ แหล่งท่องเที่ยว เช่น - จ๊อดแฟร์ แดนเนรมิต - ตลาดน้ำตลิ่งชัน - ตลาดน้ำคลองลัดมะยม - ท่ามหาราช - เยาวราช - หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร - สวนลอยฟ้าเจ้าพระยา ๑.๓ ประเพณีท้องถิ่น เช่น - งานว่าว สนามหลวง - พิธีโล้ชิงช้า - พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ๑.๔ สถานที่ราชการ เช่น - กระทรวง - สำนักงานเขต - สถานทูต ๒. เกษตรทฤษฎีใหม่ ตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง - ศาสตร์ศิลป์ ถิ่นเรียนรู้ คู่พระโขนง - ดวงตะวัน บ้านสวน - สวนครูองุ่น - ฮิพอินทรีย์ ฟาร์มวิลล์พอเพียง ๓. ผลิตภัณฑ์ OTOP เช่น - ของจิ๋วจากดินไทย ๕ ดาว - ผ้าไหมไทย - ยาสมุนไพร - ผ้าด้นมือ ๕ ดาว - กระปุกออมสินรูปสุนัข
๑๖ มาตรฐานและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - กระเป๋าผ้า ๕ ดาว ๔. สิ่งแวดล้อม พันธุ์พืชและสัตว์ในท้องถิ่น เช่น - สวนสาธารณะลุมพินี - สวนวชิรเบญจทัศ จตุจักร - ศูนย์เรียนรู้ป่าในกรุง - สวนเบญจกิติ ๕. บุคคลสำคัญ เช่น - พระมหากษัตริย์ - นายกรัฐมนตรี - พระพุทธเจ้า - พระเยซูคริสต์ ๖. วันสำคัญ - วันสำคัญทางศาสนา - วันพ่อแห่งชาติ - วันแม่แห่งชาติ - วันครู - วันตรุษจีน - วันคริสต์มาส - วันปีใหม่ - วันวาเลนไทน์ - วันสงกรานต์ - วันฮาโลวีน
๑๗ ๓. การประเมินคุณภาพการศึกษาระดับท้องถิ่น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร จะใช้การประเมินคุณภาพการศึกษา ระดับท้องถิ่นเป็นกลไก การควบคุมคุณภาพการศึกษา จึงกำหนดกรอบการประเมินคุณภาพการศึกษา ระดับท้องถิ่นไว้อย่างกว้าง ๆ เพื่อให้สถานศึกษา สามารถดำเนินการได้ ดังนี้ ๑. การประเมินคุณภาพการศึกษา ระดับท้องถิ่น ให้ประเมินในช่วงชั้นประถมศึกษาตอนต้น และประถมศึกษาตอนปลาย ทั้งนี้ ให้มีการประเมินก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียน ๒. ดำเนินการประเมินทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่มีสาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ซึ่งจัดการเรียนรู้ในทุกระดับชั้น ๓. กำหนดการประเมิน ให้ดำเนินการไปเช่นเดียวกับการประเมินคุณภาพสาระการเรียนรู้แกนกลาง ในกรณีที่จัดการเรียนรู้ สาระท้องถิ่นที่แทรกไว้ในรายวิชาพื้นฐาน ๔. เกณฑ์การประเมิน ให้สถานศึกษากำหนดเกณฑ์การประเมิน โดยให้สอดคล้องและครอบคลุมมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด หรือผลการเรียนรู้ในรายวิชาและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นนั้น ๆ ๕. ในกรณีที่ผู้เรียนไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน ให้สถานศึกษาดำเนินการสอนซ่อมเสริมให้กับผู้เรียน เช่นเดียวกับการจัดการ เรียนรู้ตามมาตรฐานการเรียนรู้และสาระการเรียนรู้แกนกลาง ๖. วิธีการประเมิน ให้อยู่ในดุลยพินิจของสถานศึกษา หรือให้ครูผู้สอนเป็นผู้กำหนดตามความเหมาะสม เช่น การทดสอบ การประเมินตามสภาพจริงจากการปฏิบัติกิจกรรม การทำภาระงานหรือชิ้นงาน ซึ่งต้องกำหนดเกณฑ์คุณภาพในการประเมิน อย่างชัดเจน เป็นต้น การนำหลักสูตรท้องถิ่นและสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นไปใช้ ๑. วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ และสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นที่ต้องการ และนำไปจัดทำเป็นหน่วยการเรียนรู้ หรือสาระ การเรียนรู้ท้องถิ่นที่แทรกในรายวิชาพื้นฐาน หรือรายวิชาเพิ่มเติม แต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ตามที่ต้องการได้อย่างหลากหลาย ๒. สำหรับสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นที่ทุกโรงเรียนควรจัดทำเป็นสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นให้ผู้เรียน ดังนี้ ๒.๑ สาระการเรียนรู้ท้องถิ่นสำหรับผู้เรียนระดับประถมศึกษาทุกคน ๒.๑.๑ เรื่อง นิราศพระบาท ๒.๑.๒ เรื่อง พระราชพิธีมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ๒.๑.๓ เรื่อง เศรษฐกิจพอพียง ๒.๑.๔ เรื่อง วัดยานนาวา ๒.๑.๕ เรื่อง การจัดทำเว็บไซต์สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น และเผยแพร่ ๒.๑.๖ เรื่อง แม่น้ำเจ้าพระยา ๒.๑.๗ เรื่อง ป่าชายเลน บางขุนเทียน
๑๘