ใบความรู้ 2 ระบบหน่วยระหว่างชาติ

ใบความรู้ที่ 2

เรื่อง ระบบหน่วยระหว่างชาติ
และสัญกรณ์วทิ ยาศาสตร์

ช่อื …………………………………………………………..…. ชั้น …….…… เลขท่ี …….…
โรงเรียนพยคั ฆภูมิวทิ ยาคาร
ครผู สู้ อน นางนติ ยา บัวดง

ใบความรู้ท่ี 2 เรื่อง ระบบหน่วยระหว่างชาติและสัญกรณ์วทิ ยาศาสตร์

คาถามชวนคดิ นกั เรียนคิดวา่ บา้ นของใครมีระยะทางห่างจากโรงเรยี นมากทส่ี ุด
1. บา้ นลิซา่ หา่ งจากโรงเรยี น 2 หลา
2. บ้านโรเซห่ า่ งจากโรงเรียน 2 กิโลเมตร
3. บา้ นเจนนีห่างจากโรงเรยี น 2 ล้ี

ระบบหนว่ ยระหว่างชาติ

องคก์ ารระหวา่ งชาติเพื่อการมาตรฐาน (ISO หรือ International Organization for

Standardization) ได้กาหนดระบบหน่วยมาตรฐาน คือ ระบบเอสไอ (SI Unit) ให้ทกุ ประเทศใช้กนั ทวั่ โลก

แบง่ เปน็ 2 สว่ น คอื หน่วยฐาน และหนว่ ยอนพุ ัทธ์

1. หนว่ ยฐาน (Base Unit) เปน็ หน่วยพื้นฐานของระบบเอสไอ มที ้งั หมด 7 หนว่ ย ดังตาราง

ปริมาณฐาน หนว่ ย สัญลกั ษณ์

ความยาว เมตร m
มวล กิโลกรมั kg
เวลา วนิ าที s
กระแสไฟฟ้า แอมแปร์ A
อุณหภมู ิอุณหพลวัต เคลวนิ K
ปรมิ าณสาร mol
ความเขม้ ของการสอ่ งสวา่ ง โมล cd
แคนเดลา

2. หน่วยอนพุ ัทธ์ หรือหนว่ ยอนพุ นั ธ์ (Derived Unit) เปน็ หน่วยใหม่ทเี่ กิดจากการนาเอาหนว่ ย
ฐานหลายหน่วยมารวมกันมากมายหลายหน่วย ตัวอยา่ งเชน่

ปรมิ าณอนพุ ัทธ์ หนว่ ย สญั ลักษณ์
ความเรว็
ความเร่ง เมตรตอ่ วนิ าที m/s
แรง เมตรต่อวินาที2 m /s2
งาน กโิ ลกรัม.เมตรต่อวนิ าที2 หรือ นิวตัน Kg.m /s2 หรือ N
ความถี่
นวิ ตนั .เมตร หรอื จลู N.m หรือ J
s-1 หรอื Hz
รอบตอ่ วนิ าที หรอื เฮิรตซ์

1. ข้อใดเปน็ หน่วยฐานทงั้ หมด 2. แอมแปร์ โมล องศาเซลเซียส
1. เมตร กิโลกรมั วินาที 4. กิโลกรัม จูล นวิ ตนั
3. แคนเดลา กรมั นาที

3. คาอปุ สรรค หรอื คานาหน้าหน่วย (Prefix) เปน็ สัญลักษณท์ ีใ่ ชแ้ ทนเลขสบิ ยกกาลงั โดยจะเขียน
ไวห้ น้าหน่วยระบบเอสไอ เพื่อทาใหห้ น่วยท่ใี ชเ้ ลก็ ลงหรือใหญ่ขึ้น มีผลใหเ้ ขยี นปริมาณท่มี คี ่ามากๆหรือคา่
น้อยๆ ได้กะทัดรัด

คาอปุ สรรคที่ใช้แทนตัวพหุคณู

ตวั พหุคณู ช่อื สญั ลักษณ์ ตัวพหุคูณ ช่อื สญั ลกั ษณ์

18 เอกซะ (exa) E -1 เดซิ (deci) d

10 10

15 เพตะ (peta) P -2 เซนติ (centi) c

10 10

12 เทระ (tera) T -3 มลิ ลิ (milli) m

10 10

9 จิกะ (giga) G -6 ไมโคร (micro) 

10 10

6 เมกะ (mega) M -9 นาโน (nano) n

10 10

3 กิโล (kilo) K -12 พโิ ก (pico) p

10 10

2 เฮกโต (hecto) H -15 เฟมโต (femto) f

10 10

1 เดคา (deca) Da -18 อตั โต (atto) a

10 10

2. จงเติมคาในชอ่ งวา่ งใหถ้ ูกต้อง

…..…………… Pm
…. nm
m m …..……………
c m ….

การเปล่ียนหนว่ ย

การกาหนดปรมิ าณทางฟิสกิ ส์จะตอ้ งมกี ารหน่วยกากับ เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจทีต่ รงกนั ของปรมิ าณท่ี

ต้องการสื่อสาร จึงต้องมกี ารเปลี่ยนหน่วย ซึ่งทาได้โดยพจิ ารณาคาอปุ สรรค โดยสามารถเขียนเปน็ สมการ

ความสัมพนั ธเ์ พื่อช่วยในการพิจารณาได้ ดงั น้ี

ตัวเลข × หน่วยเรมิ่ ต้น
หนว่ ยสดุ ท้าย

ตัวอย่างที่ 1

จงแปลงหน่วยของปริมาณตอ่ ไปนี้

1. ระยะทาง 2 km มีคา่ เท่ากบั ก่ี m

วธิ ที า 103
1
ตัวเลข × หนว่ ยเริม่ ต้น = 2 ×
หนว่ ยสุดท้าย
= 2 x 103 m

ตัวอยา่ งท่ี 2

จงแปลงหน่วยของปริมาณต่อไปนี้

2. ระยะทาง 2 m มีคา่ เทา่ กบั กี่ km

วิธที า

ตวั เลข × หน่วยเริม่ ต้น = 2 × 1
หนว่ ยสดุ ท้าย 103
= 2 x 10-3 km

ตวั อยา่ งที่ 3

3. ระยะทาง 2 km มีค่าเทา่ กับกี่ mm

วิธที า 103
10-3
ตวั เลข × หน่วยเรม่ิ ต้น = 2 × = 2 x 106 mm
หนว่ ยสดุ ทา้ ย

คาถามชวนคิด นกั เรยี นคิดวา่ ในการเขยี นจานวนตวั เลขแทนจานวน “หนึ่งล้านเมตร” ควร
เขียนแบบใดจงึ จะช่วยลดความยุ่งยากในการนาไปใชง้ านมากทส่ี ดุ

1. 1,000,000 เมตร 2. 1x106 เมตร

4. สัญกรณ์วทิ ยาศาสตร์

ผลทไ่ี ด้จากการวัดปรมิ าณทางวทิ ยาศาสตร์ บางครั้งมีค่ามากกว่าหรือนอ้ ยกว่า 1 มากๆทา
ใหเ้ กิดความยุ่งยากในการนาไปใชง้ าน จึงนิยม เขยี นให้อยู่ในรูปของจานวนเต็มหน่ึงตาแหน่ง ตามด้วยเลข
ทศนยิ ม แลว้ คูณด้วยเลขสบิ ยกกาลังบวกหรอื ลบ ดงั นี้

จานวนเตม็ 1 ตาแหน่ง เท่ากับจานวนตัวเลขหลังจุด
หรือตัวเลขระหว่างจดุ
0.000 x10 n

ตัวอยา่ งท่ี 4

จงเขียนปริมาณตอ่ ไปนีใ้ นรูปเลขยกกาลงั

1. ระยะทาง 360,000,000 เมตร

วธิ ที า 360,000,000 เมตร = 360,000,000
3.6x108 เมตร
=
0.00048
2. เด็กหญงิ อว้ นมีมวลเท่ากบั 0.00048 กิโลกรมั 4.8x10 – 4 กโิ ลกรมั

วธิ ที า 0.00048 กิโลกรมั =

=