คู่มือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบังคับ ของโรงเรียน

คำนำ

คู่มือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบังคับ ของโรงเรียน
...............................................................สานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1
จัดทาข้ึนเพื่อพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาซึ่งตามคาส่ังสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
ที่ 921/2561 ลงวันท่ี 3 พฤษภาคม 2561 เรื่อง ให้ยกเลิกมาตรฐานการเรียนรู้และตัวช้ีวัด สาระที่ 2
และสาระที่ 3 ในกลุ่มสาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ข้นั พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ดังนั้นจึงต้องมีการปรับหลักสูตร โดยเน้ือหาหลัก ได้แก่ งานบ้าน งาน
เกษตร งานประดิษฐ์ และงานช่าง หรืองานอาชีพอ่ืนๆ ตามความพร้อมของโรงเรียน เพ่ือปลูกฝัง ให้
ผเู้ รยี น มีความรู้ คุณลกั ษณะ ทักษะ และประสบการณ์เก่ียวกับการทางานในชีวิตประจาวันและงาน
ท่ีเป็นพน้ื ฐานการประกอบอาชีพในอนาคตให้กับผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับพระราโชบายด้านการศึกษา
ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 ที่ระบุให้มีการสร้าง
พ้ืนฐานให้แก่ผู้เรียนเก่ียวกับการมีงานทา – มีอาชีพ และยังสอดคล้องกับแผนพัฒนาการศึกษาของ
กระทรวง ศึกษาธิการ ฉบับท่ี 12 (พ.ศ.2560-2564) และการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะใน
ศตวรรษที่ 21 ได้แก่ ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศสื่อและเทคโนโลยี และ
ทักษะชวี ิตและอาชพี

คู่มือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบังคับเล่มน้ี ประกอบด้วย
ความสาคัญของการงานอาชีพ มาตรฐานและหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช
2551 และฉบับปรับปรุง สาระการเรียนรู้การงานอาชีพของสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา
ประถมศึกษาพะเยา เขต 1 หลักสูตรรายวิชาพื้นฐาน หลักสูตรรายวิชาเพ่ิมเติม แนวการจัดหลักสูตร
การวดั และประเมนิ ผลกลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี

โ ร ง เ รี ย น . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ข อ ข อ บ คุ ณ
...............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
และผู้มีส่วนเก่ียวข้องทุกท่านที่มีส่วนร่วมในการจัดทาคู่มือครูเล่มนี้จนสาเร็จลุล่วงด้วยดี คาดหวังว่า
คู่มือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศึกษา ภาคบังคับของเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์
สาหรับครู ผูบ้ รหิ ารสถานศกึ ษา หนว่ ยงานและผทู้ ี่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา เพ่ือ
พัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะและสมรรถนะด้านอาชีพได้อย่างเหมาะสม สอดคล้องกับความสนใจ
ความตอ้ งการของผเู้ รยี นและการประกอบอาชีพในอนาคตต่อไป

โรงเรียน...............................................
สงิ หาคม พ.ศ.2565

(1)

สารบัญ

บทท่ี หนา้
คำนำ………………………………………………………………………………………………………….. (1)

1 บทนา…………………………………………......……………...……………………………………….... 1
 ควำมสำคัญ…......................................……....……………………………………….. 1

2 เปา้ หมายและมาตรฐานหลักสูตรกลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ
ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ....................................................................................... 4
 จุดมุ่งหมำยของหลักสูตร…………………………………………………………………… 4
 เปำ้ หมำยคณุ ภำพผู้เรียนกลุ่มสำระกำรเรียนร้กู ำรงำนอำชพี ………………… 5
 หลักสูตรรำยวชิ ำพืน้ ฐำน กลุ่มสำระกำรเรียนร้กู ำรงำนอำชพี
ระดับกำรศึกษำภำคบังคบั ……………………………………………………................ 7
- หลักสตู รรำยวิชำพื้นฐำน ระดบั ชน้ั ประถมศึกษำปีท่ี 1............................ 8
- หลกั สูตรรำยวชิ ำพน้ื ฐำน ระดับช้นั ประถมศึกษำปีที่ 2............................ 12
- หลกั สูตรรำยวชิ ำพน้ื ฐำน ระดับชั้นประถมศึกษำปีท่ี 3............................ 15
- หลักสตู รรำยวิชำพน้ื ฐำน ระดับช้ันประถมศึกษำปีท่ี 4............................ 19
- หลกั สตู รรำยวิชำพื้นฐำน ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษำปีที่ 5............................ 23
- หลักสตู รรำยวิชำพื้นฐำน ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษำปที ี่ 6............................ 28
- หลกั สตู รรำยวิชำพน้ื ฐำน ระดับชั้นมธั ยมศึกษำปที ี่ 1............................... 33
- หลักสูตรรำยวิชำพ้ืนฐำน ระดับชน้ั มธั ยมศกึ ษำปีที่ 2............................... 37
- หลกั สตู รรำยวชิ ำพ้ืนฐำน ระดับชนั้ มธั ยมศึกษำปที ่ี 3............................... 41
 กำรจดั หลักสูตรรำยวิชำเพ่มิ เตมิ กล่มุ สำระกำรเรยี นรกู้ ำรงำนอำชพี
ระดบั กำรศึกษำภำคบงั คบั …………………………………………………………………. 46
 ตวั อย่ำงรำยวิชำเพมิ่ เติม กลุ่มสำระกำรเรยี นรกู้ ำรงำนอำชพี
ระดับกำรศึกษำภำคบังคับ……………………………………………………………….... 78

3 การนาหลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี สกู่ ารปฏบิ ัติ............................ 80
 โครงสรำ้ งเวลำเรียนตำมหลักสูตรแกนกลำงฯ 2551 ฉบับปรบั ปรุง
พทุ ธศักรำช 2560........................................................................................ 81
 แนวทำงกำรจัดหลักสตู รกลุม่ สำระกำรเรียนรู้กำรงำนอำชีพ....................... 83

สารบัญ (ต่อ)

(2)

บทที่ หนา้
4 แนวทางการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานาชพี …… 88

 หลักกำรวดั และประเมนิ ผลกำรเรยี นรู้……………………………………………….. 88
 แนวทำงกำรวัดและประเมนิ ผล ………………………………………………..……… 89
 คุณลักษณะและสมรรถนะสำคญั ในกำรเรยี นกลุ่มสำระกำรเรียนรู้

กำรงำนอำชีพ.............................................................................................. 90
 กำรวดั และประเมินผลคุณลักษณะและสมรรถนะงำนอำชีพของผูเ้ รยี น...... 91
 กำรประเมนิ จำกกำรปฏิบัติ(Performance Assessment)……………………. 92
 เครอ่ื งมือท่ใี ช้ในกำรประเมินจำกกำรปฏิบัติ

(Performance Assessment)................................................................... 93
บรรณานุกรม..……………………………………………………………………..………………......... 101
ภาคผนวก................................................................................................................ 103

 คำสงั่ โรงเรียน คณะทำงำนจดั ทำหลกั สตู ร...................................................
 หนังสือเชญิ คณะกรรมกำรสถำนศึกษำ (ถำ้ ม)ี .............................................
 สมุดบนั ทกึ กำรประชุม.................................................................................
 รูปภำพ........................................................................................................
 ฯลฯ อ่ืน.......................................................................................................
คณะทางาน........................................................................................................... ...

(3)

บทท่ี 1
บทนำ

ควำมสำคัญ

กระทรวงศึกษาธิการมีหน้าท่ีหลักในการจัดการศึกษาที่จะต้องพัฒนากาลังคนให้มีขีด
ความสามารถและศักยภาพในการแข่งขันบนเวทีโลกจึงได้มีแผนการปฏิรูปการศึกษาทั้งระบบ
(พ.ศ. 2558 – 2564) มีแผนการผลิตและพัฒนากาลังคน เพ่ือเพิ่มศักยภาพการแข่งขัน ซึ่งสอดคล้อง
กับนโยบายของชาติ (พ.ศ. 2557) ที่ให้ความสาคัญในการพัฒนาคนอย่างยั่งยืน และจากแนวโน้ม
การปฏิรูปการศึกษาในหลายประเทศได้ให้ความสาคัญอย่างมากกับ “ทักษะ” (Skill) หรือความ
ชานาญในการปฏิบัติมากย่ิงกว่าเน้ือหาตามตารา (Content) ซึ่งองค์การยูเนสโกได้แนะนาว่าผู้เรียน
ควรมีทักษะที่ครอบคลุม 3 กลุ่ม ได้แก่ ทักษะพื้นฐำน เป็นทักษะที่จาเป็นต่อการดารงชีวิต เช่น
อ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น ทักษะเพื่อกำรทำงำน เป็นทักษะพื้นฐานในการทางานของทุกอาชีพ
ได้แก่ เทคโนโลยีสารสนเทศ การคิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์ การทางานเป็นทีม และการส่ือสาร
และทกั ษะเฉพำะอำชีพ เป็นทักษะเบื้องต้นของอาชีพท่ีสนใจ ดังนั้นการปรับปรุงการศึกษาจึงต้องให้
สอดคล้องกับความเปล่ียนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม การสร้างเสริมความรู้และปลูกฝังจิตสานึก
ท่ีถูกต้องเก่ียวกับการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
สนับสนุนการค้นคว้า วิจัย ในศิลปะวิทยาการต่างๆ เร่งรัดพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เพ่ือการพัฒนาประเทศ การพัฒนาวิชาชีพครู และส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถ่ิน ศิลปะ และวัฒนธรรม
ของชาติ ซ่ึงกระทรวงศึกษาธิการจะเป็นองค์กรหลักท่ีจะผลิตและพัฒนาทรัพยากรบุคลากรของชาติ
ในการสร้างความเป็นอยู่ที่ดี สร้างความมั่งค่ังทางด้านเศรษฐกิจและความม่ันคงทางสังคมให้กับ
ประเทศ ด้วยฐานความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และศักยภาพของประเทศโดยจะพัฒนา ยกระดับ และ
จัดการศึกษาเพ่ือเพิ่มศักยภาพ และขีดความสามารถให้ประชาชน ได้มีอาชีพที่สามารถสร้างรายได้
ที่มั่งคั่งและม่ันคง สร้างให้บุคลากรเป็นคนท่ีมีวินัย คุณธรรมจริยธรรม มีสานึกความรับผิดชอบ
ต่อตนเอง ผู้อื่น และสังคม และได้ส่งเสริมให้มีการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทา โดยได้กาหนด
กลุ่มอาชีพใหม่ 7 อาชีพเพื่อให้สามารถแข่งขันได้ใน 5 ภูมิภาคหลักของโลก ซึ่งประกอบด้วยอาชีพ
ด้านเกษตรกรรม ด้านอุตสาหกรรม ด้านการบริหารจัดการและสังคม ด้านความคิดสร้างสรรค์
ด้านวิทยาศาสตร์เพื่อชีวิต ด้านอาหารและด้านบริการ และด้านความเป็นเลิศทางการวิจัยนวัตกรรม
และการถ่ายทอดองค์ความรู้ ซึ่งงานอาชีพดังกล่าวข้างต้น จะเป็นการเรียนรู้ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียน
แบบองค์รวมเพ่ือให้มีความรู้ความสามารถ มีทักษะในการทางาน เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ
และการศกึ ษาตอ่ ซึง่ มคี ณุ ค่าต่อการดารงชีวิต ซ่ึงเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการเป็นอยู่ประจาวัน การดูแล
ช่วยเหลือตนเอง ครอบครัวและสังคม ควรมีการปลูกฝังและเน้นการปฏิบัติจริง เพื่อให้ผู้เรียน
เกิดความม่ันใจและภาคภูมิใจในความสาเร็จ คุณค่าต่อการประกอบอาชีพ ซึ่งเป็นสิ่งที่เก่ียวข้อง
ในอนาคตของผู้เรียน ดังน้ันต้องให้ผู้เรียนตระหนักเห็นคุณค่าของอาชีพสุจริต ความสาคัญของ

คมู่ อื ครู หลักสตู รกลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบังคับ
สานกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

2
คุณธรรม จริยธรรม และเจตคติที่ดีต่ออาชีพ ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสม และ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ และใช้การส่ือสารเป็นเครื่องมือในการประกอบอาชีพของตนเอง
ด้วยการติดต่อสื่อสาร การสืบค้นข้อมูล การใช้ข้อมูลและสารสนเทศ การแก้ปัญหาหรือการสร้างงาน
และด้วยกระแสผลักดันในการดาเนินชีวิตของคนรุ่นปัจจุบัน ซึ่งเกิดจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
การเชื่อมโยงของระบบเศรษฐกิจ การเปล่ียนแปลงทางสังคม และผลกระทบด้านส่ิงแวดล้อม
การเปลี่ยนแปลงเหล่าน้ีเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาและส่งผลกระทบในวงกว้างมากยิ่งขึ้นต่อการดาเนิน
ชวี ิตประจาวนั และยังเปน็ สภาวะทเี่ กิดขึน้ ในอนาคต ดงั น้ันศักยภาพของมนุษย์จึงจาเป็นต่อการดาเนิน
ชีวิตประจาวัน การประกอบอาชีพ การมีส่วนสร้างสรรค์สังคมโลกไร้พรมแดน และการอยู่ร่วมกันใน
ฐานะพลเมืองของโลก

นอกจากจะต้องจัดการศึกษาให้ผู้เรียนเกิดความรู้ คู่คุณธรรมแล้ว ยังจะต้องจัดการศึกษาให้
สอดคล้องกับสภาพของท้องถ่ิน ความถนัดและความต้องการของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ชีวิต
จริงของตนเอง เรียนรู้ท้องถ่ิน เรียนรู้สภาพภูมิศาสตร์ ประวัติความเป็นมา สภาพเศรษฐกิจ สังคม
การดารงชวี ิต ภูมิปญั ญา ศิลปะ วัฒนธรรม ตลอดจนให้มีความรักความผูกพัน และมีความภาคภูมิใจ
ในตนเอง รวมทงั้ สามารถนาไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพ และการดารงชีวิตในสังคมได้อย่างมี
คณุ คา่ ซง่ึ สอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาการศกึ ษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับท่ี 12 (พ.ศ. 2560-2564)
รวมทั้งคุณลักษณะในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศส่ือ
และเทคโนโลยี และทักษะชีวิตและอาชีพ และพระราโชบายด้านการศึกษาของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
มหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลท่ี 10 ด้านการศึกษาได้ระบุให้มีการมุ่งสร้างพื้นฐาน
ให้แก่ผู้เรียนใน 4 ด้าน คือ 1) มีทัศนคติท่ีถูกต้องต่อบ้านเมือง 2) มีพ้ืนฐานท่ีม่ันคง - มีคุณธรรม
3) มีงานทา – มีอาชีพ และ 4) เป็นพลเมืองที่ดี นอกจากนี้ตัวชี้วัดตามยุทธศาสตร์ในแผนปฏิบัติ
ราชการของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ยุทธศาสตร์ท่ี 2 ได้กาหนดให้ผู้เรียนมี
ทักษะแห่งศตวรรษท่ี 21 และได้กาหนดให้มีการส่งเสริมการจัดหลักสูตรทักษะอาชีพควบคู่ไปกับวิชา
สามัญ โดยสถานศึกษาควรมีหลักสูตรทักษะอาชีพอย่างน้อย 1 หลักสูตร เพื่อรองรับความต้องการ
สาขาอาชีพ นอกจากนี้กฎกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องการประกันคุณภาพ พ.ศ. 2561 มาตรฐาน
การศึกษาข้ันพื้นฐาน มาตรฐานท่ี 1 คุณภาพของผู้เรียน ข้อ 6) ได้กาหนดให้นักเรียนต้องมีทักษะ
พ้ืนฐานและเจตคติที่ดีต่องานอาชีพ รวมทั้งคาส่ังสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
ที่ 921/2561 ลงวนั ที่ 3 พฤษภาคม 2561 เร่ือง ให้ยกเลิกมาตรฐานการเรียนรู้และตัวช้ีวัด สาระที่ 2
และสาระที่ 3 ในกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีออก จึงเหลือสาระที่ 1 และสาระ
ที่ 4 ซ่ึงสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 จึงได้พัฒนาหลักสูตรการงานอาชีพ
ข้ึนเพื่อให้ครูและบุคลากรทางการศึกษา นาไปใช้พัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะด้านอาชีพได้อย่าง
เหมาะสม

คู่มอื ครู หลักสตู รกลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คบั
สานักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

3
จากความสาคัญดงั กล่าวโรงเรียน.............................................................................................
...............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

ใหโ้ รงเรียนเขยี นควำมสำคญั จำเป็น
ในกำรจดั กำรเรยี นกำรสอนงำนอำชพี

จงึ ไดจ้ ดั ทำหลกั สตู รนขี้ ึ้น

คู่มือครู หลกั สตู รกลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
สานกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

บทท่ี 2
เปา้ หมายและมาตรฐานหลักสตู รกล่มุ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี

ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ

กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพเป็นกลุ่มประสบการณ์ที่มุ่งให้ผู้เรียนมีนิสัยรักการทางาน
เห็นประโยชน์ของการทางาน ทางานเป็น ทางานร่วมกับผู้อื่นได้ ซ่ึงจะนาไปสู่การดารงชีวิตท่ีดี
พึ่งตนเองได้ และเป็นพน้ื ฐานในการประกอบอาชีพอย่างมีประสิทธภิ าพจงึ จาเป็นต้องปลูกฝังให้ผู้เรียน
มคี ณุ ลกั ษณะดังต่อไปน้ี

1. มีความรู้ ความเข้าใจ และมีประสบการณ์ท่ีเกี่ยวข้องกับในชีวิตประจาวันและงานท่ีเป็น
พื้นฐานในการประกอบอาชพี

2. มีทักษะในการใช้มือ เคร่ืองมือ และทักษะในกระบวนการทางาน ทางานอย่างมีแผน
สามารถทางานร่วมกับผู้อ่ืน ชว่ ยเหลอื ครอบครวั และผ้อู ่ืนไดต้ ามควรแก่วยั

3. มเี จตคติและนิสยั ท่ดี ใี นการทางานและรจู้ ักพ่ึงตนเอง
4. มคี วามคดิ ริเริ่มสร้างสรรค์ มีการปรับปรุงผลงานและกระบวนการทางานให้ดีข้นึ อยู่เสมอ

จุดมุง่ หมายของหลักสูตร

หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ได้กาหนดจุดมุ่งหมายของการเรียนในแต่ละ
ระดับช้ันท่ีแตกต่างกันไป ซ่ึงสอดคล้องกับวุฒิภาวะ ความต้องการและความสนใจของผู้เรียน
ประกอบดว้ ย

ระดับช้ันประถมศึกษาปีที่ 1-3 ควรให้ผู้เรียนได้เรียนงานบ้าน และงานเกษตรเป็นหลัก
เน่ืองจากเป็นงานท่ีสอดคล้องกับวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้เรียน และยังสามารถนาความรู้ไปใช้
ท่ีบ้านได้ ส่วนงานประดิษฐ์ งานบริการ หรืองานช่างอื่นๆ โรงเรียนสามารถเลือกได้ตาม
ความเหมาะสมของโรงเรียน

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ผู้เรียนควรได้เรียนรู้งานที่เตรียมไปสู่อาชีพ ซ่ึงโรงเรียน
ควรเลือกงานที่เหมาะสมกับวัยและสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนเป็นหลัก ท้ังนี้ให้พิจารณา
ความพร้อมด้านครูผู้สอน ส่ือวัสดุฝึก แหล่งเรียนรู้และปัจจัยอื่นที่เก่ียวข้อง ส่วนงานอาชีพที่ต้องการ
ให้ผู้เรยี นไดร้ ับการฝึกจนเกดิ ทักษะ ควรจัดเปน็ รายวชิ าเพม่ิ เติมและเรยี นอย่างตอ่ เนือ่ ง

ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ผู้เรียนควรได้เรียนรู้งานท่ีเตรียมไปสู่อาชีพอย่างหลากหลาย
ส่วนรายวิชาเพิ่มเติมสถานศึกษาควรจัดให้ผู้เรียนได้เรียนทุกชั้นปี เพื่อให้ผู้เรียนมีทักษะพ้ืนฐาน และ
ทักษะที่จาเป็นสาหรับการประกอบอาชีพ เห็นความสาคัญของการประกอบอาชีพ และเกิด
ความภาคภูมิใจในอาชีพที่เลือก รวมท้ังผู้เรียนจะได้ค้นพบความต้องการและความถนัดของตนเอง

คู่มอื ครู หลักสตู รกลมุ่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพน้ื ที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

5

ซ่งึ จะส่งผลต่อการตัดสินใจในการศึกษาต่อในสายสามัญหรือสายอาชีพได้ รวมทั้งผู้เรียนที่ไม่มีโอกาส
ไดศ้ กึ ษาตอ่ สามารถเขา้ สู่ตลาดแรงงานหรอื ประกอบอาชพี ได้อย่างเหมาะสม

เปา้ หมายคุณภาพผู้เรยี นกล่มุ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี

เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะพ้ืนฐานในงานอาชีพ ด้วยการนาทักษะการคิด
การสื่อสาร การแก้ปัญหา และการใช้เทคโนโลยีมาพัฒนางาน มีเจตคติท่ีดีต่อการทางาน สามารถ
ดารงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างเป็นสุข มีทักษะในงานอาชีพที่ตนเองสนใจและนาไปใช้ประกอบอาชีพ
ได้ สานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ได้กาหนดให้ผู้เรียนท่ีสาเร็จการศึกษา
ภาคบงั คบั จะตอ้ งมีคณุ ลักษณะและสมรรถนะสาคญั ในกลุ่มสาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ดงั ตอ่ ไปนี้

1. มีเจตคตทิ ด่ี ีตอ่ งานอาชพี และการประกอบอาชีพ
2. มมี นษุ ยสัมพนั ธด์ ี สามารถทางานรว่ มกับผ้อู ่นื ได้อยา่ งกลั ยาณมติ ร
3. เห็นคณุ คา่ ของการทางาน รกั งานท่ที า ทางานทรี่ ัก และมีจติ สาธารณะ
4. มคี วามรแู้ ละทักษะพน้ื ฐานในการทางานตามหลกั สตู รทศ่ี ึกษา
5. มีทักษะในการทางานสอดคลอ้ งกบั ความต้องการของสถานประกอบการ
6. มีทักษะการใช้ภาษาองั กฤษในการสอื่ สารในการทางาน
7. มที ักษะพ้ืนฐานการใช้เทคโนโลยมี าช่วยทางานได้อยา่ งเหมาะสม

เปา้ หมายคุณภาพผู้เรยี นตามช่วงวัย
1. ระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1–3 รู้จักและเข้าใจวิธีการทางานในอาชีพต่างๆ ในชุมชน

มที กั ษะกระบวนการ มีความคดิ สร้างสรรค์ มีความสามารถในการสอื่ สาร มีคุณลักษณะการทางานท่ีดี
และมจี ิตสานึกในการทางาน

2. ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 เข้าใจกระบวนการทางานในอาชีพต่างๆ ที่มีในชุมชน
หรืออาชีพท่ีตนเองสนใจ และได้รับการฝึกปฏิบัติจนเกิดทักษะการทางาน มีทักษะการจัดการ
การทางานร่วมกับผู้อ่ืนอย่างสร้างสรรค์ มีความสามารถในการสื่อสารและมีคุณลักษณะท่ีดีในการ
ทางาน

3. ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1–3 มีกระบวนการทางานและการจัดการในอาชีพที่ตนเอง
เลือกอย่างน้อยหน่ึงอาชีพ มีทักษะพื้นฐาน และทักษะท่ีจาเป็นสาหรับการประกอบอาชีพ
เห็นความสาคัญของการประกอบอาชีพ และเกิดความภาคภมู ใิ จในอาชพี ทตี่ นสนใจ

คูม่ อื ครู หลักสูตรกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

6

ตวั ชี้วดั เป้าหมายคณุ ภาพผ้เู รยี นตามช่วงวยั

เป้าหมายการเรยี นรู้

เป้าหมายตามช่วงวัย ความรู้ ทกั ษะ คณุ ลกั ษณะทพ่ี ึง
ประสงค์

ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 1-3 ร้จู กั อาชีพ และ - มที ักษะ มคี ณุ ลกั ษณะ

รจู้ กั และเข้าใจวิธี เข้าใจวิธกี าร กระบวนการ การทางานท่ีดี

การทางานในอาชีพตา่ งๆ ในชุมชน ทางานในอาชีพ - มคี วามคิด และมจี ิตสานกึ ใน

มีทกั ษะกระบวนการ มคี วามคดิ ต่างๆ ในชุมชน สรา้ งสรรค์ การทางาน

สรา้ งสรรค์ มีความสามารถ ทต่ี นเองสนใจ - มคี วามสามารถ

ในการสอ่ื สาร มีคณุ ลกั ษณะ ในการส่ือสาร

การทางานท่ีดี และมจี ติ สานกึ

ในการทางาน

ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4-6 - เขา้ ใจลกั ษณะ - การฝึกปฏิบัติ - การทางาน

เข้าใจกระบวนการทางาน อาชพี ตา่ งๆ จนเกดิ ทักษะ ร่วมกบั ผ้อู ื่น

ในอาชีพต่างๆ ทีม่ ีในชุมชนหรอื - เข้าใจ การทางาน - มีคณุ ลกั ษณะที่

อาชพี ทต่ี นเองสนใจ และไดร้ บั กระบวนการ - ฝึกทกั ษะการ ดใี นการทางาน

การฝกึ ปฏิบัตจิ นเกดิ ทักษะ ทางานในอาชีพ จัดการ - มีความ

การทางาน มีทักษะการจัดการ ตา่ งๆ - สือ่ สารใหผ้ ู้อนื่ ภาคภมู ิใจในงาน

การทางานรว่ มกบั ผูอ้ ่ืนอยา่ ง เข้าใจ ทีท่ า

สรา้ งสรรค์ มีความสามารถใน

การสอื่ สาร และมคี ุณลักษณะท่ดี ี

ในการทางาน

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1-3 มีความรู้ความ - ทกั ษะพื้นฐาน - เหน็ ความสาคัญ

มีกระบวนการทางานและ เขา้ ใจกระบวนการ และทักษะที่ ของการประกอบ

การจัดการในอาชีพท่ีตนเองเลอื ก ทางานและการ จาเป็นสาหรับ อาชพี และเกดิ

อยา่ งน้อยหนงึ่ อาชีพ มที ักษะ จดั การในอาชพี ท่ี การประกอบ ความภาคภูมิใจใน

พน้ื ฐาน และทักษะที่จาเปน็ สาหรับ ตนเองเลือก อาชีพ อาชีพทีเ่ ลือก

การประกอบอาชีพ เห็น - ทางานอยา่ ง - มีเจตคตทิ ีด่ ีต่อ

ความสาคญั ของการประกอบอาชพี เป็นระบบ อาชีพ

และเกิดความภาคภมู ิใจในอาชีพที่ - มมี นุษยสัมพันธ์

ตนสนใจ

ค่มู อื ครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบังคับ
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

7

หลักสูตรรายวิชาพนื้ ฐาน
กลมุ่ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคับ

ตามคาส่ังสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานท่ี 922/2561 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม
2561 เร่ือง การปรับปรุงโครงสร้างเวลาเรียน ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
พุทธศักราช 2551 ได้กาหนดกรอบโครงสร้างเวลาเรียนสาหรับรายวิชาพ้ืนฐานใน 8 กลุ่มสาระ
การเรียนรู้ โดยเวลาเรียนรวมของรายวิชาพื้นฐานในระดับประถมศึกษา จานวน 840 ชั่วโมงต่อปี
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นรวมจานวน 880 ชั่วโมง หรือ 22 หน่วยกิตต่อปี และตามคาสั่งสานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพน้ื ฐานท่ี 921/2561 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม 2561 เร่ือง ยกเลิกมาตรฐาน
การเรียนรู้และตัวชี้วัด ในกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและสาระท่ี 2 และสาระท่ี 3 และ
การเปลี่ยนช่ือกลุ่มสาระการเรียนรู้ รวมท้ังได้กาหนดให้สถานศึกษาเป็นผู้กาหนดเวลาเรียนรายวิชา
เพิม่ เติมได้ตามความเหมาะสมของสถานศึกษา โดยมไิ ด้จากัดเวลาเรยี นและหนว่ ยกิตไว้

รายวิชาพ้ืนฐาน สถานศกึ ษาต้องจัดให้ผู้เรยี นไดเ้ รียนตามมาตรฐานและตัวชีว้ ัด ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ตามโครงสร้าง
เวลาเรียนที่สถานศึกษากาหนด โดยสถานศึกษาควรมุ่งเน้นการพัฒนา ผู้เรียนให้มีความรู้
ความสามารถ และทักษะในการปฏิบัติงาน รวมถึงการปลูกฝังคุณลักษณะการทางานให้ผู้เรียน
รวมท้ังสถานศึกษาสามารถบูรณาการ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านอาชีพกับ 8 กลุ่มสาระ
การเรียนรู้ ให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการ เพื่อพัฒนาผู้เรียนไปสู่การค้นพบตนเองหรือ
เปน็ แนวทางในการประกอบอาชีพในอนาคต ซง่ึ ในรายวิชาพ้ืนฐานกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
ได้กาหนดใหม้ ี 2 สาระดงั ต่อไปน้ี

สาระท่ี 1 การดารงชีวิตและครอบครัว
มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน

ทักษะการจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะการแสวงหา
ความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และ
ส่งิ แวดล้อมเพอื่ การดารงชีวติ และครอบครวั

สาระท่ี 2 การอาชพี
มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะท่ีจาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ

ใชเ้ ทคโนโลยเี พอ่ื พฒั นาอาชพี มคี ณุ ธรรม และมเี จตคตทิ ีด่ ตี ่ออาชีพ

รายละเอียดหลักสูตรรายวิชาพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศึกษา
ภาคบังคับ ตามมาตรฐานหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับ
ปรับปรุง พ.ศ. 2560 ของสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ได้กาหนดไว้
ในแต่ละระดับช้ันตง้ั แต่ชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 ถึงมัธยมศกึ ษาปที ี่ 3 ดังรายละเอียดตอ่ ไปนี้

คมู่ อื ครู หลกั สตู รกลมุ่ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คบั
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

8

หลักสตู รรายวิชาพน้ื ฐาน ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 1

สาระท่ี 1 การดารงชวี ติ และครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใช้พลงั งาน ทรัพยากร และสิง่ แวดลอ้ มเพือ่ การดารงชวี ิตและครอบครัว

รหสั ตัวช้วี ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตวั ชี้วัด แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. บอกวธิ ีการทางาน  ทกั ษะการทางาน  ทกั ษะการทางานอยา่ ง

ป.1/1 เพอ่ื ชว่ ยเหลือตนเอง อยา่ งกระตือรือร้น กระตือรอื รน้ ตรงเวลา และ

ง 1.1 2. ใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ ตรงเวลา และปลอดภยั ปลอดภยั เพื่อช่วยเหลือตนเอง

ป.1/2 และเคร่ืองมืองา่ ย ๆ เพือ่ ช่วยเหลือตนเองโดย โดยใชว้ ัสดอุ ุปกรณแ์ ละ

ในการทางาน ใชว้ ัสดุ อปุ กรณ์ และ เคร่ืองมอื ง่ายๆ ในการ

อยา่ งปลอดภัย เครื่องมอื ง่ายๆ ใน ดารงชวี ติ โดยฝกึ ปฏิบตั ิ ดังนี้

ง 1.1 3. ทางาน การดารงชวี ิต โดยฝึก 1) งานบา้ น ได้แก่

ป.1/3 เพ่อื ชว่ ยเหลือตนเอง ปฏบิ ัติผ่านงาน เชน่ - การจดั บ้าน การบริการ

อย่างกระตือรอื ร้น - รดนา้ ตน้ ไม้ ในบา้ น

และตรงเวลา - ประดษิ ฐ์ของเลน่ จาก - การใชอ้ ุปกรณใ์ น

วัสดุในท้องถน่ิ การรับประทานอาหาร

- ใช้อปุ กรณใ์ นการ - ประกอบอาหารอย่างง่าย

รับประทานอาหาร เชน่ ต้มไข่ ไขเ่ จียว ไขด่ าว

- จดั เก็บอปุ กรณ์ ไข่ต๋นุ

การเรยี นและของใช้ - การจัดเกบ็ อปุ กรณ์

สว่ นตวั การเรยี น ของใชส้ ่วนตวั

- ดูแลตนเองใน - การแต่งกายดูแลตนเอง

การแต่งกาย ในการแตง่ กาย และการรกั ษา

ความสะอาดของ

เครื่องแต่งกาย

คมู่ ือครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรียนร้กู ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพ้นื ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

รหัส ตัวชวี้ ัดฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ 9
ตัวช้ีวดั แกนกลาง
กรอบสาระการเรียนรู้
งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
2) งานเกษตร ไดแ้ ก่ การปลูก
พชื ผักสวนครัวในกระถาง
รดนา้ พรวนดนิ กาจัดวัชพชื
และดแู ลสัตว์เล้ียงตามที่
กาหนด
3) งานประดิษฐ์ ไดแ้ ก่ การ
ประดิษฐว์ ัสดุและเศษวสั ดุเป็น
ของเลน่ เช่น การพับกระดาษ
การทาลูกแซค

คู่มอื ครู หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบังคับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

10
คาอธบิ ายรายวิชา ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 1

ศึกษา สังเกต วิเคราะห์ เปรียบเทียบ อธิบาย ซักถาม และบอกวิธีการทางาน การใช้วัสดุ
อปุ กรณ์และเคร่ืองมอื ง่ายๆ ในการทางานบา้ น ไดแ้ ก่ การจดั บา้ น การบริการในบ้าน การรับประทาน
อาหาร การแต่งกาย ดูแลตนเองในการแต่งกาย และการรักษาความสะอาดของเคร่ืองแต่งกาย
งานเกษตร ได้แก่ การปลูกพืชผักสวนครัว รดน้า พรวนดิน กาจัดวัชพืช และดูแลสัตว์เลี้ยงตาม
ท่ีกาหนด และงานประดิษฐ์ การประดิษฐ์วัสดุและเศษวัสดุเป็นของเล่น และปฏิบัติงานตามบทบาท
หนา้ ที่ และทางานรว่ มกบั สมาชิกในครอบครวั

โดยเน้นกระบวนการลงมือปฏิบัติ มีการกาหนดขั้นตอนการทางานได้อย่างเหมาะสม ลงมือ
ปฏบิ ัตหิ รือฝกึ ทางานตามข้นั ตอน กระบวนการ ตามทกี่ าหนด จากการสาธิตของครูและผู้เรียน

เห็นความสาคัญในการทางาน มีความกระตือรือร้น ทางานตรงเวลา และทางานด้วย
ความระมัดระวัง มีความปลอดภัย เพื่อช่วยเหลือตนเอง ชื่นชมผลงาน สามารถปรับปรุงงานอยู่เสมอ
มนี สิ ยั รกั งาน และมที ศั นคติที่ดตี อ่ การทางาน
รหัสตัวชีว้ ัด

ง 1.1 ป.1/1,
ง 1.1 ป.1/2,
ง 1.1 ป.1/3

คู่มอื ครู หลักสูตรกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

11

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 1

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

12

หลักสตู รรายวิชาพืน้ ฐาน ระดับชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ 2

สาระที่ 1 การดารงชีวิตและครอบครวั

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลงั งาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมเพือ่ การดารงชีวติ และครอบครวั

รหัส ตวั ชว้ี ัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวช้ีวัด แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. บอกวธิ กี ารและ  ทกั ษะการใช้วสั ดุ  ทักษะการใชว้ ัสดอุ ุปกรณ์

ป.2/1 ประโยชนก์ ารทางาน อุปกรณ์ และเครื่องมือ และเคร่ืองมือ เพ่ือชว่ ยเหลอื

เพ่อื ช่วยเหลอื ตนเอง เพ่อื ช่วยเหลือตนเองและ ตนเองและครอบครวั เพื่อสรา้ ง

และครอบครัว ครอบครวั เพ่ือสรา้ ง ลกั ษณะนิสยั ด้านความ

ง 1.1 2. ใชว้ ัสดุ อุปกรณ์ ลักษณะนสิ ัยดา้ นความ ประหยดั ปลอดภัยและสะอาด

ป.2/2 และเคร่ืองมือในการ ประหยดั ปลอดภยั ในงานต่างๆ ดงั นี้

ทางานอย่าง และสะอาด โดยฝกึ ปฏิบตั ิ 1) งานบา้ น

เหมาะสมกบั งานและ ผ่านงาน เช่น - ประกอบอาหารอยา่ งงา่ ย

ประหยัด - ปลูกและดแู ลผักสวน เชน่ แกงจดื หมูทอด

ง 1.1 3. ทางานเพื่อ ครัว - จัดโต๊ะอาหาร

ป.2/3 ช่วยเหลอื ตนเองและ - ประดษิ ฐ์ของเล่น หรอื - การรบั ประทานอาหาร

ครอบครวั อยา่ ง ของใช้ส่วนตัว จาก - การบริการในบ้าน

ปลอดภัย วัสดุเหลือใช้ - การดแู ลตนเองและของใช้

- ช่วยครอบครวั เตรียม ส่วนตวั

ประกอบอาหารและ - การแยกอุปกรณ์การเรียน

จัดโตะ๊ อาหาร 2) งานเกษตร ได้แก่ การปลูก

- แยกประเภทอปุ กรณ์ พชื ผักสวนครวั รดน้า พรวน

การเรยี นและของใช้ ดิน กาจัดวัชพชื และดแู ลสตั ว์

สว่ นตวั เลี้ยงตามทก่ี าหนด

3) งานประดิษฐ์ ไดแ้ ก่ การ

ประดิษฐ์ของเลน่ หรอื ของใช้

สว่ นตวั จากวสั ดเุ หลอื ใช้และ

วัสดุในทอ้ งถน่ิ เชน่ พบั พดั

พับเรือ

ค่มู อื ครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

13
คาอธิบายรายวชิ า ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 2

ศึกษา สังเกต การปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่ บอกวิธีการและประโยชน์การทางานเพ่ือ
ช่วยเหลือตนเองและครอบครัว ในงานบ้าน ได้แก่ การช่วยครอบครัวเตรียมประกอบอาหารและจัด
โต๊ะอาหาร การบริการในบ้าน การรับประทานอาหาร การดูแลตนเองและของใช้ส่วนตัว งานเกษตร
ได้แก่ การปลูกพืชผักสวนครัว รดน้า พรวนดิน กาจัดวัชพืช และดูแลสัตว์เลี้ยงตามท่ีกาหนด และ
งานประดิษฐ์ ได้แก่ การประดิษฐ์ของเล่นหรือของใชส้ ่วนตัว จากวัสดเุ หลือใช้ในทอ้ งถิน่

โดยเน้นกระบวนการฝึกและขั้นตอนการปฏิบัติงาน มีทักษะการใช้วัสดุ อุปกรณ์ และ
เครื่องมือเพื่อช่วยเหลือตนเองและครอบครัว การดูแลรักษาความสะอาดของเครื่องมือเคร่ืองใช้และ
วิธีการใช้งาน ด้วยการสาธิตของครู การลงมือปฏิบัติ ทดลอง อธิบาย และสรุป กาหนดเป็นแนวทาง
ในการปฏบิ ตั ิงาน ที่ส่งผลตอ่ ความเปน็ อยูข่ องสมาชกิ และครอบครวั

เห็นความสาคัญในการทางาน มีคุณลักษณะในการทางานท่ีดี มีนิสัยรักการทางาน ทางาน
ด้ว ย ค ว าม ป ล อ ดภั ย มี คว า ม ช่ื นช ม แ ละ เ กิ ด คว า ม ภ าค ภู มิ ใ จใ น ผ ล งา น ท า สร้ า ง ข้ึ น
รหสั ตวั ช้วี ดั

ง 1.1 ป.2/1,
ง 1.1 ป.2/2,
ง 1.1 ป.2/3

คมู่ อื ครู หลกั สตู รกล่มุ สาระการเรียนร้กู ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคบั
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

14

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 2

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

15

หลักสูตรรายวิชาพ้นื ฐาน ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 3

สาระที่ 1 การดารงชวี ติ และครอบครวั

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใช้พลงั งาน ทรพั ยากร และสิ่งแวดลอ้ มเพอื่ การดารงชีวิตและครอบครวั

รหสั ตวั ชว้ี ัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตัวช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. อธบิ ายวธิ ีการและ  ทักษะการใช้วัสดุ  ทกั ษะการใช้วัสดุอุปกรณ์และ

ป.3/1 ประโยชน์การทางาน อปุ กรณ์ และเครื่องมือ เครือ่ งมือใหต้ รงกบั ลักษณะงาน

เพื่อชว่ ยเหลือตนเอง ให้ตรงกบั ลักษณะงาน อยา่ งเปน็ ขน้ั ตอนโดยคานงึ ถึง

ครอบครัว และส่วนรวม อยา่ งเป็นขน้ั ตอน ความสะอาด รอบคอบ และ

ง 1.1 2. ใชว้ ัสดุ อุปกรณ์ และ เพื่อช่วยเหลือตนเอง อนรุ กั ษส์ ง่ิ แวดล้อมโดยฝึกปฏบิ ตั ิ

ป.3/2 เครอ่ื งมือตรงกับ ครอบครัว และสว่ นรวม ผ่าน

ลกั ษณะงาน โดยคานงึ ถงึ ความสะอาด 1) งานบา้ น โดยคานึงถึงความ

ง 1.1 3. ทางานอยา่ งเปน็ รอบคอบ และอนรุ กั ษ์ สะอาด รอบคอบ มที ักษะการใช้

ป.3/3 ข้ันตอนตาม สิง่ แวดลอ้ ม โดยฝึกปฏิบตั ิ วสั ดุอุปกรณ์และเคร่อื งมือใหต้ รง

กระบวนการทางาน ผ่านงาน เช่น กบั ลกั ษณะงานอยา่ งเปน็ ขนั้ ตอน

ด้วยความสะอาด ความ - ปลูกและดูแลไมด้ อก บารงุ รกั ษาหรือซ่อมแซมของใช้

รอบคอบ และอนรุ ักษ์ ไม้ประดบั ในครอบครวั เพอ่ื ชว่ ยเหลือ

สิ่งแวดลอ้ ม - บารุงรักษาหรอื ซอ่ มแซม ตนเอง ครอบครวั และสว่ นตวั

ของเล่น หรือของใชใ้ น - การเตรยี มวัสดุอปุ กรณ์

ครอบครวั และส่วนรวม - การดูแลทาความสะอาด

- ประดิษฐข์ องใช้โดยใช้ ห้องนอน ห้องเรยี น

วัสดุในทอ้ งถ่ินในโอกาส - การจดั ตกแตง่ ห้องนอน

ตา่ งๆ หอ้ งเรียน

- ดูแล ทาความสะอาดและ 2) งานเกษตร เตรยี มอปุ กรณ์

ตกแต่งหอ้ งเรยี นให้ เครื่องใช้ การปลกู ไม้ดอก

สวยงาม ไมป้ ระดบั และการบารงุ รกั ษา

- เตรียมอุปกรณเ์ ครื่องใช้

ให้ตรงกับลักษณะงาน

คู่มือครู หลกั สูตรกลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

รหสั ตวั ช้วี ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ 16
ตัวช้ีวดั แกนกลาง
กรอบสาระการเรยี นรู้
งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
3) งานประดษิ ฐ์ การประดษิ ฐ์
ของใชข้ องตกแต่งจากวสั ดใุ น
ทอ้ งถิ่นดว้ ยวิธตี า่ งๆ ตามแบบ
และดัดแปลงแบบเอง

- การประดษิ ฐ์ดอกไม้ตกแต่ง
ห้องเรียน

- การเตรียมวสั ดุ อปุ กรณ์ท่ี
ใช้ในงานประดษิ ฐ์

- มีมารยาทในการทางาน
กลุ่มเชน่ เปน็ ผนู้ า ผูต้ าม,
เคารพข้อตกลงรว่ มกัน,
รับผดิ ชอบงานทไี่ ดร้ บั มอบหมาย

คู่มอื ครู หลกั สูตรกล่มุ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

17
คาอธบิ ายรายวิชา ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 3

ศกึ ษา การปฏบิ ัติงานตามหน้าท่ี การวางแผน การแบ่งงาน การประเมินการทางาน โดยการ
สังเกต รวบรวมข้อมูล เปรียบเทียบ จาแนกประเภทของงาน อธิบาย และสรุปเกี่ยวกับผลของการ
ช่วยกันทางาน

ฝึกทักษะการปฏิบัติ งานบ้าน โดยคานึงถึงความสะอาด รอบคอบ มีทักษะการใช้วัสดุ
อุปกรณ์และเคร่ืองมือเครื่องใช้ให้ตรงกับลักษณะงานอย่างเป็นข้ันตอน บารุงรักษาหรือซ่อมแซมของ
ใช้ในครอบครวั เพอื่ ช่วยเหลอื ครอบครวั และตวั เอง งานเกษตร การเตรียมอุปกรณ์เคร่ืองใช้ การปลูก
ไม้ดอกไม้ประดับและการบารุงดูแลรักษา งานประดิษฐ์ ประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากวัสดุใน
ทอ้ งถน่ิ ดว้ ยวธิ ีตา่ งๆ ตามแบบและดดั แปลงแบบเอง

เห็นความสาคัญในการทางาน ช่ืนชม และเกิดความภาคภูมิใจในผลงาน สามารถปรับปรุง
งานอยู่เสมอ ทางานด้วยความรับผิดชอบ ขยัน อดทน ซ่ือสัตย์และสร้างสรรค์ และมีมารยาทในการ
ทางานร่วมกับผ้อู นื่ มจี ิตสานกึ ในการใชพ้ ลงั งานและทรัพยากรอยา่ งประหยัดและคุ้มค่า
รหสั ตัวชีว้ ัด

ง 1.1 ป.3/1,
ง 1.1 ป.3/2,
ง 1.1 ป.3/3

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลุ่มสาระการเรียนรกู้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

18

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 3

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

19

หลักสูตรรายวิชาพื้นฐาน ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

สาระท่ี 1 การดารงชวี ติ และครอบครวั

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใช้พลังงาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมเพอ่ื การดารงชีวิตและครอบครัว

รหสั ตัวชี้วดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตวั ชี้วัด แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. อธิบายเหตผุ ลใน  ทักษะการทางานตาม  ทกั ษะการทางานตามข้ันตอน

ป.4/1 การทางานให้บรรลุ ขน้ั ตอนเพ่ือใหบ้ รรลุ เพอ่ื ให้บรรลเุ ปา้ หมายโดย

เปา้ หมาย เป้าหมาย โดยคานงึ ถึงการ คานึงถงึ การใชพ้ ลงั งานและ

ง 1.1 2. ทางานบรรลุ ใชพ้ ลงั งานและ ทรัพยากรอยา่ งประหยดั ค้มุ คา่

ป.4/2 เป้าหมายที่วางไว้ ทรัพยากรอย่างประหยัด โดยฝึกปฏบิ ตั ิในงานตา่ งๆ ดงั นี้

อยา่ งเป็นขน้ั ตอนดว้ ย ค้มุ ค่า โดยฝึกปฏบิ ัติ 1) งานบา้ น จัดต้เู ส้อื ผ้า โตะ๊

ความขยนั อดทน ผ่านงาน เชน่ เขียนหนงั สือ และกระเป๋า

รบั ผิดชอบ และ - จัดตู้เสือ้ ผา้ โตะ๊ เขยี น นกั เรียน การปัดกวาด เชด็ ถบู า้ น

ซื่อสตั ย์ หนังสอื และกระเปา๋ และเครอื่ งใชใ้ นบ้าน การทา

ง 1.1 3. ปฏิบัติตนอย่างมี นกั เรยี น การจัดอาหารคาว – หวาน ดว้ ย

ป.4/3 มารยาทในการทางาน - ขยายพันธพุ์ ชื วิธีง่ายๆ การแต่งกายให้

ง 1.1 4. ใช้พลังงานและ - ประดิษฐ์ของใช้ ของ เหมาะสมกบั กาลเทศะ การ

ป.4/4 ทรัพยากรในการ ตกแตง่ จากวัสดุธรรมชาตใิ น ซอ่ มแซมเสื้อผา้ ดว้ ยมือ การซัก

ทางานอยา่ งประหยดั ท้องถิ่น เสอื้ ผา้ ดว้ ยวธิ ีงา่ ยๆ

และคมุ้ ค่า - ทาบญั ชรี บั -จา่ ยส่วนตวั และการทาบัญชีรบั -จ่ายส่วนตวั

 มารยาทในการทางาน 2) งานเกษตร

กล่มุ เช่น - การขยายพันธพุ์ ชื ดว้ ย

- เปน็ ผนู้ า ผูต้ าม วิธกี ารต่างๆ เชน่ เพาะเมลด็ การ

- เคารพข้อตกลงร่วมกัน แยกหัวหรือหนอ่ การโน้มน่งิ

- รับผิดชอบงานทไ่ี ดร้ บั - การเตรยี มดนิ การปลูก

มอบหมาย การรดนา้ พรวนดนิ ใสป่ ุ๋ย การ

 คุณลกั ษณะการทางาน เก็บเกี่ยวไมด้ อกไม้ประดบั

เชน่ ขยนั อดทน

รบั ผดิ ชอบ และซ่ือสัตย์

ค่มู อื ครู หลกั สูตรกลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

รหัสตวั ชี้ ตัวชี้วัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ 20
แกนกลาง
กรอบสาระการเรยี นรู้
งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

- การปลกู พชื ผักสวนครวั
ผักพืน้ บา้ นเพ่อื การอนลุ กั ษณ์
หรือไวส้ าหรับประกอบอาหาร
3) งานประดิษฐ์

- การประดษิ ฐข์ องใช้ของ
ตกแตง่ จากวัสดุธรรมชาติ
ในทอ้ งถน่ิ ด้วยวิธีต่างๆ ตาม
แบบและดัดแปลงแบบเอง

- การประดิษฐ์ของใช้จาก
กระดาษ เช่น กลอ่ งดินสอ
ปากกา กล่องใส่กระดาษทชิ ชู่
ตะกรา้ ใสข่ อง กระเชา้ ดอกไม้

- มีมารยาทในการทางาน
กลมุ่ เช่น เป็นผนู้ า ผตู้ าม,
เคารพขอ้ ตกลงรว่ มกัน,
รับผดิ ชอบงานที่ไดร้ ับ
มอบหมาย

สาระท่ี 2 การอาชพี

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะที่จาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพอ่ื พฒั นาอาชพี มคี ณุ ธรรม และมเี จตคตทิ ี่ดีต่ออาชีพ

รหัส ตวั ชี้วดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวชี้วดั แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 อธบิ ายความหมาย  ความหมายและ  ความหมายและความสาคัญ

ป.4/1 และความสาคญั ความสาคญั ของอาชพี ของอาชีพ

ของอาชีพ

คมู่ ือครู หลกั สตู รกลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพื้นทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

21
คาอธบิ ายรายวิชา ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4

ศึกษา การปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่ การวางแผนการทางาน การแบ่งงาน การประเมิน
การทางาน โดยการสังเกต รวบรวมข้อมูล เปรียบเทียบ จาแนกประเภทของงาน อธิบาย และสรุป
เก่ยี วกบั ความหมายและสาคญั ของอาชีพ

ฝึกทักษะการปฏิบัติงานบ้าน จัดตู้เส้ือผ้าโต๊ะเขียนหนังสือ และกระเป๋านักเรียน การปัด
กวาด เช็ดถูบ้าน และเครื่องใช้ในบ้าน การทา การจัดอาหารคาว – หวาน ด้วยวิธีง่ายๆ การแต่งกาย
ให้เหมาะสมกบั กาลเทศะ การซ่อมแซมเส้อื ผ้าด้วยมือ การซกั เสื้อผา้ ดว้ ยวิธีง่ายๆ และการทาบัญชีรับ-
จา่ ยสว่ นตวั งานเกษตร การขยายพันธ์ุพืชด้วยวิธีการต่างๆ เช่นเพาะเมล็ด การแยกหัวหรือแยกหน่อ
การโน้มกิ่ง การเตรียมดิน การปลูก การรดน้า พรวนดิน ใส่ปุ๋ย การเก็บเก่ียวไม้ดอกไม้ประดับ และ
พืชผักสวนครัวและหรือการเตรียมสถานที่เพาะปลูก งานประดิษฐ์ การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่ง
จากวสั ดุธรรมชาตใิ นทอ้ งถน่ิ ดว้ ยวธิ ตี ่างๆ ตามแบบและดดั แปลงแบบเองได้อย่างเหมาะสม

เหน็ ความสาคญั ของอาชีพตา่ งๆ มีนิสัยรักการทางาน มีความช่ืนชม และเกิดความภาคภูมิใจ
ในผลงาน สามารถปรับปรุงงานอยู่เสมอ ทางานด้วยความรับผิดชอบ ขยัน อดทน ซื่อสัตย์และ
สร้างสรรค์ และมีมารยาทในการทางานร่วมกับผู้อ่ืน มีจิตสานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่าง
ประหยัดและคุ้มคา่

รหัสตัวชวี้ ัด
ง 1.1 ป.4/1,
ง 1.1 ป.4/2,
ง 1.1 ป.4/3,
ง 1.1 ป.4/4,
ง 2.1 ป.4/1

คมู่ ือครู หลักสูตรกลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

22

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

23

หลักสูตรรายวิชาพนื้ ฐาน ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 5

สาระท่ี 1 การดารงชีวติ และครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลงั งาน ทรพั ยากร และส่ิงแวดล้อมเพื่อการดารงชวี ิตและครอบครวั

รหัส ตัวชี้วัดฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตวั ช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. อธิบายเหตุผลการ  ทักษะการจัดการโดย  ทักษะการจดั การโดยทางาน

ป.5/1 ทางานแต่ละขัน้ ตอน ทางานตามขั้นตอน เปน็ ข้ันตอนอย่างเปน็ ระบบ เปน็

ถูกต้องตาม อย่างเปน็ ระบบ เปน็ เหตุ เหตุเปน็ ผล สรา้ งสรรค์ ประณตี

กระบวนการทางาน เป็นผล สร้างสรรค์ และมีจิตสานกึ ในการใชพ้ ลังงาน

ง 1.1 2. ใช้ทกั ษะการจัดการ ประณีต และมจี ติ สานึกใน และทรัพยากรอยา่ งประหยัดและ

ป.5/2 ใน การทางาน อย่าง การใชพ้ ลังงานและ คมุ้ ค่า เพ่อื ให้ ทางานสาเรจ็ ตาม

เป็นระบบ ประณตี ทรัพยากรอยา่ ประหยัด เป้าหมายอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

และมีความคิด และคุ้มคา่ เพ่ือใหท้ างาน โดยฝกึ ปฏบิ ัติผา่ นงาน

สร้างสรรค์ สาเรจ็ ตามเปา้ หมายอย่าง 1) งานบา้ น

ง 1.1 3. ปฏิบตั ติ นอย่างมี มปี ระสิทธภิ าพโดยฝกึ - ซ่อมแซม ซกั ตาก เกบ็ รดี พับ

ป.5/3 มารยาทในการทางาน ปฏิบัติผา่ นงาน เชน่ เสื้อผ้า

กบั สมาชกิ ในครอบครัว - ซอ่ มแซม ซัก ตาก เก็บ - ทาบัญชี ครัวเรอื น

ง 1.1 4. มจี ติ สานกึ ในการใช้ รดี พบั เสื้อผ้า 2) งานเกษตร

ป.5/4 พลังงานและทรพั ยากร - วางแผนการจัดจาหนา่ ย - วางแผนการจดั จาหนา่ ย

อย่างประหยดั และ ผลผลติ ทางการ ผลผลติ ทางการเกษตร หรอื งาน

ค้มุ ค่า เกษตร หรืองานประดษิ ฐ์ ประดษิ ฐ์

- จัดเกบ็ ขอ้ มูลรายรับ- - จัดเกบ็ ข้อมลู รายรับ -

รายจ่าย และทาบญั ชี รายจา่ ย

ครัวเรอื น - ทาบัญชีรายรบั – รายจ่าย

- ออกแบบผลติ ภณั ฑจ์ าก ในการจาหนา่ ยผลผลิต

วสั ดเุ หลือใชท้ ม่ี ีอยู่ 3) งานประดษิ ฐ์

ในทอ้ งถนิ่ - ออกแบบผลิตภัณฑ์จาก

 การทางานกับสมาชิกใน วสั ดเุ หลือใช้ทีม่ อี ยู่ ในท้องถิน่

ครอบครัวอย่างมีมารยาท

เช่น

คมู่ อื ครู หลกั สตู รกลมุ่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบังคับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

24

รหสั ตัวช้ีวัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวชี้วดั
แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

การพูดจาสุภาพการใช้ของ - การประดิษฐ์ ของใช้ ของ

รว่ มกัน การแบง่ ปนั ตกแต่งจากวสั ดใุ นท้องถ่นิ เช่น

ข้าวเปลอื ก ฟาง ไม้ไผ่ ผกั ตบชวา

ไมก้ วาดดอกหญ้า ผา้ ปโู ตะ๊ ถุงนม

ฯลฯ

- การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ

และส่งิ แวดล้อมที่มีอยใู่ หเ้ กิด

ประโยชน์

- การทางานกบั สมาชกิ ใน

ครอบครวั อย่างมีมารยาท เชน่

การพูดจาสภุ าพ การใชข้ อง

ร่วมกนั การแบง่ ปนั

- วางแผนจดั จาหน่ายผลผลิต

งานประดิษฐ์

- ทาบญั ชีรายรับ – รายจ่าย

ในการจาหนา่ ยผลผลติ

สาระที่ 2 การอาชพี

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะท่ีจาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพือ่ พฒั นาอาชีพ มีคณุ ธรรม และมเี จตคตทิ ดี่ ตี อ่ อาชพี

รหัส ตัวชีว้ ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตัวช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 1. สารวจขอ้ มลู ที่  เตรยี มอุปกรณ์ทตี่ อ้ งใช้ 1. เตรยี มอุปกรณท์ ่ีต้องใชใ้ นการ

ป.5/1 เกย่ี วกับอาชีพต่างๆ ในการค้นหา บนั ทึกและ ค้นหาบันทึกและเกบ็ ข้อมูล

ในชุมชน เกบ็ ข้อมูล - ค้นหา และรวบรวมขอ้ มลู

ง 2.1 2. ระบคุ วามแตกตา่ ง - คน้ หาและรวบรวมข้อมูล - พจิ ารณา เปรียบเทียบ

ป.5/2 ของอาชีพ - พิจารณา เปรยี บเทียบ ตดั สนิ ใจ

ตัดสินใจ - สรุปผล และจดั ทารายงาน

- สรุปผล และจัดทา

รายงานโดยมกี ารอ้างองิ

แหล่งขอ้ มูล

คู่มือครู หลกั สตู รกลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

25

รหสั ตัวชี้วัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตวั ชี้วดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
2. การสรา้ งงานเอกสาร เชน่
 การสร้างงานเอกสาร บตั รอวยพร ใบประกาศ รายงาน
เช่น บตั รอวยพร ใบ โดยมีการอ้างอิงแหลง่ ขอ้ มูล ใช้
ประกาศ รายงาน โดยมี คาสภุ าพ และไม่ก่อให้เกดิ ความ
การอา้ งองิ แหลง่ ขอ้ มูล ใช้ เสียหายตอ่ ผอู้ ่นื
คาสุภาพ และไม่ก่อใหเ้ กิด 3. สารวจข้อมูลและระบคุ วาม
ความเสียหายตอ่ ผูอ้ ื่น แตกต่างของอาชพี ในชุมชนใน
 สารวจข้อมูลและระบุ เรอื่ ง ลักษณะงาน ประเภท
ความแตกตา่ งของ กิจการ คา่ ตอบแทน เชน่
อาชพี ในชุมชนในเรื่อง
ลกั ษณะงาน ประเภท - คา้ ขาย
กจิ การ คา่ ตอบแทน เชน่ - เกษตรกรรม
- รบั จ้าง
- ค้าขาย - รบั ราชการ พนักงานของรัฐ
- เกษตรกรรม
- รับจ้าง
- รับราชการ พนกั งาน
ของรฐั

ค่มู ือครู หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

26
คาอธิบายรายวชิ า ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 5

ศึกษา ปฏิบัติงาน วางแผนการทางานและ สารวจ สืบค้น ข้อมูลและระบุความแตกต่าง
ของอาชีพในชุมชน ในเรอื่ ง ลกั ษณะของงาน ประเภทของกจิ การ คา่ ตอบแทน เปรียบเทียบ และ จัด
กระทาข้อมลู ท่เี กี่ยวข้องกบั งานบา้ น งานประดษิ ฐ์ งานเกษตร งานช่างอุตสาหกรรม งานบริการ และ
งานอาชีพอ่นื ๆ ในชมุ ชน

ฝึกทักษะการปฏิบัติ งานบ้าน งานเกษตร งานประดิษฐ์ เช่นซ่อมแซมและดูแลรักษาเสื้อผ้า
การจัดจาหน่ายผลผลติ การจัดทาบัญชีครวั เรือนและการออกแบบผลติ ภณั ฑ์

ฝึกปฏบิ ัติการสร้างงานเอกสารให้ถูกต้อง และมีกระบวนการทางานที่เป็นระบบตามลักษณะ
และประเภทของงาน เช่น การทาบัตรอวยพร การทาใบประกาศ การทาหนังสือเชิญชวน การทา
การเขยี นรายงาน โดยมีการอ้างอิงแหลง่ ข้อมูล ใชค้ าสภุ าพ และไมก่ ่อใหเ้ กิดความเสยี หายตอ่ ผอู้ ่ืน

เหน็ ความสาคญั ของอาชีพต่างๆ มีนิสัยรักการทางาน มีความช่ืนชม และเกิดความภาคภูมิใจ
ในผลงาน สามารถปรับปรงุ งานอย่เู สมอ ทางานดว้ ยความรับผดิ ชอบและสร้างสรรค์ และมีมารยาทใน
การทางานรว่ มกบั ผู้อื่น มจี ิตสานกึ ในการใช้พลังงานและทรพั ยากรอย่างประหยดั และคมุ้ ค่า

รหสั ตวั ชวี้ ัด
ง 1.1 ป.5/1,
ง 1.1 ป.5/2,
ง 1.1 ป.5/3,
ง 1.1 ป.5/4
ง 2.1 ป.5/1,
ง 2.1 ป.5/2

ค่มู ือครู หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรูก้ ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

27

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 5

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

28

หลกั สูตรรายวิชาพื้นฐาน ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 6

สาระที่ 1 การดารงชีวติ และครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลังงาน ทรพั ยากร และสิง่ แวดลอ้ มเพ่อื การดารงชวี ติ และครอบครัว

รหัส ตัวชวี้ ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตวั ช้ีวัด แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. อภิปรายแนวทาง  วางแผนและปรับปรุง  วางแผนและปรบั ปรุงการ

ป.6/1 ในการทางานและ การทางานแต่ละขนั้ ตอน ทางานแตล่ ะข้ันตอนโดยใช้

ปรบั ปรงุ การทางาน โดยใชท้ ักษะการจดั การ ทกั ษะการจัดการและการ

แตล่ ะข้ันตอน และการทางานร่วมกนั ทางานรว่ มกัน ขณะปฏิบตั งิ าน

ง 1.1 2. ใชท้ ักษะการ ขณะปฏบิ ตั ิงาน และเมื่อ และเมื่อทางานสาเรจ็ แลว้ โดย

ป.6/2 จดั การในการทางาน ทางานสาเรจ็ แล้ว โดยฝึก ฝึกปฏิบตั ิผ่านงาน เช่น

และมีทักษะการ ปฏบิ ัติผา่ นงาน เช่น 1) งานบา้ น

ทางานรว่ มกนั - ปลกู ผกั เลย้ี งปลา - การเตรียม ประกอบ

ง 1.1 3. ปฏิบัติตนอยา่ งมี สวยงาม ประกอบอาหาร อาหารตามฤดกู าล ในทอ้ งถิน่

ป.6/3 มารยาทในการ ประดิษฐ์ของเล่น ของใช้ ให้กบั สมาชกิ ในครอบครัว เช่น

ทางานกับครอบครัว ของตกแตง่ เพอื่ การจดั จอผักกาด น้าพริกอ่อง

และผอู้ น่ื จาหน่าย โดยเลอื กตาม - การจดั จาหน่าย

บริบทขอสถานศึกษา - ทาบัญชรี ายรบั –

- ทาบัญชรี ายรับ – รายจ่าย

รายจ่าย 2) งานเกษตร

 ทางานกบั สมาชิกใน - ปลูกผักตามฤดูกาล เลีย้ ง

ครอบครวั และผู้อื่น ปลาสวยงาม

อยา่ งมีมารยาท เช่น - ทาโครงงานอาชีพ

พดู จาสุภาพ ใชข้ อง เกยี่ วกบั งานเกษตร

ร่วมกนั แบง่ ปัน การให้ - การจดั จาหน่าย

สทิ ธ์ผิ ูท้ มี่ าก่อนและรอ - ทาบญั ชรี ายรับ –

คอยตามลาดับ รายจา่ ย

คู่มือครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

29

รหัส ตวั ชว้ี ัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
3) งานประดษิ ฐ์

- ประดษิ ฐ์ของเล่น ของใช้
ของตกแตง่ เพือ่ ให้สมาชกิ ใน
ครอบครวั หรอื เพื่อนในโอกาส
ตา่ งๆ โดยเลือกตามบริบทของ
สถานศึกษา

- การจดั จาหนา่ ย
- ทาบญั ชรี ายรบั –
รายจ่าย
- ทาโครงงานอาชีพ
เกี่ยวกบั งานประดษิ ฐ์
 ทางานกับสมาชิกใน
ครอบครัวและผ้อู ื่นอยา่ งมี
มารยาท เชน่ พูดจาสภุ าพ ใช้
ของร่วมกนั แบง่ ปนั การใหส้ ิทธิ์
ผู้ที่มาก่อนและรอคอย
ตามลาดับ

คูม่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

30

สาระที่ 2 การอาชีพ

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะท่ีจาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพือ่ พัฒนาอาชพี มคี ณุ ธรรม และมเี จตคตทิ ด่ี ีต่ออาชพี

รหสั ตวั ช้วี ัดฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวชี้วัด แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 1. สารวจตนเองเพอ่ื  การสารวจตนเอง 1. การสารวจตนเอง เพ่ือ

ป.6/1 วางแผนในการเลือก เพอ่ื วางแผนในการเลือก วางแผนในการเลอื กอาชพี โดย

อาชีพ อาชีพโดยคานงึ ถึง คานงึ ถึงคณุ ธรรม ความรู้

ง 2.1 2. ระบคุ วามรู้ คุณธรรม ความรู้ ความสามารถความสนใจ และ

ป.6/2 ความสามารถ ความสามารถความ บคุ ลิกภาพที่สัมพนั ธก์ บั อาชีพท่ี

และคุณธรรมที่ สนใจ และบุคลิกภาพท่ี สนใจ

สัมพันธก์ ับอาชพี ท่ี สัมพนั ธก์ ับอาชีพท่ีสนใจ 2. คุณธรรมในการประกอบ

สนใจ  คุณธรรมในการ อาชีพ เชน่

ประกอบอาชีพ เช่น - ความซอ่ื สัตย์

- ความซอื่ สัตย์ - ความขยนั อดทน

- ความขยนั อดทน - ความยุตธิ รรม

- ความยตุ ิธรรม - ความรบั ผดิ ชอบ

- ความรับผิดชอบ

ค่มู ือครู หลกั สูตรกลุ่มสาระการเรยี นร้กู ารงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

31

คาอธิบายรายวิชา ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 6
สารวจความรู้ ความสามารถ ความสนใจ และบุคลิกภาพของตนเอง ท่ีสัมพันธ์กับอาชีพท่ี

ตนเองสนใจ วิเคราะห์ อภปิ ราย เปรยี บเทียบ สรปุ และวางแผนในการเลอื กอาชีพ
โดยการฝึกปฏิบัติผ่านการฝึกทักษะการวางแผน การทางานอย่างเป็นข้ันตอน การจัดการ

และการทางานร่วมกันกับผู้อ่ืน ในการฝึกปฏิบัติงาน งานเกษตร เช่น การปลูกพืชผัก การเล้ียงปลา
สวยงาม งานบ้าน เช่น การประกอบอาหาร งานประดิษฐ์ เช่น การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง
และวางแผนการจัดจาหน่าย การจดั ทาบัญชีรายรับ – รายจา่ ยไดส้ อดคลอ้ งกบั บริบทของแต่ละงาน

เพื่อให้ทางานกับสมาชิกในครอบครัวและผู้อื่นอย่างมีมารยาท และคานึงถึงคุณธรรม
จริยธรรมในการประกอบอาชีพ เห็นความสาคัญในการทางาน ช่ืนชม และเกิดความภาคภูมิใจใน
ผลงาน มีความรับผิดชอบและความคิดรเิ ร่มิ สร้างสรรค์ในการพัฒนางาน มีจิตสานึกในการใช้พลังงาน
และทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และมนี สิ ยั รกั งานที่ตนเองทา
รหัสตวั ช้วี ัด

ง 1.1 ป.6/1,
ง 1.1 ป.6/2,
ง 1.1 ป.6/3
ง 2.1 ป.6/1,
ง 2.1 ป.6/2

ค่มู ือครู หลักสตู รกลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

32

โครงสรา้ งรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน ........... ชว่ั โมง

ที่ ชื่อหน่วย รหสั ตวั ชี้วดั สาระสาคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ช่วั โมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คมู่ ือครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

33

หลักสตู รรายวิชาพื้นฐาน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1

สาระที่ 1 การดารงชีวติ และครอบครวั

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลงั งาน ทรพั ยากร และส่งิ แวดลอ้ มเพอื่ การดารงชวี ติ และครอบครวั

รหสั ตวั ชว้ี ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตวั ชี้วัด แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. วเิ คราะห์ข้นั ตอน  ทกั ษะกระบวนการ  ทักษะกระบวนการทางาน

ม.1/1 การทางานตาม ทางานและการทางาน และการทางานรว่ มกนั (กาหนด

กระบวนการทางาน ร่วมกนั (กาหนดบทบาท บทบาทหน้าทส่ี มาชิกกลุ่ม

ง 1.1 2. ใชก้ ระบวนการ หนา้ ท่สี มาชกิ กลุ่ม กาหนดเปา้ หมาย วางแผน แบ่ง

ม.1/2 กล่มุ ในการทางาน กาหนดเป้าหมาย งานตามความสามารถ ปฏบิ ตั ิ

ดว้ ยความเสยี สละ วางแผน แบง่ งานตาม ตามบทบาทหนา้ ท่ีประเมนิ ผล

ง 1.1 3. ตดั สินใจ ความสามารถ ปฏบิ ตั ิ และปรบั ปรุงงาน) ภายใต้ความ

ม.1/3 แก้ปัญหาการทางาน ตามบทบาทหนา้ ที่ เสียสละและการตัดสินใจ

อย่างมเี หตุผล ประเมินผล และปรบั ปรงุ แก้ปญั หาอย่างมเี หตผุ ล ตาม

งาน) ภายใต้ความ ข้ันตอนการทางานโดยฝึก

เสียสละและการตัดสินใจ ปฏบิ ตั ผิ ่านงาน

แกป้ ัญหาอยา่ งมีเหตุผล 1) งานบ้าน เตรียม ประกอบ

ตามข้นั ตอนการทางาน จดั ตกแต่ง และบรกิ ารอาหาร

โดยฝึกปฏบิ ัตผิ า่ นงาน ที่มีในท้องถิน่ และตามฤดูกาล

เช่น - การใช้และดูแลรกั ษาวสั ดุ

- เตรยี ม ประกอบ จัด อุปกรณ์งานบ้าน

ตกแต่ง และบรกิ าร - การจาหน่ายผลผลิต

อาหาร - การทาบัญชธี รุ กิจ

- แปรรูปผลผลิตทาง 2) งานเกษตร

การเกษตร - การใชแ้ ละดูแลรักษาวสั ดุ

- ประดิษฐข์ องใช้ ของ อปุ กรณ์งานเกษตร

ตกแต่งจากวัสดใุ น - การศกึ ษากระบวนการผลิต

ท้องถนิ่ - การผลติ

ค่มู อื ครู หลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

34

รหสั ตัวช้ีวดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตวั ช้ีวัด แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

- การแปรรปู
- การจาหน่ายผลผลิต
- การทาบญั ชธี ุรกจิ
3) งานประดษิ ฐ์
- การใช้และดแู ลรักษาวสั ดุ
อุปกรณ์งานประดิษฐ์
- สารวจภมู ปิ ัญญาท้องถ่ิน
- สารวจ ศกึ ษา วัสดทุ ่ีมใี น
ท้องถิ่น
- สรา้ งผลติ ภัณฑ์ท่ีมตี าม
ท้องถน่ิ ของตนเอง
- การจาหนว่ ยผลผลติ
- การทาบญั ชีธุรกิจ

สาระท่ี 2 การอาชพี

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะท่ีจาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพื่อพัฒนาอาชพี มคี ุณธรรม และมเี จตคติทีด่ ีต่ออาชพี

รหัส ตัวชี้วดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตัวช้ีวดั แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 1. อธิบายแนวทาง  แนวทางการเลือกอาชีพ 1. สารวจความถนัดและ

ม.1/1 การเลือกอาชีพ หรอื การสร้างอาชพี โดย ความสนใจของตนเอง

ง 2.1 2. มีเจตคติที่ดีต่อการ คานึงถงึ คุณธรรม จริยธรรม 2. ศึกษาแนวทางการเลอื กอาชีพ

ม.1/2 ประกอบอาชีพ เจตคติท่ดี ีตอ่ การประกอบ หรอื การสรา้ งอาชีพ

ง 2.1 3. เหน็ ความสาคัญ อาชพี เชน่ เหน็ ความสาคญั 3. แนวทางการเลอื กอาชพี หรอื

ม.1/3 ของการสรา้ งอาชีพ ของอาชพี สจุ รติ และอาชพี การสรา้ งอาชพี

ในชมุ ชน 4. คณุ ธรรม จริยธรรม เจตคติท่ดี ี

ตอ่ การประกอบอาชีพ

คมู่ อื ครู หลกั สูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบงั คบั
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

35

คาอธิบายรายวชิ า ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1
ศึกษา รวบรวมข้อมูล อธิบายแนวทางการเลือกอาชีพ หรือการสร้างอาชีพ และวิเคราะห์

ขัน้ ตอนการทางานตามกระบวนการทางานโดย ใชก้ ระบวนการกลมุ่
ใช้ทักษะกระบวนการทางานและการทางานร่วมกัน โดยกาหนดบทบาทหน้าที่สมาชิกกลุ่ม

กาหนดเป้าหมาย วางแผน แบ่งงานตามความสามารถ ปฏิบัติตามบทบาทหน้าท่ีประเมินผล และ
ปรับปรุงงาน ตามข้ันตอนการทางานโดยฝึกปฏิบัติผ่าน งานบ้าน เช่น การเตรียมประกอบ การจัด
การตกแตง่ และการบริการอาหาร งานเกษตร แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร และงานประดิษฐ์ เช่น
การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวสั ดใุ นทอ้ งถิ่น

เห็นความสาคัญของการสร้างอาชีพ มีเจตคติท่ีดีต่อการประกอบอาชีพ ทางานด้วย
ความเสียสละตัดสินใจแก้ปัญหาการทางาน อย่างมีเหตุผล มีคุณธรรม จริยธรรม และความเสียสละ
ในการประกอบอาชพี
รหสั ตัวชี้วดั

ง 1.1 ม.1/1,
ง 1.1 ม.1/2,
ง 1.1 ม.1/3
ง 2.1 ม.1/1,
ง 2.1 ม.1/2,
ง 2.1 ม.1/3

คู่มือครู หลักสตู รกลุ่มสาระการเรียนรูก้ ารงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานักงานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

36

โครงสร้างรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน......................หน่วยกติ จานวน ........... ชวั่ โมง

ที่ ช่อื หน่วย รหัสตัวช้ีวดั สาระสาคญั เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ชั่วโมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คูม่ อื ครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

37

หลักสตู รรายวิชาพน้ื ฐาน ระดบั ชัน้ มธั ยมศึกษาปีที่ 2

สาระที่ 1 การดารงชีวิตและครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลงั งาน ทรัพยากร และสง่ิ แวดล้อมเพอ่ื การดารงชีวิตและครอบครวั

รหสั ตวั ชี้วดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตวั ชี้วดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. ใชท้ ักษะการ  ทักษะการแสวงหา  ทักษะการแสวงหาความรู้

ม.2/1 แสวงหาความรู้เพ่ือ ความรู้ (การศึกษา คน้ ควา้ (การศึกษา คน้ ควา้ รวบรวม สังเกต

พฒั นาการทางาน รวบรวม สงั เกต สารวจ สารวจ และบนั ทกึ ) และทักษะ

ง 1.1 2. ใชท้ ักษะ และบนั ทึก) และทกั ษะ กระบวนการแก้ปัญหา โดยมี

ม.2/2 กระบวนการ กระบวนการแก้ปัญหา จิตสานกึ ในการทางานและใช้

แกป้ ัญหา โดยมจี ิตสานกึ ทรัพยากรอย่างประหยัด และ

ในการทางาน ในการทางานและ คุม้ คา่ เพื่อใช้ในการพัฒนาการ

ง 1.1 3. มจี ติ สานึกใน ใชท้ รัพยากรอย่าง ทางาน ฝกึ ปฏบิ ตั ิผา่ นงาน หรอื

ม.2/3 การทางานและใช้ ประหยดั และคมุ้ ค่า โครงงานอาชีพ

ทรัพยากรใน เพอื่ ใชใ้ นการพัฒนาการ 1) งานบ้าน

การปฏิบัตงิ านอย่าง ทางาน - ทาโครงงานอาชพี เก่ยี วกับ

ประหยดั และคมุ้ ค่า ฝกึ ปฏบิ ตั ผิ า่ นงาน หรือ อาหาร เสอื้ ผา้ การดูแลบา้ น เชน่

โครงงานอาชีพ เชน่ โครงงานอาชพี เร่อื ง การดัดแปลง

- งานช่าง (งานไม้ งานชา่ ง เส้ือผา้ เก่า

ยนต์ งานไฟฟ้าและงานอนื่ 2) งานเกษตร

ๆ) - ทาโครงงานอาชีพเกยี่ วกบั

- งานบา้ น (อาหาร เสอ้ื ผา้ การแปรรูปผลผลิตจากงานเกษตร

การดแู ลบ้าน) 3) งานประดษิ ฐ์

- งานประดษิ ฐ์ - ทาโครงงานอาชพี เก่ียวกับ

- งานเกษตร การประดิษฐ์ท่ีเปน็ เอกลกั ษณ์ไทย

- งานธุรกจิ (ออกแบบ เชน่ การแกะสลัก การทาบายศรี

บรรจุภัณฑต์ ราสญั ลักษณ์ การรอ้ ยมาลัย

ประชาสัมพนั ธ)์ 4) งานชา่ ง

- ทาโครงงานอาชพี เกย่ี วกบั

งานไม้ งานซอ่ มแซม งานปนู

คมู่ อื ครู หลักสตู รกลมุ่ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

38

รหัส ตัวชีว้ ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตัวชี้วดั แกนกลาง งานอาชีพ สพป.พะเยา เขต 1

หมายเหตุ ควรสง่ เสรมิ งานไฟฟา้ และงานอืน่ ๆ

เอกลักษณไ์ ทยตามความ 5) งานธรุ กิจ

เหมาะสม - ทาโครงงานอาชพี เกยี่ วกบั

การออกแบบบรรจุภณั ฑ์

ตราสัญลักษณป์ ระชาสมั พนั ธ์

หมายเหตุ ควรสง่ เสรมิ

เอกลักษณไ์ ทยตามความเหมาะสม

สาระท่ี 2 การอาชพี

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะที่จาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพือ่ พฒั นาอาชพี มีคุณธรรม และมีเจตคตทิ ่ีดีต่ออาชพี

รหัส ตัวช้ีวดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตัวช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 1. อธบิ ายการ  การเตรียมตัวเขา้ สู่ 1. สารวจและศกึ ษาเกี่ยวกับ

ม.2/1 เสริมสร้าง อาชพี โดยการเสริมสรา้ ง สถานประกอบการเกยี่ วกับ

ประสบการณ์อาชพี ประสบการณ์อาชพี และ อาชีพในท้องถ่ิน

ง 2.1 2. ระบกุ ารเตรียมตัว ทักษะพืน้ ฐานทจี่ าเปน็ 2. ฝกึ ประสบการณ์เก่ียวกับ

ม.2/2 เข้าส่อู าชีพ สาหรบั การประกอบ การประกอบอาชีพในท้องถิ่น

ง 2.1 3. มีทกั ษะพื้นฐานท่ี อาชีพที่สนใจ ท่ีตนเองสนใจ

ม.2/3 จาเป็นสาหรบั การ  ทกั ษะและ 3. ทกั ษะและประสบการณท์ ี่

ประกอบอาชีพ ประสบการณ์ที่จาเปน็ ใน จาเป็นในการประกอบอาชพี

ท่ีสนใจ การประกอบอาชีพ เชน่ เชน่

- ทกั ษะกระบวนการ - ทกั ษะกระบวนการทางาน

ทางาน - ทักษะกระบวน

- ทักษะกระบวนการ การแกป้ ัญหา

แก้ปญั หา - ทกั ษะการทางานร่วมกัน

- ทักษะการทางาน - ทักษะการแสวงหาความรู้

ร่วมกนั - ทักษะการจัดการ

- ทกั ษะการแสวงหา

ความรู้

- ทักษะการจดั การ

คมู่ อื ครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรียนร้กู ารงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

39

คาอธบิ ายรายวชิ าช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 2
ศึกษา วิเคราะห์ อธิบายทักษะพื้นฐานที่จาเป็นสาหรับการประกอบอาชีพที่สนใจ

การเสริมสร้างประสบการณ์อาชีพ ระบุการเตรียมตัวเข้าสู่อาชีพ ด้วยการเสริมสร้างความรู้
ประสบการณ์ และทักษะพ้นื ฐานที่จาเป็นสาหรบั การประกอบอาชีพทต่ี นสนใจ

ฝึกทักษะและประสบการณ์ที่จาเป็นในการประกอบอาชีพ ได้แก่ ทักษะกระบวนการทางาน
ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน ทักษะการ แสวงหาความรู้ และทักษะ
การจัดการ ฝึกปฏิบัติงานงาน หรือโครงงานอาชีพ เพ่ือให้เกิดทางเลือกและทักษะในงานอาชีพต่างๆ
ไดแ้ ก่

1. งานช่าง เช่น งานไม้ งานชา่ งยนต์ งานไฟฟ้าและงานอน่ื ๆ
2. งานบ้าน เชน่ อาหาร เส้อื ผา้ การดแู ลบา้ น หรอื งานบา้ นอน่ื ๆ
3. งานประดษิ ฐ์ เช่น ประดษิ ฐ์ของชารวย ประดษิ ฐข์ องฝาก ฯลฯ
4. งานเกษตร เชน่ การขยายพนั ธ์ุพืชเพ่อื การคา้ การทาปุย๋ หมัก การทาสารอนิ ทรีย์ ฯลฯ
5. งานธรุ กจิ เชน่ การออกแบบบรรจภุ ณั ฑ์ ตราสญั ลักษณ์ การประชาสัมพันธ์ ฯลฯ
6. งานบรกิ ารอื่นๆ เช่น ชา่ งเสริมสวย การดแู ลผูป้ ว่ ยหรอื ผสู้ งู วยั ฯลฯ
7. อาชีพอื่นที่ส่งเสริมใหม้ ีรายได้ระหวา่ งเรยี น หรอื นาไปประกอบอาชีพได้
เพื่อให้ผ้เู รยี นให้ทางานอย่างมคี ณุ ภาพและมีประสิทธิภาพ โดยปลูกฝังให้มีจิตสานึกในหน้าท่ี
รักการทางาน ใช้ทรัพยากรอยา่ งประหยดั คุ้มคา่ และมีความปลอดภยั ในการปฏิบตั งิ าน

รหสั ตวั ชวี้ ัด
ง 1.1 ม.2/1,
ง 1.1 ม.2/2,
ง 1.1 ม.2/3
ง 2.1 ม.2/1,
ง 2.1 ม.2/2,
ง 2.1 ม.2/3

คู่มอื ครู หลักสูตรกลมุ่ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

40

โครงสร้างรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 2

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน......................หน่วยกติ จานวน ........... ชวั่ โมง

ที่ ช่อื หน่วย รหัสตัวช้ีวดั สาระสาคญั เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ชั่วโมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คูม่ อื ครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

41

หลกั สตู รรายวิชาพนื้ ฐาน ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 3

สาระที่ 1 การดารงชีวติ และครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ

การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ

การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน มีจิตสานึกใน

การใชพ้ ลงั งาน ทรัพยากร และส่งิ แวดล้อมเพือ่ การดารงชวี ติ และครอบครวั

รหัส ตัวชี้วัดฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ กรอบสาระการเรยี นรู้
ตัวช้ีวัด แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 1.1 1. อภิปรายขนั้ ตอน  ขน้ั ตอนการทางาน  ขน้ั ตอนการทางานทมี่ ี

ม.3/1 การทางานทม่ี ี ท่ีมีประสิทธภิ าพ โดยใช้ ประสิทธิภาพ โดยใช้ทักษะการ

ประสทิ ธภิ าพ ทักษะการทางานรว่ มกัน ทางานรว่ มกันอยา่ งมีคณุ ธรรม

ง 1.1 2. ใชท้ ักษะในการ อยา่ งมีคุณธรรม และ และใช้ทกั ษะการจัดการท่ี

ม.3/2 ทางานรว่ มกันอย่าง ใชท้ กั ษะการจดั การ คานงึ ถงึ การประหยัดพลงั งาน

มีคณุ ธรรม ทีค่ านงึ ถึงการประหยดั ทรพั ยากร และสิง่ แวดลอ้ ม โดย

ง 1.1 3. อภปิ รายการ พลงั งาน ทรัพยากร และ ฝึกปฏิบตั ผิ า่ นงาน

ม.3/3 ทางานโดยใช้ทักษะ สิ่งแวดลอ้ ม โดยฝึก 1) งานบา้ น

การจดั การ ปฏบิ ตั ผิ า่ นงาน เชน่ - การประกอบอาหารจาน

เพ่ือการประหยัด - งานชา่ ง (งานไม้ เดยี วจาหนา่ ย เช่น ผัดซอี ว้ิ

พลงั งานทรัพยากร งานชา่ งยนต์ งานไฟฟ้า ผดั ไทย

และส่ิงแวดล้อม และงานอน่ื ๆ) - การจาหนา่ ยเสอ้ื ผา้ มือสอง

- งานบ้าน (อาหาร - การจัดสวนหยอ่ มภายใน

เส้ือผา้ การดูแลบ้าน) บ้าน

- งานประดษิ ฐ์ 2) งานเกษตร

- งานเกษตร - การปลูกผกั สวนครัว

- งานธรุ กิจ (การโฆษณา - การเลย้ี งไก่พนั ธไุ์ ข่,

ประชาสมั พนั ธ์ พนั ธเุ์ น้อื

การจัดจาหนา่ ย) - การเลี้ยงกบ, จ้ิงหรีด

- การเลย้ี งปลา เช่นปลาดุก,

ปลานิล

ค่มู อื ครู หลักสตู รกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

รหสั ตัวช้วี ัดฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ 42
ตัวชี้วัด แกนกลาง
กรอบสาระการเรยี นรู้
งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
3) งานประดษิ ฐ์
- การประดษิ ฐข์ องชาร่วย
- การประดษิ ฐข์ องใช้จาก
วสั ดใุ นทอ้ งถ่ิน
- การประดิษฐ์ของใช้จาก
วัสดุเหลอื ใช้ เชน่ กระถาง
ปลูกพชื จากยางรถยนต,์
การทาทนี่ ่ังจากยางรถยนต์
4) งานช่าง
- งานจกั สานจากวัสดุ
ในทอ้ งถิ่น
- งานซ่อมรถจักรยาน
- งานซอ่ มรถจักรยานยนต์
- การดแู ลรกั ษา
เครื่องใช้ไฟฟ้า
5) งานธุรกจิ
- การจดั จาหน่ายสินคา้
- การออกแบบโฆษณา
ประชาสัมพนั ธ์

สาระที่ 2 การอาชีพ

มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจ มีทักษะที่จาเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี

เพื่อพัฒนาอาชีพ มคี ุณธรรม และมีเจตคติทดี่ ีตอ่ อาชพี

รหัส ตัวช้วี ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรยี นรู้ กรอบสาระการเรียนรู้
ตวั ช้ีวดั แกนกลาง งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1

ง 2.1 1. อภปิ รายการหา  วิเคราะหแ์ นวทางการ 1. สารวจอาชีพท่ตี นเองสนใจ

ม.3/1 งานดว้ ยวธิ ที ี่ หางานเพ่ือเขา้ สู่อาชีพ 2. สารวจความถนดั และความ

หลากหลาย ดว้ ยวิธกี ารที่หลากหลาย สนใจของจนเอง

ง 2.1 2. วเิ คราะหแ์ นวทาง และประเมินทางเลือก

ม.3/2 เขา้ สอู่ าชีพ ในการประกอบอาชีพ

คมู่ ือครู หลักสตู รกลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

รหสั ตัวชีว้ ดั ฯ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ 43
ตัวช้ีวดั แกนกลาง
ง 2.1 กรอบสาระการเรยี นรู้
ม.3/3 3. ประเมินทางเลือก (แนวทางการประเมิน งานอาชพี สพป.พะเยา เขต 1
3. วิเคราะหแ์ นวทางการหา
ในการประกอบอาชีพ รปู แบบการประเมนิ งานเพื่อเข้าสู่อาชพี ดว้ ยวธิ ีท่ี
หลากหลาย
ที่สอดคล้องกับ เกณฑ์การประเมิน) 4. ประเมนิ ทางเลือกใน
การประกอบอาชีพ
ความรคู้ วามถนัดและ ทสี่ อดคล้องกบั ความรู้ ทส่ี อดคล้องกับความรู้
ความถนดั ความสนใจ และ
ความสนใจของ ความถนัด ความสนใจ บุคลกิ ภาพของตนเอง
5. หลกั คณุ ธรรมใน
ตนเอง และบุคลิกภาพของ การประกอบอาชีพ

ตนเอง

คู่มือครู หลกั สตู รกลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

44

คาอธิบายรายวชิ าชัน้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 3
ศึกษา วิเคราะห์ อภิปราย แนวทางการเข้าสู่อาชีพที่ตนเองสนใจด้วยวิธีการที่หลากหลาย

และประเมินทางเลือกในการประกอบอาชีพ ที่สอดคล้องกับความรู้ความถนัด ความสนใจ และ
บุคลิกภาพของตนเอง มีความคิดสร้างสรรค์ มีข้ันตอนการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพ โดยการฝึก
ปฏบิ ัติจนเกดิ ทักษะการทางานทนี่ าไปสู่การประกอบอาชีพต่างๆ ไดแ้ ก่

1. งานช่าง เช่น งานไม้ งานชา่ งยนต์ งานไฟฟ้าและงานอ่ืน ๆ
2. งานบ้าน เช่น อาหาร เสื้อผ้า การดแู ลบ้าน หรืองานบ้านอน่ื ๆ
3. งานประดษิ ฐ์ เช่น ประดิษฐข์ องชารวย ประดษิ ฐข์ องฝาก ฯลฯ
4. งานเกษตร เช่น การปลูกพืช เล้ียงสัตว์ การขยายพันธ์ุพืชเพื่อการค้า การทาปุ๋ยหมัก
การทาสารอนิ ทรยี ์ ฯลฯ
5. งานธุรกจิ เช่น การออกแบบบรรจุภณั ฑ์ ตราสัญลกั ษณ์ การประชาสมั พันธ์ ฯลฯ
6. งานบริการอ่ืนๆ เชน่ ชา่ งเสรมิ สวย การดูแลผูป้ ่วยหรอื ผู้สงู วยั ฯลฯ
7. อาชีพอื่นทส่ี ่งเสรมิ ให้มีรายไดร้ ะหวา่ งเรยี น หรอื นาไปประกอบอาชีพได้
โดยใช้ทักษะกระบวนการทางาน ทักษะการจัดการ ทักษะการแก้ปัญหา และทักษะการ
ทางานรว่ มกนั
เพ่ือให้ทางานร่วมกันอย่างมีคุณธรรม จริยธรรม เห็นความสาคัญของการประกอบอาชีพ
สจุ ริต มคี วามเสียสละ ขยันอดทนในการทางาน มีเจตคติท่ีดีต่อการประกอบอาชีพ และใช้ทักษะการ
จัดการทีค่ านึงถึงการประหยัดพลงั งาน ทรพั ยากร และสง่ิ แวดล้อม

รหัสตัวช้ีวดั
ง 1.1 ม.3/1,
ง 1.1 ม.3/2,
ง 1.1 ม.3/3
ง 2.1 ม.3/1,
ง 2.1 ม.3/2,
ง 2.1 ม.3/3

คู่มือครู หลักสตู รกล่มุ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
โรงเรียน........................................................สานกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

45

โครงสร้างรายวิชา ง..................

กลุม่ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 3

ปกี ารศกึ ษา 2565 จานวน......................หน่วยกติ จานวน ........... ชวั่ โมง

ที่ ช่อื หน่วย รหัสตัวช้ีวดั สาระสาคญั เวลา คะแนน
การเรียนรู้ (ชั่วโมง)

1.

2.

3.

4.

5.

รวม 80 100

คูม่ อื ครู หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
โรงเรยี น........................................................สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

รายวชิ าเพ่มิ เตมิ 46
เม่อื เลอื กรายวชิ าใดมาใหจ้ ัดทาโครงสรา้ งรายวชิ าดว้ ย

การจดั หลกั สูตรรายวิชาเพิ่มเตมิ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ
ระดับการศึกษาภาคบังคบั

รายวิชาเพิ่มเติม เป็นรายวิชาที่สถานศึกษาแต่ละแห่งสามารถเปิดสอนเพ่ิมเติมได้ตาม
ความเหมาะสมเพื่อเพิ่มพูนทักษะด้านอาชีพให้กับผู้เรียน โดยต้องกาหนดผลการเรียนรู้ที่นอกเหนือ
จากมาตรฐานท่ีกาหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 และ
ฉบับปรบั ปรุงพทุ ธศักราช 2560 เพื่อให้สอดคล้องกับจุดเน้น ความต้องการและความถนัดของผู้เรียน
หรอื ความตอ้ งการของท้องถิ่นโดยต้องกาหนด “ผลการเรยี นรู้” ให้เป็นเป้าหมายในการพัฒนาผ้เู รียน

ดังนั้นรายวิชาเพิ่มเติมท่ีสถานศึกษาจะเปิดให้ผู้เรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
จึงต้องเป็นรายวิชาท่ีสอดคล้องกับความถนัด ความสนใจ ความสามารถและศักยภาพของเด็ก
แตล่ ะวัย เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถและเกิดทักษะที่แท้จริง ผู้เรียนได้รับการพัฒนาให้มีทักษะเต็ม
ตามศักยภาพ สถานศึกษาสามารถเลือกรายวิชาให้กับนักเรียนได้ตามความเหมาะสม โดยให้คานึง
ถึงบรบิ ทท่ีเกยี่ วขอ้ ง ไดแ้ ก่

1. สอดคล้องกับงานท่ีผ้ปู กครองทา หรือมีอาชีพนัน้ ในท้องถิ่น
2. เปน็ รายวชิ าทีน่ าไปสกู่ ารมีรายได้ตอบแทนระหว่างเรียน หรอื นาไปสกู่ ารประกอบอาชพี
3. เปน็ อาชพี ทน่ี กั เรยี นสนใจ ผปู้ กครองใหค้ วามสาคัญและใหก้ ารสนบั สนุน
4. โรงเรยี นมีความพร้อมและสามารถจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนได้
5. รายวิชาที่เปิดต้องเป็นการเสริมสร้างผู้เรียนอย่างแท้จริง คุณภาพด้านผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรยี นควรอยู่ในระดับที่นา่ พอใจ

การจัดทารายวิชาเพิ่มเติม ควรให้ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการวิชาการของโรงเรียน
โดยคานึงถึงความสนใจ ความถนัดของผู้เรียน การสนับสนุนของโรงเรียนและผู้ปกครองความพร้อม
ของครู ความเหมาะสมกับสภาพและความต้องการของท้องถิ่น ตลอดจนความเปล่ียนแปลงของสังคม
ซึ่งคณะกรรมการหลักสูตรฯ อาจเลือกรายวิชาท่ีนอกเหนือจากที่กาหนดไว้ในเอกสารเล่มนี้ โดย
สถานศึกษาหรือท้องถ่ินอาจจัดทาหลักสูตรรายวิชาเพ่ิมเติมหรือกิจกรรมเพ่ิมเติมได้ตามความ
เหมาะสม ซึ่งสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ได้นาเสนอตัวอย่างหลักสูตร
รายวิชาเพิ่มเติมระดับการศึกษาภาคบังคับไว้ให้โรงเรียนนาไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของ
โรงเรียน โดยมรี ายละเอยี ดดงั ตอ่ ไปนี้

1. ระดับประถมศึกษา หลักสูตรรายวิชาเพ่ิมเติมท่ีเป็นตัวอย่างในเอกสารเล่มน้ี เป็นงาน
ที่เตรียมไปสู่อาชีพ โดยได้จัดเน้ือหาไว้ให้เลือกเป็นเรื่องๆ จบในตัวเอง โดยกาหนดเวลาสอนไว้เป็น
ตัวอย่างให้สถานศึกษาได้เลือกอย่างเหมาะสม ซึ่งในแต่ละชั้นเรียนนั้น ควรเลือกเร่ืองอย่าง
หลากหลายเพอ่ื ให้ผเู้ รยี นมีพ้นื ฐานทางด้านอาชีพท่ีกว้างขวาง และไม่ควรเลือกเรื่องซ้ากันในแต่ละช้ัน
เรียน

คู่มือครู หลักสตู รกลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบังคบั
โรงเรียน........................................................สานักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1