E-book วิชาวิทยาศาสตร์ ป.3 หน่วยที่ 6 พลังงานบนโลกของเรา ป.3 เรื่องที่ 1

เป้าหมายการเรียนรู้

สามารถยกตัวอยา่ งการเปล่ียนแปลงพลงั งานหน่ึงไปเปน็ อกี พลังงานหน่งึ ได้

พลงั งานและการเปลี่ยนแปลง

พลังงานเปน็ ปริมาณทีแ่ สดงถึงความสามารถในการทางานพลังงานสามารถเปลย่ี นจาก
พลงั งานรูปหนง่ึ ไปเปน็ พลังงานอกี รปู หนง่ึ ได้ เชน่ แผงเซลล์สรุ ิยะเปลย่ี นพลังงานแสงจากดวง

อาทติ ย์เป็นพลังงานไฟฟา้
พลงั งานมีหลายรูปแบบ เช่น พลังงานกล พลังงาน

ความร้อน พลังงานไฟฟา้ พลงั งานแสง พลังงานเสียง
โดยพลังงานเหล่านี้สามารถเปลยี่ นจากพลังงานรปู หนึง่ ไป
เปน็ พลงั งานอกี รูปหนึง่ ได้

คาถาม พลงั งานสามารถสญู หายไดห้ รอื ไม่ อยา่ งไร

“พลงั งาน” เปน็ ปริมาณที่แสดงถงึ ความสามารถในการทางาน พลังงานมหี ลายรูปแบบ เช่น

1 เป็นพลงั งานท่ีสามารถรับรสู้ ายตา เมอื่ แสงเดนิ ทางออกจากแหลง่ กาเนดิ แสง
ตกกระทบวตั ถุจะทาให้เกดิ ความสว่างและเงา
พลงั งานแสง

ตวั อยา่ ง ดวงอาทติ ยแ์ ละสงิ่ ของที่ทาให้เกดิ พลงั งานแสง

ดวงอาทติ ย์ โทรทศั น์ โคมไฟ เทยี นไข
เกร็ดวทิ ย์-น่ารู้
หิง่ หอ้ ย เปน็ แมลงขนาดเลก็ ลาตัวมีลักษณะเปน็ ปล้อง ภายในปลอ้ ง
สามารถผลิตแสงได้ โดยสารเคมีภายในปล้องทาให้เกดิ ปฏิกริ ิยาเคมีเปลย่ี น
พลงั งานเคมีเปน็ พลงั งานแสง ซง่ึ จงั หวะการกระพริบแสงของหงิ่ หอ้ ยใชใ้ น
การสอื่ สารระหวา่ งกันและใชส้ ง่ สญั ญาณในการสืบพนั ธุ์

“พลังงาน” เปน็ ปรมิ าณที่แสดงถึงความสามารถในการทางาน พลังงานมีหลายรปู แบบ (ต่อ)

2 เป็นพลงั งานทเ่ี กดิ จากการเคล่อื นทีข่ องประจุไฟฟา้ ผ่านตวั นาไฟฟา้
ทาให้เกิดกระแสไฟฟา้ ข้นึ
พลังงานไฟฟา้

ตวั อย่าง สงิ่ ของในชีวติ ประจาวันที่ใช้พลังงานไฟฟา้

เครอื่ งซกั ผ้า พดั ลม

เครอ่ื งปนั่ ตู้เยน็

“พลงั งาน” เปน็ ปริมาณทแ่ี สดงถงึ ความสามารถในการทางาน พลังงานมหี ลายรปู แบบ (ต่อ)

3 เป็นพลังงานที่เก่ยี วข้องกบั การเคล่ือนทีข่ องวตั ถุหรอื การหมุนที่เกิด
จากการกระทาของแรง
พลงั งานกล

ตวั อยา่ ง กจิ กรรมและปรากฎการณท์ างธรรมชาตทิ ท่ี าใหเ้ กดิ พลังงานกล

การไกวชิงช้า ใบพดั ของกังหนั ลม

การถมู อื การไหลของนา

“พลังงาน” เปน็ ปรมิ าณท่แี สดงถงึ ความสามารถในการทางาน พลงั งานมีหลายรปู แบบ (ตอ่ )

4 เปน็ พลังงานทเ่ี กดิ จากการส่ันสะเทือนของวตั ถทุ เ่ี ป็นแหลง่ กาเนดิ เสยี ง

พลงั งานเสยี ง

ตวั อยา่ ง สิ่งของทท่ี าใหเ้ กิดพลงั งานเสียง

วทิ ยุ โทรโข่ง

กระดง่ิ ไวโอลิน

“พลงั งาน” เปน็ ปรมิ าณที่แสดงถึงความสามารถในการทางาน พลงั งานมหี ลายรูปแบบ (ตอ่ )

5 เปน็ พลงั งานทไี่ ดม้ าจากหลายแหลง่ เชน่ ดวงอาทิตย์ การเผาไหมถ้ า่ นหนิ
หรือเชื้อเพลิง
พลงั งานความรอ้ น

ตวั อยา่ ง สง่ิ ของและกิจกรรมท่ีทาให้เกดิ พลงั งานความร้อน

การเผาไหมเ้ ศษไม้ เตาแกส๊

กาต้มนาไฟฟา้ เตาไมโครเวฟ

พลงั งานต่าง ๆ สามารถเปลีย่ นแปลงจากพลงั งานรูปหนงึ่ ไปเปน็ พลงั งานอีกรปู หนง่ึ ได้

ตัวอยา่ ง พลงั งานกลเปลย่ี นเปน็ พลังงานไฟฟา้

เครอื่ งกาเนิดไฟฟ้า (ไดนาโม) กงั หนั ลม

เปน็ อปุ กรณท์ ส่ี ามารถเปลีย่ น เปน็ อุปกรณท์ สี่ ามารถเปลีย่ น
พลงั งานกลเปน็ พลงั งานไฟฟ้า พลังงานกลจากการหมนุ ของ
ไดจ้ ากการเหนีย่ วนาแมเ่ หล็ก กังหันลมทีม่ ีเครอื่ งกาเนดิ ไฟฟา้
จงึ ทาให้เกดิ กระแสไฟฟ้า ติดตังอยู่ เปน็ พลังงานไฟฟ้าได้

พลงั งานต่าง ๆ สามารถเปลยี่ นแปลงจากพลงั งานรปู หนง่ึ ไปเปน็ พลงั งานอีกรปู หนง่ึ ได้

ตัวอยา่ ง พลังงานไฟฟ้าเปลย่ี นเป็นพลงั งานอ่นื ๆ

กาต้มนาไฟฟ้า โคมไฟ วทิ ยุ

เปน็ การเปลยี่ นพลังงาน เปน็ การเปลี่ยนพลังงาน เปน็ การเปลยี่ นพลังงาน
ไฟฟ้าเป็นพลงั งานความรอ้ น ไฟฟา้ เปน็ พลังงานแสง ทาให้ ไฟฟา้ เป็นพลงั งานเสยี ง ทาให้
ทาใหน้ าในกาเดอื ด หลอดไฟสวา่ ง วทิ ยุเกิดเสยี ง

นอกจากนี้ อุปกรณ์บางชนิดยังสามารถเปลย่ี นพลงั งานรูปหน่งึ เป็นพลงั งานรปู อืน่ ได้มากกว่า 1 รูปแบบ เชน่

เตาอบไมโครเวฟ โทรทัศน์

พลงั งานไฟฟา้ พลังงานกล พลงั งานไฟฟ้า พลังงานเสยี ง
พลังงานความรอ้ น พลังงานแสง
พลงั งงานแสง พลังงงานความร้อน
พลงั งานเสียง

เม่ืออปุ กรณ์ทางานจะเปลย่ี นพลงั งานไฟฟา้ เป็นพลงั งาน เมื่ออุปกรณ์ทางานจะเปลย่ี นพลังงานไฟฟา้ เป็นพลงั งาน
กล พลงั งานความรอ้ นและพลงั งานแสง ทาให้อาหารร้อนและ เสยี งและพลังงานแสง ทาใหโ้ ทรทัศน์มเี สียงและภาพ เพ่ือเพ่ิม
เกดิ แสงสวา่ ง เพอื่ ทาให้เรามองเหน็ การเปลี่ยนแปลงของอาหาร อรรถรสในการรับชมต่างๆ เมื่อเปิดทงิ ไว้นานๆ จะเกดิ พลังงาน
ในเตา เมื่อครบกาหนดเวลาอุ่นอาหารจะเกดิ พลงั งานเสยี งทา ความร้อน ทาใหโ้ ทรทัศน์มอี ณุ หภมู ิสงู
ให้เกิดเสยี งเตือนขนึ