ประวัติศาสตร์ ม.2 หน่วยที่ 4

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4

ประวในตั แกิ ลาระสผรล้างงาสนรขรอคง์ชบาุคตคิไทลสยาคญั

ประวตั แิ ละผลงานของบุคคลสาคญั ในการสร้างสรรค์ชาตไิ ทย

• ประวตั ิและผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา
• ประวตั ิและผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั ธนบุรี



สมเดจ็ พระรามาธิบดที ี่ 1 (อู่ทอง)

พระราชประวตั ิ
พระนามเดิม พระเจา้ อูท่ อง ทรงเป็นปฐม

กษตั ริยแ์ ห่งกรุงศรีอยธุ ยา ตน้ ราชวงศอ์ ูท่ อง
ครองราชยร์ ะหวา่ ง พ.ศ. 1893-1912

พระราชกรณยี กจิ
• ทรงสถาปนากรุงศรีอยธุ ยาเป็นราชธานี
• ทรงนารูปแบบการปกครองแบบจตุสดมภม์ าปรับใช้
• ทรงรับลทั ธิเทวราชาจากเขมรมาดดั แปลงใหส้ อดคลอ้ งกบั

ลกั ษณะวฒั นธรรมของคนไทย

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ

พระราชประวตั ิ
ทรงเป็นพระมหากษตั ริยอ์ งคท์ ี่ 8 แห่งกรุงศรีอยธุ ยา

จากราชวงศส์ ุพรรณภูมิ เป็นพระราชโอรสของสมเดจ็
พระบรมราชาธิราชท่ี 2 ครองราชยร์ ะหวา่ ง พ.ศ. 1991-2031

พระราชกรณยี กจิ
• ทรงปฏิรูปการปกครองคร้ังสาคญั ซ่ึงกลายเป็นรากฐาน

การปกครองในสมยั ต่อมา
• ทรงผนวกรวมสุโขทยั เขา้ กบั อยธุ ยา
• ทรงตรากฎมณเฑียรบาลข้ึนใชใ้ นราชสานกั
• ทรงตราพระราชกาหนดศกั ดินา

การถือครองศักดนิ าตามกฎหมาย 100,000
50,000
พระมหาอปุ ราช 40,000
เจ้าฟ้า 1,500
(พระเชษฐา, พระอนุชาทท่ี รงกรม) 10,000
เจ้าฟ้า
(พระราชโอรสหรือพระราชธิดาที่ทรงกรม)
หม่อมเจ้า (มิได้ทรงกรม)
เจ้าพระยา
(สมุหนายก, สมุหพระกลาโหม)

การถือครองศักดนิ าตามกฎหมาย 10,000
25/20
พระยา (เสนาบดจี ตุสดมภ์) 15/10
ไพร่หัวงาน / ไพร่มีครัว 5/5

ไพร่ราบ / ไพร่เลว
ทาส / ลกู ทาส

การถือครองศักดนิ าตามกฎหมาย 300/200
600/400
สามเณรรู้ธรรม / สามเณรมไิ ด้รู้ธรรม 1,400/1,000
ภิกษุรู้ธรรม / ภิกษุมไิ ด้รู้ธรรม

พระครูรู้ธรรม / พระครูมไิ ด้รู้ธรรม

สมเดจ็ พระสุริโยทยั

พระราชประวัติ
ทรงเป็นพระอคั รมเหสีของสมเดจ็ พระมหาจกั รพรรดิ พระมหากษตั ริย

องคท์ ี่ 15 แห่งกรุงศรีอยธุ ยา จากราชวงศส์ ุพรรณภูมิ
พระราชกรณยี กจิ

• ทรงสละพระชนมช์ ีพเพ่ือปกป้องสมเดจ็ พระมหาจกั รพรรดิ
ขณะทาสงครามยทุ ธหตั ถีกบั พระเจา้ แปร แม่ทพั พม่า

สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช

พระราชประวตั ิ
ทรงเป็นพระมหากษตั ริยอ์ งคท์ ี่ 18 แห่งกรุงศรีอยธุ ยา จาก

ราชวงศส์ ุโขทยั เป็นพระราชโอรสของสมเดจ็ พระมหาธรรม
ราชาธิราช ครองราชยร์ ะหวา่ ง พ.ศ. 2133-2148

พระราชกรณียกจิ
• ทรงทาสงครามป้องกนั พระราชอาณาจกั ร

ตลอดพระชนมช์ ีพ
• ทรงปราบปรามขา้ ศึกที่เขา้ มารุกรานพระราชอาณาเขต

เพอ่ื ปกป้องราษฎรของพระองคใ์ หร้ ่มเยน็ เป็นสุข
จนไดร้ ับยกยอ่ งใหท้ รงเป็น “มหาราช”

• ทรงประกาศอิสรภาพของกรุงศรีอยธุ ยาท่ี
เมืองแครงที่จะไม่ข้ึนตอ่ หงสาวดีอีกตอ่ ไป
• ทรงอพยพคนไทยท่ีเคยถูกพม่า
กวาดตอ้ นไปกลบั คืนกรุงศรีอยธุ ยา

• ทรงทาสงครามยทุ ธหตั ถีกบั พระมหาอุปราชา
แห่งกรุงหงสาวดี

• ทรงไดร้ ับชยั ชนะ จึงเป็นการส่งเสริมพระบรม
เดชานุภาพใหน้ ่าเกรงขามแก่ขา้ ศึกท่ีจะเขา้ มา
รุกราน

• เป็นผลใหอ้ าณาจกั รแผข่ ยายไปอยา่ งกวา้ งขวาง

สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช

พระราชประวตั ิ
ทรงเป็นพระมหากษตั ริยอ์ งคท์ ี่ 27 แห่งกรุงศรี

อยธุ ยา จากราชวงศป์ ราสาททอง เป็นพระราชโอรสของ
สมเดจ็ พระเจา้ ปราสาททอง ครองราชยร์ ะหวา่ ง
พ.ศ. 2199-2231

พระราชกรณียกจิ
• ทรงดาเนินการคา้ และสร้างสัมพนั ธไมตรีกบั ต่างประเทศ

จนก่อใหเ้ กิดผลดีตอ่ เศรษฐกิจการคา้ ของอยธุ ยา
• ทรงดาเนินนโยบายทางการทูตดว้ ยสุขมุ และรอบคอบ ทาให้

อยธุ ยาปลอดภยั จากการรุกรานของชาติตะวนั ตก

• ทรงส่งคณะทูตจากราชสานกั ไปเจริญ
สมั พนั ธไมตรีกบั ฝร่ังเศส นบั เป็นผลดีต่อ
ความมน่ั คงของอยธุ ยาในขณะน้นั

• ทรงใหพ้ ระโหราธิบดีแต่งหนงั สือจินดามณี
ซ่ึงเป็นแบบเรียนของไทยเลม่ แรก

• ทรงใหก้ ารสนบั สนุนดา้ นวรรณกรรม ทาให้มี
วรรณกรรมที่สาคญั ในรัชสมยั ของพระองค์
เป็ นจานวนมาก

เจ้าพระยาวชิ าเยนทร์ คอนสแตนตนิ ฟอลคอน

ดอญญามารี กีมาร์ (ทา้ วทองกีบมา้ )

สมเด็จพระเพทราชา

พระราชประวตั ิ
ทรงเป็นพระมหากษตั ริยอ์ งคท์ ่ี 28

แห่งกรุงศรีอยธุ ยา จากราชวงศบ์ า้ นพลูหลวง
เป็นขนุ นางแผน่ ดินสมเดจ็ พระนารายณ์
มหาราช ครองราชยร์ ะหวา่ ง พ.ศ. 2231-2246

พระราชกรณยี กจิ
• ทรงดาเนินการกวาดลา้ งอิทธิพลของฝร่ังเศสใหพ้ น้ ไปจากอยธุ ยา
• ทรงเปล่ียนแปลงโครงสร้างการปกครองใหม่ โดยกาหนดใหห้ วั เมืองฝ่ ายเหนืออยใู่ น

ความดูแลของสมุหนายก และหวั เมืองฝ่ ายใตอ้ ยใู่ นความดูแลของสมุหพระกลาโหม
• ทรงเพม่ิ จานวนกาลงั ทหารใหแ้ ก่กรมพระราชวงั บวรสถานมงคล หรือวงั หนา้ เพื่อเป็น

กาลงั ป้องกนั วงั หลวงอีกทางหน่ึงดว้ ย

ออกญาโกษาธิบดี (ปาน)

ประวตั ิ
เดิมช่ือ ปาน เป็นนอ้ งชายของเจา้ พระยาพระคลงั หรือเจา้ พระยาโกษาธิบดี

(เหลก็ ) รับราชการกบั พ่ีชายเม่ืออายุ 20 ปี ในสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช
ผลงาน
•เป็นหวั หนา้ คณะทูตเดินทางไปเจริญพระราชไมตรีกบั ประเทศฝร่ังเศส
•ทาใหค้ วามสัมพนั ธ์กบั ฝรั่งเศสแน่นแฟ้นข้ึน เป็นผลดีตอ่ การป้องกนั การคุกคามของ
ฮอลนั ดา

ลาลูแบร์

ประวตั ิ
ซิมง เดอ ลา ลูแบร์ หรือลาลูแบร์ เป็นชาวฝรั่งเศส

ไดร้ ับแตง่ ต้งั ใหเ้ ป็นหวั หนา้ คณะทูตฝร่ังเศสร่วมกบั
คลอด เซเบเรต์ เดินทางมาเจรจาเกี่ยวกบั เร่ืองศาสนา
และการคา้ ของฝรั่งเศสในอาณาจกั รอยธุ ยา เมื่อ พ.ศ. 2230

ผลงาน
•เป็นหวั หนา้ คณะทูตฝร่ังเศสเขา้ มาทาสญั ญาทางการคา้ กบั อยธุ ยา
•ไดบ้ นั ทึกเร่ืองราวของอยธุ ยาเพอ่ื กลบั ไปรายงานราชสานกั ฝรั่งเศส
และไดก้ ลายเป็นหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์ที่มีคุณค่าในเวลาตอ่ มา

ภาพวาดบา้ นเรือนของอยุธยาและชาวกรุงศรีอยธุ ยาในจดหมายเหตุลาลูแบร์ ซ่ึงพิมพท์ ่ีประเทศ
องั กฤษ เมื่อ พ.ศ. 2236 สามารถใหค้ วามรู้เก่ียวกบั เรื่องราวในสมยั น้นั แก่ชนรุ่นหลงั เป็นอยา่ งดี

เยเรเมยี ส ฟาน ฟลตี

ประวตั ิ
เป็นพอ่ คา้ และพนกั งานในบริษทั อินเดีย

ตะวนั ออกของฮอลนั ดาที่ปัตตาเวยี คนไทยทว่ั ไป
เรียกวา่ วนั วลิต เขา้ มาประจาท่ีอยธุ ยาเมื่อ พ.ศ. 2176

ผลงาน
• ดารงตาแหน่งหวั หนา้ คลงั สินคา้ ของ

ฮอลนั ดาในกรุงศรีอยธุ ยา
• พงศาวดารกรุงศรีอยธุ ยา ฉบบั วนั วลิต แสดงใหเ้ ห็นถึงความคิด

ของชาวตะวนั ตกท่ีมีตอ่ อาณาจกั รอยธุ ยา



นกั เรียนชมพระราชประวตั ิของ
สมเด็จพระเจา้ ตากสินมหาราช
แลว้ บนั ทึกลงในสมุดประวตั ิศาสตร์

สมเดจ็ พระเจ้าตากสินมหาราช

พระราชประวตั ิ
มีพระนามเดิมวา่ สิน เกิดในสมยั

พระเจา้ อยหู่ วั บรมโกศ ต่อมาไดเ้ ขา้ รับราชการ
จนมีตาแหน่งพระยาตาก เจา้ เมืองตาก

พระราชกรณกี จิ
• ทรงกอบกเู้ อกราชของไทยจากพม่า
• ทรงรวมพระราชอาณาจกั รดว้ ยการปราบชุมนุมต่างๆ

ทาใหบ้ า้ นเมืองพน้ จากจลาจล
• ทรงฟ้ื นฟบู า้ นเมืองท้งั ดา้ นเศรษฐกิจและสังคมใหก้ ลบั คืน

สู่ภาวะปกติ
• ทรงทานุบารุงพระพทุ ธศาสนา

สมเด็จเจ้าพระยามหากษตั ริย์ศึก (ทองด้วง)

ประวตั ิ
มีนามเดิมวา่ ทองดว้ ง เม่ือสมเดจ็ พระเจา้ ตาก

สินมหาราชทรงสถาปนากรุงธนบุรีกไ็ ดเ้ ขา้ รับราชการ
ในกรุงธนบุรี

ผลงาน
• เป็นแม่ทพั ไปตีเมืองเขมร และสามารถยดึ เมืองเสียมราฐได้
• ยกทพั ไปปราบเมืองนางรองและนครจาปาศกั ด์ิ เสร็จศึกไดร้ ับเล่ือนยศข้ึนเป็น

สมเดจ็ -เจา้ พระยามหากษตั ริยศ์ ึก
• ยกทพั ไปตีไดเ้ มืองเวยี งจนั ทน์ เมืองหลวงพระบางไดส้ าเร็จ และไดอ้ ญั เชิญพระแกว้

มรกตและพระบางมายงั กรุงธนบุรี
• ยกทพั ไปตีกมั พชู า เม่ือกลบั มาไดแ้ กไ้ ขวกิ ฤตการณ์ในธนบุรีใหย้ ตุ ิลงได้



เจ้าพระยาสุรสีห์ (บุญมา)

ประวตั ิ
มีนามเดิมวา่ บุญมา เป็นนอ้ งชาย

ของสมเดจ็ เจา้ พระยามหากษตั ริยศ์ ึก

ผลงาน
• เป็นผมู้ ีความสามารถในการรบ และมีความองอาจกลา้ หาญ
• ไดร้ ับเลื่อนยศข้ึนเป็นเจา้ พระยาสุรสีห์สาเร็จราชการเมืองพษิ ณุโลก
• ไดร้ ่วมกบั สมเดจ็ เจา้ พระยามหากษตั ริยศ์ ึก ยกทพั ไปปราบหวั เมืองต่างๆ
• เป็นทพั หนา้ ไปตีกมั พูชา และไดแ้ กไ้ ขวกิ ฤตการณ์ในกรุงธนบุรี