รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ศ22101 ภาคการศึกษาที่ 1 ปีการศึกษา 2566 จัดทำ โดย เสนอ ด.ญ.ภัทรวดี รัตนพันธ์ ม.2/3 เลขที่ 33 คุณครูนฤนาท สุวรรณจุณี รำ วงมาตรฐาน
ประวัติ วั ติความเป็นมาของรำ วงมาตรฐาน รำ วงมาตรฐาน มีวิวัวิฒ วั นาการจากการเล่นรำ โทน โดยรำ โทน เป็นการ ละเล่นพื้นเมืองของชาวบ้านที่ผู้เล่นไม่จำ กัดเพศและวัย วั ลักษณะการรำ และร้องเป็นไปตามความสนุกสนาน ไม่มีแบบแผนกำ หนดไว้ที่ ว้ ที่ แน่นอน มุ่งเน้นที่ความสนุกสนานผ่อนคลายเป็นสำ คัญ โดยรำ เป็นวงกลมล้อม คนตีโทน หรือ รื รำ รอบครกตำ ข้าว ต่อมาเมื่อสถานการณ์โลกเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่๒ (พ.ศ.๒๔๘๒-๒๔๘๗) ขณะนั้นผู้ดำ รงตำ แหน่งเป็น นายกรัฐมนตรี คือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งช่วงที่เกิดสภาวะสงคราม จอมพล ป.พิบูล สงคราม นายกรัฐมนตรีไรี ด้ตระหนักถึงการละเล่นรื่น รื่ เริงริประจำ ชาติ และภัยคุกคามด้านวัฒ วั นธรรม จึงมีการปรับเปลี่ยน วัฒ วั นธรรมไทยให้มี ความเป็นไทยอารยะ จึงพัฒนาการเล่น “รำ โทน” มาเป็น “รำ วง” พ.ศ. ๒๔๘๗ จอมพลป. พิบูลสงคราม ได้มอบหมายให้กรม ศิลปากรปรับปรุงการเล่นรำ โทนให้ มีระเบียบเรีย รี บร้อย เป็นแบบฉบับ อันดีงามของนาฏศิลป์ไทยและเพื่อเป็นการอนุรักษ์ศิลปะการละเล่นพื้น เมือง โดย ปรับปรุงการเล่นรำ โทนให้เป็นระเบียบทั้งเพลงร้อง ลีลาท่า รำ และการแต่งกาย การปรับปรุงรำ โทนให้เป็น มาตรฐาน ซึ่งการแต่ง เนื้อร้องที่มีพื้นฐานมาจากกระแสชาตินิยมและหน้าที่พลเมือง ทำ นอง เพลงสามารถบรรเลง ได้ทั้งวงดนตรีไรี ทยและวงดนตรีส รี ากล และบรรจุ ท่ารำ จากแม่บท ศิลปะแบบราชสำ นัก มากำ หนดเป็นท่ารำ เฉพาะ แต่ละเพลงอย่างเป็นแบบแผน
รำ วงมาตรฐาน ประกอบด้วยเพลงทั้งหมด ๑๐ เพลง กรมศิลปากรแต่งเนื้อร้องจำ นวน ๔ เพลง คือ เพลงงามแสงเดือน เพลงชาวไทย เพลงรำ ซิ มารำ เพลงคืนเดือนหงาย ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม แต่งเนื้อร้องเพิ่มอีก ๖ เพลง คือ เพลงดวงจันทร์ วัน วั เพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงดวงจันทร์ ขวัญ วั ฟ้า เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงบูชานักรบ เพลงยอดชายใจหาญ ส่วนทำ นองเพลงทั้ง ๑๐ เพลง กรมศิลปากร และกรมประชาสัมพันธ์เป็น ผู้แต่งท่ารำ เพลงรำ วงมาตรฐานประดิษฐ์ท่ารำ โดย นางลมุล ยมะคุปต์ นางมัลลี คงประภัศร์ และนางศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก วิ ซึ่งเป็นผู้ เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย วิท วิ ยาลัยนาฏ ศิลป
เครื่องแต่งกายรำ วงมาตรฐาน มีทั้งหมด 4 แบบ ๑.แบบชาวบ้าน ชาย:นุ่งผ้าโจงกระเบน สวมเสื้อคอกลม มีผ้าคาดเอว หญิง:นุ่งผ้าโจงกระเบน ห่มสไบอัดจีบ คาดเข็มขัด ปล่อย ผม ประดับดอกไม้ที่ผมด้านซ้าย ใส่เครื่องประดับ
๒.แบบรัชกาลที่5 ชาย:นุ่งผ้าโจงกระเบน ใส่เสื้อราชประแตน ถุงเท้ายาว สวมรองเท้า หญิง: สวมเสื้อลูกไม้ สไบ โจงกระเบน พาดบ่าผูกเป็นโบว์ทิ้งชาย ไว้ข้างลำ ตัว ใส่เครื่องประดับ สวมรองเท้า
๓.แบบสากลนิยม ชาย:แต่งชุดสูทสากล สวมเสื้อเชิ้ตแขนยาว ผูกเนคไท หรือสวมเสื้อพระราชทาน แขนยาว สวมรองเท้า หญิง:ชุดนุ่งกระโปรงป้ายข้าง ยาวกรอมเท้า ใส่เสื้อคอกลมแขนกระบอก สวมรองเท้า
๔.แบบราตรีสโมสร ชาย:นุ่งกางเกง สวมเสื้อพระราชทาน ผ้าคาดเอวห้อย ชายด้านหน้า สวมรองเท้า หญิง:นุ่งกระโปรงยาวจีบหน้านาง ใส่เสื้อจับเดรป ชาย ผ้าห้อยจากบ่าลงไป ทางด้านหลัง เปิดไหล่ขวา ศีรษะทำผมเกล้าเป็นหมวยสูง ใส่เกี้ยว ใส่เครื่องประดับและ สวมรองเท้า
บรรเลงเพลงประกอบโดยใช้ทั้งวงปี่พาทย์ไม้นวม ได้แก่ ๑.ขลุ่ย ๒.ระนาดเอก ๓.ฆ้องวงใหญ่ ๔.ซออู้ ๕.ตะโพน ๖.กลองแขก ๗.ฉิ่ง หรือ รื วงดนตรีส รี ากล ทั้งนี้ต้องมีโทนตีประกอบ จังหวะ เครื่อ รื่ งดนตรีแ รี ละวงดนตรีที่ รีที่ใช้ประกอบการแสดง รำ วงมาตรฐาน
๑.ผู้แสดงชายและหญิงเดินออกมาเป็นแถว ตรง หันหน้าเข้าหากัน ต่างฝ่ายทำ ความ เคารพด้วยการไหว้ ๒.แปลแถวเป็นวงกลม (แบบทวนเข็ม นาฬิกา) ทำ ความเคารพกันอีกครั้ง และเริ่ม ริ่ รำ ตามบทร้อง ๓. เมื่อรำ จบบทร้องในเพลงบูชานักรบ หัน หน้าเข้าหาคู่ทำ ความเคารพด้วยการไหว้ ก่อนออกจากวง รูปแบบ และลักษณะการ แสดง รูปแบบและลักษณะการแสดงรำ วงมาตรฐาน
เพลงและท่ารำ ของรำ วงมาตรฐาน
๑. เพลงงามแสงเดือน งามแสงเดือนมาเยือนส่องหล้า งามใบหน้าเมื่ออยู่วงรำ (ซํ้า)เราเล่นกันเพื่อสนุก เปลื้องทุกข์วายระกำ เพื่อสามัคคีเอย ขอให้เล่นฟ้อนรำ ท่าที่ ๑ สอดสร้อยมาลา ความหมายเพลง ยามที่แสงจันทร์ส่องมายังโลกทำ ให้โลกนี้ ดู สวยงาม ผู้คนที่มาเล่นรำ วงยามที่แสงจันทร์ส่อง ก็มีความงดงามด้วย การรำ วงนี้เพื่อให้มีความ สนุกสนาน มีความสามัคคีกัน และละทิ้งความ ทุกข์ให้หมดสิ้นไป
๒. เพลงชาวไทย ชาวไทยเจ้าเอ๋ย การที่เราได้เล่นสนุก เพราะชาติเราได้เสรี เราจึงควรช่วยชูชาติ เพื่อความสุขเพิ่มพูน ขออย่าละเลยในการทำ หน้าที่ เปลื้องทุกข์สบายอย่างนี้ มีเอกราชสมบูรณ์ ให้เก่งกาจเจิดจำ รูญ ของชาวไทยเอย ความหมายเพลง หน้าที่ที่ชาวไทยพึงมีต่อประเทศชาตินั้น เป็นสิ่งที่ ทุกคนควรกระทำ อย่าได้ละเลยไปเสีย ในการที่เรา ได้มาเล่นรำ วงกันอย่างสนุกสนาน ปราศจากทุกข์ โศกทั้งปวงนี้ก็เพราะว่า ว่ ประเทศไทยเรามีเอกราช ประชาชนมีเสรีใรี นการคิดจะทำ สิ่งใดๆ ดังนั้นเราจึง ควรช่วยกันเชิดชูชาติไทยให้เจริญ ริ รุ่งเรือ รื งต่อไป เพื่อความสุขยิ่งๆ ขึ้นของไทยเราตลอดไป ท่าที่ ๒ ชักแป้งผัดหน้า
รำ ซิมารำ เริง ริ ระบำ กันให้สนุก ยามงานเราทำ งานจริง ริ จริง ริ ไม่ละไม่ทิ้งจะเกิดเข็ญขลุก ถึงยามว่า ว่ งเราจึงรำ เล่น ตามเชิงเช่นเพื่อให้สร่างทุกข์ ตามเยี่ยงอย่างตามยุค เล่นสนุกอย่างวัฒ วั นธรรม ๓.เพลงรํามาซิมารํา ท่าที่ ๓ รำ ส่าย ความหมายเพลง ขอพวกเรามาเล่นรำ วงกันให้สนุกสนานเถิด ในยามว่า ว่ งเช่นนี้จะได้คลายทุกข์ ถึงเวลางาน เราก็จะทำ งานกันจริง ริ ๆ เพื่อจะได้ไม่ลำ บาก และการรำ ก็จะรำ อย่างมีระเบียบแบบแผน ตามวัฒ วั นธรรมไทยของเราแล้วจะดูงดงามยิ่ง
ยามกลางคืนเดือนหงาย เย็นพระพายโบกพลิ้วปลิวมา เย็นอะไรก็ไม่เย็นจิต เท่าเย็นผูกมิตรไม่เบื่อระอา เย็นร่มธงไทยปกไทยทั่วหล้า เย็นยิ่งน้ำ ฟ้ามาประพรมเอย ๔.เพลงคืนเดือนหงาย ท่าที่ ๔ สอดสร้อยมาลา แปลง ความหมายเพลง เวลากลางคืน เป็นคืนเดือนหงาย มีลมพัดมาเย็น สบายใจ แต่ก็ยังไม่สบายใจเท่ากับการ ที่ได้ผูกมิตร กับผู้อื่น และที่ร่มเย็นไปทั่ว ทุกแห่งยิ่งกว่า ว่ น้ำ ฝนที่ โปรยลงมา ก็คือการที่ประเทศไทยเป็นประเทศที่เป็น เอกราช มีธงชาติไทยเป็นเอกลักษณ์ ทำ ให้ร่มเย็นทั่วไป
ดวงจันทร์วันเพ็ญ ลอยเด่นอยู่ในนภา ทรงกลดสดสี รัศมีทอแสงงามตา แสงจันทร์อร่าม ฉายงามส่องฟ้า ไม่งามเท่าหน้า นวลน้องยองใย งามเอยแสงงาม งามจริงริยอดหญิงชาติไทย งามวงพักตร์ยิ่งดวงจันทรา จริตริกิริยริานิ่มนวลละไม วาจากังวาน อ่อนหวานจับใจ รูปทรงสมส่วน ยั่วยวนหทัย สมเป็นดอกไม้ ขวัญ วั ใจชาติเอย ๕.เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ ท่าที่๕ แขกเต้าเข้ารัง ท่าที่๖ ผาลาเพียงไหล่ ความหมายเพลง พระจันทร์เต็มดวงที่ลอยอยู่บนท้องฟ้านั้นช่างดูสวยงาม เพราะเป็น พระจันทร์ทรงกลด คือมีแสงเลื่อมกระจายออกรอบดวงจันทร์ทั้งดวง แต่ถึงจะงามอย่างไรก็ยังไม่เท่าความงามของดวงหน้าหญิงสาว ที่ดู ผุดผ่องมีน้ำ มีนวล อีกทั้งรูปร่างก็ดูสมส่วน กิริยริาวาจาก็อ่อนหวาน ไพเราะ สมแล้วกับที่เปรีย รี บว่าว่หญิงไทยนี้คือดอกไม้
ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลวิาศนวยนาดร่ายรำ ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลวิาศนวยนาดร่ายรำ เอวองค์อ่อนงาม ตามแบบนาฏศิลป์ ชี้ชาติไทยเนาว์ถิ่น เจริญริวัฒนธรรม ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลวิาศนวยนาดร่ายรำ ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลวิาศนวยนาดร่ายรำ งามทุกสิ่งสามารถ สร้างชาติช่วยชาย ดำ เนินตามนโยบาย สู้ทนเหนื่อยยากตรากตรำ ๖.เพลงดอกไม้ของชาติ ท่าที่๗.รำ ยั่ว ความหมาย ผู้หญิงไทยเปรีย รี บได้กับดอกไม้ของชาติ ยามที่กรีด รี กรายร่ายรำ ก็ ดูอ่อนช้อยงดงาม มีเสน่ห์ตามแบบแผนของนาฏศิลป์ไทย ซึ่ง เป็นการชี้ให้เห็นว่าว่ชาติไทยเราเป็นชาติไทยที่เจริญริรุ่งเรือ รื งด้วย วัฒ วั นธรรม หญิงไทยเรานี้นอกจากจะมีความสวยงามแล้ว ด้าน การงานก็สามารถทำ ได้ทุกอย่าง ยอมเหนื่อยยากลำ บากเพื่อช่วย ชายสร้างชาติให้เจริญริรุ่งเรือ รื งตามนโยบายของชาติ
ท่าที่๘.พรหมสี่หน้า ๗.เพลงหญิงไทยใจงาม ท่าที่๙.ยูงฟ้อนหาง เดือนพราว ดาวแวววาวระยับ แสงดาวประดับ ส่งให้เดือนงามเด่น ดวงหน้า โสภาเพียงเดือนเพ็ญ คุณความดีที่เห็น เสริม ริให้เด่นเลิศงาม ขวัญ วั ใจ หญิงไทยส่งศรีช รี าติ รูปงามวิล วิ าส ใจกล้ากาจเรือ รื งนาม เกียรติยศ ก้องปรากฎทั่วคาม หญิงไทยใจงาม ยิ่งเดือนดาวพราวแพรว ความหมาย ดวงจันทร์ที่ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้ามีความงดงามมาก และ ยิ่งได้แสงระยิบระยับของดวงดาวแล้ว ยิ่งทำ ให้ดวงจันทร์นั้น งามเด่นยิ่งขึ้น เปรีย รี บเหมือนกับดวงหน้าของหญิงสาวที่มี ความงดงามอยู่แล้ว ถ้ามีคุณความดีด้วยก็จะทำ ให้หญิงนั้น งามเลิศ ผู้หญิงไทยเป็นขวัญ วั ใจของชาติ เป็นที่เชิดหน้าชูตา ของชาติ รูปร่างก็งดงาม จิตใจก็กล้าหาญ ดังที่มีชื่อเสียง ปรากฏอยู่ทั่วไป
ท่าที่๑o.ช้างประสาน งา ๘.เพลงดวงจันทร์ขวัญ วั ฟ้า ท่าที่๑๑. จันทร์ทรงกลดแปลงดวงจันทร์ขวัญ วั ฟ้า ชื่นชีวาขวัญ วั พี่ จันทร์ประจำ ราตรี แต่ขวัญ วั พี่ประจำ ใจ ที่เทิดทูนคือชาติ เอกราชอธิปไตย ถนอมแนบสนิทใน คือขวัญ วั ใจพี่เอย ความหมาย ในเวลาค่ำ คืนท้องฟ้ามีดวงจันทร์ประจำ อยู่ ในใจ ของชายก็มีหญิงอันเป็นสุดที่รักประจำ อยู่เช่นกัน สิ่งที่เทิดทูนยกย่องไว้ก็ ว้ ก็ คือชาติไทยที่เป็นเอกราช มี อิสระแก่ตน ไม่ขึ้นกับใคร และสิ่งที่แนบสนิทอยู่ใน ใจของชายก็คือหญิงอันเป็นสุดที่รัก
ความหมาย ขอผูกไมตรีกั รีกั บชายผู้กล้าหาญ และจะขอมีส่วนใน การทำ ประโยชน์ทำ หน้าที่ของชาวไทย แม้จะ ลำ บากยากแค้น ก็จะขอช่วยเหลือจนเต็มความ สามารถ ท่าที่๑๒.ชาย:ท่าจ่อเพลิงกาฬ๙.เพลงยอดชายใจหาญ โอ้ยอดชายใจหาญ ขอสมานไมตรี น้องขอร่วมชีวี กอร์ปกรณีกิจชาติ แม้สุดยากลำ เค็ญ ไม่ขอเว้น ว้ เดินตาม น้องจักสู้พยายาม ทำ เต็มความสามารถ ท่าที่๑๓.หญิง:ชะนีร่ายไม้
น้องรักรักบูชาพี่ ที่มั่นคงที่มั่นคงกล้าหาญ เป็นนักสู้เชี่ยวชาญ สมศักดิ์ชาตินักรบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่มานะที่มานะอดทน หนักแสนหนักพี่ผจญ เกียรติพี่ขจรจบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่ขยันที่ขยันกิจการ บากบั่นสร้างหลักฐาน ทำ ทุกด้านทำ ทุกด้านครันครบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่รักชาติที่รักชาติยิ่งชีวิต วิ เลือดเนื้อพี่พลีอุทิศ ชาติยงอยู่ยงอยู่คู่พิภพ ๑o.บูชานักรบ ท่าที่๑๔ หญิง:ท่าขัดจางนาง ชาย:ท่าจันทร์ทรงกลด ท่าที่๑๕ หญิง:ท่าล่อแก้ว ชาย:ท่าขอแก้ว ความหมาย น้องรักและบูชาพี่ เพราะพี่มีความกล้าหาญ เป็นนักสู้ที่เก่ง กล้าสามารถสมกับเป็นชายชาตินักรบที่มีความมานะอดทน แม้ว่าว่จะยากเย็นแสนเข็ญ พี่ก็ต่อสู้จนชื่อเสียงเลื่องลือไปทั่ว นอกจากนี้พี่ยังขยันขันแข็งในงานทุกอย่าง อุตสาห์สร้างหลัก ฐานให้มั่นคงและพี่ยังมีความรักในชาติบ้านเมืองยิ่งกว่าว่ชีวิตวิ ยอมสละได้แม้ชีวิตวิและเลือดเนื้อให้ชาติไทยคงอยู่คู่โลกต่อไป