การสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช

การสงั เคราะหด์ ว้ ยแสงของพืช

(Photosynthesis)

โดย คณุ ครทู ศิ ากร ในจติ ร

โรงเรียนบ้านนาหว้าเหนือ จังหวัดอบุ ลราชธานี

ชว่ งนกั เรยี นรูอ้ ะไรบ้าง ?

➢ สิ่งมีชวี ิตทกุ ชนิดตอ้ งการอาหาร มนษุ ยส์ ามารถหา
อาหารกนิ เองได้ หรอื สัตว์อ่ืน ๆ กส็ ามารถหาอาหารกนิ

เองได้ แล้วพืชไม่สามารถเคลอ่ื นท่ไี ด้ พืชจะมีวธิ กี าร

อยา่ งไรทีจ่ ะทาใหม้ ีอาหารไว้ใช้ในการเจรญิ เติบโต ?

ชว่ งนกั เรยี นรู้อะไรบา้ ง ?

➢ นกั เรียนคดิ ว่าพชื สรา้ งอาหารเองได้
อย่างไร และการสร้างอาหารเกิดข้นึ ท่ี
ส่วนใดของพชื ?

ในขณะที่เมล็ดงอก พืชจะ
ใช้อาหารท่ีสะสมไว้ในเมล็ด
เพ่ือการเจริญเติบโต แต่เมื่อ
อาหารสะสมในเมล็ดลดลงและ
ใบแทเ้ จรญิ เต็มที่ พชื กจ็ ะสร้าง
อาหารได้เอง รวมถึงพืชที่
ไม่ได้งอกจากเมล็ดและพืชที่
เกิดจากการขยายพันธ์ุโดย
มนุษย์ก็สามารถสร้างอาหาร
เองไดเ้ ชน่ กนั

ชว่ งนกั เรยี นรู้อะไรบ้าง ?

➢ นกั เรียนคิดวา่ มีปจั จัยใดบา้ งท่ีจาเปน็ ในการสร้าง
อาหารของพชื ?

ทบทวนความรกู้ อ่ นเรยี น

o พืชตอ้ งการนา้ อากาศ และแสงในการดารงชวี ิตและการเจริญเติบโต
o รากมหี นา้ ท่ดี ูดอาหารจากดินแลว้ ส่งไปยังส่วนตา่ ง ๆ ของพชื
o ใบมหี น้าทส่ี ร้างอาหาร
o คลอโรฟิลล์เปน็ ออร์แกเนลลท์ มี่ หี นา้ ที่สร้างอาหารของพืช
o แป้งเปน็ อาหารสะสมที่พชื สร้างข้นึ
o การทดสอบแป้งสามารถทาได้โดยใชส้ ารละลายไอโอดนี

กจิ กรรม

“ปัจจยั บางประการทีจ่ าเป็น
ในการสงั เคราะหด์ ว้ ยแสงของพชื ”

ผลการทดลอง

ใบชบาดา่ งกอ่ นการทดลอง ใบชบาดา่ งหลงั สกดั คลอโรฟิลลแ์ ละ
ทดสอบด้วยสารละลายไอโอดีน

คาถามท้ายกิจกรรม

1. เมื่อหยดสารละลายไอโอดนี ลงบนใบชบาดา่ ง เกิดการ
เปล่ียนแปลงหรือไม่ อยา่ งไร
2. การเปล่ยี นแปลงท่เี กิดข้นึ เปน็ เพราะเหตใุ ด
3. ใบชบาด่างสว่ นทม่ี สี ีเขียวมีสง่ิ ใดอยู่ในเซลล์
4. จากกิจกกรม สรปุ ได้ว่าอยา่ งไร

การสังเคราะหด์ ้วยแสง (photosynthesis)

การสังเคราะหด์ ว้ ยแสงของพืชเปน็ กระบวนการ
สร้างอาหารของพืชที่เกิดข้ึนในคลอโรพลาสต์

ปจั จัยท่สี าคญั ในการสงั เคราะหด์ ้วยแสงของพืช

แสง (Light) ซงึ่ ส่วนใหญเ่ ปน็ แสงจากดวงอาทิตย์

คลอโรฟลิ ล์ (Chlorophyll) เปน็ สารสีเขียวอย่ใู น

คลอโรพลาสตข์ องเซลลพ์ ชื

แกส๊ คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ซึ่งเปน็ องคป์ ระกอบของ

อากาศ

น้า (H2O) โดยรากพืชดูดข้ึนมาจากดนิ

แสงเป็นปจั จัยสาคัญในการสรา้ งอาหารของพชื จึงเรียกวา่ กร

บวนการสร้างอาหารของพชื วา่ การสงั เคราะห์ดว้ ยแสง
(photosynthesis) ซ่ึงเปน็ กระบวนการเดยี วทนี่ าพลงั งานแสง

มาเปลยี่ นวัตถดุ ิบ คือ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ และนา้ ใหเ้ ป็นพลงั งาน
เคมใี นรูปสารของสารประกอบอนิ ทรีย์สารประกอบท่ีมีคารบ์ อนเปน็
องคป์ ระกอบ

คลอโรฟิลลเ์ ปน็ สารสเี ขยี วมี
หน้าท่ีสาคญั ในการดดู ซบั พลังงาน
แสงมาใชใ้ นกระบวนการสังเคราะห์
ดว้ ยแสง

สว่ นทม่ี สี เี ขียวของพชื เช่น ใบ
กลีบเลย้ี ง ลาต้น หรอื ผลที่มีเปลือกสี
เขยี ว หรือแม้แตร่ ากอากาศของ
กลว้ ยไม้ที่มสี ีเขียวก็สามารถเกดิ การ
สงั เคราะห์ดว้ ยแสงได้

ผลผลิตอนั ดับแรกทไ่ี ด้จากการสงั เคราะห์

ด้วยแสงคอื น้าตาล ซ่ึงน้าตาลสามารถเปลี่ยนเปน็

สารอน่ื ไดห้ ลายชนดิ รวมทง้ั แปง้

ในการทดสอบการสงั เคราะห์ดว้ ยแสงของพืช
จงึ ใช้การทดสอบแปง้ ดว้ ยสารละลายไอโอดีน ถา้ มี
การสังเคราะห์ด้วยแสงเกิดข้ึนสารละลายไอโอดนี จะ
ทาปฏกิ ริ ยิ ากบั แปง้ แลว้ เปลีย่ นสีจากสีนา้ ตาลเป็น
สีน้าเงนิ เข้มถงึ สีดา

กระบวนการสงั เคราะหด์ ว้ ยแสงของพชื

ผลผลติ ทไี่ ด้จากกระบวนการ
สังเคราะหด์ ว้ ยแสงก็คอื

นา้ ตาล (C6H12O6)

แกส๊ ออกซิเจน (O2)

คาถามชวนคิด ได้ !!

➢ ถ้าในใบพชื มีสอี นื่ เชน่ สีเหลอื ง สีแดงจะสามารถสงั เคราะห์
ด้วยแสงได้หรือไม่ อย่างไร

นอกจากคลอโรฟลิ ล์แล้วในคลอโรพลาสตย์ ังมสี ารสีอน่ื ๆ เชน่
แคโรทีนอยด์ ซึ่งเปน็ สารสีเหลือง สม้ แดง ที่สามารถดดู ซบั พลงั งานแสง
แล้วสง่ ต่อพลงั งานแสงนั้นไปยงั คลอโรฟลิ ลเ์ พอื่ ใช้ในกระบวนการ
สังเคราะหด์ ้วยแสงต่อไปกระบวนการสงั เคราะหด์ ้วยแสง

ตน้ โกสน มใี บสีเหลอื ง สีแดงสามารถสังเคราะหด์ ว้ ยแสงได้
เพราะมีแคโรทีนอยด์

➢ พชื สามารถใช้แสงจากแหล่งอ่ืนที่ไมใ่ ช่ดวงอาทิตย์ในการ
สงั เคราะหด์ ว้ ยแสงได้หรอื ไม่ ?

ได้ !!

พชื สามารถใชแ้ สงจาก
แหลง่ อ่ืนทีไ่ มใ่ ชด่ วงอาทิตย์ใน
การสังเคราะหด์ ว้ ยแสงได้ เชน่
แสงจากหลอดไฟ

➢ ถา้ ขาดปจั จยั ในการสังเคราะห์ดว้ ยแสงปจั จัยใดปัจจัยหน่งึ
พชื จะสามารถสงั เคราะหด์ ้วยแสงไดห้ รือไม่ อย่างไร ?

ไมไ่ ด้

ถา้ ขาดปจั จยั ในการสังเคราะหด์ ว้ ยแสงปัจจยั ใดปัจจยั หน่งึ
พชื จะไมส่ ามารถสงั เคราะหด์ ้วยแสงได้

ความสาคัญของการสงั เคราะหด์ ้วยแสงของพืช

➢ เปลยี่ นพลงั งานแสงเปน็ พลงั งานในรูปสารประกอบอนิ ทรยี ์ท่ีเป็นแหล่ง
อาหารสาคัญของส่ิงมีชีวติ อนื่

➢ ชว่ ยสร้างแกส๊ ออกซิเจนให้กบั บรรยากาศเพื่อใหส้ งิ่ มชี ีวิตอ่นื ใชใ้ น
กระบวนการหายใจ

➢ ช่วยลดปริมาณแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ
➢ ชว่ ยรักษาสมดลุ ของปริมาณแก๊สคาร์บอนไดออกไซดแ์ ละแก๊ส

ออกซิเจนในอากาศ ทาให้ส่งิ มีชีวิตชนดิ ต่าง ๆ สามารถดารงชวี ิตอยู่ได้

สรุปท้ายบท