โครงงานเลขที่ 15

โครงงาน
เรื่อง ข้าวกระยาสารท

จัดทาโดย
นางสาวพรชิตา ยงยืน เลขที่ 15

ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 6/10

ครูทป่ี รึกษา
คุณครูวนิดา บุญพเิ ชฐวงศ์
โครงงานนีเ้ ป็ นส่วนหน่ึงของการศึกษารายวชิ าการงานอาชีพ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 6/10
ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2563
สานักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 20

บทท่ี 1

บทนา

ทมี่ าและสาคญั ของโครงงาน

ขนมกระยาสารทเป็นขนมโบราณ มีความพิเศษตรงทีเป็นขนมสาํ หรับงานบุญประเพณีของไทย
เรียกไดว้ า่ เป็ นขนมทีมีประเพณี และวนั เวลาเป็นของตวั เองชดั เจนมากเลยทีเดียวจนอาจจะทาํ ใหห้ ลายคนนึก
สงสัยขึนมาได้ วา่ ทาํ ไมขนมกระยาสาทรหอมหวานทีเป็นแพเหนียวๆนี จึงมีความสาํ คญั มากเสียจนตอ้ งจดั
พธิ ีทาํ บุญดว้ ยขนมกระยาสารท แมข้ นมกระยาสารทจะเป็ นขนมไทยทีมีมาตงั แต่สมยั กรุงสุโขทยั แตร่ าก
ศพั ทข์ องคาํ วา่ สารทจริง ๆ แลว้ เป็นคาํ ในภาษาอินเดีย มีความหมายวา่ ฤดูใบไมร้ ่วง หรือช่วงระยะปลายฝน
ตน้ หนาว ซึงเป็นเวลาเดียวกนั กบั ฤดูการผลิดอกออกผลของพืชพนั ธุ์ โบราณจึงถือกนั วาควรจะนาํ ผลผลิต
เหล่านนั มาถวายแด่สิงศกั ดิสิทธิเพอื เป็นการสกั การะ และขอพรใหพ้ ชื ของตนออกดอกออกผลดกดี และ
ประเพณีนีกม็ ีในแถบประเทศจีนและตอนเหนือของยโุ รปดว้ ย แตส่ าํ หรับไทยแลว้ ประเพณีนีมาแพร่หลาย
ในช่วงสมยั สุโขทยั พร้อม ๆ กบั พราหมณ์ทีเริมเขา้ มามีบทบาทในไทย แต่ช่วงเวลาของประเพณีตามอินเดีย
เป็นช่วงเวลาทีตรงกบั ระยะขา้ วเริมออกรวงของไทย ชาวบา้ นจึงเกียวขา้ วทียงั มีเปลือกอ่อน ๆ และเมลด็ ยงั ไม่
แก่ เอามาควั แลว้ ตาํ ใหเ้ ป็ นเมล็ดขา้ วแบน ๆ เรียกวา่ ขา้ วเม่าแทน ขา้ วกระยาสารทเป็นอาหารทีทาํ ใหฤ้ ดูสารท
กระยาสารทนีเนืองมาจาก ขา้ วมธุปายาส ซึงเป็นอาหารอินเดียใชข้ า้ ว นาํ ตาล นาํ นม ผสมกนั ซึงนางสุชาดา
หุงถวายพระพทุ ธเจา้ ส่วนผสมของกระยาสารทไทยมีขา้ วตอก ขา้ วเมา่ ถวั ลิสง งาควั ใหส้ ุกเสียก่อน แลว้
นาํ มากวนกบั นาํ ออ้ ยกวนใหเ้ หนียวกรอบเกาะกนั เป็นปึ ก จะทาํ เป็นกรอบเป็นกอ้ นหรือตดั เป็ นชินๆ เกบ็ ไว้
ไดน้ านทาํ จากพชื ผลแรกไดก้ ระยาสารทเป็นของหวานจดั โดยมากจะกินกบั กลว้ ยไข่สุกทาํ ถวายพระเพือ
อุทิศส่วนกุศลใหผ้ ทู้ ีล่วงลบั ไปแลว้ กระยาสารทกาํ หนดทรงบาตรทีวเิ ศษ ในการพระราชพธิ ีสารทนีตกทอด
กนั มานาน

จุดมุ่งหมายของโครงงาน
1. เพ่ือสร้างรายได้
2. เพอ่ื ฝึกการทาํ งานใหเ้ ป็นข้นั ตอน
3. เพื่อใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ กิดประโยชน์

ปัญหา
เราจะสามารถสร้างรายไดจ้ าการทาํ ขา้ วกระยาสารทไดอ้ ยา่ งไร

สมมติฐาน
Facebook สามารถเป็นช่องทางการสร้างรายไดไ้ ด้

ขอบเขตการศึกษาค้นคว้า
ขา้ วกระยาสารทสามารถสร้างรายไดไ้ ด้

ประโยชน์ และคุณค่าของโครงงาน
1. สามารถสร้างรายไดเ้ สริมระหวา่ งเรียน
2. มนั่ ใจวา่ สะอาด ปลอดภยั
3. เป็นขนมทานเล่นและอาหารวา่ งได้
4. สืบทอดประเพณีวนั สารทไทย

ระยะเวลาในการดาเนินงาน
กาํ หนดระยะเวลาทาํ งาน ต้งั แตเ่ ดือนกรกฎาคม 2563 – เดือนกนั ยายน 2563

บทท่ี ๒

เอกสารทเ่ี กย่ี วข้อง

ขา้ วกระยาสารท เป็นอาหารที่ทาํ ใหฤ้ ดูสารท กระยาสารทน้ีเนื่องมาจาก ขา้ วมธุปายาส ซ่ึงเป็น
อาหารอินเดียใชข้ า้ ว น้าํ ตาล น้าํ นม ผสมกนั ซ่ึงนางสุชาดาหุงถวายพระพุทธเจา้ ส่วนผสมของกระยาสารท
ไทยมีขา้ วตอก ขา้ วเม่า ถว่ั ลิสง งาคว่ั ใหส้ ุกเสียก่อน แลว้ นาํ มากวนกบั น้าํ ออ้ ยกวนใหเ้ หนียวกรอบเกาะกนั
เป็นปึ ก จะทาํ เป็นกรอบเป็นกอ้ นหรือตดั เป็ นชิ้นๆ เก็บไวไ้ ดน้ านทาํ จากพชื ผลแรกไดก้ ระยาสารทเป็นของ
หวานจดั โดยมากจะกินกบั กลว้ ยไขส่ ุกทาํ ถวายพระเพอื่ อุทิศส่วนกศุ ลใหผ้ ทู้ ี่ล่วงลบั ไปแลว้ กระยาสารท
กาํ หนดทรงบาตรท่ีวเิ ศษ ในการพระราชพิธีสารทน้ีตกทอดกนั มานานแลว้ ตามความเชื่อถือ คนผนู้ บั ถือ
พระพทุ ธศาสนาจะพากนั หยดุ งาน ตระเตรียมส่ิงของทาํ บุญท่ีเรียกวา่ กระยาสารทเป็นของหวาน ประจาํ
เทศกาลสารท นิยมทาํ กนั ก่อนวนั สิ้นเดือนเป็นวนั โกน วนั แรม 14 ค่าํ เดือน 10 น้ีจึงมีการกวนกระยาสารท
ในงานสารทไทยกลว้ ยไขเ่ มืองกาํ แพงเพชร

สารท เทศกาลทาํ บุญสิ้นเดือนสิบ เดิมเป็นฤดูทาํ บุญดว้ ยเอาขา้ วท่ีกาํ ลงั ทอ้ ง (ขา้ วรวงเป็นน้าํ นม)
มาทาํ ยาคูและกวนขา้ วปายาสเล้ียงพราหมณ์ อยา่ งน้ีเรียกวา่ กวนขา้ วทิพย์
ส่วนผนู้ บั ถือพุทธศาสนานาํ คติน้นั มาใช้ แต่เปล่ียนเป็ นถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ อุทิศส่วนกุศลใหแ้ ก่ญาติใน
ปรโลก สาํ หรับชาวบา้ นทว่ั ไปมกั ทาํ แตก่ ระยาสารท เป็นตน้

บทท่ี 3
อปุ กรณ์ และวธิ กี ารดาเนินงาน

1. อปุ กรณ์และส่วนผสมทใี่ ช้ในการทาข้าวกระยาสารท
1.1 หมอ้ 1 ใบ
1.2 ทพั พี 2 ดา้ ม
1.3 กะละมงั 1 ใบ
1.4 ขา้ วตอก
1.5 กะทิ
1.6 น้าํ ตาลป๊ี บ
1.7 แบะแซ
1.8 ถว่ั ลิสงควั่
1.9 ขา้ วพองสีเขียว
1.10 งาขาวควั่
1.11 ถุงพลาสติก
1.12 หนงั ยาง

2. วธิ ีการทาข้าวกระยาสารท
2.1 ต้งั ไฟใชเ้ คี่ยวดว้ ยไฟอ่อนๆ ใชห้ มอ้ ใบใหญ่ใส่กะทิ น้าํ ตาลป๊ี บลงไปและคนใหล้ ะลายจนเขา้ กนั

จากน้นั ใส่แบะแซลงไปคนใหเ้ ขา้ กนั จนเหนียว ใชเ้ วลาประมาณ 1 ชวั่ โมง
2.2 ใชก้ ะละมงั ใบใหญ่ ใส่ขา้ วตอก ขา้ วพองสีเขียว งาขาวควั่ ถว่ั ลิสงคว่ั ลงไป คลุกเคลา้ ใหเ้ ขา้ กนั
2.3 เทน้าํ ท่ีเค่ียวไดล้ งไปในข้นั ตอนที่ 2.2 จากน้นั คลุกเคลา้ ใหเ้ ขา้ กนั
2.4 พกั ไวใ้ หเ้ ยน็ 3 นาที
2.5 ใส่ลงในถุงพลาสติก กดไล่อากาศออกใหห้ มด และมดั ดว้ ยหนงั ยาง

บทที่ 4

ผลการดาเนินงาน

ผลการดาํ เนินงานเป็ นไปตามเป้าหมายและจุดประสงคข์ องโครงงานท่ีต้งั ไว้ การทาํ ขา้ วกระยาสาท
เป็นการแปรรูปอาหารทาํ ใหผ้ บู้ ริโภคสนใจมาก เกิดการสร้างรายไดใ้ หแ้ ก่สมาชิกในกลุ่ม อีกท้งั ยงั ใชเ้ วลา
วา่ งใหเ้ กิดประโยชน์ และยงั สามารถนาํ วตั ถุดิบตา่ งๆมาใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์อีกดว้ ย พวกเราไดน้ าํ เสนอ
ผลงานออกมาเผยแพร่ในรูปการตดั ต่อวิดีโอตลอดจนสามารถนาํ ความรู้ที่ไดจ้ ากการทาํ โครงงานไป
ประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาํ วนั ซ่ึงไดน้ าํ ผลงานดงั กล่าวข้ึนเผยแพร่บนสงั คมเครือข่ายออนไลน์ เช่น Facebook
เพื่อนาํ ไปเป็ นแนวทางในการสร้างประโยชน์ สร้างอาชีพ

บทท่ี 5

สรุป อภปิ รายผล และข้อเสนอแนะ

สรุปผลการดาเนินงาน
การทาํ โครงงานขา้ วกระยาสารทตลอดระยะเวลาระหวา่ งปฏิบตั ิงานผลสาํ เร็จเป็นที่น่าพงึ พอใจแก่

ผปู้ ฏิบตั ิงานเป็นอยา่ งมากเพราะนอกจากการทาํ โครงงานอาชีพแลว้ การปฏิบตั ิงานยงั ช่วยใหก้ ่อประโยชนใ์ น
ดา้ นอ่ืนๆอีกมากมาย ไม่วา่ จะเป็นดา้ นการวางแผนการรับผดิ ชอบหนา้ ท่ีแตล่ ะบุคคลซ่ึงทกั ษะตา่ งๆ
ไม่สามารถที่จะเรียนรู้ไดใ้ นหอ้ งเรียนท้งั การปฏิบตั ิงานคร้ังน้ียงั เป็นแบบอยา่ งใหแ้ ก่บุคคลท่านอ่ืนท่ีผา่ นมา
เห็นขณะทาํ กิจกรรมไดร้ ับคาํ ช่ืนชมจากหลายบุคคลในการรู้จกั ใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ ป็ นประโยชน์ เป็นแบบอยา่ ง
ใหร้ ุ่นนอ้ งทาํ ตามเพือ่ หารายไดเ้ สริม เพราะเป็นการปฏิบตั ิงานที่ใชไ้ ดจ้ ริง

อภิปรายผล
การทาํ ขา้ วกระยาสารทในคร้ังน้ีผบู้ ริโภคพอใจในสินคา้ มีรสชาติอร่อย หวานหอม

ประโยชน์ทไี่ ด้รับ
1. สามารถสร้างรายไดเ้ สริมระหวา่ งเรียน
2. มนั่ ใจวา่ สะอาด ปลอดภยั
3. เป็นขนมทานเล่นและอาหารวา่ งได้
4. สืบทอดประเพณีวนั สารทไทย

ข้อเสนอแนะ

ผบู้ ริโภคเสนอแนะใหล้ ดความหวานลง

ภาคผนวก

ภาพแสดง การเค่ียว
ภาพแสดง ผสมทุกอยา่ งเขา้ ดว้ ยกนั

ภาพแสดง ขา้ วกระยาสารท