บุคคลสำคัญในวงการนาฏศิลป์ไทย

ปรมาจารย์ด้านนาฏศิลป์ไทย

นางสาววรินธร ไชยมงคล ม.6/12 เลขที่18

นางลมุล ยมะคุปต์ หรืออีกชื่อหนึ่งที่บรรดาศิษย์ทั้งหลายจะขนาน
นามให้ท่านด้วยความ เคารพรักอย่างยิ่งว่า “คุณแม่ลมุล” เป็นธิดาของ
ร้อยโท นายแพทย์จีน อัญธัญภาติ กับ นางคำมอย อัญธัญภาติ (เชื้อ
อินต๊ะ) เกิดเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ.2448 ณ จังหวัดน่าน ในขณะที่
บิดาขึ้นไป ราชการสงครามปราบกบฏเงี้ยว (กบฏ จ.ศ.1264 ปีขาล พ.ศ.
2445)

การศึกษา : เริ่มต้นเรียนวิชาสามัญที่โรงเรียนสตรีวิทยา เมื่ออายุได้
5 ขวบ เรียนได้เพียงปีเดียว บิดานำไปกราบถวายตัวเป็นละคร ณ วัง
สวนกุหลาย ในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์ เดชาวุธ กรม
หลวงนครราชสีมา ซึ่งอยู่ในความปกครองของคุณท้าวนารีวรคณา
รักษ์ (แจ่ม ไกรฤกษ์)

ท่านแสดงเป็นตัวเอกเกือบทุกเรื่อง
เพราะมีฝีมือเป็นเยี่ยม บทบาทที่ท่าน เคย
แสดง เช่น พระสังข์ เขยเล็ก เจ้าเงาะ
ฮเนา ซมพลา พระวิษณุกรรม พระอภัย
มณี ศรีสุวรรณ สุดสาคร อุศเรน อิเหนา
สียะตรา วิหยาสะกำ อุณรุท พระราม
พระลอ พระมงกุฎ อินทรชิต พระ
นารายณ์ พระคเณศ สมิงพระราม พระ
ไวย พลายบัว พระพันวษา เป็นต้น

ที่ประดิษฐ์ให้กรมศิลปากรในฐานะผู้ ในการคิดค้นท่ารำนั้น บางท่ารำครูลมุลสามารถ
เชี่ยวชาญ เช่น รำแม่บทใหญ่ รำซัดชาตรี นำเอาท่ารำของนาฏศิลป์เพื่อนบ้านมาดัดแปลง
รำวงมาตรฐาน รำเถิดเทิง รำกิ่งไม้เงิน ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ได้อย่างแนบเนียนกลมกลืน ซึ่งเป็น
ทอง ระบำกลอง ระบำฉิ่ง ระบำนกยูง ระบำ แนวคิดและกลวิธีที่ครูนาฏศิลป์ในรุ่นต่อๆ มาได้นำ มา
กฤดาภินิ หาร ระบำชุมนุมเผ่าไทย ระบำ ใช้เป็นแบบอย่าง
อธิษฐาน ระบำในน้ำมีปลา ระบำระฆัง ระบำ
นกสามหมู่ ระบำเชิญพระขวัญ ฟ้อนเงี้ยว นอกจากนี้ ท่านยังเป็นผู้ร่างหลักสูตรให้แก่
ฟ้อนเล็บ ฟ้อนเทียน ฟ้อนม่านมุ้ยเชียงตา วิทยาลัยนาฏศิลป ซึ่งนับว่าท่านเป็นครูนาฏศิลป์ คน
ฟ้อนแพน ฟ้อนแคน เซิ้งสราญ เซิ้ง แรกในการวางหลักสูตรการเรียนการสอนนาฏศิลป์
สัมพันธ์ เป็นต้น ไทย ทำให้การเรียนนาฏศิลป์มีระบบ มีขั้นตอนใน การ
ฝึกหัด นับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าที่ท่าน
ฝากไว้แก่แผ่นดิน