ใบความรู้ ชุดท่ี 3
วิชาภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
เรอื่ ง คำราชาศพั ท์
คำราชาศพั ท์
ราชาศัพท์ คอื ถ้อยคำท่ใี ช้พดู กบั พระมหากษัตริยแ์ ละพระ
บรมวงศานวุ งศ์ ขา้ ราชการชั้นผใู้ หญ่ พระภกิ ษสุ งฆ์
รวมถงึ คำสภุ าพที่ใช้กบั สุภาพชนทว่ั ไป ซ่ึงเราควรเลือกใช้
ใหเ้ หมาะสมกับระดับชน้ั ของบคุ คล ดงั น้ี
คำราชาศัพทท์ ีใ่ ชส้ ำหรับพระมหากษตั ริยแ์ ละพระบรมวงศานุวงศ์
๑. คำนามราชาศพั ท์ ใชเ้ รยี กเครอื ญาติ อวยั วะและสิง่ ที่เกย่ี วกับ
รา่ งกาย เครอ่ื งประดบั เคร่อื งแตง่ กาย และของใช้
๒. คำสรรพนามราชาศพั ท์ ใช้สำหรับบุคคลต่างระดบั ช้นั กนั
๓. คำกริยาราชาศัพท์ มวี ธิ ีใช้ดงั นี้
3.๑ เตมิ ทรง หนา้ คำนามทว่ั ไปและคำกริยาสามัญ ทำให้
เป็นคำกรยิ าราชาศพั ท์
3.๒ เติม ทรง หนา้ คำนามราชาศพั ท์ ทำให้เปน็ คำกรยิ า
ราชาศพั ท์
คำรำชำศัพท์ หมวดกริยำชำระพระหัตถ์ คำ ตรัส คำสามัญ พดู ด้วย
สามัญ ล้างมือ
ทรงถาม, ตรัสถาม คำสามัญ ถาม
ถวายบังคม คำสามญั ไหว้ ทรงปราศรยั คำสามัญ ปราศรยั
ทรงทกั ทาย, ตรัสทักทาย คำามัญ ทกั ทาย ทรงพระปรมาภไิ ธย คำสามัญ ลงลายมือชื่อ
ทรงทกั ทายอย่างไมเ่ ป็นทางการกับบคุ คลท่วั ไป ทรงพระราชนพิ นธ์ คำสามัญ แต่งหนงั สอื
ทรงพระกาสะ คำสามัญ ไอ
ทรงพระปนิ าสะ คำสามัญ จาม
ทรงพระสรวล คำสามญั หัวเราะ ทรงพระสุบินนิมิต คำสามัญ นอนหลบั ฝัน
ทรงพระสุบนิ นมิ ติ คำสามัญ นอนหลับฝัน ทรงพระอักษร คำสามญั เรียน เขียน อา่ น
ทรงพระเกษมสำราญ คำสามัญ สขุ สบาย ทรงยนื คำสามญั ยนื
ทรงสัมผสั มือ คำสามัญ จับมอื ทรงเครอ่ื ง คำสามัญ แตง่ ตัว
ทอดพระเนตร คำสามญั ดู บรรทม คำสามัญ นอน
คำราชาศพั ท์ หมวดร่างกาย กลา้ มพระมังสา คำสามัญ กล้ามเนอื้
กลอ่ งพระสกลุ คำสามัญ มดลกู
กำพระหตั ถ์คำสามัญ กำมือ กำหมดั กำปน้ั ขมวดพระศก , ขมวดพระเกศา คำสามญั ขมวด
ผมทเี่ ปน็ กน้ หอย
ขอบพระเนตร คำสามญั ขอบตา ขอ้ นว้ิ พระหตั ถ์ , พระองคุลีบัพ คำสามัญ ข้อนิ้วมอื
ข้อพระกร , ข้อพระหตั ถ์ คำสามัญ ขอ้ มือ ข้อพระบาท คำสามัญ ข้อเทา้
ชอ่ งพระนาสกิ คำสามัญ ช่องจมกู ชอ่ งพระโสต , ช่องพระกรรณ คำสามัญ ช่องหู
ตอ่ มพระเนตร คำสามญั ต่อมนำ้ ตา ท่อน้ำตา ต้นพระชวิ หา , มูลพระชิวหา คำสามญั ตน้ ลน้ิ ลนิ้ ไก่
โคนลิ้น
ต้นพระหนุ คำสามัญ ขากรรไกร ขากรรไตร
หรอื ขาตะไกร นิ้วพระบาท คำสามญั นิ้วเท้า
ผิวพระพักตร์, พระราศี คำสามญั ผวิ หน้า ฝ่าพระบาท คำสามัญ ฝา่ เท้า
ฝ่าพระหตั ถ์ คำสามัญ ฝ่ามือ พระกฏิฐิ คำสามัญ กระดูกสะเอว
พระกนษิ ฐา คำสามญั นิ้วก้อย พระกนีนิกา , พระเนตรดารา คำสามัญ แกว้ ตา
ใบความรู้ ชุดที่ 3
วชิ าภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ 6
เรอื่ ง คำราชาศพั ท์
คำชแ้ี จง ให้นกั เรียนจับคู่คำราชาศัพท์ที่มีความหมายตรงกนั คำทกี่ ำหนดให้
1. ดู รองพระบาท
2. แกม้ ประสตู ิ
3. รองเทา้ ประชวร
4. ลกู สาว พระเขนย
5. หมอน ทอดพระเนตร
คำช้ีแจง จงเขยี นคำสามัญให้มีความหมายตรงกบั คำราชาศพั ท์ต่อไปน้ี
คำราชาศพั ท์ คำสามัญ คำราชาศัพท์ คำสามญั
…………………………
1. โปรด ………………………… ……………………………
2. พระนาม …………………………
3. เสวย ………………………… 11. พระพักตร์ ……………………………
4. นำ้ พระทยั …………………………
5. สนพระทัย ………………………… 12. พระเนตร ……………………………
6. พระราชประวตั ิ …………………………
7. ทอดพระเนตร ………………………… 13. พระชนั ษา ……………………………
8. เสด็จประพาส …………………………
9. ทรงดนตรี ………………………… 14. พระตำหนัก ……………………………
10. ทรงธรรม ……………………...…
15. พระราชโอรส ……………………………
16. พระราชธิดา ……………………………
17. ทรงทาบ ……………………………
18. ทรงเครอ่ื ง ……………………………
19. พระชนนี ……………………………
20. สวรรคต ……………….………