ภัยคุกคามทางเทคโนโลยี

แผนการจดั การเรยี นรู้

รายวชิ า เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ)

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

แผนการจดั การเรียนรู้

รายวชิ า เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ)

ใบความรู้ เรอ่ื ง การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอย่างปลอดภัย

1. การใชง้ านเทคโนโลยสี ารสนเทศอยา่ งมีวิจารณญาณ และความปลอดภยั
การใช้เทคโนโลยอี ยา่ งรูเ้ ท่าทัน

ในชีวิตประจำวนั ของเรา เทคโนโลยีสารสนเทศมบี ทบาทกบั การดำเนินชีวิตในปัจจบุ ันเป็นอย่าง
มาก ในขณะท่ีในทกุ ๆ วนั เทคโนโลยีมีการเปล่ยี นแปลงตลอดเวลา เราเองกต็ ้องเรยี นรูแ้ ละปรับตัวให้ทัน
ต่อการเปลยี่ นแปลงของเทคโนโลยี อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีน้ันมีทงั้ คณุ ประโยชน์และโทษในเวลาเดียวกัน
เพ่อื ให้เรามีความรแู้ ละสามารถใช้เทคโนโลยีได้อยา่ งมีประโยชนแ์ ละปลอดภยั กจ็ ำเป็นที่จะต้องมีความรู้
เกีย่ วกบั ความรูท้ างดา้ นตา่ ง ๆ ตอ่ ไปนี้

1. การรู้เทา่ ทันสอื่
2. แนวทางการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอย่างปลอดภยั และมจี รยิ ธรรม
3. การรกั ษาขอ้ มลู ส่วนตัว
4. การรับมอื การคุกคามทางออนไลน์
5. ลิขสิทธแ์ิ ละความเปน็ เจา้ ของผลงาน
6. กฎหมายเกีย่ วกบั คอมพิวเตอรแ์ ละการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์

2. ประเภทของความปลอดภยั ทางเทคโนโลยีสารสนเทศ แบ่งเปน็ 4 ประเภทดงั น้ี
1. ภัยคุกคามตอ่ ฮาร์ดแวร์ เปน็ ภยั คกุ คามที่ทำใหอ้ ุปกรณ์คอมพิวเตอร์เกิดความเสยี หาย เชน่

ระบบจา่ ยไฟฟา้ เข้าสูค่ อมพวิ เตอรม์ ีความผิดพลาดทำให้อุปกรณภ์ ายในเครอื่ งคอมพิวเตอร์เกิดการชำรุด
เสียหายและไม่สามารถใช้งานได้

2. ภยั คุกคามต่อซอฟต์แวร์ เป็นภยั คุกคามที่ทำใหซ้ อฟต์แวร์ใช้งานไม่ได้หรือซอฟต์แวร์ทำงาน
ผดิ พลาด ทำใหไ้ ดผ้ ลลพั ธท์ ี่ไมถ่ ูกตอ้ งจากการทำงานของซอฟต์แวร์ รวมถงึ การลบการเปล่ียนแปลงการ
แก้ไขกระบวนการทำงานของซอฟต์แวร์

3. ภยั คกุ คามต่อระบบเครือข่ายและการส่อื สาร เปน็ ภยั คุกคามท่ีมีผลทำใหร้ ะบบของเครอื ขา่ ย
และการสอื่ สารขัดขอ้ งไมส่ ามารถใช้งานระบบเครือข่าย และการสื่อสารไดร้ วมท้งั การเขา้ ถงึ อุปกรณ์
เครือขา่ ยเพ่อื ปรับแตง่ และแกไ้ ขการทำงานโดยไมไ่ ดร้ ับอนุญาต

4. ภยั คุกคามต่อข้อมูล เปน็ ภยั คกุ คามทที่ ำให้ขอ้ มลู สว่ นตัวหรือเป็นความลบั ถกู เปดิ เผยโดย
ไม่ได้รบั อนญุ าตการเปลีย่ นแปลง แก้ไข ลบหรอื นำข้อมลู ใด ๆ ไปใช้ประโยชนโ์ ดยไมไ่ ด้รับอนญุ าตหรอื ไม่
สามารถนำขอ้ มลู ไปใชง้ านได้

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

แผนการจดั การเรยี นรู้

รายวชิ า เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ)

3. รูปแบบภยั คกุ คามต่อระบบรักษาความปลอดภัยทางคอมพวิ เตอร์ แบ่งเป็น 5 รปู แบบดงั นี้
1. ภัยคกุ คามแก่ระบบ เป็นภัยคุกคามจากผูม้ เี จตนารา้ ยเข้ามาทำการปรบั เปล่ียน แกไ้ ขหรือลบ

ไฟลข์ ้อมูลสำคญั ภายในระบบคอมพวิ เตอร์ แล้วสง่ ผลให้เกดิ ความเสียหายตอ่ ระบบคอมพิวเตอร์ ทำให้
คอมพิวเตอร์ไม่สามารถใช้งานได้ เชน่ แครกเกอร์ หรอื ผทู้ ม่ี ีความรูค้ วามเชยี่ วชาญเกยี่ วกับคอมพวิ เตอรท์ ำ
การบุกรุกด้วยเจตนาร้าย (cracker) แอบเจาะเข้าไปในระบบเพื่อลบไฟลร์ ะบบปฏบิ ัติการ เปน็ ต้น

2. ภัยคุกคามความเปน็ ส่วนตัว เปน็ ภยั คกุ คามท่แี ครกเกอร์ (cracker) เข้ามาทำการเจาะขอ้ มูล
สว่ นบคุ คล หรือตดิ ตามรอ่ งรอยพฤติกรรมของผู้ใชง้ บแลว้ ส่งผลใหเ้ กดิ ความเสียหายขึ้น เชน่ การใช้
โปรแกรมสปายแวร์ (spyware) ติดต้ังบนเคร่ืองคอมพวิ เตอรข์ องบุคคลอื่น และส่งรายงานพฤติกรรมของ
ผู้ใชผ้ ่านทางระบบเครือข่าย หรือทางอีเมลไปยงั บรษิ ัท สินค้า เพ่อื ใช้เปน็ ข้อมลู สำหรบั สง่ โฆษณาขาย
สินคา้ ต่อไปเปน็ ต้น

3. ภยั คกุ คามตอ่ ผูใ้ ช้และระบบ เปน็ ภัยคุกคามที่สง่ ผลเสียใหแ้ กผ่ ้ใู ช้งานและเครอ่ื งคอมพิวเตอร์
เปน็ อยา่ งมากเช่นการล็อกเครือ่ งคอมพิวเตอร์ไม่ใหท้ ำงานหรือบังคับให้ผูใ้ ชง้ านปดิ เบราวเ์ ซอรข์ ณะใช้งาน
เป็นต้น

4. ภัยคกุ คามท่ีไม่มเี ปา้ หมาย เป็นภยั คกุ คามท่ไี ม่มเี ปา้ หมายแนน่ อนเพียงตอ้ งการสร้างจุดสนใจ
โดยไมก่ อ่ ให้เกดิ ความเสียหายข้ึน เชน่ สง่ ขอ้ ความหรืออีเมลรบกวนผู้ใชง้ านในระบบหลาย ๆ คนใน
ลักษณะทเ่ี รียกวา่ สแปม (spam) เป็นตน้

5. ภัยคุกคามที่สร้างความรำคาญ โดยปราศจากความเสยี หายท่จี ะเกิดขึ้น เชน่ โปรแกรม
เปลีย่ น การตัง้
คา่

คุณลกั ษณะในการทำงานของเครอ่ื งคอมพิวเตอรใ์ ห้ตา่ งไปจากทีเ่ คยกำหนดไว้ โดยไม่ไดร้ บั อนุญาต
3.1 รูปแบบภยั คุกคามด้านข้อมูลในคอมพวิ เตอร์

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

แผนการจดั การเรียนรู้

รายวชิ า เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ)

 มัลแวร์ (malware) เปน็ โปรแกรมท่ีถูกสร้างขึน้ มาเพอ่ื ประสงค์รา้ ยต่อเครอื่ ง
คอมพิวเตอร์

 ไวรสั คอมพิวเตอร์ (computer virus) เปน็ โปรแกรมชนิดหน่ึงท่มี คี วามสามารถใน
การสำเนาตัวเองเขา้ ไปแพรเ่ ชือ่ ในเครอื่ งคอมพิวเตอร์

 หนอนคอมพิวเตอร์ (computer worm) เป็นโปรแกรมทถี่ ูกสรา้ งข้ึนแลว้ สามารถ
แพร่กระจายผา่ นระบบเนต็ เวิร์ก หรอื อินเทอรเ์ น็ตผา่ นช่องโหว่ของระบบปฏบิ ตั กิ ารเพอ่ื สร้างความเสยี หาย

 ม้าโทรจนั (trojan horse) เป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ทถ่ี ูกบรรจุเขา้ ไปใน
คอมพวิ เตอรเ์ พ่ือเกบ็ ขอ้ มูลหรือทำลายขอ้ มูลของคอมพิวเตอรเ์ ครื่องน้ัน

 สปายแวร์ (spyware) เป็นโปรแกรมทฝี่ งั ตวั อยู่ในคอมพิวเตอรส์ ามารถเขา้ ถงึ ข้อมูล
ของผู้ใช้งานโดยที่เจา้ ของเครอ่ื งคอมพวิ เตอร์ไมส่ ามารถทราบได้ว่ามีการดักดูข้อมลู การใช้งานอยู่

4. แนวโนม้ ของภัยคกุ คามในอนาคต
แนวโน้มภยั คกุ คามในอนาคตอาจมาในรปู แบบของการแทรกซมึ เขา้ ไปในโปรแกรมประยกุ ตท์ ีผ่ ู้ใช้งานได้ทำ
การดาวนโ์ หลดจากแอปพลิเคชันสโตร์ของผู้ให้บริการ โดยเฉพาะโปรแกรมในกลุ่มของส่ือสังคมออนไลน์
เนอ่ื งจากอปุ กรณ์พกพารวมถึงโปรแกรมในกลุ่มของสงั คมออนไลน์นั้นต้องมีการเขา้ สู่ระบบการทำงานบน
อินเทอร์เน็ตตลอดเวลา ซึง่ อาจจะมีการลักลอบขโมยข้อมูลตา่ ง ๆ ได้ และหากสามารถเข้าไปในข้อมูลท่ี
เก็บไว้ในอปุ กรณ์ก็อาจเช่อื มโยงไปถงึ การคน้ หาพกิ ดั สถานจนทำให้เกิดอันตรายกบั ตัวผู้ใช้งานได้

ภัยคุกคามที่เป็นอันตรายในชว่ งท่ีผ่านมามหี ลายประเภทโดยเฉพาะอยา่ งย่ิงตามสงั คม
ออนไลน์ ซึง่ สว่ นใหญ่จะมาในรูปแบบของข้อมลู หรือสารสนเทศ เชน่ ข้อมูลปลอม (False Information)
สงครามข่าวสาร (Information Warfare) โฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda) และการล้างสมอง (Brain
washing) เปน็ ตน้ การร้เู ทา่ ทันสอ่ื จงึ เป็นส่งิ จำเป็นทมี่ นุษย์ในสงั คมจะตอ้ งตระหนักและมีวิจารณญาณใน
การตัดสินใจ เพราะ ตัวเราล้อมรอบไปด้วยสื่อและสื่อก็มีอิทธิพลต่อความคิดทัศนคติ และพฤติกรรม
โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ เม่ืออินเทอรเ์ น็ตเป็นเครื่องมอื ในการเขา้ ถึงและแพรก่ ระจายเนือ้ หาส่ืออย่างกว้างขวาง
และรวดเรว็

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

แผนการจดั การเรยี นรู้

รายวชิ า เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ)

ใบกิจกรรมที่ 4.1 เรอื่ ง การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอยา่ งปลอดภัย

คำช้ีแจง : ใหผ้ ู้เรียนเลอื กตอบตอ่ ไปน้ีแลว้ คำถามใหถ้ กู ต้อง

ระบบการเขา้ รหสั ข้อมูล ระบบป้องกันไวรัส ระบบป้องกนั การเจาะข้อมลู

ระบบป้องกันการโจรกรรมขอ้ มูล ระบบปอ้ งกันขอ้ มลู ส่วนบคุ คล

ระบบความปลอดภัยสำหรับเคร่ืองผู้ใช้ ระบบรกั ษาความปลอดภัยเครอื ขา่ ย

1. ปอ้ งกนั เเฮกเกอร์หาจุดอ่อน หรอื ช่องโหว่ของระบบ เพอื่ ทำการรฟ์ เวอร์ทำความเสยี หายกับข้อมูล
เเล้วทำการเรียกค่าไถ่ เรยี กว่า.......................................................................................................................

2. ปอ้ งกนั ผปู้ ระสงคร์ า้ ยตอ่ ข้อมูลสว่ นบุคคลที่เป็นความลับ เเละข้อมูลในเคร่ืองคอมพิวเตอรส์ ว่ นบคุ คล
เรยี กว่า...........................................................................................................................................................

3. รักษาขอ้ มลู ซงึ่ ขอ้ มลู จะถูกเปิดอ่านได้เฉพาะบุคคลที่ได้รบั อนุญาตเทา่ นั้น
เรียกว่า...........................................................................................................................................................

4. โปรแกรมตรวจจับ ปอ้ งกัน และกำจัดโปรแกรมคุกคาทางคอมพวิ เตอรห์ รือซอฟต์แวร์คุกคามประเภท
อืน่ ๆ เรยี กวา่ ..................................................................................................................................................

5. ป้องกนั การโจรกรรมขอ้ มูล เชน่ ขอ้ มลู ทางการเงิน เปน็ ต้น
เรียกว่า...........................................................................................................................................................

6. คุม้ ครองและเกบ็ รักษาขอ้ มูลสว่ นบุคคลไว้เป็นความลบั โดนจดั เก็บไว้ในแฟ้มขอ้ มูล
เรยี กวา่ ...........................................................................................................................................................

7. เปิดการปรับปรุงเเละติดตั้งวินโดวสบ์ นคอมพวิ เตอร์เเต่ละเครอ่ื งอตั ิโนมตั ิ
เรียกว่า...........................................................................................................................................................

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1