ขยายหลอดอาหาร_กระเพาะอาหารตีบ

ฉีกขาดของหลอดอาหารมาก อาการเจ็บหน้าอก หรือปวด l เมือ่ ไรต้องติดต่อทางโรงพยาบาล ค�ำแนะน�ำ
ท้อง จากการทะลุ ถ้าไมม่ ีอาการดงั กลา่ ว แพทย์จะให้กลบั
บ้าน และนดั มาตรวจในครัง้ ตอ่ ไป หากทา่ นมอี าการดงั ตอ่ ไปน้ี ไดแ้ ก่ หายใจตดิ ขดั มไี ข้ สำ� หรบั ผ้ปู ว่ ยทรี่ บั การรักษา
เจบ็ หน้าอก ปวดรา้ วไปทค่ี อไหลห่ รอื หลงั กลนื เจบ็ กลนื
การดูแลหลงั กลบั จากโรงพยาบาล ตดิ ถ่ายดำ� อาเจยี นมาก อาเจยี นเป็นเลอื ด หรอื สดี ำ� ทา่ น ขยายหลอดอาหาร
ตอ้ งตดิ ตอ่ มายงั โรงพยาบาลทนั ที กระเพาะอาหารตบี
l การรบั ประทานอาหารหลงั จากการขยาย
หลอดอาหาร ขอ้ มลู การรักษา โดยการส่องกล้องแบบผ้ปู ่วยนอก

หลงั การส่องกล้องและขยายหลอดอาหารไปแล้ว 4 โรงพยาบาล ....................................................................
ชว่ั โมง แพทย์จะเร่ิมพิจารณาให้ผ้ปู ่ วยเร่ิมรับประทานได้ หนว่ ยสอ่ งกลอ้ ง ........................................................
โดยเร่ิมจากดืม่ น�ำ้ เปลา่ ถ้าผ้ปู ่วยดื่มน�ำ้ ได้ดีโดยไมม่ ีอาการ ศนู ยบ์ ริการการผ่าตดั แบบวันเดียวกลับ
ดื่มแล้วตดิ หรือสำ� ลกั หรือเจ็บหน้าอก จะคอ่ ยๆ เริ่มอาหาร
เหลวอ่ืนๆ เช่น นม น�ำ้ ผลไม้ท่ีไม่มีกาก โยเกิร์ต เป็นต้น ...................................................................................................... หลอดอาหารปกติ ภายในจะกว้าง หลอดอาหารตบี ทำ� ให้แคบอาหาร
และเพ่ิมเป็นอาหารออ่ นเมื่อทานได้ดีขนึ ้ เชน่ ข้าวต้ม หรือ ให้อาหารผ่านได้ง่าย ผ่านยากเกดิ อาการกลืนลำ� บาก
โจ๊ก ได้ถ้าไมม่ ีปัญหาใดๆ หอ้ งฉกุ เฉนิ ......................................................................
โทรสายดว่ น ....................................................................
l ข้อแนะน�ำทวั่ ไป สำ� หรบั ประเภทอาหาร และ
วิธีการกิน ของผ้ปู ่ วยที่ขยายหลอดอาหาร โครงการพัฒนาระบบบริการการผ่าตดั
หรอื กระเพาะอาหาร แบบวันเดียว One Day Surgery
(ODS)
1. ควรรบั ประทานอาหารชา้ ๆ และเคย้ี วใหล้ ะเอยี ด ใน
กรณอี าหารทเ่ี ป็นชน้ิ ควรหนั่ ใหเ้ ป็นชน้ิ เลก็ ๆ

2. ควรแบง่ มอ้ื อาหารออกเป็นมอ้ื ยอ่ ยๆ 5 - 6 มอ้ื /วนั
3. อาหารทร่ี บั ประทานควรมลี กั ษณะเหลวและเละ เพอ่ื

งา่ ยตอ่ การกลนื และการเคลอ่ื นตวั ของอาหารผา่ นจดุ ตบี
4. ควรดม่ื น้�ำบอ่ ยๆ ในระหวา่ งทก่ี นิ อาหารและหลงั จากท่ี

กนิ อาหารเสรจ็
5. ในกรณีทต่ี อ้ งรบั ประทานยา ควรเลอื กยาทเ่ี ป็นยาน้�ำ

ยาทบ่ี ดได้ หรอื ยาทผ่ี สมน้�ำดม่ื ได้
6. อาหารท่คี วรหลกี เล่ยี งหลงั จากที่ขยายหลอดอาหาร

แล้ว ได้แก่ ลกู ชิน้ ขนมปัง ไขต่ ้มท่ีเป็นลกั ษณะก้อนแขง็
ผลไม้ท่ีมีชิน้ ใหญ่ๆ เชน่ สบั ปะรด ส้ม องนุ่ ใบผกั ตา่ งๆ
เป็นต้น

หลอดอาหารตบี 3. ผปู้ ่วยทส่ี ำ� ลกั ระหว่างส่องกลอ้ ง มอี าการปวดหน้าอก ภาพแสดงท่อ และสายลกู โป่ ง
มากผดิ ปกตหิ ลงั หตั ถการหรอื หายใจตดิ ขดั ที่ใช้ขยายหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร
เกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การกินสารกัดกร่อน
กรดไหลย้ อยท่ีเป็ นมากและนาน หลังการฉายแสง 4. ผปู้ ่วยทม่ี เี ลอื ดออกมากผดิ ปกติ 1. หลอดอาหาร 2. แพทย์เร่ิมรักษาโดย 3. ลูกโป่ งจะถูกส่ง 4. หลังจากขยายจุดตบี
หลอดอาหาร หลังการผ่าตัด หรือสาเหตุอื่นๆ เช่น 5. ผปู้ ่วยทม่ี ภี าวะแทรกซอ้ นหลงั การขยาย ทต่ี อ้ งรบั ไวด้ แู ล ตบี แคบ การส่องกล้องและส่ง ตามลวดจนถงึ จุดท่ี หลอดอาหารจะเปิ ดให้
โรคอะคาเลเซีย (achalasia) ท�ำให้ผู้ป่ วยมีอาการกลืน ลวดเล็กๆ ผ่านจุดตบี ตบี แพทย์จะขยาย อาหารผ่ านได้ ง่ ายขนึ ้
ลำ� บาก อาจจะมีอาการส�ำลกั ร่วม ทานอาหารได้น้อยลง น�ำ้ ตอ่ เน่ืองในโรงพยาบาล เพ่อื น�ำทางลูกโป่ ง ลูกโป่ งจนจุดตบี เปิ ด
หนกั ตวั ลด
การเตรียมตัวก่อนการสอ่ งกล้องขยาย ภาพวาดแสดงขนั้ ตอนการขยายหลอดอาหารตีบ
กระเพาะอาหารตีบ ด้วยลกู โป่ งทางกล้องส่อง
ผ้ปู ่ วยต้องงดอาหารอยา่ งน้อย 6 ชวั่ โมงก่อนการสอ่ ง
จากสาเหตทุ ไ่ี มใ่ ชม่ ะเร็ง เชน่ กินสารกดั กร่อน ซง่ึ มกั จะ กล้อง แต่ผู้ป่ วยกระเพาะอาหารตีบอาจจะต้องงดอาหาร ภาพแสดง โรคอะคาเลเซีย ท่ีหลอดอาหารส่วนปลายตีบ
เกิดรวมกบั หลอดอาหารตบี หรือกระเพาะอาหารตบี จากโรค 8 - 12 ชว่ั โมง เฉพาะผ้ปู ่วยโรคอะคาเลเซีย ต้องทานอาหาร รกั ษาด้วยการขยายด้วยลกู โป่ ง
กระเพาะอาหาร หรือหลงั การผา่ ตดั ท�ำให้เกดิ อาการอาเจยี น เหลว 1 - 2 วนั และงดอาหารอยา่ งน้อย 12 ชว่ั โมงก่อนการ
มกั เป็นเศษอาหารท่ีทานเข้าไป สอ่ งกล้อง ต้องงดยาละลายลม่ิ เลอื ด ต้องมญี าตมิ าพร้อมกบั
ผ้ปู ่วย ต้องรับค�ำอธิบายและให้ความเหน็ ชอบในการรักษา
การรั กษาด้ วยการขยายโดยการส่ องกล้ องร่ วม
ด้วย จงึ เป็นมาตรฐานการรักษาที่ท�ำให้ผ้ปู ่ วยมีอาการดีขนึ ้ ในกรณีท่ีแพทย์พิจารณาให้ยาสงบประสาท ผ้ปู ่วยจะ
สามารถกลบั มาทานอาหารปกตไิ ด้ ได้รับการให้สารน�ำ้ ทางหลอดเลอื ดก่อนการสอ่ งกล้อง

คุณสมบตั ขิ องผ้ปู ว่ ยท่ีสามารถเข้าโครงการได้ การรักษาดว้ ยการส่องกล้องขยาย

1. ผปู้ ่วยทม่ี อี าการกลนื ลำ� บากจากหลอดอาหารตบี ตนั ซง่ึ การขยายหลอดอาหารและกระเพาะอาหารที่ตีบ
อาจเกดิ จากการกนิ สารกดั กรอ่ น กรดไหลยอ้ น หลงั การ นัน้ เป็นการรักษาวิธีหนึ่งเพื่อบรรเทาอาการกลืนล�ำบาก
ฉายแสงหลอดอาหาร หรอื สาเหตุอน่ื ๆ จากหลอดอาหารตีบ หรืออาการอาเจียน ทานอาหารไม่
ได้จากกระเพาะอาหารตีบ โดยแพทย์อาจจะใช้ท่อขยาย
2. ผปู้ ่วยทม่ี อี าการ อาเจยี น ทานอาหารไมไ่ ด้ จากกระเพาะ หลอดอาหาร หรือใช้สายลูกโป่ งท่ีมีความดันสูงขยาย
อาหารตบี จากสาเหตุต่างๆ ซ่ึงการขยายนัน้ จะค่อยๆ ท�ำเพ่ือลดความเสี่ยงของการ
ฉีกขาด หรือทะลุของหลอดอาหารและกระเพาะอาหาร
3. สภาพรา่ งกายแขง็ แรงพอทจ่ี ะสอ่ งกลอ้ งได้ ดงั นนั้ ผ้ปู ่ วยอาจจะต้องมารับการส่องกล้องหลายครัง้ กว่า
อาการจะดีขนึ ้ หรือสว่ นท่ีตีบจะหาย
คุณสมบตั ขิ องผ้ปู ่วยทีไ่ มส่ ามารถเข้าโครงการได้
การดแู ลในห้องพกั ฟน้ื
1. ผปู้ ่วยทม่ี คี วามผดิ ปกตทิ ค่ี อทเ่ี พมิ่ ความเสย่ี งในการทำ�
หตั ถการ หลงั การสอ่ งกล้องขยายแล้ว ผ้ปู ่ วยจะได้รับการดแู ล
เฝา้ ระวงั อาการจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขนึ ้ ได้หลงั
2. ผู้ป่ วยท่ีเคยมีการทะลุ หรือรอยทะลุเช่ือมระหว่าง ทำ� การขยายอยา่ งน้อย 4 ชม. เชน่ อาเจียนเป็นเลอื ด จากการ
หลอดอาหารกบั หลอดลม มาก่อน