1
1
วธิ ีปฏบิ ัตทิ ีเ่ ปน็ เลิศ (Best Practices)
รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาปลอดภัย “9ภ ตอ้ งไม่ ดว้ ย 3ป”
โรงเรียนบ้านหยงสตาร์ สาหนงั งานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาตรัง เขต 1
1. ความเปน็ มาความสาคัญ
โรงเรียนบ้านหยงสตาร์มีความตระหนักในความสาคัญ และเล็งเห็นความจาเป็นเร่งด่วนที่ผู้ท่ีมีส่วน
เก่ียวข้องทุกฝ่าย จะต้องร่วมกันหาแนวทาง ในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนไดรับการปกป้อง คุ้มครอง ดูแล
ชว่ ยเหลือ เยยี วยา มีความมน่ั คงและปลอดภยั ให้ได้เรียนรู้อย่างมีความสุข เป็นไปตามหลักสูตร มีทักษะชีวิตท่ี
จะดูแลตนเองทา่ มกลางการเปล่ียนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อมในปัจจุบัน ซึ่งเป็นไปตามนโยบายความ
ปลอดภยั ของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน และกระทรวงศกึ ษาธิการ
2. วตั ถปุ ระสงค์
2.1 เพอ่ื เปน็ การสง่ เสริมสนบั สนุนนโยบายสถานศกึ ษาปลอดภยั
2.2 เพ่อื สง่ เสรมิ สร้างทกั ษะชวี ิตใหก้ บั นักเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษาได้ตระหนัก สรา้ งการรับรู้ มี
ความรู้ความเข้าใจ ใหส้ ามารถวเิ คราะห์ ประเมนิ สถานการณ์ความเสย่ี ง จัดระบบความปลอดภัยต่าง ๆ และ
ดาเนินการตามแนวทางในการจัดการภัยคกุ คามท้ัง 9 รูปแบบ รองรับวถิ ชี ีวติ ใหม่ (New Normal)
2.3 เพ่อื ให้นกั เรียนทกุ คนได้รบั การปกปอ้ ง การดแู ลช่วยเหลือ และคมุ้ ครองความปลอดภัย ทงั้ ด้านร่างกาย
และจติ ใจ โดยนักเรยี นจะไดร้ ับการดแู ลอย่างใกล้ชิด สามารถอย่ใู นสังคมไดอ้ ยา่ งปลอดภยั และมีความสุข
3. กระบวนการในการดาเนนิ งาน (วิธปี ฏิบตั ิท่เี ป็นเลิศ)
2
วางแผนการดาเนินงานโดยใช้ทฤษฎีระบบ (System theory) ดาเนินงานบริหารจัดการตามวงจร
คณุ ภาพ (PDCA) หรือวงจรเดมมิ่ง ของ เอดวาร์ดเดมมิ่ง (W.Edwards Deming) โดยอาศัยหลักการมีส่วนร่วม
ประกอบด้วย 4 ข้ันตอน ได้แก่ ขั้น P : Plan ร่วมวางแผน ขั้น D : Do ร่วมดาเนินการ ข้ัน C : Check ร่วม
ตรวจสอบ และขั้น A : Action ร่วมปรบั ปรุงแกไ้ ข
โรงเรียนบ้านหยงสตาร์มีนโยบายใช้โรงเรียนเป็นฐานใช้นวัตกรรมขับเคลื่อนการบริหารจัดการสู่
คณุ ภาพการศึกษาโดยใช้ รปู แบบการบริหารจัดการสถานศกึ ษาปลอดภัย “9ภ ตอ้ งไม่ ด้วย 3ป” โดยใช้ทฤษฎี
ระบบวางแผนการดาเนินงานโดยมีตัวป้อนหรือปัจจัยนาเข้า (Input) ได้แก่ ยุทธศาสตร์ชาติ นโยบาย
หน่วยงานต้นสงั กัด หลักสตู รสถานศึกษา การบรหิ ารงานทง้ั 4 ดา้ น การเปลี่ยนแปลงของสังคม ทรัพยากรและ
บริบทของโรงเรียนและบริบทของชุมชน กระบวนการ (Process) ขับเคลื่อนการดาเนินเนินงานโดยใช้วงจร
คุณภาพ PDCA ได้แก่ ข้ัน P : Plan ร่วมวางแผน ครู นักเรียน ผู้ปกครองนักเรียน ตระหนักพร้อมรับการ
เปล่ียนแปลงที่เกิดขึ้นจากการร่วมประชุมปรึกษา หารือ ด้วยการเปิดโอกาสให้บุคลากรทุกคน พร้อมภาคี
เครือข่ายเข้ามีส่วนร่วมทาให้เห็นความสาคัญ และเห็นพ้องต้องกันที่จะขับเคลื่อนนโยบายด้านความปลอดภัย
โดยอาศัยงบประมาณเป็นปัจจัยสาคัญและปัจจัยสนับสนุนอ่ืนๆ ส่งผลต่อการดาเนินงานได้แก่ ส่ือ วัสดุ
อุปกรณ์ และแหลง่ เรียนรู้ทเ่ี พยี งพอ ตลอดจนบคุ ลากรที่มีศกั ยภาพในโรงเรยี นทสี่ ่งเสริมการดาเนนิ งานโรงเรียน
โดยอาศัยภาคีเครือข่ายทั้งภาคีภายในสถานศึกษา ได้แก่ ครู ฝ่ายบริหาร นักเรียน ผู้ปกครองนักเรียน
ผ้ปู กครองเครือขา่ ย คณะกรรมการสถานศึกษา ภาคีภายนอกสถานศึกษา ได้แก่ โรงเรียนในกลุ่มทุ่งยาวและใน
เขตพ้ืนที่ ตลอดจนหน่วยงานต้นสังกัดเป็นแรงขับเคล่ือนอย่างกัลยาณมิตร โดยมีการวางแผนการดาเนินการ
ดังนี้ 1) กาหนดนโยบาย วิเคราะห์สถานการณ์และผลกระทบ 2) กาหนดวธิ กี ารสร้างความตระหนัก เข้าใจ การ
ยอมรับ และการมีส่วนร่วม 3) กาหนดกิจกรรมที่จะปลูกฝัง ป้องกัน และปราบปราม 4) กาหนดวิธีการ
ดาเนินงานเพ่ือให้บรรลุเป้า การกากับ นิเทศ ติดตาม 5) กาหนดการส่งเสริม สนับสนุน เสริมแรง 6) กาหนด
วิธีการพัฒนาสภาพแวดล้อมและบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้และการบริหารจัดการ 6) กาหนดวิธีการวัด
และประเมินผล ขั้น D : Do ร่วมดาเนินการจัดกิจกรรมท่ีจะปลูกฝัง ป้องกัน และปราบปราม ตามแผนงาน
โครงการ และกิจกรรมย่อย สร้างความตระหนัก เข้าใจ การยอมรับ และการมีส่วนร่วม ของครูและนักเรียน
ตลอดจนการให้การสนับสนุนของผู้ปกครองในการจัดกิจกรรม กากับ นิเทศ ติดตาม ส่งเสริม สนับสนุน
เสริมแรง อานวยความสะดวก พัฒนาสภาพแวดล้อมและบรรยากาศใหเ้ อ้ือต่อการเรยี นรู้และการบริหารจัดการ
และตดิ ตามการวัดและประเมนิ ผลในชว่ั โมงประชุมครู และประชุมหัวหน้างาน โดยมกี ิจกรรม ดังน้ี
1. จัดช่ัวโมงสง่ เสรมิ ให้กับนักเรียนในวนั ศุกรช์ ่วั โมงที่ 4-5
2. ประชุมอบรมใหค้ วามรู้แกน่ ักเรยี น ครูและบคุ ลากรทางการศกึ ษา
3. ครผู ้สู อนจัดการเรยี นการสอนบูรณาการการเรียนรทู้ งั้ 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ และกิจกรรมพัฒนา
ผ้เู รียน และกิจกรรมเพศวถิ ีศึกษาและทกั ษะชีวติ รอบด้าน
4. จัดกิจกรรมวนั สาคญั และรณรงคก์ ารปอ้ งกันเกย่ี วกบั ภยั คุกคามทั้ง 9 รปู แบบ
5. เชิญวิทยากรจากหน่วยงานภายนอกมาสร้างความตระหนักและให้ความรู้ผู้เรียนเกี่ยวกับการ
ป้องกนั ภัยคุกคามทั้ง 9 รูปแบบ เชน่ นักจิตวิทยาจากเขตพนื้ ที่ ตารวจจราจร ตารวจแดร์ เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข
จาก รพ.สต. บ้านหยงสตาร์ โรงพยาบาลปะเหลยี น อสม. อบต.ทา่ ขา้ ม โรงเรียนทงุ่ ยาวผดุงศิษย์ เปน็ ต้น
6. คณะกรรมการบริหารอานวยความสะดวก ดแู ลใหค้ วามชว่ ยเหลือ บรกิ าร สนับสนุน สอ่ื
วัสดุ อุปกรณ์ เทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ พร้อมทั้งอาคารสถานที่ บรรยากาศ และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ ให้
พร้อมใช้งาน อานวยความสะดวกข้อมูลสารสนเทศที่เป็นประโยชน์กับนักเรียน และครู ในการนาไปใช้ในการ
พฒั นานกั เรียน และครูผ่านส่ือออนไลน์ (LINE และ face book โรงเรยี น)
3
7. ดูแลช่วยเหลอื นักเรยี นผา่ นระบบการดูแลช่วยเหลือนกั เรียน
8. เสริมแรง ให้ขวัญกาลังใจ มอบเกียรติบัตรให้กับครู และนักเรียนที่เป็นแบบอย่างท่ีดี และมอบ
เกียรติบัตรใหก้ บั นักเรยี น และคุณครู
9. ดาเนนิ การกากับนิเทศตดิ ตามอยา่ งตอ่ เน่ือง
ข้นั C : Check รว่ มตรวจสอบ ร่วมตรวจสอบโดยใช้หลักการมีส่วนร่วม ร่วมตรวจสอบประเมินผล
และนาผลการประเมินมาวิเคราะห์อย่างกัลยาณมิตรทั้งนักเรียน ครูบุคลากร ผู้บริหาร ผู้ปกครอง ผู้ ปกครอง
เครือข่าย ข้ัน A : Action ร่วมปรับปรุงแก้ไขโดยใช้หลักการมีส่วนร่วมดาเนินการให้เหมาะสมตามผลการ
ประเมินเปน็ การนาผลการประเมนิ มาปรบั ปรงุ นเิ ทศภายใน กากับติดตาม ต้งั ใจยอมรับการเปลี่ยนแปลงเพื่อได้
นาสิ่งที่บกพร่องไปพัฒนาต่อยอดในโอกาสต่อไป เพื่อขับเคล่ือนด้วย 3 ป ได้แก่ การปลูกฝัง การป้องกัน และ
การปราบปราม และระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ในการขับเคลื่อนกระบวนการดาเนินงานด้านความ
ปลอดภัยไม่ให้เกิดภัยคุกคามทั้ง 9 รูปแบบ ได้แก่ 1) ภัยยาเสพติด 2) ภัยความรุนแรง 3) ภัยพิบัติต่างๆ 4)
อุบัติเหตุ 5) โรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้า (เช่น COVID-19 เป็นต้น) 6) ฝุ่น PM 2.5 7) การค้ามนุษย์ 8) การ
คกุ คามในชวี ิตและทรพั ย์สิน และ 9) อาชญากรรมไซเบอร์ ผลผลิต/ผลลัพธ์ (Output/Outcome) จะส่งผล
ให้นกั เรยี นมที กั ษะชีวิตที่ดี คือ มีความรู้ เจตคติ (ทัศนคติ) และทักษะซึ่งสามารถจัดการกับปัญหารอบๆ ตัวให้
ตนเองอยูร่ อดในสภาพสังคมและวัฒนธรรมยุคปัจจุบันไดอ้ ยา่ งมีความสขุ และเตรยี มพร้อมสาหรับการปรับตัวใน
อนาคต ส่งผลตอ่ ความปลอดภัยของนักเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษา และโรงเรียนปลอดภัย ภายใต้มิติ
การขับเคล่ือนวิถีใหม่ มิติความปลอดภัย (Safety) มิติโอกาส (Opportunity) มิติคุณภาพ (Quality) และมิติ
ประสิทธิภาพ (Performance) สู่มิติความสาเร็จการขับเคล่ือนนโยบายด้านความปลอดภัยของสถานศึกษา สู่
เป้าหมายคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน ตามนโยบาย สพฐ.วิถีใหม่วิถีคุณภาพ พัฒนาต่อยอดให้ข้อมูลย้อนกลับ
(Feedback) อย่างเป็นระบบโดยอาศัยภาคีเครือข่ายการมีส่วนร่วมอย่างหลากหลายตามบริบทของชุมชน
ตนั หยงสตาร์
4. ผลการดาเนินงาน
นักเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษาโรงเรียนบ้านหยงสตาร์มีทักษะชีวิตที่ดี คือ มีความรู้ เจตคติ
(ทัศนคติ) และทักษะซ่ึงสามารถจัดการกับปัญหารอบๆ ตัวให้ตนเองอยู่รอดในสภาพสังคมและวัฒนธรรมยุค
ปัจจุบันได้อย่างมีความสุขและเตรียมพร้อมสาหรับการปรับตัวในอนาคต ไดรับการปกป้อง คุ้มครอง ดูแล
ช่วยเหลือ เยียวยา มีความม่ันคงและปลอดภัย ส่งผลต่อความปลอดภัยของนักเรียน ครูและบุคลากรทางการ
ศึกษา และโรงเรียนปลอดภัย ซ่ึงเป็นไปตามนโยบายความปลอดภัยของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น
พ้ืนฐาน และกระทรวงศกึ ษาธิการ
5. ปัจจยั ความสาเรจ็
ผบู้ รหิ ารมบี ทบาทสาคัญกาหนดเป้าหมายชดั เจนในการขับเคล่ือนการดาเนนิ งานของโรงเรียน ในการสรา้ ง
ความตระหนักใหก้ ับนักเรยี น และครู ตลอดจนผปู้ กครองนักเรยี น ได้แจ้งนโยบายชดั เจนในวันประชุมเปิดภาค
เรยี น กระตุ้น สรา้ งแรงบนั ดาลใจ กากับ นิเทศ ติดตามใหค้ วามชว่ ยเหลอื สง่ เสริม สนบั สนนุ ความพร้อมดา้ น
งบประมาณ วัสดุ อปุ กรณ์ แหลง่ เรยี นรู้ สิง่ อานวยความสะดวก ประสานงานรบั ทราบสภาพปัญหา ร่วม
ปรกึ ษาหารือ แสดงความคดิ เห็น ให้การยอมรับ ใส่ใจในทุกปัญหา และร่วมกนั แก้ไข จดั ลาดบั ความสาคญั ของ
กจิ กรรมตา่ งๆ อยา่ งกัลยาณมิตร ยกย่องชมเชย ใหข้ วญั กาลงั ใจ อย่างต่อเนอ่ื งทัง้ นักเรยี น และครู ผลักดันการ
ดาเนินการจนกลายเป็นวฒั นธรรมองค์กรในปัจจุบัน
4
ครมู ุ่งม่ัน พร้อมรับการเปล่ียนแปลงพฒั นาตนเอง ปรบั เทคนคิ วธิ กี ารใหมๆ่ ที่จะพฒั นาผู้เรียนให้มีทักษะ
ชีวิตรอบดา้ น
นักเรยี นตระหนกั เขา้ ใจและเห็นถึงความสาคญั ของการดาเนินงาน และมคี วามต้งั ใจใหค้ วามร่วมมือเขา้
รว่ มกจิ กรรมที่โรงเรยี นจัดด้วยความยนิ ดี
ผ้ปู กครองใหก้ ารส่งเสรมิ ใหน้ ักเรยี นเข้ารว่ มกจิ กรรมตามทโี่ รงเรียนจดั เปน็ อยา่ งดี
6. บทเรียนทไี่ ดร้ ับ
เกิดวัฒนธรรมองค์กรท่เี ข้มแข็งในการสร้างความร่วมมือทากจิ กรรมท่หี ลากหลาย เพ่ือความปลอดภยั
และประโยชนส์ งู สุดของผเู้ รียน สรา้ งความเชื่อมน่ั และศรทั ธาใหช้ มุ ชนส่งบตุ รหลานเข้าเรียนอย่างต่อเนื่อง จนมี
นกั เรียนเพม่ิ ขนึ้ ทุกปกี ารศกึ ษาตลอดระยะเวลา 3 ปที ่ีผ่านมา จนปจั จุบนั ณ วันที่ 9 กนั ยายน 2565 มนี ักเรยี น
จานวน 139 คน
7. การเผยแพร่ การได้รบั การยอมรับ
1. ครูและบคุ ลากรมีความรู้ความเข้าใจสู่การปฏบิ ัติ ได้รับเกียรติบตั รจากการเข้ารว่ มอบรม ระบบ MOE
Safety Center เพ่อื นาความรูค้ วามเขา้ ใจท่ีได้สู่การปฏิบัติในสถานศึกษา
2. โรงเรยี นบ้านหยงสตาร์ มกี ลมุ่ ไลน์ห้องเรยี น กลมุ่ ไลนโ์ รงเรยี นในระดบั กลุม่ โรงเรยี น ระดับอาเภอ
ระดบั เขตพ้นื ที่เพื่อใชใ้ นการเผยแพรป่ ระชาสัมพนั ธข์ า่ วสาร มีเฟสบคุ้ โรงเรียน และมีเว็บไซตโ์ รงเรยี น ตลอดจน
มีกล่มุ ไลน์โอเพนแชดใชใ้ นการตดิ ตอ่ สื่อสารการใช้งานระบบ MOE Safety Center
3. โรงเรียนบา้ นหยงสตาร์ได้รับป้ายสถานศึกษาปลอดภัย จากผู้อานวยการเขตพื้นท่ีการศึกษา
ประถมศกึ ษาตรัง เขต 1
5
6
7
รณรงค์สถานศกึ ษาปลอดภัยใหก้ บั นักเรยี น ครูและบคุ ลากรทางการศึกษา
โรงเรียนรบั ปา้ ยสถานศึกษาปลอดภยั จากผูอ้ านวยการเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาตรงั เขต 1
8
กจิ กรรมเยี่ยมบ้านนกั เรียนครบทุกคนในแต่ละระดบั ชนั้ เพ่ือรู้จกั เด็กเป็นรายบุคคล
นักเรยี นรับวคั ซีนป้องกันโรคติดเช้ือไวรัส โคโรนา 2019
สารประชาสมั พันธ์กจิ กรรมการปลกู ฝงั การปอ้ งกนั
และการปราบปราม และระบบการดแู ลชว่ ยเหลือนักเรยี น
เพอื่ ส่งเสรมิ ความปลอดภัยในสถานศกึ ษา
ทม่ี า : https://drive.google.com/drive/folders/1zh6L-gNf7IzGsIwoN5qs3U4xs9vvwp-b