การตรวจร่างกายระบบหัวใจไหลเวียน

การดเู ส้นเลอื ดดาทีค่ อวา่ มี neck vein engorged หรือไม่ โดยให้ผู้ป่วยนอนศีรษะ สูง 45 องศา ดู
Internal/External jugular Vein ถา้ พบว่ามหี ลอดเลอื ดที่คอโปง่ ขน้ึ (engorged or distended) ให้ใชน้ ้ิวกด
เบาๆ ตรงบริเวณ supraclavicular ขา้ งเดียวหลอดเลอื ดท่ีคอ ถ้าการเต้นของหลอดเลอื ดหายไป บง่ บอกวา่ เป็น
jugular vein ไม่ใช่ carotid artery











การหายใจลาบากร่วมกับนอนราบไม่ได้
(Orthopnea)

มักพบในรายทม่ี ีนา้ ในปอดหรือผปู้ ว่ ยเปน็ หดื
นอกน้นั อาจพบในโรคระบบอนื่ ๆ เชน่ ภาวะ
หัวใจวาย หรือท้องมานนา้ (Ascites)

การตรวจการหายใจ respiration การหายใจเปน็ การนาออกซเิ จนจากภายนอกเขา้ สู่
ร่างกายและขบั คารบ์ อนไดออกไซด์ออกจากร่างกาย
การหายใจเปน็ หนา้ ท่อี ตั โนมตั ิ มีศูนย์ควบคุมท่กี ้านสมอง brain stem

วธิ ีการตรวจ จะนับจานวนหายใจเขา้ และหายใจออก
เป็น 1 ครงั้
สังเกตลกั ษณะการหายใจ
สงั เกตความลกึ ของการหายใจ
สงั เกตความสมา่ เสมอ ในจังหวะหายใจ
สังเกตการเคลอ่ื นไหวข้ึนลงของทรวงอกในผใู้ หญ่ และ
หน้าทอ้ งในเด็ก

การหายใจลาบาก (Dyspnea)
difficult or labored breathing

เวลาดูจะเห็นว่าปกี จมกู บานเข้าออกเวลาผปู้ ่วย
หายใจ ช่วงระหวา่ งซ่ีโครงบ๋มุ แอง่ เหนอื และ
แอง่ ใตก้ ระดูกสันอกบมุ๋ หายใจเร็ว ถา้ เป็นตอน
ชว่ งหายใจเข้าแสดงวา่ มีอะไรอดุ ก้ันอยู่ใน
ทางเดนิ หายใจสว่ นบน ถา้ หายใจออกลาบากมัก
เปน็ จากความผิดปกติหรือพยาธสิ ภาพใน
ทางเดนิ หายใจสว่ นลา่ ง















http://depts.washington.edu/physdx/audio/normal.mp3



• http://www.blaufuss.org/tutonline.html#













Stress Test



Hemodynamic monitor





Cardiovascular (การประเมนิ ภาวะสขุ ภาพระบบหวั ใจและหลอดเลอื ด)

1) Pulse Rhythm: จังหวะของชีพจร

- Regular: สมา่ เสมอ - Irregular: ไมส่ ม่าเสมอ

2) Pulse Amplitude: ความแรงของชีพจร
- Strong:คลา ชพี จรทว่ั รา่ งกายได้แรงดี
- Weak: คลา ชพี จรไดค้ ่อนขา้ งเบา ควรระบตุ าแหนง่ เพราะอาจมีสาเหตุเน่อื งจากเป็น อาการของมภี าวะเส้นเลอื ด

อุดตัน บางสว่ นได้
- Absent: คลาชพี จรไม่ไดเ้ ลยควรระบตุ าแหนง่

3) Pulse Rate: ความเรว็ ของชพี จร
- Normal: ชีพจรจงั หวะสม่าเสมอความเร็วอยู่ในช่วง 60-100 ครั้ง/นาที
- Tachycardia (ชพี จรเต้นเร็ว) :ชีพจรจงหั วะสม่าเสมอความเร็วออยใู่ นช่วง 100-150 ครง้ั /นาที
- Bradycardia (ชพี จรเต้นช้า):ชีพจรจงหั วะสม่าเสมอความเร็วนอ้ยกวา่ 0 คร้ง/นาที

Cardiovascular (การประเมนิ ภาวะสุขภาพระบบหัวใจและหลอดเลือด)

• 4) Neck Vein Engorged: การตรวจดกู ารโป่งพองหลอดเลือดดาที่คอ (Jugular vein) เพ่อื ประเมิน ค่า
แรงดัน เลอื ดดา (Jugular venous pressure)

- No: หลอดเลอื ดดา จะแฟบหรือโป่ง ได้ม่เกนิ 3 เซนตเิ มตร เหนือ sterna angel
- Yes: หลอดเลือดดาทีค่ อโป่งพองมากกวา่ 3 เซนติเมตรเหนอื sterna angelสามารถวัดได้ โดยการสังเกตหลอดเลือด
บรเิ วณคอ (Internal jugular vein) โดยคนปกตสิ ามารถเห็นการเตน้ ของหลอดเลือดดาทีค่ อ (Jugular venous pulse)
เมอื่ นอนหงายราบ แตเ่ มอ่ื ยกศีรษะขน้ึ สูง 45องศา จะทาให้หลอดเลือด แฟบลงและมองไมเ่ ห็น ปกติค่าที่วดไั ดคว้ รนอ้ยก
วา่ 3เซนติเมตร

5) Edema: อาการบวม
- None: ไม่มอี าการบวม
- Generalized: บวมท่ัว ร่างกายหรือทั่วๆไป
- Location: ตาแหนง่ บรเิ วณทบี่ วมระบุชดั เจน
- Pitting: อาการบวม ซึ่งสามารถแบ่งออกเปน็ 2 ชนิดคือ
1) อาการบวมกดบุ๋ม (Pitting edema)การบวมแบ่งออกเป็น 4ระดับ คือ
1 + กดบุม๋ ลึก 2 มม. มองไมเ่ ห็นชัดเจน รอยบุ๋มหายไปเรว็
2 + กดบ๋มุ ลึก4 มม. สงั เกตได้ยาก หายไปใน 15 วินาที
3 + กดบมุ๋ ลกึ 6 มม. สังเกตไดช้ ัดคงอยู่นานหลายนาที
4 + กดบ๋มุ ลกึ 8 มม.รอยบมุ๋ ลึกชดัเจน อยนู่ านประมาณ 2-5 นาที
2) อาการบวมกดไม่บมุ๋ (Non pitting edema)

• 6) Chest Pain: อาการเจ็บแนน่ หน้าอก การเจ็บหน้าอก (Chest pain) โดยจะเจบ็ บริเวณหน้าอกดา้ นซา้ ย อาจ
เจ็บร้าวไปทีแ่ ขนซ้าย ไหลซ่ ้ายคอขากรรไกรหรือทะลหุ ลงั ลักษณะการปวดเหมอื นถกู บีบรดั หรือมีของหนกั ทับหรอื
ในบางราย อาจมีอาการจุกแนน่ ใตล้ น้ิ ปค่ี ลา้ ยเป็นโรคกระเพาะอาหารอาการเจบ็ หน้อาการจะไมท่ เุ ลาโดยการใช้ยา
ไนโตรกลเี ซอรนี (Nitroglycerine) หรอื โดยการพัก และส่วนใหญม่ ักจะเจ็บนานกวา่ 20 นาที
- No: ไมม่ ีอาการเจบ็ แนน่ หน้าอก
- Yes; Pain scale: มีอาการเจ็บแน่นหนา้ อกใหร้ ะบรุ ะดับความปวด 0-10 คะแนน
- Location: ระบตุ าแหนง่ ท่ีมอี าการเจ็บแน่นหนา้ อก
- Referred Pain: ระบตุ าแหนง่ ทเ่ี จบ็ ร้าว
- Duration: ระบชุ ว่ งเวลาที่มีอาการเจบ็ แน่นหนา้ อกจนมาถึงโรงพยาบาล
Frequency:ระบคุ วามถ่ีทม่ี ีอาการเจบ็ แนน่ หนา้ อก

ขอขอบพระคุณ

https://www.slideshare.net/rpoom/2016-cvs-assessment/5
ผศ.ดร.วราภรณ์ ทิพย์สวุ รรณกุล โรงเรยี นพยาบาลรามาธบิ ดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล