70 ปีที่ห็นเป็นสาธิต

70 ปที่เห็นเปนสาธิต
: จากพพิ ัฒนาการนิยมสูการจัดหลักสูตรสถานศกึ ษาบนฐานทฤษฎพี หุปญญา

ของโรงเรียนสาธติ มศว ประสานมิตร (ฝา ยมธั ยม)

อาจารย ดร.ปราโมทย สกลุ รักความสุข
รองผอู ำนวยการฝา ยบรหิ าร

โรงเรยี นสาธิต มศว ประสานมติ ร (ฝา ยมัธยม)

โรงเรยี นสาธติ มหาวทิ ยาลัยศรีนครินทรวโิ รฒ ประสานมติ ร (ฝายมธั ยม) จดั ตั้งขน้ึ ตามปรัชญาพิพัฒนา
การทางการศึกษา (progressive education philosophy) เพื่อกอใหเกิดการขับเคลื่อนทางการศึกษาแบบ
ใหมใ นประเทศไทย เมอ่ื กวา 70 ปท่ีแลว ดังคำกลาวที่วา “โรงเรยี นประสานมิตร (ป.ม.) โรงเรียนสาธติ แหง แรก
ของประเทศ ซึ่งกระทรวงศกึ ษาธิการพจิ ารณาใหจัดต้ังขนึ้ เมื่อวันท่ี 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 เปนโรงเรยี นแนว
ใหมที่ยังไมเ คยมีมากอ น ทำหนา ที่สาธิตหลักสูตร วิธีการสอน วิธตี ระเตรียมบคุ ลากร และการบริหารโรงเรียน
ใหทั้งนิสิต ผูบ ริหาร นักบริหารการศึกษา ไดสังเกตวิธีการเรียนการสอน และแลกเปลี่ยนความคดิ เห็นทางการ
ศึกษา” [1]

แนวปรัชญาพิพัฒนาการทางการศึกษาที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร
(ฝายมธั ยม) นำมาใชเกิดขึน้ หลังการกอตั้งโรงเรียนสาธิตในสหรัฐอเมริกาเมื่อปลายศตวรรษที่ 19 ดังที่ เฉลิม
ลาภ ทองอาจ [2] อธิบายไววา “ดุย (Dewey) และปารเกอร (Parker) นักปรัชญาการศึกษาพิพัฒนาการได
กอตั้งโรงเรียนสาธิตขึ้นครั้งแรกในชวงปลายศตวรรษที่ 19 ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยมีวัตถุประสงคเพ่ือ
คนควา ทดลอง และวิจัยการจัดการเรียนรใู หแ กนักเรียนตามปรชั ญาการศึกษาพิพฒั นาการ ซึ่งเชื่อวานักเรยี น
ทกุ คนมีธรรมชาติแหงการเรยี นรูและการคนพบ การจดั การเรียนรูจ ึงมุงเนนใหนักเรียนฝกปฏบิ ัติกิจกรรมการ
เรียนรูตางๆ ที่สัมพันธกับชีวติ และสังคมประชาธิปไตย นักการศึกษาไทยไดนำแนวคดิ โรงเรียนสาธิตมาใชใน
ประเทศเปน เวลากวา 50 ป”

โรงเรยี นสาธติ มหาวิทยาลยั ศรนี ครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝายมธั ยม) นำแนวคิดพิพัฒนาการนิยมท่ี
มุงเนนการเรียนรูซึ่งเกิดจากการปฏิบัติมาพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนและหลักสูตร สอดคลองกับ
คำอธิบายเกี่ยวกับการศกึ ษาแบบพิพฒั นาการ ที่วา “บุคคลจะเรียนรูไดดีที่สุดก็ตอเมื่อไดปฏิบตั ิกิจกรรมการ
เรียนรทู ีม่ คี วามสอดคลอ งกบั วิถีชีวติ และความตองการของตนเอง รวมทงั้ การมีปฏสิ มั พนั ธก บั บคุ คลอนื่ และการ
นำไปใชป ฏบิ ตั ิจริง”[3]

ราวหนึ่งทศวรรษหลังจากการกอต้ังโรงเรยี นสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครนิ ทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝาย
มัธยม) ซึ่งจัดการศึกษาแบบมัธยมสามัญศึกษา และมัธยมวิสามัญศึกษา (แผนกอักษรศาสตร แผนก
วิทยาศาสตร และแผนกทั่วไป) โรงเรียนจึงไดเปลี่ยนรูปแบบเปนโรงเรียนมัธยมแบบประสมแหงแรกของ
กรุงเทพมหานคร ที่เปดสอนทงั้ สายสามัญและสายอาชีพ ดังรายละเอียดทีว่ า “กระทรวงศึกษาธิการอนุมัติให

โรงเรียนประสานมติ ร เปน “โรงเรยี นมัธยมแบบประสมแหงแรกของกรุงเทพมหานคร” ในป พ.ศ. 2509 เพ่ือ
ทำการคนควาทดลองทฤษฎีทางมัธยมศึกษาแบบประสม (Comprehensive Education) ปรับปรุงทฤษฎีให
เหมาะสมกบั สงั คมไทย เปด สอนทั้งสายสามญั และสายอาชีพ มีวิชาการตา งๆ หลายสาขาวิชา ทั้งสายศิลป สาย
วิทยาศาสตรส ายวชิ าการโรงแรม สายวชิ าพยาบาล สายวชิ าการตลาด สายวิชาการคา และเลขานุการ และสาย
วิชาเขียนแบบ ใหผูเรียนไดเลือกเรียนตามความถนัด ความสามารถ และความพอใจ ซึ่งตอมาไดกลายเปน
ตนแบบทำใหเกิดโรงเรียนมัธยมแบบประสมขึ้นทั้งในกรุงเทพมหานครและตางจังหวัดอีกประมาณ 50
โรงเรยี น” [1]

การจัดตั้งโรงเรียนมัธยมแบบประสมดังกลาวสามารถตอบสนองและแกปญหาความแตกตางของ
ผูเรยี นที่มีศักยภาพตางกันไดเปนอยางดี สอดคลองกับคำกลาวของสาโรช บัวศรี [4] ที่แสดงทัศนะเกี่ยวกับ
ปญหาการศึกษาของไทยที่มิไดจัดหลักสูตรตามศักยภาพอันแตกตางของผูเรียน วา “ในแงของวิชาการ
ศึกษาศาสตร เดก็ ในวัยนมี้ คี วามถนัดแตกตางกันมาก พดู อยางกวางๆ บางพวกถนดั วิชาการ บางพวกถนัดทาง
วชิ าชา งหรอื วิชาอาชพี และบางพวกก็ถนดั ทางศลิ ปกรรม แตโรงเรยี นมัธยมของเราก็ไมอาจสนองความตองการ
ในดานความถนดั ไดเ พียงพอ จะหาโรงเรยี นมัธยมท่ีอาจสอนทางวชิ าการ วิชาชางหรืออาชพี และวิชาศิลปกรรม
ไดในโรงเรยี นเดียวกันมีนอยมาก สวนมากเปดสอนทางวิชาการ เด็กผูใ ดบังเอิญถนดั ทางวิชาศิลปกรรมก็เรียน
ไมได เกดิ ความคับของใจและสอบตกไปเลย ซึ่งวาที่จริงแลวไมใชความผิดของเด็กเลย ความผิดอยูท่ีวา เราไม
อาจสนองความถนัดของเขาได เราไมมีเงินเปดฝายศิลปกรรมหรือฝายวิชาชางใหเขาเรียนไดพอเพียงในทุก
โรงเรียน”

การพัฒนาอยา งตอเนื่องของโรงเรยี นสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝา ยมัธยม)
ปรากฏเดน ชดั ตามแนวคิดปรชั ญาพพิ ัฒนาการที่มงุ เนน ทกั ษะปฏบิ ตั ิของผูเรียน โดยในชว ง พ.ศ. 2538 – 2546
โรงเรียนจัดแผนการเรียนสหศิลปในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อตอบสนองศักยภาพและความ
หลากหลายของผูเรียนนอกเหนือจากแผนการเรียนที่มีมาแตเดิม คือ แผนการเรียนวิทยาศาสตร แผนการ
เรยี นศลิ ปคณิตศาสตร และแผนการเรียนศลิ ปภ าษา

แผนการเรียนสหศิลป [1] เนนการเรยี นการสอนท่ีเนนทักษะปฏิบัติ โดยแบงเปน 4 กลุม คือ ทักษะ
ปฏิบัติดานศิลปะและดนตรี ทกั ษะปฏิบัติดานคอมพิวเตอร ทักษะปฏิบัติดานคหกรรม และทักษะปฏิบัติดา น
พลศกึ ษา

จนถึงชว ง พ.ศ. 2547 เปนตน มาโรงเรียนจดั หลักสูตรท่ีสอดคลองกับศักยภาพของผเู รียนที่หลากหลาย
ตามหลักทฤษฎีพหุปญญา (Multiple Intelligences Theory) ดวยการเปดวิชาเอกในชั้นมัธยมศึกษาตอน
ปลาย จำนวน 14 วิชาเอก [1] ไดแ ก วิชาเอกวทิ ยาศาสตร วิชาเอกคณติ ศาสตร วิชาเอกภาษาฝร่งั เศส วิชาเอก
ภาษาอังกฤษ วิชาเอกภาษาญ่ีปนุ วิชาเอกภาษาจีน วิชาเอกคอมพิวเตอร วชิ าเอกแอนิเมชั่น วิชาเอกทัศนศิลป

วชิ าเอกอาหารและการโรงแรม วชิ าเอกพลศกึ ษา วิชาเอกดรุ ยิ างคศลิ ป วิชาเอกนาฏยศาสตรศลิ ป และวิชาเอก
ออกแบบ

การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาอยางตอเนื่องของโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประสานมิตร (ฝายมัธยม) แสดงใหเห็นถึงพิพัฒนาการของการจัดการศึกษาอยางเดนชัด ทำใหปจจุบัน
โรงเรยี นเปดการเรียนการสอนในระดับช้ันมัธยมศกึ ษาตอนปลายรวมทั้งส้นิ 29 วิชาเอก เพอ่ื พัฒนาศักยภาพท่ี
แตกตา งผเู รียน ดงั น้ี

สาขาดานวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 10 วิชาเอก ประกอบดวย วิชาเอกคณิตศาสตร, วิชาเอก
คณิตศาสตร - วิศวะ (ME), วิชาเอกวิทยาศาสตร, วิชาเอกวิทยาศาสตร (SGS), วิชาเอกวิทยาศาสตร (GHS),
วิชาเอกวิศวกรรมดิจิทลั (DE), วิชาเอกเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT), วิชาเอกออกแบบสรางสรรค (AS), วิชาเอก
วิศวกรรมปญญาประดิษฐ (E-AI), วิชาเอกนวัตกรรมเทคโนโลยมี ัลติมีเดีย (IMT)

สาขาดานศลิ ปกรรมศาสตร 9 วิชาเอก ประกอบดวย วิชาเอกดุริยางคศิลป, วิชาเอกศิลปะการแสดง
และภาษาเพื่อการส่ือสาร, วชิ าเอกทัศนศลิ ป, วชิ าเอกออกแบบ, วิชาเอกออกแบบแฟชน่ั , วิชาเอกออกแบบจิว
เวลร่ี, วิชาเอกแอนเิ มช่ัน, วชิ าเอกดจิ ิทัล มเี ดีย อารต , วชิ าเอกภาพยนตรด จิ ทิ ัล

สาขาดานมนุษยศาสตร 10 วิชาเอก ประกอบดวย วิชาเอกอาหารการโรงแรมและภาษาเพื่อการ
สื่อสาร, วิชาเอก IEM, วิชาเอกภาษาองั กฤษ, วิชาเอกภาษาฝรั่งเศส, วิชาเอกภาษาจีน, วิชาเอกภาษาญี่ปุน,
วชิ าเอกภาษาอังกฤษ – อาเซยี น, วิชาเอกภาษาอังกฤษ – เกาหลี, วิชาเอกพลศกึ ษาและภาษาเพื่อการส่ือสาร,
วิชาเอกนนั ทนาการและภาษาเพอ่ื การทองเท่ยี ว

กระบวนกอนที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจะไดเรียนในวิชาเอกตามศักยภาพและความสนใจ
ของตนนั้น โรงเรียนไดจัดกระบวนการพัฒนาผูเรียนตั้งแตระดับมัธยมศึกษาตอนตน ใหผูเรียนคนหาตัวเอง
และฝกฝนทกั ษะจำเปน ในการดำรงชวี ิต ดวยการจดั วิชาพื้นฐานตามหลักสูตรแกนกลางทน่ี ำมารอยเรียงใหมให
สอดคลอ งกับการเรียนรูของผูเรียน มีการจดั รายวิชาเพิ่มเติมเลอื กทพี่ ฒั นาศักยภาพสมองทัง้ 2 ซีกของผูเรยี น
และกระตนุ ใหเกดิ การคน หาตวั เองตามทฤษฎีพหุปญญา

นอกจากนี้ โรงเรียนไดจัดการเรียนรูที่สงเสริมศักยภาพเฉพาะบุคคลใหแกนักเรียนที่มีความตองการ
พิเศษ การจัดการเรียนรูรูปแบบไตรภาษา การจัดการเรียนรูหลักสูตรนานาชาติ และจัดการพัฒนาใหแกเด็ก
กอนวัยเรยี น เพ่อื เปนแหลงเรียนรูของนิสิตคณะศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวโิ รฒ และนักศกึ ษาครู
จากสถาบันการศึกษาตางๆ ทั้งในประเทศและตางประเทศ และเพื่อเปนแหลงวิจัยพัฒนานวัตกรรมทาง
การศึกษาและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศอยางมีพลวัตตามการเปลี่ยนแปลงอยูตลอดเวลาของ
สงั คม

เอกสารอางอิง
[1] โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝายมัธยม). (2555). 60 ปที่เห็นเปน

สาธิต. กรงุ เทพฯ : แปลน พรนิ้ ติง้ .
[2] เฉลิมลาภ ทองอาจ. (2553). โรงเรยี นสาธิตที่แท : การจัดการเรียนรูตามปรชั ญาการศึกษาพิพัฒนา

การ. วารสารศึกษาศาสตร มหาวิทยาลยั นเรศวร. 12 (1). 71-93.
[3] ราชบัณฑิตยสถาน. (2555). พจนานุกรมศพั ทศกึ ษาศาสตร ฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ:

อรุณการพมิ พ.
[4] สาโรช บัวศรี. (2549). การศึกษาและจรยิ ธรรม ศาสตราจารย ดร.สาโรช บัวศร.ี กรงุ เทพฯ: กริดส ดีไซน

แอนดค อมมนู เิ คช่นั .