งานหัตถกรรม
ไม้เทพทาโร
7 8 / 2 ห มู่ 1 ตำ บ ล เ ข า ก อ บ อำ เ ภ อ
ห้ ว ย ย อ ด จั ง ห วั ด ต รั ง
จั ด ทำ โ ด ย
ด . ช . ช น า เ ม ธ ไ ก ร เ ก ร อ ะ เ ล ข ที่ . 1
ด . ช . นั น ท วั ต ร กั ง ซุ่ น เ ล ข ที่ . 5
ด . ช . ปั ญ ญ พ น ต์ ช า ต รี เ ล ข ที่ . 6
ด . ช . พ ง ศ์ พั ศ วั ช ร เ ส รีกุ ล เ ล ข ที่ . 8
ด . ช . ส ย า ม เ อี้ ย ว เ ห ล็ ก
คำนำ
หากใครเคยได้มาเที่ยวเมืองใต้ ในเมืองเล็กน่ารัก
อย่างจังหวัดตรัง ก็คงจะได้มีโอกาสซื้อขนมเค้กอร่อยๆ
ของเมืองตรังไว้ทานกันบ้างแล้ว หรือได้มาเที่ยวทะเล
ตรังที่เค้าว่าสวยนักสวยหนา อีกทั้งถ้ำเล เขากอบ ถ้ำ
ประลองความเสียว กับการล่องเรือลำเล็กลอดใต้ถ้ำที่
เต็มไปด้วยหินงอกหินย้อย เรียกว่าได้มาเองถึงจะรู้ว่า
เป็นอย่างไร
สารบัญ หน้า
1
ไม้เทพทาโร
การกระจายพันธุ์ของไม้เทพทา 2
โรและชื่อสามัญ
ไม้เทพทาโร
เทพทาโรเป็ นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ เรือนยอดเป็ นพุ่ม
กลับทึบ ใบมีสีเขียวเข้ม ลำต้นเรียบไม่มีพูพอน เปลือกต้นสีเทาอม
เขียวหรืออมน้ำตาล ค่อนข้างเรียบ แตกเป็ นร่องยาวตามลำต้น เมื่อ
ถากเปลือกออกจะมีกลิ่นหอม กิ่งมีลักษณะอ่อนเรียว เกลี้ยงและมักมี
คราบขาว ใบเป็ นชนิดใบเดี่ยว ออกเรียงสลับกัน เป็ นใบรูปรีแกมรูป
ไข่ หรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน เนื้อใบค่อนข้างหนา ผิวใบเกลี้ยง
ท้องใบมีคราบขาว ปลายใบแหลม โคนใบแหลมและกลม ยาว
ประมาณ 7 - 20 ซม. ก้านใบเรียวเล็ก 2.5 - 3.5 ซม.
ดอกออกเป็ นช่อ สีขาวหรือเหลืองอ่อน มีกลิ่นหอม ออกดอกตาม
ปลายกิ่งเป็ นกระจุกยาว 2.5 - 7.5 ซม. ก้านช่อดอกจะเรียวยาว
และเล็กมาก ผลมีขนาดเล็กและกลม ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 7
มม. ผลอ่อนมีสีเขียว ผลแก่มีสีม่วงดำ ก้านผลเรียว ยาวประมาณ 3
- 5 ซม. ลักษณะเนื้อไม้มีสีเทาแกมน้ำตาล มีกลุ่มหอมฉุน มีริ้วสี
เขียวแกมเหลือง เนื้อไม้เป็ นมันเลื่อม เสี้ยนตรง หรือสับสน เป็ นคลื่น
บ้างเล็กน้อย เหนียว แข็งพอประมาณ เลื่อย ไส้กบ ตบแต่งง่าย สาร
สำคัญในเนื้อไม้ จะพบ d - camphor ที่ใช้แทน sassafras
ได้ดีให้น้ำมันที่มีสารหอม คือ safrol และ cinnamic aldehyde
และยังพบ safrol ในเปลือกต้นและใบ การขยายพันธุ์ไม้เทพทาโรที่
นิยมปฏิบัติกันคือ การขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดและการปักชำ
ต้นเทพทาโรเป็ นไม้หอมที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ จึงสมควรที่จะปลูกสร้าง
สวนป่ าไม้เทพทาโรขึ้นในที่ที่มีความชุ่มชื่นเพียงพอ เพราะเทพทาโรจะ
ชอบขึ้นอยู่บนเขาในป่ าดงดิบ พบมากที่สุดทางภาคใต้ อาจจะปลูกใต้ร่ม
ไม้อื่นหรือปลูกเป็ นไม้แซมสวนป่ า น่าจะเจริญเติบโตดีกว่าปลูกเป็ นไม้
เบิกนำในที่โล่งแจ้ง
1
การกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติ
เทพทาโรมีเขตการกระจายพันธุ์แถบเอเชียเขตร้อน นับตั้งแต่
ทิวเขาตะนาวศรีในพม่า ไทย มลายู จนถึงแถบคาบสมุทรอินโดจีนและ
สุมาตรา ไม้ชนิดนี้ชอบขึ้นบนพื้นที่สูง มีลักษณะคล้ายกับ C.
neesianum Meissn ซึ่งเป็ นไม้ที่พบกระจายพันธุ์อยู่แถบจีนตอนใต้
และตังเกี๋ย
ในประเทศไทย จะพบเทพทาโรขึ้นอยู่ห่าง ๆ กันบนเขาในป่ าดงดิบทั่ว
ประเทศ แต่จะพบมากที่สุดทางภาคใต้ เทพทาโรเป็ นไม้พื้นเมืองเก่าแก่
ของไทย พบหลักฐานการอ้างถึงครั้งแรกในสมัยสุโขทัย ดังปรากฏใน
ไตรภูมิพระร่วง เมื่อ พ.ศ. 1888 กล่าวถึงพรรณพืชหอมในอุตตรกุรุ
ทวีป จะประกอบด้วยจวง จันทน์ กฤษณา คันธา เป็ นต้น
ชื่อสามัญ
ไทย
จวง จวงหอม (ภาคใต้)
จะไค้ต้น จะไค้หอม (ภาคเหนือ)
ตะไคร้ต้น (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)
เทพทาโร (ภาคกลาง จันทบุรี สุราษฎร์ธานี)
พลูต้นขาว (เชียงใหม่)
มือแดกะมางิง (มาเลเซีย ปัตตานี)
บาลี
เทวทารุ นารท
อังกฤษ
Citronella laurel, True laurel.
2