-1-
บทที่ 1
1. โปรแกรม AutoCAD
โปรแกรม AutoCAD เปนโปรแกรมทีน่ ยิ มใชส ําหรับงานเขยี นแบบทั่วไปในปจจุบัน สําหรับ
งานเขียนแบบไฟฟา กน็ ิยมใชโ ปรแกรม AutoCAD ในการเขยี นแบบเชนเดยี วกนั การเขยี นแบบ
ดว ยโปรแกรม AutoCAD จะชว ยใหก ารเขียนแบบรวดเรว็ ขน้ึ และงา ยตอการแกไ ขและปรับปรงุ แบบใน
ภายหลังการใชโ ปรแกรม AutoCAD อาจจะตองใชอ ุปกรณท ่ีนอกเหนือจากอุปกรณป กตทิ ่ใี ชกันอยู ทั้งนี้
เพื่อใหเกดิ ประสทิ ธภิ าพในการทาํ งานท่ีสงู ขน้ึ อาทิเชน
- กระดานคาํ สั่ง (Digitizing Tablet) ซ่งึ เปนกระดานท่ใี ชส ําหรับการถายตําแหนงจดุ หรือ
เสน ลงไปในจอไดอ ยางแมน ยํา
www.perpetualvisions.com
รปู ท่ี 1.1 Digitizing Tablet
- พลอ ตเตอร (Plotter) เปนเคร่ืองพมิ พชนดิ หนงึ่ ทีส่ ามารถเขียนแบบออกมาไดข นาดใหญถ งึ
ขนาดกระดาษ A0
รปู ทึ่ 1.2 Plotter
-2-
สว นประกอบของ โปรแกรม AutoCAD
1.การเปด โปรแกรม AcadCAD
สามารถเปด ไดห ลายวธิ ี ดงั นี้
1.1 เปด จาก เมนู Star > Programe > Autodesk > AutoCAD 2007 > AutoCAD 2007
ดังรปู ที่ 1.3
รปู ที่ 1.3 การเปด โปรแกรม AutoCAD 2007
http://suphan.cmtc.ac.th
รปู ท่ี 1.3 แสดงการเรยี กโปรแกรม AutoCAD
-3-
2. สว นประกอบของโปรแกรม AutoCAD
ช่ือไฟล( Title Bar) เมนู บาร (Menu Bar) ทูล บาร( ToolBar)
ตัวชีเ้ ปา(Crosshair) พน้ื ท่ี เขยี นแบบ
ตําแหนง ปอนคําสงั่ ตาํ แหนงการแสดง ตาํ แหนง การส่งั พิมพ
(Command Line) สถานนะ(Status Bar) ตามเสกล บนเครือ่ ง
รปู ท่ี 1.4 รปู สวนประกอบของโปรแกรม AutoCAD
-4-
เนื่องจากคําสัง่ และเมนใู นการเขียนแบบของโปรแกรมมีจาํ นวนมาก ดังนั้นในเอกสาร
ประกอบการสอนเลมนี้ จะกลาวถงึ เฉพาะ คาํ สง่ั ท่ใี ชงานกนั บอ ยๆเทา นั้น เพือ่ ใหส ามารถใชใ นการ
เรียนการสอน วชิ าการเขียนแบบไฟฟา คอมพิวเตอร ซงึ่ จะใช เมนู และคาํ ส่ัง ดงั ตอ ไปนี้
¾เมนู (Menu) สรางไฟลใ หม
1.เมนู File
เปด ไฟลเดิม
SAVE ไฟล
SAVE ไฟลในชอ่ื ใหม
ไฟลทก่ี ําลงั เปด
ไฟลท่ีเคยเปด
รูปที่ 1.5 เมนู File
¾ เมนู Edit -5-
¾เมนู View ยกเลิกคําส่งั กอ นหนา น้ี
ตัดชนิ้ งานท่ีเขยี นข้ึนมา
คดั ลอกชน้ิ งานทเ่ี ขียนขน้ึ มา
วางช้ินงานที่ คัดลอก หรือ ตัด มา
ลบชิ้นงานท่เี ขยี นขึน้ มา
เลอื กชิน้ งานทเ่ี ขยี นขึ้นมาทั้งหมด
เพม่ิ –ยอ ช้ินงานทเ่ี ขียน
ตาํ แหนง เปด/ปด ทลู บาร
¾เมนู Insert -6-
¾เมนู Format
แทรก Block
แทรก รูปภาพ
เมนสู รา ง Layer
ต้ังคา การเขียนตวั หนังสอื
ตัง้ คาการเขยี นขนาดของแบบ
ตั้งคาการเขยี นPoint
ตั้งคาการเขียนMutiline
ตง้ั คา หนวยของแบบ
ตง้ั คา ระยะการเขยี นแบบ
-7-
¾ เมนู Tool
เมนูนจี้ ะใชม ากใน เมนู Option
ต้ังคาการดราฟแบบ
ตั้งคาเครือ่ งมอื การเขยี นแบบ
-8-
¾ เมนู Draw
เคร่ืองมอื เขยี น เสนตอเนอื่ ง เครอ่ื งมือเขียน เสนตรง
เครือ่ งมอื เขียน รูปส่เี หลี่ยม เครือ่ งมือเขียน รปู หลายเหลีย่ ม
เคร่อื งมอื เขยี น รปู วงกอนหอย
เคร่ืองมือเขียน รูปเสนโคง เครื่องมอื เขยี น รปู วงกลม
เครือ่ งมือเขยี น รูปโดนทั เครือ่ งมอื เขยี น รปู ลายไทย
เคร่ืองมอื เขยี น รูปวงรี เคร่อื งมือการสราง Block
เครอื่ งมอื เขยี น รปู Point เคร่อื งมอื เขยี นลวดลาย
เคร่ืองมอื เขียนตัวอกั ษร
¾เมนู Dimension -9-
การเขยี นเสนบอกขนาดแบบเสน ตรง
การเขยี นเสนบอกขนาดแบบเสน เอียง
การเขยี นเสนบอกขนาดรัศมี
การเขียนเสนบอก เสนผาศนู ยกลาง
การเขียนเสน บอก มุม
¾เมนู Modify - 10 -
เมนู แกไ ขแบบของทุกชนิ้ งาน
เคร่อื งมอื ลบงาน
เคร่ืองมอื คดั ลอกงาน
เครอื่ งมือ กลบั ขางชน้ิ งาน
เครือ่ งมอื กลบั ขางช้นิ งาน
เครื่องมอื คดั ลอกแบบArray
เคร่อื งมือ เคลอ่ื นยายชนิ้ งาน
เครื่องมือ หมนุ ชน้ิ งาน
เครอื่ งมอื ตัดช้ินงาน
เครอ่ื งมอื ตอ ชิ้นงาน
เครอ่ื งมอื ตัดชิ้นงาน
เครื่องมอื ตดั มุมชิ้นงาน
เครื่องมือ ตัดมมุ โคงชน้ิ งาน
เคร่อื งมือ แยกช้นิ งาน
¾เมนู Windows - 11 -
เมนู ปด ไฟล 1 ไฟล ที่เปด
เมนู ปดไฟล ทเ่ี ปดทัง้ หมด
เมนู เรยี งหนาตา งของไฟล
เมนู แสดงไฟลท ่กี ําลังเปด
¾Toolbar
เมนทู ้ังหมดนนั้ จะมี Toolbar ทเ่ี ปนรูปไอคอนแสดงใหเหน็ ทกุ เมนู ดังนี้
ในการเขยี นแบบไฟฟา นน้ั จะตอ งใช Toolbar ดังน้ี
- 12 -
ในการเขยี นแบบไฟฟา นนั้ จะใช Toolbar ดังนี้
1.Toolbar DRAW
2.Toolbar LAYERS
3.Toolbar MODIFY
4.Toolbar OBJECT SNAP
5.Toolbar PROPERTIES
6.Toobar STANDARD
- 13 -
ถาตอ งการเลอื ก Toolbar หรอื Toolbar หาย ใหค ลิกสข วาทีร่ ปู ภาพ Toolbar ใดๆ จะปรากฏเมนู ใหค ลิก
ณ เมนู Toolbar นน้ั ๆ เคร่ืองหมายเชค็ ถกู ทเ่ี หนนน้ั แสดงวาตอนนก้ี าํ ลังถูกใชง านอยู
คลิกสขวา
¾ พนื้ ท่กี ารเขียนแบบ (Work space area)
ตวั ชีเ้ ปา มุมขวาบน
[Crosshair] [upper right corner]
มุมชา ยลา ง
[lower left corner]
- 14 -
ในสวนของการกําหนดสพี นื้ ของพืน้ ทเี่ ขยี นแบบ ตามปกตแิ ลว เม่ือตดิ ตั้งโปรแกรมเสรจ็
โปรแกรมจะใหส พี นื้ เขียนแบบเปน สดี ํา ถา ตองการเปลย่ี นเปน สีขาว หรือสีอืน่ ใหทาํ ดงั นี้
1. คลกิ เมนชู ือ่ Tools
2. คลกิ เมนูชื่อ Options..
3. คลิก
4. คลิก
5. คลิก Color: เลือกสี
6. คลกิ
รูปทx่ี xx พื้นทกี่ ารเขียนแบบสีดํา
รปู ทxี่ xx พื้นที่การเขียนแบบสีขาว
- 15 -
¾ชองการใหพ มิ พค าํ สง่ั หรือขอมลู
มอี ยูด วยกนั 2 แหงคอื
1. พิมพขอมูล ณ COMMAND LINE
2. พิมพขอมลู ที่ CROSSHAIR
¾บารแ สดงสถานะ (STATUS BAR)
แสดงตาํ แหนง เปด ปดการจับเปา เปด ปด การใช
X,Y, DYNAMIC INPUT
ปดเปด การใช ปด เปดการใช สลับระหวา ง
SNAP [F9] ORTHO [F8] MODEL SPACE
ปด เปดการใช กบั
GRID [F7] PAPER SPACE
- 16 -
¾คําส่ังทีใ่ ชกนั บอยๆ ในการเรมิ่ เขียนแบบ
1. UNIT
2. LIMIT
3. GRID
4. SNAP
5. ZOOM
6. DIMENSION
7. TEXT
8. LINE
9. POINT
10. COPY
11. ERASE
12. PLOT
เพ่อื ใหก ารเรยี นรูตั้งแตห นวยที่ 1 ถึง หนว ยสุดทาย ใหมปี ระสิทธภิ าพ ผูเ ขียนขอแนะนาํ ให
ศกึ ษาคําสง่ั ทก่ี ลา วมาจากดา นบนใหล ะเอียด เพอ่ื ทจ่ี ะไดง านเปน ชน้ิ งานสงผสู อนๆ จะใหคะแนน เปน
ชว งๆ ระหวา งการเรยี นในแตละสปั ดาห การที่นักเรยี นจะเขยี นแบบทา นจะตองถามตนเองเสยี กอนวา
จะเขยี นแบบ ลงในกระดาษ ขนาดเทาไหร A4, A3, A2, A1 หรือ A0 และจะเขยี น SCALE เทา ไหร
1: 50 , 1:75, 1:100, 1:125, 1:200 หรือ 1: 500 เม่อื ในวิชาการเขยี นแบบไฟฟาดว ยคอมพวิ เตอรน นั้
สวนมากแลวนกั เรยี นจะไดท ําหนาทใ่ี นการคดั ลอกแบบจากงานกอ สรางหรอื งานสถาปต ย ดงั นน้ั
นกั เรียนจะรูขนาดของกระดาษ และขนาดเสกลของแบบงาน สว นมากแลวจะใชเ สกล 1:100 หรอื
1:125 จากนนั้ นักเรยี นกจ็ ะลงแบบระบบไฟฟา เขาไปในแบบโครงสรางหรือแบบสถาปตย เพราะฉะนัน้
นกั เรยี นจะตองทราบขนาดของกระดาษท่ีจะเขยี นแบบชง่ึ มีขนาดมาตรฐานดังน้ี
กระดาษมาตรฐาน มาตรฐานกระดาษเขียนแบบ ขนาดกระดาษ (ซ.ม.)
A0 ขนาดกระดาษ (ม.ม.) 118.8 X 84
A1 1188 X 840 84 X 59.4
A2 840 X 594 59.6 X 42
A3 596 X 420 42 X 29.7
A4 420 X 297 29.7 X 21
297 X 210
- 17 -
ข้ันตอนการเขยี นแบบมีดงั นี้
1.เปดโปรแกรมAutoCAD
2.ตัง้ คาหนว ย [UNIT] ใหมีทศนยิ ม 2 ตาํ แหนง หนว ยเปน เซน็ ติเมตร
ตงั้ องศาดีกรี
ตัง้ ทศนยิ ม
ตงั้ หนว ยเปน เซน็ ตเิ มตร
เม่ือต้งั คา เสร็จ ใหค ลกิ OK
- 18 -
3. ตั้งคา LIMITS
เมือ่ คลิก Drawing Limits จะปรากฎการโตตอบ COMMAND LINE
0,0
-ใหก าํ หนดคา แกน X และ แกน Y ท่เี ปนจดุ มุมกระดาษชายลาง ใหก ําหนด คาเทา กบั 0,0 แลว
กด Enter จากน้นั โปรแกรมจะแสดงผลดังนี้
-ใหก าํ หนดคา แกน X และ แกน Y ทเ่ี ปนจดุ มมุ กระดาษขวาบน ใหกําหนด คา เทากบั 29,21
(สําหรบั กระดาษ A4) แลวกด Enter
Specify upper right corner
กระดาษ A4
Specify lower left corner
- 19 -
4.ตง้ั คา GRID , SNAP
GRID คือคาจดุ ตารางบนหนา จอตรงพื้นทก่ี ารทํางาน สามารถใช F7 ในการปดเปดได
SNAP คือคา ท่ีใหตวั จบั เปา เกาะติดกับจดุ กริด ขณะเคล่ือนเมา ทไ ปมา ทา นสามารถใช
ปุม F9 ในการปดเปด การทํางานของSNAP ได
- พิมพคาํ วา GRID ที่ COMMAND LINE พมิ พเ สรจ็ ใหกด Enter
- คา เริ่มตนเปน 10 ใหพมิ พค า ใหมเ ปน 1 กด Enter
- พมิ พคาํ วา SNAP แลวกด Enter พมิ พคา SNAP = 0.1 (ของเดิม 10 ) แลวกด Enter
5. ใชค าํ ส่ัง ZOOM แบบ All กด Enter
จะไดผ ลลัพทดงั นี้
- 20 -
ตอนน้ี เรม่ิ ใชค าํ ส่งั ในการเขยี นแบบ กอนที่จะเขยี นแบบ นกั เรียนตองทาํ ความเขา ใจเก่ียวกบั
การดหู นาจอเสียกอ น ดังรูปภาพตอ ไปนี้ มมุ ขวาบน
ตาํ แหนง ของ
จอภาพ
มมุ ชา ยลา ง
- ระบบมมุ ในโปรแกรม AutoCAD
รูปท่xี xxแสดงการกาํ หนดคาของมมุ ในโปรแกรม AutoCAD
- 21 -
- ระบบโคออรดเิ นต
แบง ออกได 3 ระบบ
- ระบบโคออรดเิ นตแบบสมั บูรณ (Absolute Coordinate)
- ระบบโคออรด เิ นตแบบสมั พนั ธ (Relative Coordinate)
- ระบบโคออรดิเนตแบบเชงิ ข้วั (Polar Coordinate)
¬ระบบโคออรด เิ นตแบบสัมบูรณ(X,Y)
เปน การกาํ หนดจุดโคออรดเิ นตโดยอา งอิงกับจุด Origin X,Y = 0,0 เสมอ เชน ถา ตองการวาด
ดังรปู
รปู ท่ีxxxแสดงการกําหนดพกิ ดั แบบ Absolute Coordinate
- 22 -
¬ระบบโคออรดิเนตแบบสมั พันธ (Relative Coordinate) (@∆X, ∆Y)
เปน การแจงตําแหนงพกิ ดั โดยการอา งอิงจากตําแหนงพกิ ดั ตําแหนงสดุ ทา ยหรอื ตาํ แหนงท่ี
ผา นมา
รูปที่xxxระบบโคออรด เิ นตแบบสมั พันธ (Relative Coordinate)
¬ระบบโคออรดเิ นตแบบเชิงขว้ั (Polar Coordinate)(@ระยะ<มมุ )
การกําหนดตําแหนง แบบ เชงิ ข้ัว (Polar Coordinate) เหมือนกบั การกําหนดแบบ Relative แต
จะแจง เปนระยะทางและมุมทหี่ า งออกไปจากจากจดุ เดมิ ซง่ึ การกําหนดแบบเชิงขว้ั นเี้ ปนทีน่ ิยม ดูรปู
ประกอบ
รูปท่xี xxระบบโคออรดิเนตแบบเชงิ ข้ัว (Polar Coordinate)
- 23 -
¾ สราง LAYERS
คาํ สง่ั สราง LAYERS เปนคาํ สง่ั ท่ีแบงพ้ืนท่กี ารเขียนแบบออกเปน ชนั้ ๆ ในไฟลเดยี วกนั เชน
แบบไฟฟาของบานหลังหนงึ่ จะมี เลเยอรชัน้ ที่ 1 เปน โครงสรา งบาน เลเยอรช นั้ ที่ 2 เปน ระบบแสงสวา ง
และ เลเยอรชนั้ ที่ 3 เปนระบบเตา รับ เปน ตน ดังนน้ั จงึ สามารถแกไ ขงานเปนสว นๆ ไป ทําให
ประหยดั เวลาในการเขยี นแบบ หรอื คดั ลอกไฟลไ ปไวท ่ีอ่นื ขน้ั ตอนการทําเลเยอรน ีจ้ ะตอ งทําตั้งแตเ ริ่ม
เขียนแบบ ซง่ึ จะมวี ธิ ีการทําดงั ตอไปนี้
สีของ Layer ชือ่ Layer
แสดง Lawer ลอ็ ก Layer
การสรางเลเยอรใ หเริ่มทค่ี ลิกท่ี รปู จะปรากฎกรอบโตตอบดงั รูปดา นลาง
คลิกสรางLayer ลบ Layer เลอื กใช Layer เลอื กแบบเสน
ช่อื Layer ปดเปด Layer สี Layer ใหพ มิ พ
ลอ็ ก Layer หรอื ไม
ขนาดของ
เสน
รปู ท่ี xxx สว นประกอบของเลเยอร
- 24 -
รูปท่ี xxx แสดงการเขยี นแบบในแตละ เลเยอร
อยา ลืมสรา งเลเยอรใหพ รอมเสยี กอ น ทจี่ ะเขยี นแบบ และอยาลมื ใชเ ลเยอรใหถ กู กับงานทไ่ี ด
คิดไว เชน เขยี นแบบโครงสรางแตใช เลเยอรแสงสวาง เขียนแบบแสงสวา ง แตใ ชเ ลเยอรเตา รับ เปน
ตน การกระทาํ แบบนีจ้ ะทําใหม ปี ญ หาในการพิมพ ผลงานออกมาเปน งานๆ และนกั เรยี นกจ็ ะตอ งถกู
หักคะแนนดวย
- 25 -
¾ตัวอยางการการเขียนแบบ
ใหเขยี นแบบตามแบบทใ่ี ห โดยใหเ ขียนแบบในกระดาษ A4 ใช เสกล 1:100 และใหเขียนแบบ
ในแนวตัง้
¬ลาํ ดบั ขน้ั การปฏบิ ตั ิ
1. ต้ัง Units ให -ทศนยิ ม 2 ตําแหนง , องศาดกี รี , หนว ยเปน เซนติเมตร
2. ตง้ั Limits (0,0) และ (21,29)
3. ตั้ง Grid = 1
4. ตง้ั Snap = 0.1 (สิบสว นของ Grid)
5. ใชค าํ สัง่ Zoom แบบAll
- 26 -
6. สรา ง Layer
สรางจํานวน 2 Layer คอื 1. เสนแบบ 2. ตวั อกั ษร สว น Layer 0 เราจะไมเขียนแบบใน Layer น้ี
7. ใชเ คร่ืองมือเขยี นเสน(Line)
- ใหเลือก Layer ช่ือ “เสนแบบ”
- คลกิ กาํ หนดคา x ,y ท่ีจดุ เรมิ่ ตน A (4,4)
จดุ A
จุด B
จดุ C
จดุ D
จุด E
จดุ F
จุด G
จดุ A
- 27 -
8. ใชเคร่อื งมือเขียนตวั อกั ษร (Text)
- ใหเ ลือก Layer ชอ่ื “ตัวอกั ษร”
- ใช รูป Icon
- ให ตวั อกั ษรมขี นาด 0.4 ตัวอกั ษร Arial
- พมิ พตวั อกั ษรใหค รบทกุ จดุ
- ตัวอักษรสามารถเคล่ือนยา ยได โดยการ ใชเมาทค ลิกท่ีตวั อกั ษรแลว ปลอ ยน้วิ
จากนน้ั คลิกคา งไว 3 วนิ าที ตวั อักษรกจ็ ะสามารถเคล่อื นยา ยได เม่อื ไดจ ดุ ท่ี
ตองการแลว ใหปลอ ยนว้ิ ทีก่ ดคา งไว
9. ใชเคร่ืองมือเขยี น จดุ (Point)
- โดยใช รปู แตจ ะตองตง้ั คา เริ่มตนโดยการคลกิ ท่ี Point Style
รูปท่ี xxx การตงั้ คา Point
- 28 -
- ใชคาํ ส่ังเขยี น Point โดยใชเ มา ทคลกิ
กาํ หนดคา ณ Command Line
Specify a point: 4,4
Specify a point: 13,4
Specify a point: @8.49<135
Specify a point: @6,5.93
Specify a point: @-7,0
Specify a point: @6<270
Specify a point: @2<180
----------------------
- 29 -
แบบฝกหดั หนวยท่ี 1